Còn vài ngày nữa là bắt đầu hạ liềm gặt lúa mì rồi, nhà Tống Úc Bân có đến hơn mười khoảnh ruộng lúa mì, mấy ngày nay từ trên xuống dưới đều bận rộn lạ thường. Gia chủ, người làm dài hạn đều sớm ra tối về, rất ít người ở nhà. Vì vậy, việc Đạo Tĩnh chép bản thảo cho Tống Úc Bân cũng tạm thời dừng lại.

Kể từ sau khi nghe cô và Hứa Mãn Truân nói rằng nông dân sắp phát động một cuộc đấu tranh chống lại địa chủ trong mùa gặt, lòng Đạo Tĩnh thường xuyên để tâm đến chuyện này. Cô hiểu rằng mọi cuộc đấu tranh chính nghĩa đều có Đảng lãnh đạo. Thế nhưng cuộc đấu tranh cách mạng ở nông thôn là như thế nào? Đảng lãnh đạo nông dân đấu tranh với địa chủ ra sao? Trong đầu cô về những điều này chỉ có những ấn tượng trừu tượng và mơ hồ. Vì vậy, cô rất muốn tìm Mãn Đồn để hỏi thăm tình hình, nhưng mấy ngày nay Mãn Đồn đặc biệt bận rộn, Đạo Tĩnh cố ý đi đường vòng qua sân trước để nhìn anh ta nhiều lần, mới có được một cơ hội nói chuyện vài câu. Khi họ trò chuyện, xung quanh không có ai, Mãn Đồn gặp cô, chỉnh lại chiếc khăn mặt "bạch dương đỗ" trên đầu mình, cười nói: "Tiên sinh Trương bận rộn quá nhỉ!"

Đạo Tĩnh nhìn ánh mắt mỉm cười đó của anh, biết rằng anh vẫn còn trách cô lần trước không nên đứng ra bênh vực. Trong lòng Đạo Tĩnh vừa cảm kích vừa hổ thẹn, cô bất an nhìn Mãn Đồn, khẽ nói: "Tôi biết hôm đó tôi không nên làm như vậy... nhưng, quan hệ giữa tôi và nhà họ cũng không hề xấu đi... hỏi anh, chuyện đấu tranh mùa gặt thế nào rồi? Tôi chẳng biết gì cả, trong lòng thấy lo lắm."

Mãn Đồn gật đầu cười: "Lo lắng cũng vô dụng. Cứ chờ đi. Cho dù gặp phải chuyện gì, cô nhất định phải cẩn thận, đừng để người ta nhìn ra cô khác biệt. Còn nữa, đừng quên trách nhiệm của chính mình."

Về tình hình cụ thể của cuộc đấu tranh, Mãn Đồn vẫn không hé răng nửa lời. Nhưng từ đôi mắt tinh anh đó của anh, Đạo Tĩnh lại cảm nhận được sự tĩnh lặng trong khoảnh khắc trước cơn bão.

Hơn mười khoảnh lúa mì nhà họ Tống như biển vàng nhấp nhô theo gió trên cánh đồng bao la. Thời tiết nóng nực, những đợt sóng lúa mì cũng như đang hổn hển thở dưới nắng gắt. Thế nhưng lão Tống lại không sợ nóng, gần như cả ngày lão dẫn theo mấy tên tay sai hộ viện đi lại trong ruộng để kiểm tra. Chỗ nào thiếu vài bông lúa, lão cũng gào to hét lớn, chửi mắng những "quỷ đói" đã trộm hoa màu của lão. Còn về việc bắt giữ những nông dân đói cực độ trộm hoa màu của lão, lão lại càng không chút nương tay mà đánh đập tàn nhẫn một trận. Những người làm dài hạn của lão thì sao, mấy ngày nay đều không ở nhà, họ đều nhận lệnh chủ nhân đi nơi xa thuê nhân công ngắn hạn. Hóa ra mọi năm khi lúa mì chín, nhà họ Tống ra chợ thuê nhân công ngắn hạn, nhà lão nói bao nhiêu tiền công thì là bấy nhiêu. Nhưng năm nay tình thế thay đổi, những người làm công ngắn hạn ở khắp các chợ đều nhất quyết đòi bốn đồng bạc một ngày, thiếu một xu cũng không làm. Điều này chọc giận Tống Quý Đường, lão chỉ đưa hai đồng một ngày, thêm một xu cũng không cho. Lúa mì sắp chín rục, không gặt nữa thì sẽ hư hại hàng loạt trên đồng, vì vậy Tống Quý Đường liền phái Hứa Mãn Truân cùng mấy người làm dài hạn đi xa tìm nhân công ngắn hạn. Hai ngày nay lão già đứng ngồi không yên, cầm gậy chống đi khắp nơi chửi đổng. Lần này không biết là lão không buông tha cho Tống Úc Bân, hay chính Tống Úc Bân cũng sốt ruột, anh ta cũng đội mũ cỏ cả ngày theo cha đi lại khắp nơi. Gương mặt trắng trẻo mập mạp của anh ta đã bị phơi đen, nụ cười hòa ái cũng biến mất. Đúng lúc này — khi Mãn Đồn và những người kia đi tìm nhân công ngắn hạn vẫn chưa trở về, vào một đêm đen, đại viện nhà họ Tống đột nhiên vang lên tiếng chiêng "cắc, cắc, cắc, cắc". Tiếng chiêng ngắn ngủi, hoảng loạn, như thể đã xảy ra chuyện lớn cấp bách gì đó, cả đại viện nhà họ Tống đều sôi sục lên. Lâm Đạo Tĩnh vừa mới định đi ngủ, cũng vội vàng chạy ra sân, gặp ai cũng hỏi: "Sao thế? Xảy ra chuyện gì vậy?"

Người tới là một tên hộ viện, hắn vừa chạy từ thang sân bên lên trên đỉnh tường bao cao lớn, vừa trả lời: "Có người cướp lúa mì rồi!..."

Tim Đạo Tĩnh đập dồn dập. Cô vui mừng đến mức suýt chút nữa muốn hét lên, muốn cười lớn. Nhưng cô lập tức khiến bản thân bình tĩnh lại. Cuộc đấu tranh của nông dân do Đảng lãnh đạo rốt cuộc đã bùng nổ! Vương Lão Tăng và Hổ Tử, Tiểu Mã có thể được ăn vài bữa no rồi! Cô sao có thể không vui cho được! ... Thế nhưng đấu tranh rốt cuộc là thế nào? Nông dân dùng cách gì để đoạt lại lúa mì của mình? Cô lại hoàn toàn mù tịt. Khi cô đứng trong sân bên, phấn khích đến mức không biết phải làm sao, thì thấy Tống Úc Bân, Tống Quý Đường, thầy kế toán nhà họ Tống và hơn mười tên tay sai hộ viện đều cầm súng vội vã đi qua sân bên, từ thang bước lên mái nhà, đứng trên những đoạn tường thành giống như thành nhỏ. Những người này dưới ánh sao lấp lánh, bóng đen chập chờn, Đạo Tĩnh chỉ thấy họ đều cầm súng ngắm ra ngoài tường, nhưng không thể phân biệt rõ mặt ai.

Tiếng chiêng đã dừng lại, mà ngoài tường cũng không nghe thấy bất kỳ âm thanh nào. Những người nhà họ Tống đứng trên mái nhà cao đi đi lại lại cũng im hơi lặng tiếng. Không hề có tiếng súng giao chiến hay tiếng hò hét, Đạo Tĩnh và mấy người phụ nữ làm việc đều đứng dưới mái hiên sân bên, không ai dám thở mạnh. Trong chớp mắt, mặt đất ngược lại như tĩnh lặng không động đậy.

Đạo Tĩnh không chớp mắt nhìn lên tường cao, cô hy vọng thông qua hành động của những người bên trên để nhìn ra tình hình đấu tranh của quần chúng nông dân. Nhưng, những người trên mái nhà dần dần đều hạ súng xuống, dần dần còn có người hút thuốc. Ánh lửa lập lòe khiến Đạo Tĩnh thấy rất chán ghét. Đúng lúc này, trong lòng cô chợt động. Cô nghĩ, tại sao không nghĩ cách lên mái nhà xem thử, có lẽ bên trên có thể nhìn thấy tình hình bên ngoài. Vì vậy, cô nhìn Trần đại nương bên cạnh, khẽ nói: "Đại nương, chúng ta cũng lên xem đi."

"Không được, lão chủ không cho đàn bà con gái lên mái nhà." Trần đại nương nói xong khẽ thở dài, "Nhà giàu là vậy đó — nghèo có cái khổ của nghèo, giàu có cái lo của giàu." Trần đại nương nói xong liền cùng hai người phụ nữ làm việc khác đi vào trong nhà. Chỉ còn lại Đạo Tĩnh một mình nghĩ cách làm sao để lên mái nhà xem thử, nghĩ mãi nghĩ mãi, đột nhiên cô nảy ra một ý, cô vội vàng đi vào cửa hông, đến ngoài cửa sổ phòng Tống Úc Bân, thấy trong phòng có ánh đèn, liền khẽ gọi: "Tống phu nhân, Tống phu nhân... ngủ chưa ạ?"

"Ai?" Giọng người bên trong kinh hoàng, thô lỗ.

"Là tôi." Đạo Tĩnh nói, "Trương Tú Lan."

Tống phu nhân mở hé cửa, dưới ánh đèn chỉ thấy bà ta ôm một cái bọc lụa vô cùng hoa lệ, gương mặt tái nhợt càng thêm không còn chút máu. Thấy Đạo Tĩnh, bà ta run rẩy nói: "Sao vậy? Sự tình không ổn à?..."

"Không phải." Đạo Tĩnh lắc đầu, "Tôi chỉ muốn hỏi bà, chuyện này là thế nào vậy ạ?"

"Còn không phải là đám bần cùng kia đang cướp gặt lúa mì nhà tôi sao... Lão chủ sợ những người đó lại đến nhà cướp, nên họ đều lên mái nhà rồi."

"Tống phu nhân, chúng ta lên xem đi!" Đạo Tĩnh kéo cánh tay gầy guộc đó định đi.

"Không được, cái này thì không được!" Tống phu nhân rụt cánh tay mình lại nói, "Tôi phải thu dọn đồ đạc, nhỡ đâu..." Bà ta thấy Đạo Tĩnh kéo chặt không buông, liền nói tiếp, "Cô muốn đi thì cô đi mà xem. Dù sao cô cũng đâu có sợ lão già đó."

Có được câu này, Đạo Tĩnh vèo một cái đã lách đến dưới chiếc thang ở sân bên, rồi lặng lẽ bước lên thang lên mái nhà.

Khi cô đứng trên mái nhà nhìn ra xung quanh, à, một cảnh tượng kỳ lạ tuyệt diệu tựa như ảo ảnh biển mênh mông lập tức khiến Đạo Tĩnh hoa mắt chóng mặt! Đó là gì? Trên cánh đồng đen kịt, bốn phương tám hướng đều lóe lên vạn điểm đèn đuốc, tựa như những ngôi sao xinh đẹp đang chớp chớp đôi mắt to quyến rũ trên bầu trời xám xịt. Trong ánh đèn lập lòe không mấy sáng sủa, có vô số đốm đen đang trôi nổi. Đây không phải là hồn ma, cũng không phải đom đóm đang bay múa trong gió đêm cỏ rậm, mà là những nông dân đã giác ngộ như loài hải yến đang chiến đấu trên biển bão tố... Cô quá vui mừng, cô kích động đến mức suýt chút nữa muốn hét lên: "À, Đảng ơi, Người vĩ đại biết bao!..."

Lòng Đạo Tĩnh đập dồn dập, mặt nóng bừng. Cô đã hiểu rõ toàn bộ sự thật: Đây là Đảng đang lãnh đạo nông dân thừa dịp đêm tối gặt lúa mì của cái gọi là địa chủ về nhà mình. Những chiếc bánh bao bột trắng vốn chỉ những lão gia nhà giàu mới có thể tận hưởng đầy đủ, bây giờ cũng có thể để cho những nông dân nghèo khổ được ăn vài bữa rồi. ...

Vì đã hiểu rõ sự thật, lòng Đạo Tĩnh lập tức tĩnh lặng lại. Nghỉ lấy hơi, cô quay đầu bước về phía trước vài bước. Tống Úc Bân đang đứng gần đó, nghe thấy tiếng bước chân, đột ngột quay đầu hỏi: "Ai?"

"Là tôi, Trương Tú Lan." Giọng Đạo Tĩnh vừa bình tĩnh vừa trong trẻo, hoàn toàn không có chút hoảng loạn và sợ hãi, "Tống tiên sinh, xảy ra chuyện gì vậy? Tôi thấy không yên tâm lắm. Hỏi Tống phu nhân, bà ấy cũng nói không rõ, bà ấy bảo tôi lên xem thử."

"À," Tống Úc Bân hạ khẩu súng ngắn trong tay xuống, khẽ thở hắt ra một hơi, "Không có gì, đại khái là có người đang gặt lúa mì thôi... Trương tiên sinh, cô không sợ à? Về phòng ngủ đi."

"Không, từ nhỏ tôi đã giống con trai, chưa bao giờ biết sợ là gì. Thật đấy, những người gặt lúa mì đó chắc không nhận được sự đồng ý của các người nhỉ? Chuyện này rốt cuộc là thế nào vậy?"

Tống Úc Bân dựa người vào đoạn tường, nhìn hai tên tay sai hộ viện mặc áo đen toàn thân đứng bên trái phải mình, lắc đầu nói: "Vật cực tất phản. Cha tôi đối xử với nông dân cũng quá tàn nhẫn rồi."

Lời còn chưa dứt, cái giọng ồm ồm, cao lớn dù đang nén giận của Tống Quý Đường đã làm cả Đạo Tĩnh và Tống Úc Bân giật nảy mình: "Mày bảo tao tàn nhẫn? Cái thằng chó đẻ ăn cây táo rào cây sung này! Toàn là tại mày nuông chiều đám bần cùng kia!" Tống Quý Đường đầy bụng giận dữ cuối cùng đã tìm được cơ hội phát tiết, "'Giết người đền mạng, thiếu nợ trả tiền', đây là quy củ cũ từ thời Bàn Cổ khai thiên lập địa. Gieo mầm trên đất tao thì phải nộp tô, nợ tiền tao thì phải trả nợ, đây là tao tàn nhẫn ư? Thằng nào có ruộng mà không phải như vậy nào?! ... Thằng con, cái kiểu mày lén lút sau lưng tao cho đám bần cùng hưởng lợi đó, cũng đâu có ngăn được chúng nó đến cướp mày, đoạt mày đâu... Nhìn đi! Nhìn đi!" Lão già toàn thân run lên bần bật, bàn tay đen to bè như chân gấu trong đêm đen của lão chỉ về cánh đồng phía Tây, trong giọng nói đầy rẫy sự thù hận — Đạo Tĩnh chưa bao giờ nghe thấy tiếng rít đáng sợ như loài rắn độc đó: "Đó, đó, đẩy đi rồi! Gánh đi rồi! Đó, đó, lúa mì của tao — lúa mì của tao, chúng nó cướp lúa mì của tao đẩy đi rồi! Kéo đi rồi!..."

Theo giọng của lão già, Đạo Tĩnh và Tống Úc Bân đồng thời nhìn về hướng lão chỉ — chỉ thấy trên cánh đồng hoang vu mịt mờ, trong ánh sáng lấp lánh có vô số bóng người như trong kịch bóng đang di chuyển nhanh chóng. Đó là quần chúng gặt lúa mì đang vừa gặt vừa kéo đi, gánh đi thành quả thắng lợi của họ. Nhìn thấy những cảnh tượng này, trong lòng Đạo Tĩnh lại có một cảm giác hạnh phúc ngọt ngào, tự hào khó tả; thế nhưng, gương mặt Tống Úc Bân nhìn thấy những cảnh này lại tái nhợt mất cả huyết sắc. Đôi mắt vốn dĩ còn có thần khí ngày thường của anh ta, trong chớp mắt cũng trở nên ảm đạm, đau buồn đến vậy. Im lặng một hồi, anh ta nhìn cha mình, cũng nhìn Lâm Đạo Tĩnh, lúc này mới bủn rủn, cười khổ nói: "Việc này thì liên quan gì đến tôi? Cộng sản đang hoạt động, tôi có cách nào chứ?..."

"Hả, Đảng Cộng sản!" Đạo Tĩnh ngạc nhiên sao anh ta lại biết đây là Đảng đang hoạt động. Không ngờ người có chút "thư đần" này về mặt chính trị lại nhạy bén đến thế.

Không đợi Tống Úc Bân nói xong, lão già dùng khẩu súng ngắn buộc dải lụa đỏ vốn không rời thân suốt bao nhiêu năm nay của mình, nện mạnh xuống viên gạch trên tường nói: "Mày, mày, thằng con, mày học luật vô ích rồi! Tao tốn tiền nuôi mày học đại học vô ích rồi! Sao mày lại để Đảng Cộng sản ngay dưới mí mắt mày — ngay trong mắt mày mà cắm cọc thế hả! Tao, tao Tống Quý Đường coi như nuôi phí một thằng con bỏ đi rồi!"

Trên mái nhà cao cao, dưới bầu trời đêm mịt mờ không trăng, câu nói này đâm vào tim Đạo Tĩnh sắc bén đến thế. Nói thật, hơn một tháng nay, Đạo Tĩnh đối với ý nghĩa việc cô được cô gọi đến nhà họ Tống dạy học thật sự không rõ ràng lắm; đối với việc bảo cô giữ mối quan hệ tốt với nhà họ Tống, có tin tức gì thì thông qua Mãn Đồn báo cho họ, cô cũng mơ hồ không hiểu mấy. Thế nhưng cuộc trò chuyện vừa rồi của hai cha con nhà họ Tống trong tình trạng căng thẳng khi mâu thuẫn giai cấp đột nhiên trở nên gay gắt, lại khiến Đạo Tĩnh bất chợt hiểu ra ý nghĩa việc mình đến gia đình địa chủ này; cũng bất chợt hiểu ra bản thân cũng đang sống trên chiến tuyến của cuộc đấu tranh giai cấp sắc bén. Cho đến lúc này, cô mới từ trạng thái đứng xem bước vào trạng thái chiến đấu. Bề ngoài, cô vẫn vẻ mặt như không có chuyện gì, lộ ra vẻ tò mò thoáng qua của người trẻ tuổi quan sát khắp nơi, nhưng trong lòng lại lập tức nâng cao cảnh giác, chăm chú lắng nghe hai cha con này còn muốn nói gì. Thế nhưng, họ không nói những điều này nữa. Lão già quay đầu lại nghiêm khắc hỏi con trai: "Các kho chứa đều lắp khóa kép rồi chứ? — Loại khóa Anh ấy?"

Tống Úc Bân gật đầu: "Cha yên tâm đi, đều khóa kỹ rồi."

Đạo Tĩnh cố ý đi cách xa họ một chút, như thể xem kịch, cô lại xem cảnh tượng trên cánh đồng.

"Hay lắm, thế này còn ác hơn cả thổ phỉ!" Lão già khàn giọng hét lên lần nữa.

Lão hét về phía tên đầu sỏ hộ viện vẫn đang tuần tra trên mái nhà, "Hồ Bả Thức, đám thổ phỉ hoa màu này lúc này chỉ lo cướp hoa màu trên đất tao, nhưng, biết đâu lát nữa lại xông đến trước cửa nhà tao... Cẩn thận đấy! Nó đến, đừng khách khí, mày cứ nhằm đám thổ phỉ này mà nổ súng!" ... Nói đến đây, lão đột nhiên quay đầu lại nhìn Đạo Tĩnh một cái sắc lẹm, hét lên, "Trương tiên sinh, tôi mời cô đến là để dạy học, chứ không phải mời cô đến để hộ viện. Cô cứ đứng trên mái nhà không thấy mệt à?"

Đạo Tĩnh đang không biết trả lời thế nào cho phải, Tống Úc Bân lại giải vây cho cô: "Cha, Trương tiên sinh là tiên sinh nhà mình, chứ không phải người ngoài. Cô ấy lên trên cũng là quan tâm đến chúng ta mà."

Lão già lại lườm con trai một cái sắc lẹm, như thể muốn nói: "Mày lúc nào cũng bênh nó." Rồi mệt mỏi ngồi bệt xuống một tảng đá lớn không nói gì nữa.

Thấy Tống Úc Bân không có ý đuổi cô xuống, Đạo Tĩnh liền tiếp tục ở lại trên mái nhà xem tiếp.

Đêm tuyệt đẹp biết bao, thời tiết mát mẻ biết bao, những vì sao lấp lánh mê hoặc biết bao!

Đạo Tĩnh đứng trên mái nhà gạch cao cao, dựa vào đoạn tường, bề ngoài, cô rất bình tĩnh, giống như một cô gái không hiểu chuyện, dường như mang chút chất thơ thưởng thức cảnh đêm chẳng liên quan gì đến mình. Thế nhưng trong lòng cô lại đang sôi sục, kích động, đôi mắt cô không chớp nhìn chằm chằm cánh đồng phía Tây — đây là nơi ánh đèn dày đặc nhất, cũng là nơi tập trung đông đảo nông dân vùng lên nhất. Đôi mắt cô dường như muốn xuyên qua bức màn đêm đen tối này, nhìn thấy gương mặt phấn khởi của những nông dân bị áp bức đến mức không thở nổi... Tuy nhiên, cô chẳng nhìn thấy gì cả. Cô khao khát được bay khỏi cái lồng này để cùng họ vung liềm, tuy nhiên, cô lại không thể cử động, càng không thể đi tham gia. Nghĩ đến đây, cô không kìm được mà liếc nhìn hai cha con nhà họ Tống, — lão già không biết đã chuyển đi nơi khác từ bao giờ, chỉ còn Tống Úc Bân u sầu trừng mắt nhìn trân trối cánh đồng phía Tây.

"Sao yên tĩnh thế này? Đến chó cũng không sủa nữa?" Đạo Tĩnh nhìn bầu trời phía Đông đã hơi trắng ra, ngáp dài vì mệt mỏi, cô dựa vào đoạn tường như sắp ngủ thiếp đi. Thế nhưng đột nhiên một tiếng hét, khiến tất cả mọi người trên mái nhà đều giật mình chạy loạn, Đạo Tĩnh cũng giật mình, vội vàng quay đầu nhìn lại. Chỉ thấy hai tay lão già giơ ra xa, nó lại run lên bần bật trong ánh sáng lờ mờ của buổi sớm. Lần này, nó run dữ dội đến mức, ngay cả giọng khàn đặc của lão cũng run rẩy theo nhịp của bàn tay: "Xong, xong rồi! ... Lúa mì của tao! Mấy trăm gánh lúa mì của tao — lúa mì, tất cả, tất cả xong rồi! ..."

Theo hướng ngón tay Tống Quý Đường chỉ, trong ánh bình minh dần dần trắng ra đã có thể nhìn rõ: ánh đèn biến mất, mặt đất hiện ra một cảnh tượng xám xịt, trơ trọi, giống như một gã khổng lồ mệt mỏi sau khi lao động đã ngủ say một cách thoải mái. Còn những lúa mì và những người gặt lúa mì kia thì sao, cũng như những vị địa tiên trong thần thoại, không biết đã biến mất không dấu vết từ bao giờ. ...

"Xong rồi! Xong rồi! ... Tất cả, tất cả ... xong rồi!" Tiếng hét của Tống Quý Đường, từ cao vút kinh người dần dần trở nên yếu ớt, Tống Úc Bân và mấy tên hộ viện đều vây quanh lão, đỡ lão, hoảng loạn nhìn gương mặt già nua đã biến thành trắng bệch như tờ giấy đó. Tiếp đó lão già lại hét lên một tiếng "Lúa mì của tao!" rồi gục xuống, ngất lịm trong vòng tay con trai mình.

Ngay lập tức Tống Úc Bân quỳ xuống đất, ôm đầu lão già, rơi nước mắt hét lên: "Cha! Cha! Tỉnh lại đi! Cha tỉnh lại đi mà! ..." Tiếp đó, anh ta gào khóc hét lên, "Cha, cha yên tâm đi, con — đứa con bất hiếu này, con... con nhất định sẽ báo thù cho cha! ..."

"Báo thù?" Nghe thấy câu này, Đạo Tĩnh không kìm được rùng mình một cái. Cô không kìm được liếc nhìn Tống Úc Bân vẫn đang khóc, "Hắn muốn báo thù? ..." Cô dường như vẫn chưa tin vào tai mình, lại tự hỏi mình một câu. Khi cô biết mình thực sự đã nghe thấy câu nói đẫm máu này thốt ra từ miệng Tống Úc Bân, cô lập tức bị tâm trạng hối hận tự trách làm cho đôi chân bủn rủn. Dường như đã làm chuyện gì đó không thể gặp người, cô vội vã chạy như bay về phòng mình, nhanh chóng dùng chăn trùm kín đầu.