Gió đã lặng trong bữa ăn tối, và bầu trời vẫn quang đãng; thế là tôi lên đường chất đồ lên lưng Modestine trước cổng tu viện dưới những điềm lành hơn trước. Người bạn Ireland đã đồng hành cùng tôi đến tận đây. Khi chúng tôi đi qua khu rừng, cha Apollinaire đang kéo chiếc xe cút kít của mình; ngài cũng gác lại công việc để đi cùng tôi chừng trăm thước, hai tay nắm chặt lấy bàn tay tôi đặt trước ngực. Tôi lần lượt chia tay hai người với nỗiσ luyến tiếc chân thành, nhưng đồng thời cũng mang niềm hân hoan của kẻ lữ hành rũ sạch bụi đường của một chặng để hối hả bước sang chặng tiếp theo. Sau đó, Modestine và tôi ngược dòng Allier, nơi đưa chúng tôi quay trở lại xứ Gévaudan hướng về những nguồn suối của nó trong rừng Mercoire. Dòng suối ấy chỉ còn là một con lạch nhỏ trước khi chúng tôi rời bỏ nó. Từ đó, băng qua một ngọn đồi, con đường dẫn chúng tôi qua một cao nguyên trơ trọi, cho đến khi đến Chasseradès lúc hoàng hôn.

Những người có mặt trong bếp quán trọ đêm hôm đó đều là kỹ sư trắc địa cho một tuyến đường sắt dự kiến sắp thi công. Họ rất thông minh và cởi mở, và chúng tôi đã cùng nhau bàn định tương lai nước Pháp bên ly rượu nóng, cho đến khi nhìn đồng hồ mới giật mình đi ngủ. Có bốn chiếc giường trong căn phòng nhỏ trên lầu, và chúng tôi ngủ tổng cộng sáu người. Nhưng tôi có một giường riêng, và đã thuyết phục họ để ngỏ cửa sổ.

"Hé, bourgeois; il est cinq heures!" là tiếng gọi đánh thức tôi vào buổi sáng (Thứ Bảy, ngày 28 tháng Chín). Căn phòng chìm trong thứ ánh sáng mờ ảo, lờ mờ hiện ra ba chiếc giường kia cùng năm chiếc mũ ngủ khác nhau trên gối. Nhưng ngoài cửa sổ, ánh bình minh đang ửng đỏ thành một dải dài trên những đỉnh đồi, và ban mai chuẩn bị tràn ngập cao nguyên. Khoảng thời gian ấy thật phấn chấn; và có vẻ như trời sắp hửng nắng, một điềm báo đã ứng nghiệm hoàn toàn. Chẳng mấy chốc tôi đã lên đường cùng Modestine. Con đường dẫn qua cao nguyên một lúc, rồi đổ xuống qua một ngôi làng dốc đứng để vào thung lũng Chassezac. Dòng suối này uốn lượn giữa những đồng cỏ xanh ngắt, được che giấu kỹ càng khỏi thế gian bởi những bờ dốc đứng; hoa kim tước đang nở rộ, và đây đó có một chòm xóm đang bốc lên làn khói bếp.

Cuối cùng con đường băng qua Chassezac trên một cây cầu, rồi rời bỏ thung lũng sâu thẳm ấy, bắt đầu vượt qua dãy núi La Goulet. Con đường uốn lượn qua Lestampes dọc theo những cánh đồng cao nguyên cùng những khu rừng sồi và bu-lô, và mỗi khúc cua lại mang đến cho tôi sự gắn bó với bao điều thú vị mới mẻ. Ngay cả trong khe núi Chassezac, tai tôi cũng đã vang lên thứ âm thanh như tiếng chuông trầm lớn vang vọng từ khoảng cách nhiều dặm; thế nhưng khi tôi tiếp tục leo lên và đến gần hơn, âm thanh ấy dường như thay đổi tính chất, và cuối cùng tôi nhận ra nó phát ra từ một người đang lùa đàn gia súc ra đồng theo tiếng tù và mục đồng. Con phố hẹp của Lestampes đặc nghẹt cừu, từ tường bên này sang tường bên kia—cừu đen và cừu trắng, đồng thanh kêu bê bết như những chú chim mùa xuân, và mỗi con đều tự đệm cho mình bằng chiếc lục lạc đeo cổ. Nó tạo nên một bản hòa tấu bi thương, toàn âm cao. Lên cao hơn một chút, tôi bắt gặp hai người đang ở trên cây dùng dao tỉa cành, và một trong số họ đang ngân nga làn điệu bourrée. Xa hơn nữa, khi tôi đã luồn lách qua những rặng bu-lô, tiếng gà gáy lanh lảnh vang lên vui tai bên tai tôi, hòa lẫn với tiếng sáo thổi một giai điệu khoan thai và ai oán phát ra từ một trong những ngôi làng trên cao nguyên. Tôi tưởng tượng ra một ông giáo làng già nua, má đỏ hây hây đang thổi sáo trong mảnh vườn nhỏ ngập nắng thu trong trẻo. Tất cả những âm thanh tươi đẹp và thú vị ấy lấp đầy trái tim tôi bằng một niềm mong đợi chưa từng có; và dường như với tôi, một khi vượt qua dãy núi này, tôi sẽ bước xuống khu vườn của thế giới. Và tôi đã không lầm, bởi giờ đây tôi đã giã từ những cơn mưa, gió bão và một miền đất lạnh lẽo. Chặng đầu tiên của chuyến hành trình kết thúc tại đây; và điều này giống như khúc dạo đầu của những âm thanh ngọt ngào dẫn dắt sang một chặng đường khác tươi đẹp hơn.

Có những cấp độ của sự khờ dại hay trừng phạt khác nhau, bên cạnh hình phạt tử hình; và giờ đây, tâm trạng phấn chấn đã dẫn dắt tôi vào một cuộc phiêu lưu mà tôi xin kể lại vì lợi ích của những người dắt lừa tương lai. Con đường uốn lượn ngoằn ngoèo trên sườn đồi, nên tôi quyết định chọn một lối tắt bằng bản đồ và la bàn, rồi băng qua những khu rừng lùn để bắt lại con đường ở độ cao lớn hơn. Đó là cuộc đối đầu nghiêm túc duy nhất của tôi với Modestine. Nó nhất định không chịu đi lối tắt của tôi; nó quay đầu đối mặt với tôi; nó lùi lại, nó chồm lên; con vật mà bấy lâu nay tôi tưởng là câm lặng, lại cất tiếng kêu la khàn đợt với một âm điệu oai vệ, giống như tiếng gà gáy sáng. Tôi dùng một tay quất roi; tay kia, vì dốc quá đứng, đg bám chặt lấy yên chở hàng. Sáu bảy lần nó suýt ngã ngửa đè lên người tôi; sáu bảy lần, vì kiệt quệ tinh thần, tôi suýt buông xuôi, dắt nó quay lại đi theo đường cũ. Nhưng tôi coi đó là một ván cược và quyết chiến đấu đến cùng. Khi tiếp tục lên đường, tôi ngạc nhiên trước những giọt nước như nước mưa lạnh buốt rơi trên tay mình, và không chỉ một lần tôi ngước lên nhìn bầu trời không một bóng mây đầy kinh ngạc. Nhưng hóa ra đó chỉ là mồ hôi túa ra từ trán tôi.

Đỉnh núi Goulet không có đường rõ ràng—chỉ có những cột đá dựng đứng cắm cách khoảng để dẫn đường cho những kẻ lùa gia súc. Thảm cỏ dưới chân êm ái và thơm ngát. Tôi không có bạn đồng hành nào ngoài một vài chú chim chiền chiện, và chỉ gặp một chiếc xe bò kéo giữa Lestampes và Bleymard. Phía trước mặt, tôi nhìn thấy một thung lũng nông, và xa hơn là dãy Lozère, thưa thớt cây cối và có sườn núi được tạo hình khá rõ, nhưng đường nét thẳng tắp và tẻ nhạt. Hầu như chẳng có dấu vết cày cấy nào; chỉ quanh vùng Bleymard, con đường cái quan màu trắng từ Villefort đi Mende cắt ngang qua một dải đồng cỏ, điểm xuyết những hàng dương vươn cao như chóp nón, vang vọng khắp nơi tiếng chuông của đàn cừu và gia súc.