KÍNH GỬI THƯA ÔNG SIR WALTER GRINDLAY SIMPSON, BART.
Cậu "Cigarette" thân mến của tôi,
Việc anh đã cùng tôi chịu đựng biết bao cơn mưa gió và những quãng vác thuyền vất vả trong chuyến hải hành của chúng ta đã là quá đủ; việc anh phải chèo một cách nhọc nhằn để vớt chiếc "Arethusa" trôi dạt trên dòng sông Oise đang mùa lũ lụt lại càng quá đủ; và việc anh từ đó dẫn dắt một đống tàn tàn tạ tạ của nhân loại tiến về Origny Sainte-Benoîte để kịp dùng bữa tối hằng mong ước lại càng dư dả hơn nữa. Có lẽ việc tôi trút hết mọi lời phàn nàn thô lỗ lên đầu anh trong khi lại giữ lại mọi sự chiêm nghiệm sâu sắc cho riêng mình – như có lần anh từng than thở một cách đáng thương – là đã vượt quá mức cần thiết. Tôi không đành lòng đẩy anh vào cảnh chịu chung nỗi nhục nhã của một vụ đắm tàu khác mang tính công khai hơn. Nhưng giờ đây, khi chuyến đi của chúng ta sắp được tái bản trong một ấn phẩm giá rẻ, chúng ta có thể hy vọng rằng hiểm họa ấy đã qua đi, và tôi đã có thể khắc tên anh lên lá cờ hiệu.
Nhưng tôi không thể nguôi ngoai nếu không bày tỏ niềm tiếc thương cho số phận của hai con tàu chúng ta. Thưa anh, đó không phải là một ngày may mắn khi chúng ta ôm mộng sở hữu một chiếc sà lan kênh đào; đó cũng chẳng phải là một ngày tốt lành khi chúng ta chia sẻ giấc mơ ban ngày ấy với kẻ mộng mơ tràn đầy hy vọng nhất. Quả thực, có lúc thế gian mỉm cười chào đón. Chiếc sà lan đã được tậu về và đặt tên, mang danh "Mười Một Ngàn Trinh Nữ xứ Cologne", nằm đó suốt mấy tháng trời dưới ánh mắt ngưỡng mộ của tất cả mọi người, bên dòng sông nên thơ và dưới những bức tường thành cổ kính. Ông Mattras, người thợ mộc tài hoa xứ Moret, đã biến con tàu thành tâm điểm cho sự lao động hăng say của bao người; hẳn anh vẫn chưa quên biết bao chai champagne ngọt ngào đã được tiêu thụ tại quán trọ ở đầu cầu, cốt để tiếp thêm nhiệt huyết cho thợ thuyền và đẩy nhanh tiến độ công việc. Về mặt tài chính, tôi không đành lòng nhắc đến làm gì. Con tàu "Mười Một Ngàn Trinh Nữ xứ Cologne" cứ thế mục nát ngay trên dòng nước nơi nó từng được tôn tạo. Nó chưa từng cảm nhận được sức đẩy của những cơn gió; nó chưa bao giờ được kéo bởi con ngựa thồ chuyên dụng nào. Và cuối cùng, khi nó bị đem bán bởi người thợ mộc giận dữ ở Moret, đi liền với nó còn có cả chiếc "Arethusa" và "Cigarette" – một chiếc làm bằng gỗ tuyết tùng, còn chiếc kia, như chúng ta từng thấm thía trong những bận vác thuyền, được làm bằng gỗ sồi Anh đặc rỗng chân tình. Giờ đây, những con thuyền lịch sử ấy đang giương cao lá cờ tam tài và mang những cái tên mới xa lạ.
R. L. S.
