Viết lời tựa cho một cuốn sách nhỏ thế này, tôi hơi sợ rằng mình đang phạm phải lỗi lầm về tỷ lệ cân xứng. Thế nhưng, lời tựa là thứ mà một tác giả khó lòng cưỡng lại được, bởi đó chính là phần thưởng cho những nhọc nhằn của anh ta. Khi viên đá móng được đặt xuống, người kiến trúc sư liền xuất hiện cùng bản vẽ của mình, hiên ngang bước đi trước công chúng trong chốc lát. Người viết sách trong lời tựa cũng vậy thôi: anh ta có thể chẳng có điều gì để nói, nhưng vẫn cứ phải ló mặt ra hiên nhà một chốc, tay cầm mũ và mang dáng vẻ lịch thiệp.
Trong hoàn cảnh ấy, tốt nhất là nên thể hiện một chút phong thái tinh tế nằm giữa sự khiêm nhường và lòng kiêu hãnh: tựa như cuốn sách này do một ai khác viết ra, còn bạn chỉ lướt qua rồi chèn thêm những gì hay ho mà thôi. Riêng tôi thì vẫn chưa học được mánh khóe ấy cho đến nơi đến chốn; tôi vẫn chưa tài nào che giấu được sự nồng nhiệt trong tình cảm của mình dành cho người đọc; và nếu tôi có đón gặp họ ngay bậc cửa, thì đó là để mời họ bước vào với sự niềm nở chân chất của thôn quê.
Nói thật lòng, tôi vừa đọc xong bản in thử của cuốn sách nhỏ này thì đã bị một nỗi lo âu trĩu nặng bủa vây. Tôi chợt nghĩ rằng rất có thể mình không chỉ là người đầu tiên đọc những trang này, mà lại là người cuối cùng; rằng tôi đã nhọc công mở đường cho vùng đất tươi đẹp này trong vô vọng, để rồi chẳng tìm thấy một bóng người nào bước theo dấu chân mình. Càng ngẫm nghĩ, tôi càng thấy ghét cay ghét đắng ý nghĩ đó; cho đến khi sự chán ghét ấy lớn dần thành một nỗi hoảng sợ thực sự, và tôi phải lao vào viết Lời tựa này, kỳ thực chẳng qua cũng chỉ là một lời quảng cáo để tìm kiếm độc giả mà thôi.
Tôi phải nói gì về cuốn sách của mình đây? Caleb và Joshua từng mang từ xứ Palestine về một chùm nho nặng trịch; ôi chao, cuốn sách của tôi chẳng làm ra được thứ gì bổ dưỡng nhường ấy; mà ngẫm cho cùng, chúng ta đang sống trong một thời đại mà người ta chuộng một định nghĩa hơn là bất kỳ thứ quả ngọt nào.
Tôi tự hỏi, liệu một điều phủ định có sức hấp dẫn chăng? Bởi vì xét từ góc độ phủ định, tôi dẫu sao cũng tự hào rằng tập sách này mang một dấu ấn riêng. Dù nó kéo dài đến hơn hai trăm trang, nhưng lại không chứa đựng lấy một lời nhắc nhở nào về sự đần độn trong vũ trụ của Thượng Đế, cũng chẳng có dù chỉ một gợi ý nhỏ nhoi rằng tự tôi có thể tạo ra một vũ trụ tốt đẹp hơn.—Thú thực tôi chẳng biết đầu óc mình đã để đi đâu nữa. Dường như tôi đã quên mất tất cả những gì làm nên vẻ hào quang của kiếp người.—Đó là một sự thiếu sót khiến cho cuốn sách trở nên tầm thường về mặt triết lý; nhưng tôi vẫn hy vọng rằng sự lệch chuẩn ấy có thể làm hài lòng những chốn thiển cận.
Với người bạn đã đồng hành cùng tôi, tôi đã mang ơn anh rất nhiều, quả thực tôi chỉ ước mình không còn nợ anh điều gì khác nữa; thế nhưng vào lúc này, tôi lại cảm thấy dành cho anh một sự trìu mến gần như quá đỗi. Ít ra thì anh ấy cũng sẽ trở thành độc giả của tôi:—dẫu chỉ để dõi theo những chuyến hành trình của chính anh sóng bước cùng tôi.
R. L. S.