Giang Hoa quả nhiên chính là Lý Mạnh Du của Đại học Bắc Kinh.

Anh ta là sinh viên đại học, tại sao lại tự xưng là công nhân?

Lý Mạnh Du là người tỉnh Hà Nam. Mười ba tuổi vừa tốt nghiệp tiểu học cao cấp, anh đã theo cha làm học việc tại một nhà máy in ở Thượng Hải. Thế nhưng anh vừa làm việc vừa theo học trường đêm của công nhân. Tại đây, anh được đảng viên cộng sản giáo dục, bồi dưỡng, và gia nhập Đoàn Thanh niên Cộng sản, sau đó còn được kết nạp vào Đảng. Lúc này, anh vừa làm vừa học tại trường trung học trực thuộc Đại học Thượng Hải, đồng thời còn lãnh đạo cuộc đấu tranh của công nhân cơ sở. Sau khi Đại cách mạng thất bại, Quốc Dân Đảng tàn sát dã man công nhân và những phần tử cách mạng ở Thượng Hải, trong một đợt bắt bớ lớn, anh trốn thoát ra ngoài nhưng mất liên lạc với Đảng. Thượng Hải không còn chỗ dung thân, anh liền chạy đến Bắc Bình tìm người chú cũng làm nghề in ấn. Anh vốn muốn tìm lại liên lạc với Đảng ở đây, đồng thời tìm một công việc để duy trì cuộc sống; thế nhưng liên lạc với Đảng thì khó tìm, tìm việc làm lại càng khó hơn. Trong lúc khổ sở, anh chợt nảy ra ý định đi thi vào trường học. Thế là ban ngày anh chạy ra chợ nhỏ ngoài Tiền Môn làm công việc vặt, kiếm mấy xu lẻ phụ giúp gia đình người chú; đêm đến, anh lại ghé sát vào một góc căn phòng chật hẹp trong nhà chú, thắp đèn ôn bài. Anh rất chăm chỉ, chỉ trong bốn năm tháng, anh đã tự học xong các môn học để thi vào khoa Triết học của đại học. Nhờ người mua một tấm bằng giả, anh liền thi đỗ vào khoa Triết học của Đại học Bắc Kinh. Trước khi vào Bắc Đại, anh đã tìm lại được liên lạc với Đảng. Sau khi anh thi đỗ vào Bắc Đại, Đảng lập tức phân công anh lãnh đạo phong trào sinh viên của trường. Đây chính là nguồn gốc việc anh vừa là công nhân vừa là sinh viên.

Sau khi từ cuộc biểu tình ở miền Nam trở về, không thể tiếp tục ở lại Bắc Đại được nữa, Đảng phân công anh đến Đường Sơn.

Anh liền chui xuống hầm mỏ làm công nhân mỏ than hơn một năm, tham gia lãnh đạo cuộc đại bãi công ở năm mỏ than Đường Sơn. Khi Quân đồng minh kháng Nhật Sát Bắc nổi lên, anh lại vội vã đến Trương Gia Khẩu làm chỉ huy quân sự cấp tiểu đoàn. Quân đồng minh Sát Bắc thất bại, anh trở về Bắc Bình tìm liên lạc của Tỉnh ủy Hà Bắc, sau đó lại chuyển đến vùng Bảo Định để làm công tác vận động nông dân. Lúc bấy giờ, đông đảo nông dân ở vùng Cao Dương, Bác Dã, Lãi Huyện, Hoàn Huyện, Thâm Trạch, Nhiêu Dương, Định Huyện, An Quốc, vì không chịu nổi sự bóc lột của địa chủ, bọn cho vay nặng lãi và thuế má tạp dịch nặng nề, cùng với nền kinh tế nông thôn phá sản trầm trọng, đang dưới sự lãnh đạo của Đảng mà liên tiếp âm thầm nhen nhóm phản kháng và bạo động. Trước khi Lâm Đạo Tĩnh đến Định Huyện dạy học, Giang Hoa đã hoạt động bí mật ở vùng này với tư cách là Bí thư huyện ủy trung tâm của mấy huyện lân cận Định Huyện. Để đánh lạc hướng kẻ thù, thông qua mối quan hệ của Từ Huy, anh tìm đến Lâm Đạo Tĩnh, nhờ thế mới ẩn náu được trong trường tiểu học. Lúc này, anh đang tổ chức binh biến cho phân đội bảo vệ đoàn thuộc khu hai Định Huyện. Vì vậy, dọc theo những ngôi làng hai bên bờ sông Đường, thỉnh thoảng lại có thể thấy một tiểu thương đi xe đạp, mang theo giấy bút văn phòng phẩm đi lại giữa các làng, đó chính là Giang Hoa. Đôi khi anh cũng cải trang thành người làm ruộng đi đường, cùng nông dân trò chuyện về sự gian nan của cuộc sống và những khoản thuế má tạp dịch nặng nề. Anh liên tục hóa trang, liên tục thay đổi nghề nghiệp, vì thế dù đến Định Huyện đã hơn nửa năm, kẻ thù vẫn không phát hiện ra anh, trong khi các tổ chức cách mạng ở nông thôn Định Huyện lại đang dần dần khôi phục và phát triển từng ngày.

Ngay trong đêm Lâm Đạo Tĩnh đợi anh và anh về rất muộn đó, ánh trăng mờ ảo chiếu trên sông Tiểu Đường, nước sông chảy lững lờ men theo con đê quanh co cao thấp không đều. Ở một vùng trũng sát ngay chân đê, trên mặt đất bùn lầy nhầy nhụa hắt lên ánh nước, có một vạt lau sậy đang đung đưa theo gió. Trong đêm cuối xuân đầu hạ, cơn gió lạnh se sắt thổi qua làm lá lau sậy phát ra tiếng kêu xào xạc, quả là một đêm yên tĩnh. Ngay trong đêm như vậy, chừng hai mươi người đàn ông mặc quân phục rách rưới và trang phục nông dân cũ kỹ đã tụ tập tại bãi lau sậy này. Họ đều là những đảng viên cộng sản và đoàn viên cộng sản ở các ngôi làng trong khu vực này – cũng chính là những đội viên đã thâm nhập vào trong Bảo vệ đoàn. Họ có người đứng dựa vào thân đê, tay ôm súng trường; có người ngồi xổm trong bùn nước lạnh lẽo, tay cũng cầm súng. Trên con đê đất được ánh trăng bao phủ, có hai "đội viên bảo vệ" trẻ tuổi đang cầm súng đi tuần canh gác.

Giang Hoa và Đới Du – người sau với tư cách là đặc phái viên của Đặc ủy Bảo Định vừa mới đến đây hai ngày trước. Hai người họ cùng lãnh đạo nhóm người này họp bàn thảo luận về việc làm thế nào để mở rộng thêm lực lượng của Đảng, tổ chức binh biến cho lực lượng vũ trang của địa chủ – Bảo vệ đoàn. Cả hai người họ đều ăn mặc như nông dân, Giang Hoa mặc chiếc áo giáp vải thô màu đen, đội một chiếc mũ rơm cũ nát. Đới Du cũng mặc một bộ quần áo ngắn màu đen cài khuy giữa, nhưng cặp kính vẫn đeo trên mắt. Hai người bọn họ ngồi xổm giữa đám đông, chân giẫm trong bùn nước.

Giang Hoa lên tiếng trước, anh yêu cầu mọi người hãy bàn bạc về tâm trạng của quần chúng và ý kiến của các đồng chí.

Lúc đầu, không ai lên tiếng. Thế nhưng ánh trăng xuyên qua những tán lau sậy thưa thớt lại chiếu rõ khuôn mặt của những người này đang căng thẳng và cũng đầy phấn khích. Trên trán nhiều người hằn lên những nếp nhăn do cuộc sống bóc lột mà thành, nhưng đôi mắt lại đang rực lên ngọn lửa thù hận trong đêm tối.

Im lặng. Tuy là sự im lặng trong chốc lát, nhưng dường như đã trôi qua cả một thế kỷ dài đằng đẵng, mới có một người tầm hơn ba mươi tuổi lên tiếng, giọng nói chậm rãi, phẫn uất: "Mau bàn bạc xem làm thế nào để hành động đi! Nông dân vùng chúng ta thực sự không chịu nổi nữa rồi – nước lũ làm mất trắng mùa màng, nhưng vẫn phải nộp tô cho bọn phú hộ, đi phu, làm việc này việc kia... Bọn cho vay nặng lãi nhân cơ hội này hút cạn tủy xương của người nghèo, giờ vay một đấu ngô, đến mùa gặt trả lại hai đấu lúa mì, thu hoạch hay không cũng vẫn vậy. Vợ con ở nhà chỉ biết há miệng chịu đói..."

"Tâm trạng của đảng viên và đoàn viên chúng ta đều rất cao." Lý Lạc Quý – phân đội trưởng Bảo vệ đoàn kiêm Bí thư khu ủy phát biểu, "Đánh, phải lên kế hoạch, liên kết Bảo vệ đoàn các thôn lại, cùng lúc đánh bọn chúng! Đánh xong thì rút lên núi – Một khi Xô Viết phương Bắc thành lập, nông dân chúng ta cũng như khu Xô Viết Giang Tây, đấu địa chủ chia lương thực... như thế là đổi đời rồi!"

Lý Lạc Quý dáng người vạm vỡ, nói xong liền dùng đôi mắt nhỏ tinh anh liếc nhìn mấy thanh niên đang cầm súng, đồng thời rút khẩu súng lục bên hông ra vung mạnh, thể hiện quyết tâm kiên định không gì lay chuyển của mình.

"Các anh còn ý kiến gì nữa không? – Mọi người có lòng tin vào cuộc đấu tranh lần này không?"

Thần sắc của Giang Hoa khiến người ta nhìn vào là biết ngay đây là một đồng chí cứng cỏi, giàu kinh nghiệm đấu tranh.

"Không vấn đề gì!" Người nói là một thanh niên lông mày rậm mắt to, vai rộng bắp tay to. Anh ta nói rất dứt khoát, vẻ mặt đầy phấn khích, "Cấp trên lãnh đạo sao thì chúng tôi làm vậy. Chỉ cần làm ra kết quả, mang lại sự giải phóng cho đông đảo nông dân chúng tôi, chúng tôi không sợ hy sinh bất cứ thứ gì..."

Giang Hoa gật đầu với thanh niên lông mày rậm mắt to này: "Lý Vĩnh Quang, đừng vội." Anh lại quay đầu nói nhỏ với mọi người, "Hồng quân của chúng ta đang đập tan sự 'vây quét' của kẻ thù, tiến hành những cuộc chiến đấu gian khổ; chúng ta ở đây nhất định phải đẩy mạnh đấu tranh ở vùng trắng để kiềm chế lực lượng của địch. Bây giờ mọi người hãy bàn bạc xem nên làm thế nào..."

Giang Hoa còn chưa nói xong, thanh niên lông mày rậm mắt to Lý Vĩnh Quang đã không nhịn được mà vội vàng nói: "Chúng tôi và chú Lý Lạc Quý đều chuẩn bị xong cả rồi, chỉ cần huyện ủy hạ lệnh, Bảo vệ đoàn toàn khu chúng tôi sẽ xuất quân ngay lập tức. Trước tiên bao vây nhà tên cường hào địa chủ Hình Tử Tài, tôi sẽ nhảy vào trong nhà giết chết Hình Tử Tài. Sau đó thì rút ra ngoài... Đồng chí, các anh nói xem cách này còn chỗ nào chưa thỏa đáng không?"

Đới Du nãy giờ vẫn im lặng, sau khi nghe xong lời của Lý Vĩnh Quang, khẽ vỗ lên vai Lý Vĩnh Quang, rồi bất chợt ho liên tiếp mấy tiếng, ho xong mới nói: "Cậu bé giỏi lắm! Cậu là đảng viên hay đoàn viên? Thật dũng cảm! Bây giờ chúng ta hãy vì giết cường hào, đánh ác bá, xây dựng Xô Viết phương Bắc mà chiến đấu đi!"

Lời của anh ta vừa dứt, "đùng, đùng, đùng", liên tiếp ba tiếng súng chát chúa xé toạc màn đêm tĩnh lặng – đây là tín hiệu phát hiện kẻ thù. Những người đang ngồi xổm trong bùn nước đều đứng bật dậy, kéo chốt súng. Giang Hoa ra lệnh nhỏ: "Không được động! Nghe ngóng xem sao đã!"

"Lũ nhãi ranh, đừng có nằm mơ nữa! Đám cộng sản các ngươi đều bị bao vây cả rồi!" Giữa tiếng súng dày đặc, bất chợt một giọng nói thô lỗ, quát lớn truyền đến.

"Chết tiệt, Hình Tử Tài dẫn người bao vây lên rồi!" Lý Lạc Quý căng thẳng nói nhỏ với Giang Hoa và Đới Du, "Làm sao đây? Chắc là Huyện Bảo vệ đoàn đến rồi – Sao chúng ta lại bị lộ thế này?..."

Giang Hoa nghe xong, bình tĩnh xua tay: "Bình tĩnh! Các đồng chí, bây giờ không chống cự là chết, chống cự mới có đường sống. Phải kiên quyết chống cự. Chúng ta tất cả có hai mươi người lại đều có súng." Nói đến đây, anh gọi gác canh trên đê, "Nằm xuống! Thấy đứa nào lên thì bắn!" Sau đó dưới ánh trăng, anh nhìn quanh những đồng chí nông dân đang giẫm trong bùn nước vây quanh mình, nói, "Tôi thấy không thể đối đầu trực diện với chúng. Phải yểm hộ rút lui, rồi phân tán ẩn náu... Lão Trịnh, anh thấy thế nào?" Anh quay đầu nhìn Đới Du, người đã đổi tên là Trịnh Quân Tài, hy vọng anh ta ủng hộ ý kiến của mình, giúp đỡ mình.

Khuôn mặt Đới Du tái mét không còn chút huyết sắc. Anh ta dùng giọng nói vừa đủ nghe, gấp gáp nói: "Thật không ngờ! Không ngờ... Không chống cự là... không... được!"

Tiếng súng dồn dập vang lên khắp bốn phía, toán gác trên đê đang nổ súng. Hai người nông dân trẻ vừa chống cự vừa gào to: "Lên rồi! Lên rồi! – Huyện Bảo vệ đoàn tấn công lên rồi!"

Giang Hoa không để ý đến Đới Du nữa, anh đưa ra mệnh lệnh cho Lý Lạc Quý và hơn mười đồng chí nông dân: "Lý Vĩnh Quang ở lại cùng tôi yểm hộ. Những người còn lại, Lý Lạc Quý dẫn họ nhanh chóng rút lui – vừa đánh vừa đi. Trước khi trời sáng chúng ta liên lạc ở 'Nhị Mẫu Địa', rồi lại bàn cách sau."

Lý Lạc Quý dùng tay nắm lấy cánh tay Giang Hoa, thở hổn hển nói: "Thế này sao được! Tôi là người bản địa, anh rút lui đi, để tôi yểm hộ!" Những người khác trong lúc căng thẳng cũng đều dùng ánh mắt ngưỡng mộ, xúc động nhìn Giang Hoa.

"Nghe thấy chưa? Địch sắp lên rồi, đi mau! Đây không phải lúc nhường nhịn!"

Giang Hoa đã rèn luyện được bản lĩnh chỉ huy chiến đấu trong Quân đồng minh kháng Nhật, vì thế, anh bình tĩnh nghiêm khắc ra lệnh cho nhóm nông dân chưa có kinh nghiệm chiến đấu này.

Mọi người phục tùng anh. Lý Lạc Quý lấy một khẩu súng tốt nhất đưa cho anh. Tiếp đó ném vài quả lựu đạn, đám người Huyện Bảo vệ đoàn sợ hãi nằm rạp xuống đất không dám ngẩng đầu lên, Lý Lạc Quý nhân cơ hội đó dẫn một nhóm nhỏ đồng chí đột phá vòng vây. Giang Hoa và Lý Vĩnh Quang nằm rạp trên bờ đê lạnh lẽo ẩm ướt, họ bình tĩnh bắn từng phát súng một. Tên địa chủ Hình Tử Tài và tên Tổng đoàn trưởng béo như con lợn dẫn theo năm sáu mươi người chỉ dám nhìn chằm chằm từ xa, chứ không dám lại gần.

"Xông lên! Xông lên phía trước. Lũ phản loạn đều chạy cả rồi, còn ngẩn người ra đó làm gì!" Hình Tử Tài và tên Tổng đoàn trưởng béo như lợn hét lên, ra lệnh. Thế nhưng ai vừa ló đầu ra phía trước, Lý Vĩnh Quang "bạch" một phát súng, Giang Hoa tiếp theo lại một phát nữa – bắn hạ liên tiếp hai tên, thế là không ai dám tiến lên nữa. Ước chừng những người Lý Lạc Quý dẫn đi đã đi xa, Giang Hoa kéo Lý Vĩnh Quang đứng dậy chạy về phía ruộng cao lương dưới đê. Đúng lúc này, Lý Vĩnh Quang trúng một phát đạn ngã xuống. Giang Hoa treo súng của cậu ta vào cổ mình, không hề quay đầu lại, ôm lấy chàng thanh niên này chạy đi. Khuôn mặt anh áp sát vào khuôn mặt mày rậm mắt to của Lý Vĩnh Quang. Chạy không xa, bất chợt cơ thể nặng nề của Lý Vĩnh Quang động đậy trong lồng ngực anh, bước chân Giang Hoa chậm lại, Lý Vĩnh Quang mở mắt mỉm cười nhìn anh, trong vòng tay anh nói một câu: "Nhắn với mẹ... đừng đau buồn... tiếp tục đấu tranh..." rồi hơi thở ngừng hẳn. Trên một bãi trũng, Giang Hoa từ từ đặt cái xác đang dần lạnh đi của người thanh niên vạm vỡ này xuống, lặng lẽ nhìn cậu một lát. Thế nhưng, tiếng súng dồn dập đang thúc giục anh, anh đành phải nhẫn tâm rời bỏ người chiến sĩ trẻ đáng kính này.

Anh bị thương ở tay lúc nào cũng không hay biết, nhưng cuối cùng anh cũng thoát khỏi vòng vây, chạy đến nhà "cô mẫu" – tức là mẹ của Lý Vĩnh Quang, cất giấu kỹ hai khẩu súng, rồi quay trở về chỗ Lâm Đạo Tĩnh. Sau đó, anh nhanh chóng rời khỏi Lâm Đạo Tĩnh, lại vội vã đi đến nơi khác.