Đầu hè, vùng thôn quê phía Bắc có cảnh sắc thật năng động và xinh đẹp. Những đám mây trắng lững lờ trôi trên không trung, trên cánh đồng rộng lớn, những người nông dân từng tốp ba tốp năm đang cần mẫn lao động. Những nhành liễu mềm mại rủ bóng bên dòng sông nhỏ yên ả. Lũ trẻ nghịch ngợm bên bờ sông đã phá tan sự tĩnh lặng vốn có, tiếng gọi tiếng cười "Nhìn kìa! Nhìn kìa!", "Con chạch đấy!", "Con cóc nhỏ này!" lan tỏa trong buổi sáng rực rỡ sắc hoa, khiến người ta không khỏi cảm nhận sâu sắc niềm vui của mùa xuân.
"Cô Lâm, cô xem này! Hòn đá này có phải là đá trầm tích không ạ?"
"Thầy Triệu, nhìn này! Nhìn này! Bông hoa nhỏ này đẹp quá!"
Mười mấy đứa trẻ mười hai mười ba tuổi—có trai có gái, lần lượt vây quanh Lâm Đạo Tĩnh và một nam giáo viên khác, vừa đi vừa cười nói trên con đường làng. Những cái đầu nhỏ của lũ trẻ nghiêng ngả, ngẩng lên, cúi xuống, tạo đủ mọi tư thế khác nhau vừa đi vừa hò hét. Hai cô bé để kiểu tóc ngắn ngang vai đi ở phía sau cùng. Vừa đi, chúng vừa thì thầm to nhỏ.
"Lưu Tú Anh, cậu nhìn xem, các bạn đều quý cô Lâm biết bao! Đúng vậy, thầy Triệu cũng rất tốt..." Cô bé có khuôn mặt bầu bĩnh với đôi mắt lồi như cá vàng ngắt một bông hoa dại bên đường, đưa lên ngửi ngửi, "Cậu có biết không? Nhiều bạn trong lớp mình đều rất muốn đi làm cách mạng đấy. Lưu Tú Anh, tớ cũng muốn đi tham gia Hồng quân, chỉ là không biết họ ở đâu..."
"Không được, không được!" Lưu Tú Anh dáng người mảnh khảnh không đồng ý, "Lý Quốc Hoa, cô Lâm và thầy Triệu đều đã nói cả rồi: Chúng ta tuổi còn nhỏ, bây giờ vẫn nên lo học hành cho giỏi, chuẩn bị cho tương lai—đến lúc đó biết đâu Đảng Cộng sản và Hồng quân sẽ đến nơi của chúng ta thôi."
"Không được, tớ không nghe cậu mấy cái đó đâu. Muốn làm cách mạng thì phải tham gia Hồng quân, cầm súng lớn lên mà đánh một trận cho ra trò!"
"Lý Quốc Hoa, Lưu Tú Anh," Đạo Tĩnh quay người lại gọi, "Hai em đang tranh cãi chuyện gì thế? Đi nhanh lên nào! Đến nơi rồi hãy mở hội nghị tranh luận."
Buổi sáng chủ nhật, ven bờ sông nhỏ ở Ngũ Lý Trang được bao bọc bởi hàng liễu, bỗng chốc trở nên vô cùng náo nhiệt khi có hơn mười học sinh tiểu học đến dã ngoại. Lũ trẻ tản ra dọc theo lòng sông uốn lượn, có đứa còn cởi giày, để chân trần nhảy xuống dòng nước mát lạnh. Một lúc sau, tiếng hò hét "Bắt ba ba này", "Mò chạch này", "Câu cá nhỏ này" cùng tiếng hát thánh thót của các cô bé dưới gốc liễu càng làm cho vùng hoang dã tĩnh lặng và dòng sông thêm đẫm hơi thở mùa xuân.
Đạo Tĩnh ngồi trên bãi cát ven bờ, trên cổ vẫn quàng chiếc khăn lụa trắng. Vừa nhìn lũ trẻ thỏa thích vui đùa, cô vừa khẽ nói chuyện với nam giáo viên trẻ tuổi nọ: "Anh Triệu, anh nhìn thành quả của mình đi," cô chỉ vào mấy cậu bé đang mò cá, "Những đứa trẻ này trước kia chỉ biết nghịch ngợm. Nhưng bây giờ, anh nhìn chúng xem..." Khuôn mặt tươi cười của cô ửng lên những vệt hồng hạnh phúc.
"Chút thành quả này thì tính là gì!" Triệu Dục Thanh nói. Anh chừng hai mươi hai, hai mươi ba tuổi, khuôn mặt thanh tú, gầy gò, có đôi mắt linh hoạt và tràn đầy nhiệt huyết. Anh đang cúi đầu dùng ngón tay vạch chữ trên cát, lúc này ngẩng đầu lên, trầm tư nói: "Không có ai lãnh đạo, giống như con diều đứt dây trôi nổi giữa không trung, chúng ta không thể cứ mãi như thế này được."
"Tôi cũng nghĩ vậy." Đạo Tĩnh nhớ đến Giang Hoa, không khỏi thở dài, "Anh từng gặp anh họ của tôi rồi. Nếu anh ấy ở đây, công việc của chúng ta sẽ tốt hơn nhiều... Lúc anh ấy đi có nói sẽ có người đến, nhưng bao nhiêu lâu rồi mà vẫn chưa thấy ai." Đạo Tĩnh ngắt một cành liễu, chậm rãi vân vê, nhìn Triệu Dục Thanh với vẻ thẫn thờ.
"Nhưng nói đi cũng phải nói lại," Triệu Dục Thanh nói, "Không có người lãnh đạo, tình hình hiện tại của chúng ta cũng chưa tính là tệ. Rất nhiều học sinh đều hướng về cách mạng; một số giáo viên cũng đồng tình với chúng ta. Chúng ta vẫn có thể làm nên chuyện lớn."
Đạo Tĩnh lắc đầu: "Nhưng anh Triệu à, tôi thấy vẫn nên nhanh chóng yêu cầu tổ chức phái người đến liên lạc với chúng ta thì hơn. Tôi đã viết thư yêu cầu rồi, nhưng không biết kết quả thế nào." Cô trầm ngâm một lát rồi nói: "Bây giờ lũ trẻ chơi cũng đủ rồi, chúng ta dẫn chúng mở buổi thảo luận đi."
Triệu Dục Thanh thổi còi, lũ trẻ đặt những chiếc xô, xẻng nhỏ, cần câu trên tay xuống, nhanh chóng tập hợp lại. Ngoài Lý Quốc Hoa, Lưu Tú Anh và vài cô bé lớn hơn một chút còn giữ được vẻ sạch sẽ, những đứa trẻ khác đều lấm lem bùn đất nước nôi đầy mặt mũi.
Chúng nhìn nhau lè lưỡi, rồi lấy tay áo cố sức quệt đi bùn đất trên mặt. Nhưng càng quệt càng bẩn, càng đen thêm. Đạo Tĩnh phì cười: "Các em, ra bờ sông rửa sạch tay mặt đi rồi hãy tập hợp."
Lũ trẻ ùa như ong vỡ tổ chạy ra bờ sông rửa mặt mũi tay chân, rồi lại nhanh chóng chạy ngược trở lại, vây kín hai thầy cô vào giữa.
Khuôn mặt nghịch ngợm của lũ trẻ bỗng chốc biến mất, từng đứa mở to mắt, nghiêm túc nhìn chằm chằm vào hai thầy cô. Đạo Tĩnh trầm giọng, âm thanh ấm áp nhiệt huyết như cơn mưa rào rơi xuống lòng lũ trẻ: "Các em, các em đều là những đứa trẻ có triển vọng nhất của Trung Quốc chúng ta. Các em đều hiểu đạo lý yêu tổ quốc, đều lo lắng cho đất nước của mình như vậy. Hơn nữa các em cũng hiểu Trung Quốc sẽ đi về đâu. Các em à, tương lai chúng ta đều sẽ sống trong một xã hội vô cùng vô cùng hạnh phúc, giống như Liên Xô hiện nay vậy. Các em đều đã chuyền tay nhau đọc cuốn "Thiếu nhi Liên Xô sống cuộc đời hạnh phúc" rồi chứ? Tốt, đều đã đọc rồi. Vậy bây giờ, chúng ta hãy cùng thảo luận xem tại sao trẻ em Liên Xô lại hạnh phúc như vậy, còn trẻ em Trung Quốc chúng ta lại có cuộc sống bi thảm đến thế nhé."
Ánh mặt trời ấm áp xuyên qua cành liễu thưa thớt, chiếu lên những học sinh tiểu học đang vây tròn ngồi trên bãi cát ven sông. Từng đứa một mặt đỏ bừng vì phấn khích, tranh nhau phát biểu đầy nhiệt tình.
"Em nói ạ, ở Liên Xô, trẻ em được ăn ngon mặc đẹp, bố mẹ đều có công ăn việc làm..." Lý Quốc Hoa đôi mắt lấp lánh, vội vã nói.
"Nhưng em nói này, em nói này, quan trọng nhất vẫn là đi học." Một cậu bé thò lò mũi xanh, để kiểu tóc học sinh ngắt lời Lý Quốc Hoa, "Trẻ em Trung Quốc chúng ta đi học khó khăn quá, như em đây—bố em nuôi năm đứa con, một tháng mới kiếm được mười lăm đồng, nhà em làm gì có tiền cho em đi học cơ chứ. Trẻ em Liên Xô đi học tiểu học, trung học, đại học, chỉ cần em nỗ lực cầu tiến là có thể... đi học, có, có học vấn. Còn chúng ta, nhìn, nhìn em... em đi học, khó... khó... biết bao nhiêu!" Cậu bé càng vội càng nói lắp. Khuôn mặt nhỏ đỏ bừng, đôi mắt mở to, dường như vẫn còn rất nhiều điều muốn nói.
Lúc này một học sinh khác lườm cậu ta nói: "Peter, đừng nói nữa, mắt sắp lồi ra ngoài rồi kìa!"
"Không, không! Người ta, trong, trong lòng khó... khó chịu, ... cậu, cậu còn, còn nói là làm cách mạng nữa!" Peter dỗi, cậu quay mặt đi, mắt đỏ hoe chực khóc.
"Các em," Đạo Tĩnh đứng dậy, nghiêm túc nhìn học sinh vừa chế giễu Peter nói, "Lời phát biểu của Peter là đúng. Bạn ấy đã liên hệ với thực tế. Bạn ấy học rất giỏi, nhưng nhà nghèo, muốn đi học mà không học nổi. Sau giờ học, bạn ấy còn phải ra ga tàu nhặt xỉ than và phế liệu, thường xuyên bụng đói đi học... Các em, chúng ta hãy thử nghĩ xem, trẻ em Trung Quốc chịu khổ như vậy rốt cuộc là vì nguyên nhân gì?"
Không có ai trả lời câu hỏi của cô, lũ trẻ từng đứa một mở to mắt nhìn Peter. Đứa trẻ vừa cười nhạo Peter cúi đầu đi đến bên cạnh cậu, đầy xấu hổ nắm lấy tay cậu.
"Tốt, Ngô Học Chương, thế mới gọi là tình hữu ái giai cấp chứ." Triệu Dục Thanh mỉm cười với Ngô Học Chương, rồi nói với những đứa trẻ khác, "Tất cả quay về ngồi xuống, tiếp tục mở hội nghị."
Đúng lúc này, một học sinh hô lên: "Có người đến kìa!" Trong lúc nói chuyện, gã Ngũ Vũ Điền béo đen thô kệch đã đạp xe đến bên ngoài bụi liễu ven sông.
Đạo Tĩnh vội vàng bước ra đón, cười nói với Ngũ Vũ Điền: "Anh cũng đến nơi này chơi đấy ạ? Chúng tôi đang dẫn học sinh hội Văn học đến đây vừa chơi vừa ngâm thơ đây. "Nữ thần" của Quách Mạt Nhược hay lắm đấy, anh cũng tham gia đi!"
Ngũ Vũ Điền dắt xe lắc đầu nguầy nguậy vẻ ái ngại trả lời: "Chủ nhật đi thăm thân, tiện đường qua Ngũ Lý Trang này, không ngờ gặp các cô... Các cô cứ đọc đi, cứ đọc đi, tương lai đều là nhà văn lớn cả. Ha ha!"
Ngũ Vũ Điền ngẩn người một lúc. Lũ học sinh cũng nhìn gã ngẩn người một lúc. Lúc này gã mới dắt xe chậm rãi bỏ đi. Gã vừa đi được vài bước, ngay lập tức từ phía sau gã truyền đến tiếng ngâm thơ vang vọng. Lũ trẻ đọc bài "Thần khởi" trong "Nữ thần", tiếng trẻ thơ trong trẻo vang vọng êm tai trên vùng hoang dã tĩnh lặng.
Ánh ban mai tựa ánh trăng,
Chiếu xuyên qua cánh rừng xanh tươi rậm rạp,
Trên nền cát trắng bạc đan xen những bóng râm mờ ảo.
Ngoài rừng thông biển xanh trong vắt,
Đảo xa giữa biển mịt mờ sương khói,
Dường như vẫn còn luyến tiếc giấc mộng đêm qua.
---❊ ❖ ❊---
Kể từ khi Giang Hoa đến huyện Định gieo xuống hạt giống cách mạng, hơn một tháng sau, tình hình trường tiểu học cao cấp huyện Định đã thay đổi. Đạo Tĩnh tuân theo chỉ thị của Giang Hoa, cố gắng đoàn kết tất cả những người có thể đoàn kết. Đầu tiên cô tiếp cận Triệu Dục Thanh, đây là một thanh niên có ý thức cách mạng. Nhờ tư tưởng tương đồng, họ dựa vào nhau, bàn bạc để tiến hành công tác bí mật trong trường. Dần dần, những lời lẽ kháng Nhật cứu quốc được truyền bá trong học sinh và một bộ phận giáo viên; các tổ chức đoàn thể nhỏ hợp pháp như Hội tự trị học sinh, hội Văn học, hội Âm nhạc, đoàn kịch... được thành lập; mối quan hệ giữa đa số giáo viên và Đạo Tĩnh cũng rất tốt. Cô làm theo lời Giang Hoa, trước tiên tiếp cận họ về mặt tình cảm, sau đó gây ảnh hưởng về mặt chính trị. Đặc biệt đối với hiệu trưởng Vương, cô càng tìm cách khiến vị "gái lỡ thì" bảo thủ cẩn trọng này yêu quý, tin tưởng mình và không can thiệp vào hoạt động của họ. Về nhiều hoạt động của nhóm Đạo Tĩnh, hiệu trưởng Vương chỉ thỉnh thoảng hỏi một cách bâng quơ: "Đạo Tĩnh này, cô thường dẫn học sinh chạy ra ngoài đồng làm gì thế? Đến đây được nửa năm rồi, cô lại càng ngày càng giống con nít hơn đấy."
"Cô ơi, đây đều là hội viên hội Văn học cả ạ. Cháu thích văn học, học sinh cũng thích văn học, đến nơi có phong cảnh đẹp ngâm thơ, đọc văn, cô bảo thế chẳng thú vị lắm sao. Hôm nào cô cũng tham gia cùng nhé."
Hiệu trưởng dùng khăn tay quệt khóe môi cười khẽ: "Già rồi, già rồi, không được phong nhã như đám trẻ các cô..." Cô chợt thu lại nụ cười, ghé sát tai Đạo Tĩnh thì thầm: "Anh Ngũ cứ nói cô có hiềm nghi, còn nói Triệu Dục Thanh cũng... nói các cô ra ngoài thành là để mở hội gì đó. Cẩn thận chút đi, đừng để bên ngoài nói ra nói vào, làm ảnh hưởng danh tiếng trường chúng ta." Cô âu yếm vuốt tóc Đạo Tĩnh, nhìn khuôn mặt Đạo Tĩnh, "Sao thế? Cô thấy dạo này cháu lại gầy đi rồi. Anh Giang có thư từ gì không?... Anh trai cô và Hiểu Yến vẫn thường gửi thư dặn cô quan tâm đến cháu. Cô gái ngoan ạ, chú ý chút đi, đừng để người ta nói ra nói vào nhé!"
"Cô ơi, cô tin lời anh Ngũ ạ?" Đạo Tĩnh nhìn chằm chằm hiệu trưởng Vương, lặng lẽ đợi cô trả lời.
Do dự một chút, hiệu trưởng Vương lại dùng khăn tay quệt quệt khóe môi, lắc đầu: "Không tin. Nhưng cô là hiệu trưởng, cô phải chịu trách nhiệm. Cứ nghe thấy nói đến cái gì là Đảng Cộng sản... là cô thấy sợ."
Đạo Tĩnh chợt phá lên cười. Cô dùng sức nắm lấy những ngón tay gầy guộc của Vương Ngạn Văn, nũng nịu nói: "Cô ơi! Cô đừng có thần hồn nát thần tính, không có chuyện đó đâu! Quốc Dân Đảng lúc nào chẳng gọi tất cả những người yêu nước là Đảng Cộng sản. Cháu chỉ nói với học sinh một chút đạo lý yêu nước, nói về việc phải học tập cho giỏi thế nào thôi. Cô bảo xem, người Trung Quốc có lương tâm thì ai mà không yêu nước ạ! Hơn nữa, Trung Quốc chúng ta hiện nay đang nguy cấp thế này..."
Vương Ngạn Văn gật đầu. Đôi mắt nhỏ long lanh dường như vẫn còn đọng lệ.
Công việc vẫn tiếp tục tiến hành trong bí mật.
Kỳ nghỉ hè sắp đến, một buổi chiều tà, người tạp dịch đến báo với Đạo Tĩnh rằng bên ngoài có một vị tiên sinh tìm cô. Tim Đạo Tĩnh đập thình thịch, cô nghĩ: "Ai? Giang Hoa?..."
Cô vội vã chạy ra cổng lớn.
"Đới Du!" Cô thầm gọi trong lòng, nhanh chóng đưa tay ra.
"Lâu rồi không gặp, tiện đường qua đây, đặc biệt ghé thăm em." Đới Du nói một cách ôn hòa, và nắm lấy tay Đạo Tĩnh.
"Thật sự lâu rồi không gặp, mời anh vào trong ạ." Đạo Tĩnh dẫn anh ta vào phòng. Lại thân thiết như đối với người bạn cũ lâu năm không gặp: "Anh nhìn xem, Giang Hoa đi từ đó đến nay không có tin tức gì, ở đây chúng em chưa bao giờ có người lãnh đạo—anh đến thật là tốt quá." Cô hoàn toàn tin tưởng anh ta không chút nghi ngờ.
"Ở huyện Định này không có ai tìm em à?" Đới Du vừa hút thuốc vừa hỏi.
"Không có ạ." Đạo Tĩnh bĩu môi, trước mặt đồng chí cách mạng, cô lại trở về làm một đứa trẻ, "Ở chỗ chúng em chỉ có em và một người họ Triệu—anh ấy trẻ, nhiệt tình, là một người rất tốt. Hai chúng em đã đoàn kết được một số giáo viên, học sinh, làm được một chút công tác tuyên truyền giáo dục. Những người tốt nhất, thân cận nhất gồm giáo viên và học sinh là hơn mười người..."
"Họ tên gì? Công tác biểu hiện thế nào?" Đới Du chen lời.
"Anh không cần biết cái này trước đâu ạ." Đạo Tĩnh chợt cảnh giác. Cô không báo tên người cho Đới Du—đây cũng là điều Giang Hoa đã dặn cô.
"Đúng," Đới Du vừa uống trà vừa xua tay ngăn Đạo Tĩnh báo cáo, "Tốt, em nói tiếp về kế hoạch sau này đi. Chỉ tuyên truyền tuyên truyền thế này thôi là thỏa mãn rồi sao?"
Đạo Tĩnh nói: "Giang Hoa từng nói, đừng nóng vội—phải chuẩn bị lực lượng lâu dài... Một đốm lửa nhỏ, có thể đốt cháy cả cánh đồng."
"Đây là một lý luận hữu khuynh sai lầm!" Giọng kiên quyết của Đới Du khiến Đạo Tĩnh giật mình. Nhưng cô vẫn chăm chú nghe anh ta nói tiếp. Cô đã nghe được một bài diễn thuyết lớn về những đạo lý to tát của cách mạng Trung Quốc, nhưng cô không phân biệt được rốt cuộc những điều anh ta nói là đúng hay sai. Cuối cùng cô chỉ nghe hiểu một câu của anh ta: "Em gọi người đồng chí họ Triệu đó lại đây, anh và hai người cùng bàn về cách làm sắp tới."
Triệu Dục Thanh bước vào. Trong căn phòng nhỏ của Đạo Tĩnh đã thắp đèn dầu. Vây quanh một chiếc bàn ba ngăn nhỏ, Đới Du hạ lệnh chỉ thị công tác sắp tới cho họ. Nói chuyện đến hơn chín giờ tối, anh ta đứng dậy ra về. Chỉ còn lại Đạo Tĩnh và Triệu Dục Thanh tranh cãi quyết liệt. Đạo Tĩnh mặt đỏ bừng, kích động nói: "Như thế này thì anh xem, nhất định sẽ hỏng bét! Chúng ta vì đoàn kết được hiệu trưởng và các giáo viên khác, cô lập được Ngũ Vũ Điền, mới có thể đứng vững, công tác mới có sự phát triển. Nếu đánh đổ hiệu trưởng, thì, thì chúng ta làm sao có thể ở lại đây được nữa chứ?"
"Không, không đúng!" Giọng của Triệu Dục Thanh cũng đầy kích động, anh trừng mắt nhìn Đạo Tĩnh, "Lâm Đạo Tĩnh, đừng nóng vội, chúng ta không thể kiêng dè nhiều như vậy—đây là chỉ thị của cấp trên đấy! Dù có làm rối tung lên chúng ta cũng phải phục tùng. Hơn nữa, hơn nữa," anh nhìn khuôn mặt đỏ bừng vì lo lắng của Đạo Tĩnh, nắm đấm gõ nhẹ trên bàn nói, "Vương Ngạn Văn nịnh bợ cục trưởng giáo dục, cấu kết với Ngũ Vũ Điền âm thầm lấy tiền ăn của học sinh làm ăn, ai mà không biết! Cô ta nghe lời Ngũ Vũ Điền, giám sát giáo viên và học sinh khác, rất nhiều người bất mãn với cô ta. Đồng chí Đới nói rất đúng, những kẻ này đều là chó săn của Quốc Dân Đảng. Chúng ta nên nhân cơ hội này để cho những học sinh và giáo viên chưa từng qua thử thách đấu tranh được trải qua một lần "lễ rửa tội" chiến đấu."
Đạo Tĩnh vùi đầu vào hai tay, tựa sát vào bàn, hồi lâu không động đậy.
"Thế nào? Có ý kiến gì thì nói đi!" Giọng Triệu Dục Thanh thân thiết mà cũng đầy bướng bỉnh.
"Có gì mà nói! Đánh đổ Ngũ Vũ Điền, lại đánh đổ cả hiệu trưởng..." Đạo Tĩnh ngẩng đầu lên, mở đôi mắt đầy hoang mang bất an, "Đã là chỉ thị của cấp trên thì chúng ta phục tùng thôi. Nhưng tôi thực sự thấy hơi hồ đồ—hiệu trưởng, cô ấy có thể tính là kẻ địch của chúng ta sao?"
"Cách mạng có thể vì tình riêng mà bỏ qua nguyên tắc sao?" Triệu Dục Thanh đột nhiên nghiêm khắc, anh nhìn chằm chằm Đạo Tĩnh không chớp mắt, rồi nhíu mày, "Bình thường cô cứ dây dưa với cô ta, cô ơi cô à... tôi đã thấy chướng mắt rồi! Nhưng mà—đó là chuyện quá khứ; còn bây giờ, bây giờ đã có chỉ thị của cấp trên rồi thì chúng ta nhất định phải kiên quyết thực hiện... Cách mạng mà, thì phải như cuồng phong, như sấm chớp, như bao nhiêu nơi khác, phải thật oanh oanh liệt liệt..." Anh quá phấn khích, vội vàng hạ thấp giọng xuống, "Đồng chí à, tôi từng tham gia phong trào học sinh ở nhị sư Bảo Định, cũng có chút kinh nghiệm. Đừng do dự nữa, chúng ta bàn bạc xem tiến hành thế nào đi." Vì anh chán ghét kiểu tác phong tầm thường, lôi kéo của Vương Ngạn Văn, lại nhìn thấy một số thói xấu của cô ta, nên kiên quyết chủ trương đánh đổ cả hai người cô ta và Ngũ Vũ Điền. Đạo Tĩnh không dám giữ vững ý kiến của mình, nên mơ mơ hồ hồ đồng ý với cách làm của Triệu Dục Thanh.
Ba ngày sau.
Buổi sáng, khi học sinh tiểu học lớp sơ cấp vẫn đang đeo cặp sách nhảy chân sáo đến trường đi học, tình hình trường tiểu học cao cấp đột nhiên thay đổi: Học sinh trong sân, trên sân tập, từng tốp ba tốp năm ghé tai nhau nói gì đó, đang khẩn trương bàn bạc điều gì đó. Chuông tự học vang lên, không ai vào tự học; chuông vào lớp vang lên, hai phòng học đều không một bóng người.
Giáo viên chủ nhiệm lớp hai cấp cao Ngũ Vũ Điền đi đến ngoài cửa lớp học, không kìm được nhíu hai hàng lông mày rậm lại, giận dữ quay người đi thẳng đến văn phòng hiệu trưởng. Giáo viên chủ nhiệm lớp một cấp cao Triệu Dục Thanh vào lớp học xem xét rồi cũng quay người đi như vậy.
Ngũ Vũ Điền đang thì thầm to nhỏ gì đó với hiệu trưởng, đột nhiên một nhóm lớn học sinh hò hét chạy đến ngoài văn phòng hiệu trưởng. Hiệu trưởng Vương giật mình, khuôn mặt gầy gò lập tức trở nên vàng vọt như sáp nến, đôi chân đứng trên mặt đất cũng không nhịn được mà run cầm cập.
Ngô Học Chương, Lý Quốc Hoa và ba đại diện học sinh khác xông vào văn phòng hiệu trưởng, nghiêng đầu nhìn chằm chằm hiệu trưởng và Ngũ Vũ Điền: "Hiệu trưởng, tại sao chỉ bắt học sinh nội trú ăn bánh ngô? — Bà đã lấy tiền ăn của bọn cháu để làm giàu bao nhiêu rồi?"
"Hừ! Ngũ Vũ Điền, chó săn Quốc Dân Đảng! Tại sao ngươi lại do thám chúng ta? Tại sao ngươi lại đàn áp học sinh yêu nước kháng Nhật?"
Trong chớp mắt, khẩu hiệu "Đánh đổ chó săn Ngũ Vũ Điền", "Đánh đổ hiệu trưởng Vương Ngạn Văn" vang lên đầy kích động, lanh lảnh, không đều nhịp trong sân trường. Lũ trẻ vây quanh bên ngoài văn phòng hiệu trưởng mặt đỏ bừng, vung tay, có đứa còn nhảy cẫng lên cao.
"Về đi! Về đi!" Tiếng khẩu hiệu vừa dứt, Ngũ Vũ Điền với khuôn mặt xanh mét, bình tĩnh đứng ở cửa phòng hét lớn với năm sáu mươi học sinh, "Về lớp học ngay! Các em bị Đảng Cộng sản xúi giục muốn tìm chết à! Thực sự muốn gây rối, thì không yên với ta đâu!"
"Các em học sinh!..." Đôi môi hiệu trưởng Vương tái nhợt, đôi mắt nhỏ nhòe lệ.
Bà run rẩy cố gắng nâng cao giọng: "Đừng làm loạn nữa các em ơi! Đừng, đừng... về lớp học đi!" Nước mắt bà rơi xuống.
Một bộ phận học sinh bị sự đe dọa của Ngũ Vũ Điền làm cho sợ hãi, lại bị nước mắt của hiệu trưởng Vương làm cho cảm động, lập tức như những đứa trẻ đánh nhau thua trận, bĩu môi lặng lẽ lẻn về lớp học; còn lại hơn ba mươi học sinh tiểu học dưới sự dẫn dắt của Ngô Học Chương và Lý Quốc Hoa, vẫn đứng ngoài văn phòng hiệu trưởng hò hét, nhảy nhót — những học sinh tiến bộ này bình thường luôn bị cô Lâm can ngăn, cấm chúng phơi bày bộ mặt thật của mình, lần này, thầy Triệu cho phép chúng "buông tay làm lớn", những đứa trẻ chưa từng chịu chút đau khổ nào của nhân sinh, đầu óc đầy ắp ảo tưởng cách mạng này quả nhiên lập tức hăng hái làm ngay. Cô bé mắt lồi, gan dạ lại hay mơ mộng Lý Quốc Hoa thế mà lại trở thành một trong những thủ lĩnh học sinh năng nổ nhất.
"Đánh đổ chó săn Quốc Dân Đảng Ngũ Vũ Điền!"
"Đánh đổ hiệu trưởng hồ đồ ích kỷ Vương Ngạn Văn!"
"Đánh đổ kẻ nhát gan thỏa hiệp, không thể kiên trì đến cùng..."
Chúng chia thành hai nhóm, thay phiên nhau vây quanh văn phòng hiệu trưởng gào thét, chửi bới, thậm chí chửi mắng cả những học sinh đã lẻn về lớp học.
Không khí ngày càng căng thẳng, ngôi trường tiểu học nhỏ bé vốn tĩnh lặng, giờ đầy rẫy không khí chiến đấu bất an. Khối cấp cao vô hình trung đã bãi khóa, những đứa trẻ nhà giàu nhát gan thậm chí còn bỏ chạy về nhà. Còn khối cấp thấp, học sinh tuy vẫn nghe tiếng chuông xếp hàng vào lớp, nhưng đa số giáo viên, người đứng trên lớp, mắt lại liếc ra sân trường, ai nấy đều hoang mang bất an nghĩ: "Xảy ra chuyện rồi, xảy ra chuyện rồi. ..."
Trong sân lớn, học sinh nam và học sinh nữ cùng vươn cổ, đỏ mặt gắng sức hò hét, gào thét, như đang tiếp sức cho một cuộc đánh nhau, có đứa thậm chí còn bị sự kích thích tò mò khích lệ, gào lên đầy căm phẫn: "Đánh đổ..."
"Đánh đổ..."
Có đứa trẻ còn không rõ đánh đổ ai, nhưng vẫn cứ theo đám đông hò hét vang trời.
