Tuân Du vẫn lặng lẽ ngồi đó, trên mặt không chút ý cười. Đối diện với lời khiêu chiến của Quách Gia, ông khẽ cúi người, chậm rãi nói: "Đúng như Phụng Hiếu đã nói, Viên Thiệu thích mưu tính rồi mới hành động, khả năng ứng phó với bất ngờ còn có chỗ thiếu sót."

Tôn Sách nhất thời chưa hiểu rốt cuộc Tuân Du muốn nói gì, nhưng hắn không vội vàng, khẽ "ừ" một tiếng, chăm chú nhìn Tuân Du, trên mặt mang theo nụ cười nhạt, ra hiệu cho ông nói tiếp.

"Viên Thiệu có chí ở thiên hạ. Hắn muốn noi theo điển tích của Quang Vũ Đế, chiếm cứ Ký Châu, sau đó lấy U, Tịnh, dùng kỵ binh đột kích của U, Tịnh mà đánh xuống Lạc Dương, lấy vùng tâm phúc Trung Nguyên. Kế sách bốn đời vỗ về người Hồ của Viên An, bất kể là người Hung Nô hay người Ô Hoàn, Tiên Ti, các vị đại nhân chư bộ đều cảm ân nhà họ Viên. Lưu Ngu thi chính khá khoan nhân, được lòng cả người Hồ lẫn người Hán, lại liên kết với Viên Thiệu. Công Tôn Toản có danh hiệu kiêu dũng, uy trấn Mạc Bắc, thế nên ngay từ khi Viên Thiệu mới vào Bột Hải đã sai sứ kết giao. Nếu được Công Tôn Toản thần phục, U Châu sẽ thuộc về Viên Thiệu. Còn như Tịnh Châu, phía bắc có người Hung Nô, phía nam có Vương Doãn và các thế tộc đảng nhân, cũng có thể truyền hịch mà bình định."

"Nhưng kế sách còn chưa thực thi thì đã xuất hiện một bất ngờ." Tuân Du nhấp một ngụm nước, nhuận giọng. "Khi thảo Đổng, Viên Thiệu thân là minh chủ, thống lĩnh hơn mười vạn đại quân mà chẳng có chút công lao nào, trong khi Viên Công Lộ lại vì tôn phụ mà liên tiếp đánh bại Đổng Trác, uy danh đại chấn. Đối mặt với bất ngờ này, Viên Thiệu phái Chu Ngang đoạt Dự Châu. Đại địch trước mắt, anh em tương tàn, hành động này thực sự là bất trí, không những khiến người ta thấy được sự hẹp hòi của hắn, mà còn trực tiếp dẫn đến một bất ngờ khác: Công Tôn Việt chết trong chiến sự tại Dự Châu, Công Tôn Toản vì thế mà ly tâm với Viên Thiệu."

Tôn Sách chợt có chút ngộ ra. Quách Gia trước kia từng nói, Viên Thiệu — chính xác mà nói là nhà họ Viên — sớm đã có cấu tứ lấy Hà Bắc làm căn cứ địa, nhưng hắn không nói chi tiết, nay nghe Tuân Du nói xong, kế hoạch của nhà họ Viên liền trở nên rõ ràng hơn. Công Tôn Toản hiện tại và Viên Thiệu là tử địch, nhưng đây cũng không phải là bản ý của Viên Thiệu, hắn và Công Tôn Toản vốn không phải là kẻ thù, ngược lại còn là đồng minh — họ đều có quan hệ thông gia với Lưu Đại.

Nhưng mối quan hệ giữa hắn và Công Tôn Toản đã xảy ra bất ngờ. Vì Viên Thiệu không màng đại cục, vội vàng tranh giành Dự Châu, dẫn đến đệ đệ của Công Tôn Toản là Công Tôn Việt chết dưới tên lạc. Công Tôn Toản ghi mối thù này lên đầu Viên Thiệu, hai người vì thế mà sinh hiềm khích, cuối cùng trở thành tử địch.

Bất ngờ này khiến Viên Thiệu lãng phí mất bảy tám năm thời gian ở U Châu, cung cấp cho Tào Tháo cơ hội quật khởi. Nếu không phải lúc đó Viên Thiệu vội vàng muốn đè đầu Viên Thuật, xuất ra hạ sách này, lịch sử về sau có lẽ đã là một bộ dạng khác. Không có Công Tôn Toản kiềm chế chủ lực của Viên Thiệu, Tào Tháo sẽ không có cơ hội ngồi lớn tại Duyên Châu, Viên Thiệu rất có khả năng trong vòng mấy năm ngắn ngủi đã thống nhất Trung Nguyên, giống như Quang Vũ Đế Lưu Tú năm xưa vậy, thế cục thậm chí còn tốt hơn. Khi Lưu Tú khởi binh nào có xuất thân hiển hách như nhà họ Viên, ngay cả cái thân phận tôn thất kia cũng chẳng có gì hiếm lạ, nhiều vô kể.

"U Châu chưa hạ, Tịnh Châu lại bị người Tây Lương chiếm giữ, thế cục hiện tại khác với dự tưởng ban đầu của Viên Thiệu. Cấp bách nhất, Viên Thiệu tất phải giải quyết Công Tôn Toản và Tây Lương quân mới có thể đại cử nam hạ. Công Tôn Toản có dũng không mưu, khó mà bền lâu. Người Tây Lương tàn bạo hiếu sát, không thể lập chân tại Tịnh Châu. Họ đều không phải đối thủ của Viên Thiệu, nếu Viên Thiệu có thể điều chỉnh kế hoạch kịp thời, hắn vẫn nắm ưu thế trong tay. Nhưng bất ngờ chưa bao giờ thiếu vắng, Tướng quân dị quân đột khởi, tọa đoạn Đông Nam. Đối mặt với bất ngờ này, Viên Thiệu lại một lần nữa đưa ra quyết định sai lầm, bản mạt đảo trí, tác chiến hai tuyến. Không chỉ vậy, quyết định này của hắn còn phơi bày một sơ hở, sơ hở này chính là sự phân kỳ lợi ích giữa quân thần bọn họ."

Tuân Du ánh mắt hơi co rút, khóe miệng nhếch lên một nụ cười lạnh, trong mắt lóe lên ngọn lửa giận dữ. "Dự Châu vốn là đất y quan, đảng nhân có hơn nửa là người Dự Châu. Sĩ nhân Nhữ Dĩnh tuy sùng thượng đức chính, chủ trương an phủ người Hồ, nhưng lại nghiêm giữ di hạ chi biện, tuyệt đối không dung thứ cho kỵ binh Hồ giày xéo Trung Nguyên. Kẻ hiến kế này, tất là người Ký Châu. Viên Thiệu nạp kế này tuy có thể đắc thủ nhất thời, lại mất đi lòng sĩ thứ Nhữ Dĩnh, vì nhỏ mất lớn, thực sự là bất trí. Qua nạn này, người Dự Châu ắt biết được nhân đức của Tướng quân, căn cơ của Tướng quân tại Dự Châu không những không bị lay chuyển, trái lại sẽ càng vững chắc hơn."

Tôn Sách không nhịn được khẽ cười một tiếng, không tỏ thái độ gì. Có lẽ Tuân Du nói đúng, nhưng tiền đề là hắn phải đánh lui được cuộc tiến công của Viên Thiệu. Không thể nói lòng người không quan trọng, nhưng dù sao cũng là thực lực mềm, có thể chuyển hóa thành thực lực cứng hay không, ở giữa còn một khoảng cách khá lớn.

"Tướng quân bật cười, là lo lắng bản thân không thể đánh bại Viên Thiệu sao?"

Tuân Du ngẩng đầu, nhìn thẳng vào mắt Tôn Sách. Tôn Sách không có chút chuẩn bị tâm lý nào, nhất thời sững sờ. Tuân Du từ bao giờ cũng học theo Quách Gia, lại bức người đến thế? Hắn nghĩ ngợi một chút, thản nhiên gật đầu. "Đây chắc là sự thật, không tính là mất mặt chứ?"

Tuân Du gật đầu. "Tướng quân nói rất đúng, đây là sự thật, thừa nhận điểm này không có gì mất mặt, biết rõ không địch lại vẫn có thể nghênh khó mà lên, đây mới là người dũng cảm thực sự." Ông khựng lại một chút, lại bổ sung một câu. "Tất nhiên, chỉ có dũng khí là không đủ, còn cần có tầm nhìn. Kẻ không mưu tính thiên hạ, không đủ để mưu tính một vùng. Tướng quân muốn tranh đấu cùng Viên Thiệu, tuyệt đối không được chỉ chăm chăm vào một châu một quận, mà nên phóng tầm mắt ra thiên hạ."

Tôn Sách ngồi thẳng người, hơi nghiêng về phía trước. "Công Đạt, nói chi tiết đi."

Tuân Du đứng dậy, đi tới trước giá treo bản đồ. Lục Nghị vội vàng đưa lên một cành trúc kinh. Tuân Du nhận lấy cành trúc, chấm vào vị trí Thanh Châu. "U Châu cằn cỗi, Thanh Châu đối với Công Tôn Toản mà nói liên quan đến sống chết, Công Tôn Toản tuyệt đối sẽ không dễ dàng buông tay, chỉ là đại quân Viên Thiệu ở bên cạnh, Công Tôn Toản không đủ sức chi viện Thanh Châu, Tướng quân nếu có thể xuất thủ tương trợ, Công Tôn Toản tất nhiên sẽ hưởng ứng."

Tôn Sách chợt hiểu ra. Đây là họa thủy đông dẫn mà. Thanh Châu giáp ranh Ký Châu, Công Tôn Toản muốn, Viên Thiệu cũng muốn. Chỗ nằm bên cạnh, há có thể dung cho người khác ngủ ngáy. Một khi Thanh Châu báo nguy, Viên Thiệu đâu còn dư lực công đánh Dự Châu?

"Xuất thủ tương trợ thế nào?" Tôn Sách vuốt ve chòm râu ngắn bên mép cười hỏi.

"Thượng kế, dùng thuyền lớn vượt biển Bột Hải, giúp Công Tôn Toản chi viện Thanh Châu; Trung kế, phái binh tham chiến; Hạ kế, cung cấp quân khí, lương thực cho Điền Khải, Đào Khiêm." Tuân Du lại chấm một cái gần Nhạc An, Lâm Truy. "Nếu có thể dụ Viên Hy vào vùng Bắc Hải, Lang Da, rồi công chiếm Nhạc An, Lâm Truy, cắt đứt đường lui của hắn, ép Viên Thiệu phải xuất thủ cứu viện. Đợi đến khi chủ lực của Viên Thiệu xuất hết, Ký Châu trống rỗng, thì Công Tôn Toản đánh phía bắc, Tây Lương quân đánh phía tây, Tướng quân đánh phía nam, Viên Thiệu tất bại."

Tôn Sách nghĩ ngợi một chút. "Ta đã phái Thái Sử Từ thống binh đến Thanh Châu, chi viện cho Đào Khiêm, Điền Khải, có được không?"

"Được, nhưng không đủ." Tuân Du nói: "Thái Sử Từ chỉ là một thiên tướng, xưa nay không có danh tiếng, khó mà sánh vai cùng Đào Khiêm, Điền Khải, không hợp với nghĩa khinh trọng."

"Theo kiến giải của Công Đạt thì sao?"

"Trận này không chỉ liên quan đến sự an nguy của Dự Châu, mà còn liên quan đến thế cục thiên hạ, tranh bá Trung Nguyên bắt đầu từ trận này, Tướng quân nên tự mình đi."