Tuân Du không phải không muốn bày tỏ ý kiến, mà là không muốn tùy tiện bày tỏ ý kiến. Có muốn nói hay không, một là xem người, hai là xem thời. Nếu người và thời đều đúng, ông vẫn sẵn lòng bày tỏ chính kiến của mình. Cái gọi là không gặp được người mà nói, là thất ngôn; gặp được người mà không nói, là thất nhân. Dịp này, dù là người hay thời đều vô cùng hiếm có, lại bị Quách Gia kích thích, ông cũng nảy sinh ý muốn bày tỏ, đây mới là lúc ông chấp nhận lời thách thức của Quách Gia.
Đây vừa là kế Quách Gia bày ra nhắm vào Tuân Du, cũng là cơ hội tạo ra cho Tuân Du. Tuân Du tự nhiên hiểu rõ, nên vui vẻ tiếp chiêu.
"Biết người biết ta, trăm trận không nguy. Đối thủ của Tướng quân là Viên Thiệu, vì vậy nên hiểu rõ Viên Thiệu là hạng người thế nào."
Quách Gia hắng giọng, nói lời mở đầu. Tinh thần Tôn Sách chấn động, dỏng tai lên, chăm chú lắng nghe. Gã từng nhiều lần thảo luận với Quách Gia về đại thế thiên hạ, nhưng lòng tùy cảnh chuyển, thế sự đang biến đổi, con người cũng biến đổi theo, không ai là mãi mãi không thay đổi. Gã thấu hiểu sâu sắc điều này. Hai năm trước khi gã mới đến thế giới này, đầy tự tin, cho rằng mình là người tiên tri, bây giờ mới biết, sử sách ghi chép dù không hoàn toàn là lời nói dối, thì ít nhất cũng rất phiến diện.
Ai mà ngờ được Viên Thiệu mới là đại lão thực sự của thời Tam Quốc?
Gã sẽ thay đổi, Viên Thiệu cũng sẽ thay đổi. Xét theo sử sách ghi chép, sự tương phản giữa anh minh quyết đoán giai đoạn đầu và hôn ám tàn độc giai đoạn sau của Viên Thiệu, thường khiến người ta kinh ngạc đến ngẩn người. Ngay cả những ghi chép vắn tắt trong lịch sử cũng đủ khiến người ta líu lưỡi, mà thực tế đời thực còn vượt xa cả những gì sử sách ghi lại. Năm Sơ Bình thứ nhất trở thành minh chủ, dẫn chư hầu Sơn Đông thảo Đổng, năm Kiến An thứ tư đánh bại Công Tôn Toản, chiếm giữ bốn châu, rồi đến năm Kiến An thứ bảy thổ huyết mà chết, trước sau chỉ có mười hai năm, đã hoàn thành bước ngoặt từ huy hoàng nhất đến tàn lụi nhất của đời mình.
"Ta từng đến Hà Bắc, có vài lần gặp gỡ Viên Thiệu. Theo ta thấy, Viên Thiệu vừa có tính cách tự tin vừa có tự ti, hơn nữa cực kỳ mãnh liệt, điều này khiến y vừa khoan hậu vừa hẹp hòi, vừa nhân từ vừa tàn nhẫn, vừa nhẫn nhịn vừa dễ nổi giận, vừa lý trí vừa điên cuồng, mà sự chuyển đổi giữa những thái cực này nhìn qua không có quy luật, thực ra lại vô cùng đơn giản, nằm ở chỗ có đụng chạm đến tôn nghiêm của y hay không..."
Quách Gia vừa đi lại, vừa lắc chiếc quạt lông. Giữa mùa đông lạnh giá, hắn vẫn không rời tay khỏi cây quạt này, quạt đến kêu vù vù. Do quá dùng sức, có mấy sợi lông vũ bị văng ra, bay lượn quanh người hắn, hắn lại không hề chú ý, chỉ thao thao bất tuyệt phân tích tính cách Viên Thiệu, mạch tư duy cực kỳ nhảy vọt, lúc thì nói đến thời trẻ của Viên Thiệu, lúc lại nói đến bây giờ, nếu không chú ý lắng nghe, căn bản không theo kịp nhịp điệu của hắn.
"Viên Thiệu bỏ trốn, mục tiêu nhắm thẳng vào Bột Hải. Tại sao lại đi Bột Hải? Nguyên nhân có hai: Một là mục tiêu của y là Ký Châu, Bột Hải nằm ở biên giới phía đông Ký Châu, lại sát bờ biển, tiến có thể lấy Ký Châu, lùi có thể vượt biển đến Liêu Đông. Hai là vì y đã sớm có sắp đặt ở Bột Hải, chỉ là lúc đó không ngờ tới sẽ dùng vào chính bản thân mình."
"Sắp đặt gì?" Tôn Sách tò mò ngắt lời Quách Gia.
Quách Gia ngẩn ra, lập tức nhìn về phía Tuân Du. "Công Đạt, ông giải thích thử xem?"
Tuân Du sửng sốt, khóe miệng giật giật. Quách Gia nhìn chằm chằm vào Tuân Du không chớp mắt. Tuân Du không sao tránh khỏi, lúng túng cử động thân mình, hơi nghiêng người. "Đương kim thiên tử vốn được phong làm Bột Hải vương. Theo điển tích bản triều, sau khi Thiếu đế đăng cơ, ngài ấy lẽ ra phải đến nước của mình. Khi Tiên đế còn tại thế, từng có ý định đổi người kế vị mà không thành, chỉ đành lui mà chọn cách thứ hai, Đại tướng quân liền sắp đặt một số người ở Bột Hải, hy vọng có thể phụ tá Bột Hải vương an tâm với ngôi vị, chớ khởi lòng tham vọng bất chính."
Quách Gia cười ha hả. "Công Đạt, nói vòng vo như vậy làm gì, cái gì mà phụ tá Bột Hải vương, chính là muốn chém cỏ tận gốc, tạo ra một vụ tai nạn qua đời này nọ. Viên Thiệu không những là lãnh tụ đảng nhân, y còn là thủ lĩnh được đám du hiệp thiên hạ ngưỡng mộ, kẻ ham thích làm thích khách nhiều không đếm xuể."
Quách Gia vừa nói, vừa nhìn Tuân Du đầy vẻ giễu cợt, ánh mắt trêu chọc. Tôn Sách nhìn rõ, trong lòng run sợ. Gã biết Tuân Du chính là một thích khách, ông và Hà Ngung từng muốn mưu sát Đổng Trác, chỉ là xảy ra bất ngờ, nên không thành công. Ngoài họ ra, Tào Tháo cũng từng là thích khách, dã sử ghi chép gã từng hành thích Trương Nhượng không thành, trong diễn nghĩa lại sửa thành dâng thất tinh bảo đao, ám sát Đổng Trác. Nhưng trong lịch sử quả thực có người định hành thích Đổng Trác, người đó tên là Vũ Phu, chính là người Nhữ Nam, giống như Viên Thiệu từng là duyện lại của Đại tướng quân phủ Hà Tiến, hẳn cũng là người theo đuổi Viên Thiệu.
Hóa ra Viên Thiệu đi Bột Hải là vì y đã sớm giăng sẵn cái bẫy ở Bột Hải, chỉ chờ Thiếu đế đăng cơ, Bột Hải vương đến nước của mình. Sau đó Bột Hải vương cải phong làm Trần Lưu vương, Trương Mạc liền từ Kỵ đô úy chuyển làm Trần Lưu thái thú. Không ngờ Đổng Trác khuấy đảo cục diện, muốn phế Thiếu đế, lập Trần Lưu vương, Viên Thiệu buộc phải bỏ trốn, Bột Hải ngược lại trở thành căn cứ địa của y.
Chu Du dùng ngọc như ý gõ nhẹ lên án kỷ, cười khẽ: "Quách Phụng Hiếu, nói chuyện chính đi."
Quách Gia bĩu môi. "Ha ha ha, ta vẫn luôn nói chuyện chính mà. Tại sao nói chuyện này? Chuyện này chứng minh hai đặc điểm của Viên Thiệu: Mưu định rồi mới hành động, trước khi làm bất cứ việc gì đều phải sắp đặt, phòng bị bất trắc, đây là cái thứ nhất; y tự coi mình là lãnh tụ, bên cạnh chưa bao giờ thiếu người theo đuổi, thế lực khuynh đảo thiên hạ, đây là cái thứ hai. Đây là ưu điểm, đồng thời cũng là khuyết điểm. Mưu định rồi mới hành động, một khi sự việc xảy ra ngoài ý muốn, không tiến hành theo phương án đã định, y sẽ rối loạn trận cước. Tự coi mình là lãnh tụ, thì không dung được sự mạo phạm của kẻ khác, phàm là kẻ đụng chạm đến tôn nghiêm của y, bất kể là ai, tất phải trừ khử mới hả lòng."
Quách Gia quay người nhìn về phía Tôn Sách. "Rất không may, Viên Công Lộ chính là một trong số đó, thân thế chính là vảy ngược mà Viên Thiệu không thể chạm vào."
Nghe đến đây, Tôn Sách đã hiểu rõ ý của Quách Gia. Gã thản nhiên nói: "Dù y có chịu tha cho ta, ta cũng sẽ không tha cho y. Trước khi Viên tướng quân qua đời, có để lại ba câu di ngôn, trong đó một câu là bất luận thế nào cũng phải diệt trừ Viên Thiệu."
Quách Gia sớm đã biết câu này, Chu Du cũng biết, nên họ đều rất bình thản. Tuân Du lại là lần đầu nghe thấy, không khỏi kinh ngạc. Anh em nhà họ Viên này quả nhiên là khác người, đều coi đối phương là tử địch. Ông đảo mắt một vòng, không chút biến sắc quan sát xung quanh, biết câu nói này của Tôn Sách là cố ý nói cho ông nghe, Quách Gia và Chu Du sớm đã biết rồi. Nghĩa là, từ giờ trở đi, Tôn Sách đã liệt ông vào danh sách tâm phúc này. Có thể thấy, hôm nay Quách Gia là muốn ép ông phải bày tỏ thái độ, vừa rồi bảo ông nói toạc ra bố cục của Viên Thiệu ở Bột Hải chỉ là bắt đầu, không nói cũng không được.
Câu này truyền đến tai Viên Thiệu, ông muốn theo Viên Thiệu cũng không thể nữa rồi.
Quách Gia gật đầu. "Tướng quân và Viên Thiệu là đối thủ định mệnh, sớm muộn gì cũng có một trận chiến. Nhưng đây là một sự ngoài ý muốn, ít nhất đối với y mà nói, Tướng quân chưa bao giờ là đối thủ trong kế hoạch của y. Cho nên trong hơn một năm qua, y chưa bao giờ đặt sự chú ý lên người Tướng quân, cho rằng Viên Đàm, anh em nhà họ Chu đủ sức vây khốn Tướng quân từ hai hướng nam bắc, ngay cả khi Tướng quân đánh tan anh em nhà họ Chu, y vẫn cho rằng Lưu Do có khả năng xoay chuyển càn khôn, ổn định Dương Châu. Nay Tướng quân lấy Dương Châu như lấy đồ trong túi, chưa đầy một năm, sáu quận Dương Châu chỉ còn lại Dự Chương, y mới nhận ra sự sai lầm của mình."
Quách Gia lắc chiếc quạt lông chỉ còn lại không đầy hai sợi lông vũ, chậm rãi nói: "Đây là một sự ngoài ý muốn, y không thích nghi được với sự ngoài ý muốn như thế, nên mới vội vàng cứu vãn. Gấp gáp thì sẽ sai lầm, đây là một sơ hở. Công Đạt, ông định lợi dụng sơ hở này như thế nào?"