Lâm Đạo Tĩnh theo Lão Trịnh bước ra khỏi sân trong, sân ngoài nhà họ Tống, đi qua cửa nhỏ của sân rồi lên một con đường mòn thông ra đường cái. Hai người không ai nói tiếng nào, vội vã đi. Đi được chừng bốn, năm dặm, khi nhìn thấy một con đường lớn có vết xe, Đạo Tĩnh mới dừng lại nói: "Đại thúc, bác về đi. Cháu tự tìm được rồi."

Trịnh Đức Phú bỗng chốc trở nên trẻ trung hơn. Ông sải bước dài, kéo Đạo Tĩnh nhảy qua một vũng nước nhỏ, rồi mới nói: "Tôi đưa cô đi. Cô đi rồi, tôi còn ở lại nhà họ Tống sao được nữa?"

"Ồ!" Lúc này Đạo Tĩnh mới chợt bừng tỉnh. Trịnh Đức Phú đưa tin cho cô trốn đi, ông đã không thể ở lại nhà họ Tống được nữa, vì cô, ông cũng đã trở thành "kẻ đào tẩu" giống như cô rồi. Thế là, Đạo Tĩnh ghé sát vào người ông lão — lúc này không còn ngửi thấy mùi mồ hôi trên người ông nữa.

"Đại thúc, thực sự cảm ơn bác... bác, bác tốt quá..."

"Không cần những thứ này!" Trịnh Đức Phú nói chuyện vẫn khô khan bướng bỉnh. Những câu chữ ngắn ngủi của ông chậm rãi thốt ra, như vang lên đặc biệt nặng nề và mạnh mẽ trong lòng Lâm Đạo Tĩnh.

Hai người bước đi nhanh chóng trên cánh đồng đang chìm vào giấc ngủ, không ai nói lời nào. Đêm mang theo làn gió mát lành, thổi qua những lá cao lương còn đọng giọt sương, thổi qua những hàng bạch dương xào xạc, thổi qua dòng sông lấp lánh ánh sáng, và thổi qua đôi má xinh đẹp đang nóng bừng của Lâm Đạo Tĩnh... Một đêm mùa hè đẹp biết bao, những ngôi sao lấp lánh tỏa ra ánh sáng rung động trên bầu trời xám mịt vô tận; những con châu chấu, dế mèn, ếch nhái và ve sầu chưa ngủ, khe khẽ hát lên những bài ca trữ tình trong đám cỏ, bên bờ ao, trên kẽ lá. Còn cánh đồng bao la đang chìm trong tĩnh mịch, những vụ mùa xanh ngắt, con sông nhỏ chảy róc rách, con đường đất uốn lượn trải dài trong đêm tối, những đóa hoa dại và lá cây tỏa hương thơm ngát, bầu không khí nồng nàn mà tươi mát say lòng, cộng thêm cuộc sống đấu tranh cách mạng đầy tính huyền thoại này, tất cả đều trở nên vô cùng quyến rũ trong đêm không bình thường này, mang lại một cảm nhận về cái đẹp đặc biệt. Lâm Đạo Tĩnh nhìn thấy và cảm nhận được những điều này, trong chốc lát căn bệnh cũ lại tái phát. Quên mất hoàn cảnh nguy hiểm, cô hít một hơi thật sâu bầu không khí tươi mới thấm vào tận tâm can, gần như muốn hét lên với Trịnh Đức Phú bên cạnh: "Đại thúc, bác xem thiên nhiên này đẹp biết bao! Bác xem cuộc sống của chúng ta thú vị biết bao!" Nhưng, chẳng hiểu sao, cô chợt nhớ lại một cảnh tượng ba năm trước khi mới trốn đến Bắc Đới Hà, cô không thốt nên lời được nữa. Lúc đó cô lần đầu tiên nhìn thấy biển, đã ngạc nhiên hét lên với người phu khuân vác bên cạnh: "Nhìn kìa, biển đẹp biết bao!" Nhưng đáp lại cô lại là một câu nói đầy hàm ý sâu sắc: "Không đánh bắt được cá, không có cơm ăn — chúng tôi chẳng thấy đẹp đẽ gì cả."... Nghĩ đến đây, Đạo Tĩnh nhìn người lão nông dài hạn bên cạnh với quần áo rách rưới, lấm bẩn, đang sải bước nặng nề, không nhịn được tự giễu cười: "Tình cảm tiểu tư sản điển hình! Thứ tình cảm thi sĩ lãng mạn kia của mình đến bao giờ mới trở nên khỏe mạnh như công nông đây?..." Nghĩ đến đây, bước chân Đạo Tĩnh nhanh hơn, ảo tưởng lãng mạn vừa biến mất, điều cô lập tức nghĩ đến là vấn đề quan trọng cấp bách trước mắt: Cô có thể tìm thấy Vương tiên sinh không? Những đồng chí có tên trong danh sách đó có kịp thời thoát khỏi nguy cơ bị bắt giữ không? Còn bản thân cô sẽ ra sao đây?... Nghĩ đến những điều này, cô không còn chú ý đến phong cảnh đêm đó nữa, chỉ sải bước thật nhanh đuổi theo Trịnh Đức Phú.

Lão Trịnh sải bước nặng nề đi phía trước, suốt dọc đường không nói một lời. Đi được chừng mười mấy dặm, vẫn là Đạo Tĩnh hỏi trước: "Đại thúc, sao bác biết Tống Úc Bân có ảnh của cháu, sao lại biết ông ta muốn hại cháu?"

Lão Trịnh bước vài bước, mới dùng giọng mũi nặng nề đáp: "Tôi đánh xe cho hắn, trước là đến chính phủ huyện Thâm Trạch, rồi đến huyện đảng bộ, sau đó hắn lại bảo tôi đánh xe đến huyện Định. Cũng lại là trước đến chính phủ huyện, sau đến huyện đảng bộ. Cuối cùng hắn còn đến tiểu học Đông Quan ở huyện Định..."

"Ông ta đến tiểu học Đông Quan?" Đạo Tĩnh hơi ngạc nhiên lặp lại một câu.

"Phải rồi. Tôi đánh xe đến tiểu học này, một gã béo hình như họ Ngũ, lại cùng hắn ngồi xe về đảng bộ trong thành. Những lời họ nói trên xe tôi đều nghe thấy. Gã họ Ngũ nói: 'Cô gia sư kia của ông chắc chắn là Lâm Đạo Tĩnh ở trường tôi.' — vừa nghe thấy tên cô..." Trịnh Đức Phú quay đầu lại nhìn chằm chằm Đạo Tĩnh một cái, như thể nhìn xem cô có thực sự là Lâm Đạo Tĩnh hay không. Rồi ông lại nói tiếp: "Tôi liền để tâm. Tống Úc Bân hình như vẫn không tin, sau đó gã béo họ Ngũ liền lấy ra một tấm ảnh của cô đưa cho hắn. Tôi giả vờ mượn lửa họ, liền nhìn rõ tấm ảnh của cô. Chính là cô..." Lời còn chưa dứt, lão Trịnh bất thình lình kéo Đạo Tĩnh vào bụi hoa màu bên đường, trong nháy mắt cả hai đều ngồi xổm xuống ruộng hoa màu ẩm ướt.

"Có người?..." Đạo Tĩnh sợ đến mức tim đập thình thịch.

Trịnh Đức Phú xua xua tay. Ông như một thợ săn giàu kinh nghiệm, nghiêng đầu gật gật một cách nhạy bén; ông lại như một con gà mái già rất mực yêu thương gà con, ôm lấy cổ Đạo Tĩnh ấn mạnh cô xuống đất.

Đạo Tĩnh nhìn khuôn mặt hiền từ mà cảnh giác của lão Trịnh, liền phục tùng nằm rạp xuống đất không lên tiếng nữa. Trong lòng nghĩ: "Địa chủ gọi ông ấy là Trịnh Ngốc, nhưng, ông ấy thật tinh khôn làm sao!"

"Mùng một hỡi mùng năm — cửa miếu mở, Ngưu Đầu hỡi Mã Diện — hai bên xếp hàng..." Trên đường lớn phía đối diện truyền đến tiếng bước chân nhẹ nhàng mà vội vã, một khúc tiểu khúc hài hước cũng cùng bay lảng bảng trong cánh đồng đêm khuya này. Nghe thấy những âm thanh này, Trịnh Đức Phú đang phục dưới đất, đột ngột như lúc kéo Đạo Tĩnh nhảy vào ruộng hoa màu, ông lại kéo Đạo Tĩnh từ trong ruộng hoa màu nhảy ra, và vui mừng hét lên: "Mãn Đồn, thằng nhóc Mãn Đồn tốt!"

Mãn Đồn đi tới, bất ngờ gặp được hai người một già một trẻ này. Cậu ta vui đến mức quên cả hiềm nghi nam nữ, liền nắm lấy tay Trịnh Đức Phú và Đạo Tĩnh, ngạc nhiên hỏi: "Xảy ra chuyện rồi? Hai người làm sao thế?... Không ngờ lại nhanh như vậy!"

Đạo Tĩnh kể sơ qua tình hình sự việc cho Mãn Đồn, rồi lấy danh sách từ trên người ra, trịnh trọng đưa vào tay Mãn Đồn, nói: "May mà có Trần đại nương. Không phải bà ấy, cháu không cách nào lấy được thứ này."

Mãn Đồn nhận lấy danh sách xem qua rồi nói: "Tên nhóc Tống Úc Bân này vừa đi, chúng tôi đều đoán hắn có thể sẽ bày trò xấu. Nhưng, không ngờ hắn lại nhanh như vậy, đã thông đồng với bọn phản động hai huyện, làm ra cái danh sách này. Tối nay tôi không yên tâm, đang định quay về, không ngờ lại gặp các người. Đi thôi, chúng ta cùng nhau đi tìm Vương tiên sinh."

"Cậu vừa từ chỗ Vương tiên sinh đến?" Đạo Tĩnh hơi ngạc nhiên hỏi.

"Đúng." Mãn Đồn gật đầu, dùng đôi mắt to lanh lợi cười với Đạo Tĩnh, "Đi thôi, chỗ Vương tiên sinh còn có người quen của cô đấy, vừa nãy anh ấy còn đang hỏi thăm cô đấy."

"Ai vậy?" Đạo Tĩnh vừa mừng vừa lo, vội vàng hỏi Mãn Đồn.

"Vừa đi vừa nói." Mãn Đồn sải bước đi ngược trở lại. Ba người cùng chạy về phía Đại Trần Trang ở phía tây. Theo sau hai người đàn ông, Đạo Tĩnh phải gắng sức mới đuổi kịp, vì vậy, cô ngại ngùng, cũng chẳng bận tâm hỏi lại Mãn Đồn người quen đó là ai. Nhưng trong lòng, cô lại phấn khích tự hỏi mình lần này đến lần khác: "Anh ấy là ai? — Giang Hoa? Không, có lẽ là Lư Gia Xuyên. Có lẽ anh ấy đã ra tù, đến đây lãnh đạo công tác..." Trong chớp mắt, bóng hình kiên cường mà hoạt bát của Lư Gia Xuyên lại hiện lên trước mặt Đạo Tĩnh. Cuộc đời thường là như vậy, càng trong cuộc sống căng thẳng, phức tạp mà sôi nổi, tư duy con người càng hoạt bát, phóng khoáng và trào dâng. Nhiều việc bình thường không nghĩ tới, ngược lại trong tình huống này lại nghĩ ra. Không ít lần Đạo Tĩnh nhớ đến Lư Gia Xuyên đều là trong môi trường căng thẳng hiểm ác, cũng là đạo lý này. Lúc này, cô lại nhớ đến anh, trong lòng trào dâng một thứ tình cảm phức tạp, vừa chua xót, mong đợi lại pha lẫn chút hạnh phúc.

Đã nửa đêm về sáng, Đạo Tĩnh cùng Hứa Mãn Truân, Trịnh Đức Phú ba người cuối cùng đã đến nhà Vương tiên sinh. Đây là một gia đình trung nông khá giả khá ổn. Nhưng gia đình Vương tiên sinh, từ ông nội đến con cái ông đều là những quần chúng đáng tin cậy yêu mến Đảng Cộng sản. Trong một căn phòng nhỏ vẫn còn thắp đèn ở sân sau, Đạo Tĩnh vô cùng ngạc nhiên khi nhìn thấy Giang Hoa và người cô thân yêu của mình, ngoài ra còn có hai người cô không quen biết. Đạo Tĩnh nghĩ thầm, họ có lẽ đều là đồng chí.

Đạo Tĩnh nắm lấy tay cô, nhìn chằm chằm vào Giang Hoa. Thực ra họ chia tay mới hơn hai tháng, nhưng trong những năm tháng chiến đấu, lại khiến người ta cảm thấy vô cùng thân thiết như đã bao năm không gặp. Đạo Tĩnh gặp Giang Hoa mừng đến mức không nói nên lời, vẫn là Giang Hoa mỉm cười nói với Đạo Tĩnh: "Cô lại có phúc, lại thoát chết rồi à?"

Đạo Tĩnh chỉ tay vào Trịnh Đức Phú đang ngồi trên ghế ngoài cửa cúi đầu hút thuốc, nói: "Ông ấy, còn có người làm thuê là Trần đại nương nhà họ Tống đều là ân nhân cứu mạng của cháu. Chúng ta luôn gặp được người tốt, gặp dữ hóa lành, đây là chuyện gì vậy?"

Các đồng chí trong nhà đều cười ồ lên, ngay cả Vương tiên sinh vốn nghiêm túc cũng cười. Mọi người cười xong, Mãn Truân nói: "Danh sách ở đây, tình hình khá căng thẳng, các vị mau bàn bạc xem làm thế nào đi."

Giang Hoa nhìn khắp căn phòng, trầm tư một lát: "Căng thẳng thì đúng là căng thẳng, nhưng chúng ta là những người mang nhãn đỏ đang sống trong khủng bố trắng, khi nào mà không căng thẳng chứ? Được rồi, vấn đề của người khác để lát nữa nói sau, bây giờ trước tiên hãy giải quyết vấn đề của một già một trẻ này," ông chỉ chỉ Đạo Tĩnh và Trịnh Đức Phú nói tiếp, "Giải quyết vấn đề của họ trước đã. Lâm Đạo Tĩnh ở vùng này tuyệt đối không thể ở lại nữa, tôi chủ trương cô ấy lập tức về Bắc Bình. Còn Trịnh đại bá, chúng ta sẽ tìm chỗ khác cho ông ấy làm thuê."

Trịnh Đức Phú không lên tiếng, Đạo Tĩnh lại kinh ngạc hét lên, "Về Bắc Bình?"

"Đúng, về Bắc Bình." Giang Hoa kiên quyết nói, "Cô ở Bắc Bình còn tương đối dễ dàng che giấu. Lưu được núi xanh, không sợ không có củi đốt."

Lâm Đạo Tĩnh vừa nãy còn vô cùng phấn khích, bỗng chốc như quả bóng xì hơi, nửa ngày sau mới ngẩng đầu lên, "Cháu muốn ở lại nông thôn cùng các anh đấu tranh — hãy để cháu ở lại đây đi!"

Mọi người đều không lên tiếng, vẫn là cô nắm tay Đạo Tĩnh, lại như dỗ dành trẻ nhỏ vỗ vỗ vào tay cô mà nói: "Con gái, tình hình khẩn cấp lắm, lão Giang bảo con về, con cứ về đi."

Nhìn khuôn mặt nghiêm nghị mà trầm tĩnh của các đồng chí trong phòng, Đạo Tĩnh nghĩ ngợi, rồi chậm rãi gật đầu.

Giang Hoa lặng lẽ đi đến bên cạnh Đạo Tĩnh, nói khẽ vào tai cô: "Đến Bắc Bình, cô có thể tìm Từ Huy. Tôi còn một lá thư, nhờ cô mang cho cô ấy. Nếu không tìm thấy cô ấy, cô cứ hủy nó đi..." Ngập ngừng một chút ông lại nói, "Hai tháng gần đây, tôi thấy cô tiến bộ rất nhanh. Cô nghĩ cách lấy được danh sách này là làm rất đúng. Sau này phải tiếp tục nỗ lực. Một nhà cách mạng chân chính là phải qua tôi luyện mới thành tài được."

Nghe được lời ủy thác và khuyến khích mình, trên mặt Đạo Tĩnh xuất hiện một nụ cười ngây thơ không thể che giấu. Nhưng, niềm vui của cô lập tức bị lo lắng bao trùm. Nụ cười trên mặt biến mất, cô lo lắng hỏi Giang Hoa: "Lão Giang, hai tháng này anh vẫn luôn không rời khỏi vùng này sao?"

Giang Hoa gật đầu, nhưng chỉ cười mà không đáp.

"Lão Giang, vậy sau này các anh tính sao?" Đạo Tĩnh lại không yên tâm hỏi thêm một câu.

"Nữ tiên sinh, cô không cần bận tâm, lão Giang nhà chúng ta thần thông quảng đại." Đây là tiếng của Mãn Truân. Câu nói của cậu ta khiến cả phòng lại cười ồ lên.

Trời sắp sáng, Vương tiên sinh đã thắng xe lừa nhỏ của nhà mình xong, bảo người đánh xe lập tức đưa Đạo Tĩnh đến Chính Định để lên tàu hỏa. Lúc này, Đạo Tĩnh lại kéo Trịnh Đức Phú cũng đang đứng dậy nói chuyện dưới một gốc hòe trong sân nhà họ Vương: "Đại thúc, cả đời này cháu không quên được bác... Cháu bây giờ phải đi rồi, không biết bao giờ chúng ta mới gặp lại nhau. Cho nên cháu vẫn muốn hỏi bác một câu, bác còn hận cháu không?"

Trịnh Đức Phú gõ gõ tẩu thuốc, trên khuôn mặt đen sạm nhiều nếp nhăn thoáng qua một nụ cười ẩn hiện: "Cô không phải con gái Lâm Bá Đường, cô là cô gái làm cách mạng, tôi sao còn hận cô được? Là Đảng Cộng sản bảo tôi không được hận cô nữa. Trước kia tôi cũng có chỗ không phải, cô đừng trách."

Đạo Tĩnh thừa biết Trịnh Đức Phú đã thay đổi cách nhìn về cô, không còn thù ghét cô nữa, nhưng khi nghe được câu trả lời xác thực từ miệng ông, cô vẫn vô cùng vui mừng.

"Con gái," Trịnh Đức Phú nhìn Đạo Tĩnh nói thêm một câu, "Ông ngoại con, mẹ con đều là người cùng làng với tôi, tôi đã nhìn thấy họ rồi. Tôi sao có thể không thương con được chứ."

"Đại thúc, bác thực sự là một người tốt, trước kia cháu cũng trách lầm bác rồi." Đạo Tĩnh cười nói xong, tiếp đó lại hỏi đến chuyện cô vẫn luôn quan tâm, "Hắc Ni bây giờ ở đâu? Cuộc sống của chị ấy thế nào? Bác kể cho cháu nghe đi."

Nghe câu này, đột nhiên, khuôn mặt ôn hòa của Trịnh Đức Phú biến sắc. Nó trở thành một tảng đá lạnh lẽo, đờ đẫn nhìn chằm chằm Đạo Tĩnh, tẩu thuốc trên tay bất giác rơi xuống nền gạch.

"Đại thúc, bác sao vậy?..." Đạo Tĩnh vội vàng đỡ lấy lão Trịnh gần như sắp ngã quỵ, trong lòng sợ đến đập thình thịch.

Không có tiếng trả lời, ánh sáng mờ ảo của buổi sớm mai chiếu trên khuôn mặt già nua tiều tụy của Trịnh Đức Phú, trông vừa đen sạm vừa nhợt nhạt. Ngay lúc này, Đạo Tĩnh nhìn thấy hai giọt nước mắt từ từ lăn xuống cổ áo ông. Ông bỗng nắm chặt tay Đạo Tĩnh, run rẩy nói: "Con gái, nó mất rồi! Con Hắc Ni nhà ta đã chết trong tay mẹ chồng nó từ lâu rồi."

"A?... Chị ấy?..." Đạo Tĩnh lập tức kéo lấy cánh tay Trịnh Đức Phú khóc òa. Hình bóng người bạn thời thơ ấu xinh đẹp, hoạt bát, dịu dàng và hiểu chuyện ấy chưa bao giờ như lúc này — sau khi nghe tin chị ấy chết, lại lay động sợi dây tâm hồn Đạo Tĩnh đến vậy.

Đạo Tĩnh lau nước mắt, nói khẽ: "Đại thúc, đừng buồn — sau này, yên ổn rồi, cháu sẽ đón bác..." Cô không nói tiếp được nữa, nhưng cô vẫn cố gắng nén nỗi đau buồn của mình, lau nước mắt lại hỏi tiếp: "Đại thúc, thím cháu đâu? Bà ấy, bà ấy ở đâu?..."

Nghe câu hỏi này, thần sắc đau khổ đó của Trịnh Đức Phú — thần sắc bi thương tuyệt vọng với tất cả cơ bắp trên mặt đều run rẩy, lại khiến Đạo Tĩnh giật mình. Lần này, ông không rơi nước mắt, mà phát ra âm thanh lạnh lẽo như thổi từ hầm băng ra: "Bà ấy cũng chết rồi. Người cha già Lâm Bá Đường của cô nhân lúc tôi ra ngoài làm thuê đã chà đạp bà ấy. Vợ tôi đã, đã, đã treo cổ chết rồi."

Lại một tiếng sét đánh ngang đầu Đạo Tĩnh, đầu óc cô một lúc choáng váng, mơ mơ màng màng cô chỉ nghe thấy Mãn Truân gọi: "Nữ tiên sinh, đến lúc lên xe rồi."

Cô cũng cảm thấy ánh mắt thân thiết của Giang Hoa như đang giục cô đi nhanh, đang cổ vũ cô phải kiên cường hơn nữa; cô cũng biết cô nắm tay cô đưa cô lên xe lừa nhỏ, Vương tiên sinh lại nhét vào tay cô một xấp tiền. Những điều này cô đều biết. Nhưng, cô chỉ không thốt nên lời. Cô cảm thấy trên người như có hàng ngàn cây kim đâm châm chích, cũng như có bao nhiêu lời sám hối muốn nói ra. Ngồi trên xe rồi, rèm xe buông xuống, người đánh xe đã vung roi thúc súc vật, đôi mắt cô vẫn mơ mơ màng màng. Chiếc xe xóc nảy tiến về phía trước trên con đường đất, trước mắt cô cứ lảng bảng khuôn mặt cười đáng yêu của Hắc Ni; lảng bảng nụ cười hiền từ ôn hòa của mẹ Hắc Ni; cũng lảng bảng dáng hình nặng nề đầy bi thương của Trịnh Đức Phú. "Chuộc tội, chuộc tội..." Lúc này, cô lại nghĩ đến hai chữ này, nhưng, dường như chúng đã mang một ý nghĩa khác.

"Đại thúc, bác nên thù hận cháu! Nên hận cháu!... Lâm Bá Đường, Tống Úc Bân, Tống Quý Đường, Ngũ Vũ Điền, các người những con dã thú uống máu người, ăn thịt người, hãy sớm — hãy sớm biến mất khỏi nhân gian đi!" Đạo Tĩnh cuối cùng vẫn hét lên. Nhưng tiếng hét của cô không ai nghe thấy.