Lâm Đạo Tĩnh bắt đầu làm giáo viên tiểu học ở Dương Trang. Nhờ lý tưởng tự lực cánh sinh đã thực hiện được, tâm trạng của cô dần trở nên bình yên, hơn nữa cũng bắt đầu có hứng thú với cuộc sống dạy học và lũ trẻ. Điều duy nhất khiến cô chán ghét chính là thỉnh thoảng vẫn phải nhìn thấy Dư Kính Đường. Cái khuôn mặt vàng vợt gầy gò cùng đôi mí mắt mỏng cứ chớp liên hồi mang theo nụ cười xảo quyệt xuất hiện trước mặt cô, là trong người cô lại trào lên một thứ cảm giác bất an và chán ghét không sao tả nổi.
Học sinh kể cho Lâm Đạo Tĩnh nghe: Biểu huynh của cô là Trương Văn Thanh chính vì không hài lòng việc Dư Kính Đường can thiệp vào tự do của giáo viên, nên đã bị Dư Kính Đường sa thải cho nghỉ việc. Hắn là đại địa chủ kiêm thân sĩ trong thôn, lại là một nhân vật hồng nhân ở huyện, ai nấy đều gọi hắn là "Hổ mặt cười". Thế nhưng, Dư Kính Đường gặp Lâm Đạo Tĩnh vẫn rất khách khí, hắn theo lệ ậm ừ hai tiếng, sau đó cười chào Đạo Tĩnh: "Lâm tiên sinh bận chứ? Thiết bị của trường ta dẫu sao cũng thô sơ, chịu ủy khuất rồi! Chịu ủy khuất rồi!"
Đạo Tĩnh lạnh nhạt gật đầu, không muốn nói chuyện nhiều với hắn.
Thế nhưng Dư Kính Đường vẫn tươi cười rạng rỡ. Hắn vừa nheo mắt nhìn Đạo Tĩnh, vừa gật đầu "Ừ, ừ..." Quả thực không hổ danh là "Hổ mặt cười".
Một hôm, Đạo Tĩnh lại chạm trán hắn ở bậc thềm cao phía ngoài trường học. Hắn gật đầu chào Đạo Tĩnh, cái mũi suýt chạm vào mặt Đạo Tĩnh, cười nói: "Lâm tiên sinh, chúc mừng nhé! Vợ của Vĩnh Trạch vừa mới chết rồi. Cô đúng là người có phúc không cần lo bận..."
— "Cái gì?" Đạo Tĩnh giật thột lùi phắt người ra sau, căm phẫn trừng chăm chăm vào Dư Kính Đường: "Tôi không hiểu anh đang nói cái gì!"
— "Ừ, ừ, không có gì, không có gì... Vợ của Vĩnh Trạch vừa mới chết rồi. Con đường ngáng đường cái xe rách đã được chuyển đi rồi. Vợ bệnh chưa nhắm mắt, mai mối đã đến cửa, đây là phong tục của huyện ta. Ừ, ừ, không có gì, không có gì."
Dư Kính Đường vừa nói, vừa cười, rồi bỏ đi.
Đạo Tĩnh trở về phòng, tức đến mức gục xuống bàn nửa ngày không động đậy.
Cách hai ngày sau, vào buổi chiều sau giờ tan học, hai ba giáo viên đang ngồi tán gẫu trong phòng nghỉ giáo viên, Dư Kính Đường tay cầm một bấp thư, miệng hừ hừ đi vào. Vừa thấy Đạo Tĩnh đang lật xem báo chí, hắn bước đến sát cạnh cất giọng gọi: "Lâm tiên sinh, thư đây! Bưu điện sắp chuyển đến tiểu học Dương Trang chúng ta rồi đây, xem này, một xấp dày thế cơ chứ!"
Chưa đợi Đạo Tĩnh đứng dậy, hắn đã giơ cao xấp thư lên đỉnh đầu, cười hì hì hướng về tất cả các giáo viên khác mà nói: "Lâm tiên sinh một mình một bóng, thế là có thể mở một cái bưu điện rồi. Cứ hễ có thư là lại cả một xấp dày — người cả thôn cũng không nhiều thư bằng một mình cô ấy đâu!" Nói đến đây, sắc mặt hắn bỗng thay đổi, chớp chớp mí mắt, sầm mặt lại, từng chữ từng câu nói: "Lâm tiên sinh, tôi không thể không khuyên cô, trong thôn từ lâu đã có người đàm tiếu rồi đấy. Cô hiểu chứ? Kẻ làm thầy cô giáo bắt buộc phải chú ý phong hóa, nam nữ..."
Đạo Tĩnh giật phăng xấp thư trong tay Dư Kính Đường, phẫn nộ ngắt lời hắn: "Dư hiệu trưởng! Tôi đến đây để dạy học, chứ không phải để nghe anh đọc truyện Liệt nữ! Tôi là giáo viên, tôi có tự do của tôi!" Nói dứt lời, cô không thèm ngoảnh đầu lại bước thẳng về phòng ngủ của mình, lập tức ngã nhào lên giường trùm chăn kín đầu.
Đến sau giờ thắp đèn, cô mới nén được cảm xúc lại, châm đèn lên đọc xấp thư đó. Mười mấy bức thư nhận được một lượt này hầu như đều do một mình Dư Vĩnh Trạch viết. Chàng thanh niên sinh viên gầy gò ấy đang bị tình yêu thiêu đốt, ngày nào cậu ta cũng viết một hoặc hai, ba bức thư nóng bỏng tay gửi cho cô. Vì bưu điện nông thôn mấy ngày mới chuyển thư một đợt, thế nên bưu tá không đến thì thôi, cứ hễ đến là lại mang theo một xấp thư của cô. Thế là bị Dư Kính Đường chộp được thóp. Hắn vốn đang vì Dư Vĩnh Trạch làm hỏng mất tính toán như ý của hắn — hắn không chỉ định dùng Đạo Tĩnh để đem biếu quà cho huyện trưởng Bào, mà bản thân hắn cũng muốn nhúng tay vào cơ mà — cho nên hắn rất bất mãn với Dư Vĩnh Trạch. Điều này cũng giống như một miếng thịt cừu béo ngậy vừa sắp đưa lên miệng, bỗng nhiên lại bị một bàn tay nhanh nhẹn nhẹ nhàng giật mất. Hắn không thể không cảm thấy ấm ức bực bội. Nhưng cha của Dư Vĩnh Trạch và bản thân Dư Vĩnh Trạch lại là người không thể đắc tội, sinh viên đấy cơ mà, đây là bậc thánh nhân trong thôn, ai mà biết sau này cậu ta sẽ làm quan to cỡ nào. Thế nên đành trút giận sang đầu Đạo Tĩnh. Cô gái trẻ tuổi, lang thang này rốt cuộc cũng chỉ là món đồ nằm trong lòng bàn tay, muốn nhào nặn thế nào mà chẳng được.
Đạo Tĩnh dưới ánh đèn dầu mờ ảo, từng bức từng bức đọc những bức thư nhiệt liệt, quyến luyến ấy, khuôn mặt dần xuất hiện nụ cười. Cô bị tình ý dịu dàng và lời tỏ bày vừa nhiệt liệt vừa thầm kín tràn ngập trong thư làm cho cảm động sâu sắc, trái tim tuổi trẻ đắm chìm trong niềm vui sướng của tình yêu, quên đi cả sự mệt mỏi trong cả ngày. Xem thư xong, cô lập tức cầm bút viết cho Dư Vĩnh Trạch một bức thư hồi âm dài đằng đẵng. Một đoạn được nhắc đến trong thư có thể thấy cô không giống tâm trạng của một thiếu nữ ngây thơ, mà tựa như một cụ già đã trải qua muôn vàn hoạn nạn:
...Vĩnh Trạch, tôi căm ghét cái xã hội tội ác tày trời này, tôi muốn xé nát nó! Thế nhưng tôi giống như con sâu nhỏ trên mạng nhện, thế nào cũng không sao thoát khỏi sự bao vây xám xịt đáng sợ này... Gia đình áp bức tôi, tôi trốn ra xã hội; thế nhưng xã hội cũng giống như gia đình, khắp nơi vẫn bốc lên cái mùi hôi thối mục rữa, đen ngòm một một mảng. Ở đây, đường huynh của anh và cha tôi đều là một lũ cá mè một lứa — đầy miệng nhân nghĩa đạo đức, một bụng nam đạo nữ sâm! Tôi thật giống như một con lạc đà cô độc, mang trên lưng gánh nặng trĩu, lầm lũi bước đi trong sa mạc khổ nạn vô tận... Vĩnh Trạch ơi, đến bao giờ mới nhìn thấy ốc đảo? Đến bao giờ mới nhìn thấy dòng nước ngọt khao khát kia đây?...
Nói cho anh biết, chẳng phải anh vẫn luôn chê tôi không nhiệt tình với anh, thậm chí còn lạnh lùng nữa sao? Không, từ hôm nay trở đi, tôi đã yêu anh rồi. Hơn nữa lại vô cùng... Anh có biết hôm nay trong lòng tôi đau khổ biết bao không, tôi không chịu nổi những sự nhục nhã này, tôi lại muốn trốn chạy — thế mà tôi trốn đi đâu đây chứ?... Cho nên tôi vô cùng vô cùng yêu anh rồi...
Đêm đã khuya, cô quá mệt mỏi, hàng mi tinh nghịch đánh vào nhau. Viết xong, còn chưa kịp đọc lại một lượt, cô cứ thế mặc nguyên quần áo ngã xuống giường ngủ thiếp đi, lúc này trong tay cô vẫn nắm chặt lấy xấp thư ấy.
Vùng nông thôn bình dị, cuộc sống bình dị, thậm chí ngay cả đại dương kỳ vĩ tráng lệ, trong tâm mục ảm đạm của Đạo Tĩnh, cũng dần trở nên ảm đạm không ánh sáng. Trong những bức thư cô gửi cho Dư Vĩnh Trạch và Vương Hiểu Yến đều tràn ngập cảm xúc thương đời xót thế và chán nản muộn phiền. Dư Vĩnh Trạch và Vương Hiểu Yến tuy đều viết thư khuyên cô đừng nên tiêu cực như vậy, khuyên cô hãy vui vẻ lên; bản thân cô đôi khi cũng kinh ngạc không biết vì sao tuổi còn nhỏ thế mà lại có cái tâm cảnh già nua đáng sợ này. Thế nhưng, cuộc đời — cuộc đời bày ra trước mắt cô, lại âm trầm xám xịt đến thế, cho dù là mối tình đầu với Dư Vĩnh Trạch, cũng không thể làm phai mờ đi cảm giác âm u này. Thế là, cô vẫn cứ chìm đắm trong cảm xúc u sầu mà không có cách nào tự thoát ra được.
Đột nhiên, một tiếng sét giữa trời quang, đánh thức vùng nông thôn đang tê dại, cũng đánh thức cả trái tim tê dại, suy tàn của Lâm Đạo Tĩnh.
Ngày 24 tháng 9 năm 1931, đây là một ngày không thể nào quên.
Những chuyến tàu hỏa từ ngoài Sơn Hải Quan chạy vào trong quan bỗng nhiên chuyến nào chuyến nấy đều chất đầy những người tị nạn khóc lóc kêu gào, quần chúng Dương Trang ở gần ga Bắc Đới Hà, nghe ngóng được tình hình này, trong lòng đã có chút kinh ngạc; tiếp đó lại nghe nói hải quân Nhật Bản đã chiếm lĩnh Tần Hoàng Đảo, trong thôn Dương Trang liền sục sôi lên; những nam thanh nữ tú cùng trẻ nhỏ trốn chạy từ Tần Hoàng Đảo và các thôn xóm lân cận Tần Hoàng Đảo đến Dương Trang lại càng chen chúc nghẽn kín đầu đường góc phố, quần chúng Dương Trang lại càng thêm hoang mang lo sợ. Trường học cho nghỉ học, nhà ở gần thì giáo viên về nhà, ngay cả giáo viên người bản thôn cũng không đến trường nữa. Quan Đế miếu trở nên quạnh quẽ lạnh lẽo chỉ còn lại một mình Đạo Tĩnh.
Buổi trưa, Đạo Tĩnh một mình ngồi trong phòng nghỉ giáo viên. Ánh nắng chiều tà mùa thu yếu ớt chiếu lên giàn mướp bên ngoài cửa sổ phía đông, hắt những bóng lá lốm đốm lên lớp giấy cửa sổ cũ kỹ. Cô cầm một cuốn tiểu thuyết, đọc với vẻ không mấy tập trung. Người tuy ở trong Quan Đế miếu, nhưng tâm hồn lại không thể không bay đến khu phố nhốn nháo hỗn độn, bay đến Tần Hoàng Đảo cách đây chưa đầy hai mươi dặm đang bị hải quân Nhật Bản chiếm đóng.
Công nhân mang báo đi vào. Chính là ông lão say rượu đã nhốt cô ở ngoài cửa miếu vào cái ngày Đạo Tĩnh mới đến ấy. Lão ta lững thững lẩm bẩm cái gì đó bước vào, vừa nhìn thấy Đạo Tĩnh liền lớn tiếng kêu lên: "Lâm tiên sinh, tiêu rồi! Người Nhật chiếm Đông Bắc rồi!"
Đạo Tĩnh giật mình chộp lấy tờ báo. Quả nhiên, dòng chữ to đùng in đậm mang theo tin tức quân Nhật chiếm lĩnh Thẩm Dương và khắp các nơi ở Đông Bắc. Cô đọc, đọc mãi, cuối cùng cô siết chặt tờ báo rồi ngã khụy xuống ghế đẩu.
Trong Quan Đế miếu vắng lặng như tờ, trong phòng nghỉ giáo viên vắng ngắt, thế giới dường như đột ngột ngừng trôi.
— "Lâm tiên sinh, tin tức gì thế? Đại sự quốc gia thế nào rồi?"
Đạo Tĩnh giật mình thon thót. Ngước lên nhìn, ông lão say rượu không biết đã đi từ lúc nào, đứng trước mặt cô là giáo viên người bản thôn đã hơn bốn mươi tuổi Lý Chi Đình. Lão ta rón rén bước vào phòng, thấy Lâm Đạo Tĩnh một mình cầm xấp báo thẫn thờ, không kìm được mà cất tiếng hỏi.
Đạo Tĩnh đứng phắt dậy đưa tờ báo cho Lý Chi Đình. Đôi mắt trong veo của cô đã đỏ hoe.
Lý Chi Đình nâng tờ Thế Giới nhật báo, đọc lướt qua vài dòng tin trang nhất, lắc đầu thở dài nói: "Không ổn! Không ổn! Trung Quốc chúng ta há chẳng phải chẳng mấy chốc mà vong quốc rồi sao? Haizz, vong quốc! Vong quốc!"
— "Lý tiên sinh, anh đừng nói thế nữa được không? Nghe vào khiến người ta thấy khó chịu lắm!" Lâm Đạo Tĩnh ngày thường vốn ít nói lúc này cắt ngang lời Lý Chi Đình, mang theo nước mắt nói: "Em nghĩ: Trung Quốc thế nào cũng không thể vong quốc được đâu! Hưng vong hữu trách, phi phu chi cởi, chúng ta sao có thể để mặc cho nó vong quốc được chứ?..."
Lời của Đạo Tĩnh còn chưa dứt, một thanh niên cao gót bước qua cánh cửa với những bước chân vững chãi. Anh ta đứng bên cửa hờ hững gật đầu cười nhẹ với Đạo Tĩnh: "Cô nói rất đúng, quốc gia hưng vong, bách tính có trách nhiệm. Cô là giáo viên ở đây à?"
— "Đúng vậy!" Đạo Tĩnh vừa trả lời câu hỏi của người này, vừa kinh ngạc nhìn Lý Chi Đình, như đang muốn hỏi anh ta: Chàng thanh niên bộc trực này là người làm nghề gì thế?
— "Giới thiệu chút nhé!" Lý Chi Đình cười nói, "Đây là em vợ tôi Lư Gia Xuyên, học sinh Đại học Bắc Kinh. Vì nhạc mẫu của tôi bị bệnh, cậu ấy về quê thăm mẹ tiện thể sang thăm chị gái luôn."
Vừa đến đây, cậu ta đã không ngồi yên được, bảo tôi dẫn cậu ấy đi dạo quanh khắp nơi. Vị này là Lâm Đạo Tĩnh tiên sinh, giáo viên bản thôn, cô ấy cũng là học sinh Bắc Bình.
Chàng thanh niên nọ cười nói: "Rất tốt, học sinh Bắc Bình lại đến nông thôn dạy tiểu học... Mời ngồi, mấy ngày nay tình hình căng thẳng lắm đấy!"
Tựa như trên người chàng thanh niên này mang theo một thứ ma lực, cậu ta có thể không tốn chút sức lực nào để thu hút mọi người xung quanh lại gần mình. Quả nhiên, Đạo Tĩnh lập tức bị cách nói chuyện cởi mở cùng phong thái phóng khoáng tự tại của cậu ta làm cho thay đổi hẳn sự rụt rè và trầm mặc ngày thường, cô hỏi cậu ta như hỏi một người quen cũ: "Anh từ đâu tới? Anh có biết người Nhật đã chiếm Đông Bắc rồi không, rốt cuộc Trung Quốc có đánh hay không?"
Chàng thanh niên không hề vội vã trả lời. Cậu ta mỉm cười dùng đôi mắt thông minh, ôn hòa nhìn hai người trước mặt, như đang suy ngẫm điều gì, lại giống như đang chờ đợi điều gì.
Lý Chi Đình hút thuốc lá sợi, lặng lẽ nhìn người em vợ của mình, dường như đang đợi câu trả lời của cậu ta. Thế nhưng chưa đợi khách lên tiếng, anh ta lại hướng về Lâm Đạo Tĩnh đưa ra một lời giải thích ngắn gọn trước: "Lâm tiên sinh, cô không biết đấy thôi, người em vợ này của tôi lại là kẻ chuyên môn thích nghiên cứu đại sự quốc gia, hễ nói đến chuyện kim cổ Trung Vua hay thế giới là nói một tràng dài... Thôi, Gia Xuyên, cậu cứ bàn đi, xem Lâm tiên sinh vì quốc gia chúng ta mà lo lắng không thôi kìa."
— "Lư tiên sinh, vậy anh bàn cho chúng tôi nghe đi!" Đạo Tĩnh giục thêm một tiếng.
— "Không có gì cả, trên báo có hết rồi." Lư Gia Xuyên lật lật tờ báo trên bàn, ngẩng đầu lên chầm chậm nói, "Chỉ có một điểm: Tưởng Giới Thạch đánh nội chiến thì rất 'dũng cảm' nhưng lại chỉ thị cho mấy chục vạn quân đội Đông Bắc tuyệt đối không được phép chống cự ra bên ngoài. Cho nên Nhật Bản không tốn một viên đạn một hòn tên nào mà đã cướp sạch sành sanh xưởng binh khí Thẩm Dương lớn nhất toàn quốc cùng xưởng chế tạo đại bác Thẩm Dương, sân bay cộng thêm hai trăm chiếc máy bay. Hơn nữa tiếp đó lại tiến đánh Bản Khê, Doanh Khẩu, Trường Xuân các nơi; nghe nói Cát Lâm đã bị chiếm rồi, bên phía chúng ta đây Tần Hoàng Đảo cũng tiêu đời rồi... Thế nhưng phương pháp giải quyết nỗi nhục nhã tột cùng này của Chính phủ Quốc dân lại chỉ là đánh một bức điện báo cho Thi Thiệu Triệu Kiếm đang đóng ở Genève, yêu cầu 'Hội Quốc Liên' đứng ra chủ trì công lý cho Trung Quốc..."
Nói đến đây, cậu ta đột nhiên dán chặt ánh mắt vào Đạo Tĩnh, nghiêm nghị hỏi cô: "Cô cho rằng ảo tưởng như thế này có thể thực hiện được sao? Tự Trung Quốc nếu không dùng đấu tranh vũ trang thì có thể chiến thắng được Nhật Bản không?"
Đạo Tĩnh trân trân nhìn Lư Gia Xuyên không chớp mắt. Trong cảm xúc căm phẫn đang bị khơi gợi lên của cô còn ẩn giấu cả một phần thành phần kinh ngạc. Chưa từng gặp qua một sinh viên đại học nào như thế này, cậu ta hoàn toàn khác biệt với Dư Vĩnh Trạch. Dư Vĩnh Trạch thường chỉ hay bàn luận về những nghệ thuật tươi đẹp và những câu chuyện quyến rũ lay động lòng người; thế nhưng vị sinh viên đại học này lại rất am hiểu chuyện quốc gia đại sự, mở miệng ra là toàn những lời bàn luận mà Đạo Tĩnh chưa từng được nghe thấy bao giờ.
— "Tôi không biết!" Suy nghĩ một lát, Đạo Tĩnh thẳng thắn trả lời, đồng thời xấu hổ đỏ bừng cả mặt.
— "Thế nhưng,Ký nhiêncô đã quan tâm đến chuyện quốc gia, vậy thì nên biết chứ!" Lư Gia Xuyên mỉm cười nói.
— "Thế nhưng..." Lâm Đạo Tĩnh mỉm cười. Cô không biết nên trả lời chàng thanh niên xa lạ này thế nào cho phải.
— "Gia Xuyên, đi nơi khác xem đi. Chẳng phải cậu còn muốn thăm dò tin tức trên Tần Hoàng Đảo nữa cơ mà? Đi thôi!" Lý Chi Đình là một người dĩ hòa vi quý, anh ta thấy Lư Gia Xuyên đem người mới gặp lần đầu như Lâm Đạo Tĩnh hỏi cho khó xử ngượng ngùng, bèn vội vàng kéo cậu ta đi.
Lư Gia Xuyên cùng Lý Chi Đình bước ra cửa, Đạo Tĩnh cũng tiễn họ ra tận ngoài. Vừa đi, Lư Gia Xuyên vừa nói với hai vị giáo viên: "Việc nước như thế này, chúng ta không ai có thể đứng ngoài khoanh tay nhìn được đâu!"
— "Thế thì còn biết làm sao đây? Bọn thư sinh tay trói gà không chặt chúng ta..." Lý Chi Đình nhỏ giọng lẩm bẩm, nhẹ nhàng lắc đầu thở dài.
— "Yêu nước không nhất thiết đều phải cầm súng ra chiến trận. Tiến hành tuyên truyền, thức tỉnh lòng người — giống như cách các anh truyền thụ tư tưởng yêu nước cho học sinh, đây cũng chính là cầm lấy vũ khí rồi."
Lý Chi Đình không lên tiếng. Đạo Tĩnh cũng không đáp lời. Thế nhưng trong lòng cô thừa nhận người thanh niên xa lạ này nói rất đúng. Hơn nữa lại sinh lòng kính trọng đối với con người này — một con người kì lạ, chẳng biết có điểm nào không giống với người bình thường. Chỉ là cuộc trò chuyện ngắn ngủi chưa đầy mười phút, thế nhưng cậu ta lại giống như khai tâm phá thức cho Đạo Tĩnh, bỗng chốc biết được bao nhiêu là chuyện.
Hai ngày sau, cơn bão qua đi, trường học lại lên lớp bình thường. Ở lớp học năm thứ ba, tiết đầu tiên Đạo Tĩnh không giảng bài vở. Nhiệt huyết ái quốc sục sôi đã chiến thắng nỗi sủng ái bi thương cá nhân, cô đem tin tức bi thảm "ngày 18 tháng 9" cùng tội ác xâm lược Trung Quốc của chủ nghĩa đế quốc Nhật Bản, cộng thêm chính sách không kháng chiến của đảng Quốc Dân mà chàng thanh niên xa lạ Lư Gia Xuyên đã kể cho cô nghe, một hơi giảng liền tù tì hết cả tiết cho các em học sinh tiểu học nghe. Giọng cô giảng không to, và cứ giảng lại nghỉ, thế nhưng giọng điệu đau thương của cô, cùng với những giọt nước mắt liên tục trào ra trong khóe mắt cô đã chinh phục được tình cảm của lũ trẻ. Lũ trẻ lạng ngắt lắng nghe, không động đậy.
Rất nhiều đôi mắt nhỏ lấp lánh ngấn lệ, mấy đứa con gái lớn hơn thậm chí còn bật khóc hu hu thành tiếng.
— "Thưa cô, sao chúng ta không đánh Nhật Bản ạ?" Một cậu bé ngấn lệ hỏi.
— "Vì chính phủ không yêu nước..."
— "Thưa cô, đánh Nhật Bản thì dùng cái gì ạ?"
— "Dùng quân đội, súng ống."
— "Thế Trung Quốc không có súng ống ạ?" "Trung Quốc không có máy bay ạ?" "Trung Quốc không có quân đội ạ?..." Những câu hỏi dồn dập như pháo liên thanh không xuôi tai cho lắm phát ra từ cái miệng ngây thơ của lũ trẻ, Đạo Tĩnh ứng phó không xuể trả lời chúng: "Đảng Quốc Dân chỉ lo đánh nội chiến, đánh người Trung Quốc, nhưng lại không dám đánh Nhật Bản. Bọn chúng sợ..."
— "Chúng em không sợ, chúng em đánh!"
— "Chúng em đánh, em biết bắn súng!"
— "Chúng em đánh!" "Chúng em đánh!" Tiếng hò hét đánh đấm của lũ trẻ vang dội cả một vùng, làm cho lớp học vốn dĩ yên tĩnh ngày thường như muốn tung cả lên. Đạo Tĩnh cảm thấy đau đớn thế nhưng lại cảm thấy vô cùng khoan khoái. Lũ trẻ đáng yêu làm sao cơ chứ! Bọn chúng đều biết yêu nước, đều biết đánh, đánh, đánh Nhật Bản!
Từ đó trở đi, Đạo Tĩnh thường xuyên kể những câu chuyện ái quốc cho lũ trẻ nghe, giống như câu chuyện về Văn Thiên Tường, Nhạc Phi, Sử Kế Pháp, cả những câu chuyện của nước ngoài như 《Hai ngư dân》, 《Buổi học cuối cùng》 v.v.. Lũ trẻ thích nghe, cô cũng thích kể. Mối quan hệ giữa cô và học sinh bỗng chốc trở nên thân thiết, tâm hồn trống rỗng của chính cô dường như cũng được lấp đầy.
Thế nhưng đến một hôm lại xảy ra một trận phong ba.
Dư Kính Đường bước vào phòng nghỉ giáo viên. Lão ta theo thói quen chớp chớp mí mắt mang theo nụ cười xảo quyệt, đảo mắt nhìn quanh bốn vị giáo viên một lượt, sau đó nhìn Lâm Đạo Tĩnh làm vẻ ra điều quan trọng hạ giọng nói: "Ừ, ừ, các người nghe nói chưa? Tin đồn ở Bắc Bình, Thiên Tân căng thẳng lắm đấy! Bọn phá rối, học sinh, thỉnh nguyện bãi khóa náo loạn cả lên, có kẻ còn chạy đến Nam Kinh biểu tình diễu hành, trò quái quỷ gì không biết!... Mượn danh nghĩa kháng Nhật, thực chất chẳng phải do Cộng sản giật dây hay sao!"
Lão ta đột nhiên vung tay một cái, ra vẻ trang nghiêm bàn đại luận lớn: "Ừ, đó chẳng phải là làm càn quấy phá hay sao? Dựa vào cái này mà có thể cứu nước đánh Nhật Bản á? Ừ, ừ, xin mấy vị chú ý: Ủy viên trưởng Tưởng đã hạ lệnh rồi — không cho phép kháng chiến, mọi chuyện ông ấy tự có cách giải quyết! Chú ý, tôi nghe nói trong học đường chúng ta hình như có kẻ tuyên truyền kháng Nhật rồi đấy!" Lão ta nuốt nước bọt ực một tiếng, hướng về bốn vị giáo viên đang im lặng không nói năng gì, dùng ánh mắt quỷ dị đảo qua từng người một, cuối cùng dừng ánh mắt lên duy nhất một mình Lâm Đạo Tĩnh. "Ừ, Lâm tiên sinh tuổi trẻ, cô phải cẩn thận đấy nhé! Cái gì mà 'Hai ngư dân', 'Ba ngư dân' gì đó, cô đem những thứ đó giảng cho học sinh nghe làm gì? Để bên ngoài đồn ra trong học đường chúng ta có phần tử đảng đỏ kích động tuyên truyền — thế thì, thế thì cái đầu của Dư Kính Đường tôi đây cũng đừng hòng giữ nổi trên cổ nữa đấy!"
Các giáo viên khác vẫn im thin thít không nói tiếng nào. Lâm Đạo Tĩnh trầm mặc một lúc, đột nhiên trừng đôi mắt phẫn nộ nhìn chăm chăm vào Dư Kính Đường, nói: "Dư hiệu trưởng, cái đầu của anh giữ nổi hay không giữ nổi, chẳng dính dáng gì đến tôi cả! Quốc gia nguy cấp thế này, tôi là người Trung Quốc, sao đến cả một chút tự do tuyên truyền kháng Nhật cũng không có chứ? Tuyên truyền kháng Nhật chính là đảng đỏ, đây là luật pháp do ai định ra vậy?"
Các giáo viên khác chết trân kinh ngạc. Khuôn mặt Lý Chi Đình tái mét. Một nữ giáo viên ngày thường vốn nhút nhát ít nói lại dám gan dạ lớn mật đỉnh đụng hiệu trưởng như thế này, đây quả là chuyện hiếm thấy!
Khuôn mặt gầy guộc của Dư Kính Đường chuyển sang tối sầm một trận, đôi mắt chớp cũng không thèm chớp nữa. Lão ta đờ người ra vài giây, sau đó phắt mình quay người cất bước bỏ đi. Đến cửa phòng, lúc này mới ngoảnh đầu lại đứng khựng chân, vung mạnh tay áo rộng lên, hướng về phía Lâm Đạo Tĩnh chớp chớp mí mắt liên hồi, cười nhạt run rẩy: "Cái này ấy à, tôi không biết! Có chỗ nào không hiểu, xin cô tự đi mà hỏi Ủy viên trưởng Tưởng!"
— "Anh cứ yên tâm! Sinh viên Đại học Bắc Kinh từ lâu đã thay tôi lên Nam Kinh hỏi giùm rồi!" Đạo Tĩnh bồi thêm một câu vào sau lưng Dư Kính Đường.
Trong bức thư Dư Vĩnh Trạch gửi cho cô, cô đã biết sinh viên Đại học Bắc Kinh vì phản đối chủ nghĩa không kháng chiến của chính phủ, phản đối việc vạch Cẩm Châu thành khu trung lập, rất nhiều học sinh đều đã đến Nam Kinh thỉnh nguyện biểu tình rồi. Dư Vĩnh Trạch nói, vốn dĩ cậu ta cũng muốn đi, vì đột ngột bị cảm mạo nên mới không đi được. Cậu ta còn cho cô biết, phó tổng chỉ huy đoàn biểu tình của họ chính là em vợ của Lý Chi Đình — Lư Gia Xuyên.
— "Lư Gia Xuyên?..." Sau trận cãi vã với Dư Kính Đường, lúc Đạo Tĩnh một mình ngồi trong phòng phẫn nộ trầm tư suy nghĩ, cô bỗng nhiên nhớ đến Lư Gia Xuyên — người mà cô đã tình cờ gặp gỡ ấy. Nghĩ đến cảnh cậu ta đang dẫn đầu đại quân học sinh xông về phía Nam Kinh để tìm đảng Quốc Dân tính sổ, cô mỉm cười. Dường như chàng thanh niên này đã trút hộ cô một cục tức nghẹn ngào, cô biết ơn khẽ lẩm bẩm gọi tên cậu ta.
