Hai ngày trôi qua. Buổi chiều tối, Lâm Đạo Tĩnh dẫn Văn Đài ra sân trước nhìn thấy Hứa Mãn Truân.

Hắn đang ở trên bệ giếng múc nước cho gia súc uống, Tống Úc Bân đứng cạnh bệ giếng đang nói chuyện với hắn.

Lâm Đạo Tĩnh giả vờ như đi dạo nhàn rỗi, đứng bên cạnh lắng nghe.

"Mãn Truân, tôi hỏi anh," gương mặt trắng trẻo mập mạp không một nếp nhăn của Tống Úc Bân lộ ra nụ cười hòa ái, "Mãn Truân, cuộc sống của đám trường công các anh có phải đã tốt hơn trước nhiều rồi không?"

Mãn Truân quay đầu lại khi đang quay trục kéo nước: "Ông nói là so với lúc nào cơ? Chứ nói đến quá khứ thì dài dòng lắm."

Tống Úc Bân trầm ngâm gật đầu: "Đúng, cứ nói là so với thời tiền Thanh đi. Từ khi có Dân quốc đến nay, chế độ thuế khóa đã thay đổi, quyền lợi của người dân cũng bình đẳng hơn, cuộc sống của người làm thuê tất nhiên cũng khác trước."

Hứa Mãn Truân uể oải đổ nước vào một cái thùng dầu hỏa, nhìn Tống Úc Bân, lộ ra một nụ cười đầy ẩn ý: "Cái đó á, ông cứ hỏi ông nội tôi đi. Tôi thì chịu, không biết đâu."

"Bản thân anh chắc hẳn cũng phải có cảm nhận chứ." Tống Úc Bân xua xua bàn tay trắng mập mạp rồi hỏi tiếp, "Ví dụ như hiện tại, thái độ của tôi đối với anh, so với thái độ của ông nội tôi đối với ông nội anh, tôi nghĩ, anh hẳn phải thấy chúng hoàn toàn khác biệt."

"Đúng, thiếu đông gia đối với bọn làm trường công chúng tôi rất hòa khí." Nụ cười ẩn ý đó của Hứa Mãn Truân khiến Lâm Đạo Tĩnh đứng bên cạnh cảm thấy lo lắng, sợ rằng Tống Úc Bân sẽ phát hiện ra sự mỉa mai trong đó. Thế nhưng Tống Úc Bân không hề để ý tới điều này, sau cặp kính đồi mồi gọng đen, ông ta nheo đôi mắt nhỏ đầy đắc ý nhìn Mãn Truân cười nói: "Anh cứ nói xem."

Mãn Truân nói: "Ông thường giảng về bình quyền bình đẳng, cũng từng nói cái gì mà... Lao công thần thánh, chúng tôi làm lụng nếu gặp chuyện khó khăn ông cũng thường giúp đỡ. Ông thực sự là... Tôi được nhờ hơn ông nội tôi làm việc trong tay lão đông gia nhiều lắm."

Tống Úc Bân gật đầu liên tục, rồi từ trong túi lấy ra một mảnh giấy, dùng bút chì ghi chép lại. Quay đầu lại, phát hiện Lâm Đạo Tĩnh và Văn Đài đang đứng bên cạnh, liền cười nói: "Trương tiên sinh, cuộc trò chuyện vừa rồi của tôi và Mãn Truân, chắc hẳn cô đã nghe thấy. Tôi đang viết một bài báo - "Nghiên cứu về điền phú nông thôn ngày nay", cũng muốn tìm hiểu xem cuộc sống của người làm thuê, tá điền có gì khác biệt so với quá khứ. Chắc là cô không hứng thú lắm với cuộc trò chuyện giữa tôi và Mãn Truân nhỉ?" Mặc dù Tống Úc Bân là địa chủ, nhưng ông ta không mấy khi quản lý việc nhà. Nghe nói việc ông ta hứng thú nhất là đi lên huyện hoặc Bảo Định, Thiên Tân để tham gia vài "hoạt động học thuật". Vì vậy, lão già thường chửi ông ta là kẻ phá gia chi tử, không biết vun vén cuộc sống.

Lâm Đạo Tĩnh liếc nhìn gương mặt sạch sẽ, trắng trẻo, mập mạp kia một cái, chiếc kính đen trên mặt đó thực sự có dáng dấp của người đọc sách. Cô nhớ lại lời Vương tiên sinh từng dặn khi tiễn cô đến đây, trong lòng thầm nghĩ: "Ông ta không hề đáng sợ như lời người ta nói!" Tuy nhiên, miệng cô lại nói: "Tống tiên sinh, những điều hai người bàn luận tôi không hiểu. Không nói được là có hứng thú với những vấn đề này hay không. Nhưng tôi lại rất hứng thú với việc dạy Văn Đài, Tiểu Tố. Ông thấy Văn Đài và những đứa trẻ khác so với trước đây thế nào?"

"Cảm ơn! Cảm ơn! Tốt hơn nhiều rồi." Tiếp đó, Tống Úc Bân niềm nở quay sang phía Mãn Truân nói, "Vị nữ tiên sinh chúng ta mời về lần này đúng là mời đúng người rồi. Hiếm có là ngay cả lão đông gia nhà ta cũng khen tốt. Ha ha!"

Mãn Truân nhìn Lâm Đạo Tĩnh một cái, không nói gì.

"Trương tiên sinh," Tống Úc Bân lại hòa ái nói với Lâm Đạo Tĩnh, "Nói đến đây, có chút việc muốn nhờ cô giúp một tay, không biết có được không?"

"Việc gì ạ?" Lâm Đạo Tĩnh hơi ngạc nhiên.

"Có một số bản thảo, tôi muốn nhờ cô giúp tôi sắp xếp và chép lại. Xin nói trước, tôi tuyệt đối không dám làm ảnh hưởng đến việc giảng dạy của cô."

Lâm Đạo Tĩnh trong lòng dao động. Giúp ông ta sắp xếp bản thảo ư? Đây lại là cơ hội tốt để tiếp cận ông ta.

Thế nhưng đôi mắt đa nghi và đố kỵ của vợ ông ta khiến Lâm Đạo Tĩnh mỗi khi nghĩ đến lại thấy phiền chán. Có nên đồng ý hay không? Cô suy nghĩ một lát, cuối cùng vẫn đồng ý. Bởi vì cô đã nghĩ ra một cách hay, quyết định đi tìm vợ ông ta trước để hỏi ý kiến. Nếu bà ta không đồng ý thì cứ bảo bà ta đi nói với chồng mình; nếu bà ta đồng ý, thì tự nhiên cũng sẽ tìm cơ hội canh chừng bên cạnh. Điều này đối với Lâm Đạo Tĩnh mà nói cũng rất có lợi. Mặc dù Tống Úc Bân luôn tỏ ra đứng đắn, nghe nói ông ta cũng không lăng nhăng với đàn bà, nhưng Lâm Đạo Tĩnh vẫn tự nhiên nâng cao cảnh giác với ông ta.

Hóa ra Tống thái thái cũng là một người tinh minh, tháo vát, bà ta lập tức đồng ý cho Lâm Đạo Tĩnh giúp chồng mình chép lại bản thảo. Đúng như dự đoán của Lâm Đạo Tĩnh, mỗi tối khi cô đến thư phòng của Tống Úc Bân, người đàn bà có làn da tái nhợt, gầy gò nhưng cũng có vài phần nhan sắc này lại cầm theo chút việc may vá ngồi canh bên cạnh. Cho đến khi xong việc, Lâm Đạo Tĩnh về phòng mình đi ngủ, bà ta mới cùng chồng trở về thượng phòng.

Cuối cùng, Lâm Đạo Tĩnh vẫn tìm được cơ hội tiếp xúc với Mãn Truân. Thái độ của Mãn Truân đối với cô quả nhiên đã khác, anh quan tâm hỏi thăm đôi chút về cuộc sống của Lâm Đạo Tĩnh sau khi đến nhà họ Tống, rồi đột nhiên hỏi: "Lão Trịnh làm cô không vui à?"

Lâm Đạo Tĩnh hơi ngạc nhiên hỏi anh: "Sao? Anh đã biết..."

"Tôi nghe nói rồi." Mãn Truân đang dùng tay nối một sợi dây thừng to, anh vừa dùng dây kẽm nối chúng lại với nhau, vừa thỉnh thoảng ngẩng đầu nhìn Lâm Đạo Tĩnh, nói: "Lão già là người tốt đấy. Vừa thật thà, vừa trung hậu, chỉ có điều là cố chấp, hơi bướng bỉnh. Cô vẫn nên tìm cách chuộc chút tội cho cha mẹ mình đi!"

"Chuộc tội?..." Lâm Đạo Tĩnh nghe thấy câu này cảm thấy thật khó chịu, thậm chí là chói tai.

Cô đỏ mặt tía tai hỏi Mãn Truân: "Tôi không hiểu mình có tội gì..." Trước kia, chính cô cũng từng nói mình lớn lên bằng dòng máu của nông dân, thế nhưng, khi nghe người khác nói như vậy về mình lúc này, cô lại không chịu nổi.

Mãn Truân nhìn sân trước tĩnh lặng không một bóng người, không nhịn được khẽ cười. Dường như coi Lâm Đạo Tĩnh như em gái nhỏ của mình, anh dùng giọng điệu đầy tình cảm nói: "Đừng giận. Lão Trịnh khổ lắm rồi. Nói cô như vậy, đừng để bụng. Kiên nhẫn một chút, tình hình sẽ tốt lên thôi." Nói đến đây, Mãn Truân đột nhiên lại nở nụ cười đầy ẩn ý đó hỏi Lâm Đạo Tĩnh: "Cô thấy thiếu đông gia nhà ta thế nào?"

"Tống Úc Bân ư?" Lâm Đạo Tĩnh nói, "Tôi thấy ông ta tốt hơn lão đông gia nhiều."

Trong đôi mắt to của Mãn Truân, đột nhiên giống như khi nhìn Tống Úc Bân, cũng lóe lên một tia cười mỉa mai với Lâm Đạo Tĩnh: "Cô bảo ông ta tốt? Nhớ kỹ này, dòi trong hố xí - chẳng có đứa nào khác đứa nào đâu! Cô gái à, các người đều là người đọc sách, tôi không thể không dặn cô đôi câu: lúc nào cũng đừng quên lời của cô cô chúng ta; lúc nào cũng đừng quên cô đến nhà ông ta là để dạy học - cũng giống như đi làm thuê mà thôi. Ông ta chính là tên đại địa chủ của chúng ta đấy!"

Lâm Đạo Tĩnh suy nghĩ một lát, gật đầu nói: "Đúng, tôi sẽ ghi nhớ lời anh." Cô lại trầm ngâm một chút, nói: "Mấy ngày nay anh luôn không có mặt, nghe cô cô nói sắp có đấu tranh, có công việc gì xin anh hãy bảo tôi, tôi nhất định sẽ nỗ lực làm."

Mãn Truân đã sắp xếp xong dây thừng, anh vừa thu dọn vừa nói: "Gần đây đúng là sắp có đấu tranh, nhưng bên ngoài không có việc gì cho cô làm cả. Cô cứ tiếp cận người nhà họ Tống nhiều hơn, cũng đừng quên Trần đại nương. Nếu bên trong có tin tức gì quan trọng, cô phải báo cho tôi ngay. Nếu tôi không có ở đó, cô hãy đến Đại Trần Trang cách đây mười tám dặm tìm Vương tiên sinh - biểu huynh của người bạn học cô ấy. Nhưng nếu không có việc gấp, cô đừng đi."

Lâm Đạo Tĩnh nhìn Mãn Truân, ghi nhớ kỹ lời anh, khi cô quay người đi tìm Văn Đài, Mãn Truân đuổi theo nói lớn: "Cô cứ nói với thiếu đông gia, cuộc sống trường công chúng tôi tốt hơn trước nhiều lắm!" Tiếp đó lại hạ thấp giọng, "Đấu tranh nổ ra, dù thế nào đi nữa, cô tuyệt đối đừng để lộ ra vẻ gì là mình biết chuyện... Dân làm ruộng bọn tôi thật sự không chịu nổi nữa rồi, ai nói cuộc sống tốt hơn trước cơ chứ? Quỷ tha ma bắt!"

Cuộc trò chuyện ngắn ngủi với Mãn Truân lập tức in sâu vào lòng Lâm Đạo Tĩnh một ấn tượng mạnh mẽ: Nhìn xem, lập trường của người trường công này mới kiên định làm sao, kiến giải cũng thật sắc bén. Cô cảm nhận được anh ta và cô cô có nhiều điểm chung, mà cũng là những thứ cô không có, nhưng rốt cuộc là gì, cô cũng không nói rõ được. Có lẽ chính là do xuất thân giai cấp, khí chất của người lao động giữa họ và cô khác nhau chăng? Được quen biết những người này, học được từ họ nhiều điều cô chưa từng trải nghiệm trước đây, cô cảm thấy vui mừng; nhưng giao du với những người này lại khiến cô cảm thấy không mấy tự tại, khiến cho trên người cô âm ỉ đau nhói.

Dường như trên người cô có nhiều vết sẹo xấu xí bị người ta vạch trần, từ tận đáy lòng, cô cảm thấy ngượng ngùng, xấu hổ. Chuộc tội?... Cô phải chuộc tội ư? Vừa nghĩ đến hai chữ này, cô rùng mình, trong lòng đau nhói từng cơn. Thế nhưng, sau đó cô lại nghĩ, có lẽ Mãn Truân không hiểu rõ cuộc sống thực sự trước kia của cô, nên mới nói như vậy. Cô lại thấy dễ chịu hơn một chút.

Ngày hôm sau, Lâm Đạo Tĩnh lại trải qua một cuộc đấu tranh nội tâm dữ dội. Mặc dù tâm trạng vô cùng nặng nề, cô vẫn tranh thủ thời gian đi tìm Trịnh Đức Phú. Đây là lúc nghỉ trưa, trong ngoài sân bãi không thấy bóng người, cô đi đến ngoài cửa phòng Trịnh Đức Phú, gọi hai tiếng "Trịnh đại thúc", không có ai trả lời, cô bèn đẩy cánh cửa khép hờ, bước vào căn phòng nhỏ tối om này. Mặc dù lại một mùi hôi thối xộc vào mũi, nhưng Lâm Đạo Tĩnh không còn cảm thấy buồn nôn nữa, chỉ một lòng muốn tìm lão Trịnh nói chuyện. Thế nhưng, nhìn một lượt, trên giường đất ngoài một cái chăn bông rách ra thì chẳng có gì cả. Hóa ra lão Trịnh không có trong phòng. Cô thất vọng vừa định xoay người bước ra, thì lão Trịnh lại bước những bước chân nặng nề đi vào phòng. Vừa nhìn thấy Lâm Đạo Tĩnh, lão liền sững sờ, Lâm Đạo Tĩnh cũng không mở miệng nổi, trong lòng trống đánh liên hồi. Hai người cứ đứng đối diện ngẩn người ra một lúc, vẫn là Lâm Đạo Tĩnh lên tiếng trước: "Đại thúc, cháu đến thăm chú..."

"Tôi ăn no ngủ kỹ, đến thăm tôi làm gì?" Trịnh Đức Phú vừa mở miệng đã làm Lâm Đạo Tĩnh sặc đến mức khó chịu.

"Đại thúc, chú đừng giận, cháu và Lâm Bá Đường không phải là người giống nhau, cháu cũng hận bọn họ..."

"Hận hay không là chuyện của cô." Trịnh Đức Phú ngồi phịch xuống mép giường, dùng đôi bàn tay run rẩy nhồi thuốc vào tẩu. Như thể Lâm Đạo Tĩnh không có mặt ở đó, lão cúi lưng, cúi đầu rít thuốc.

Lâm Đạo Tĩnh trong lòng vô cùng đau buồn, muốn nói gì đó mà không thốt nên lời. Cô đứng trên ngưỡng cửa ngẩn người ra một lúc lâu. Đột nhiên hai chữ "chuộc tội" lại hiện lên rõ mồn một trong tâm trí; lời của cô cô, "Không thể trách Trịnh Đức Phú thù ghét cháu, lão đâu biết cháu đã đứng cùng một chiến tuyến với lão rồi" cũng đồng thời hiện lên trong lòng cô. Cuối cùng, chúng đã cho cô sức mạnh, khiến cô bình tĩnh lại. Mặc kệ Trịnh Đức Phú có nghe hay không, cô liền ngồi xuống chiếc ghế đẩu nhỏ đối diện lão Trịnh, kể cho lão nghe về cuộc sống quá khứ của mình. Cô kể về mẹ đẻ Tú Ni, kể về nỗi đau khổ mình phải chịu đựng trong tay Từ Phượng Anh sau khi Tú Ni qua đời, kể mãi kể mãi, cũng không biết lão Trịnh có nghe hay không, nhưng lại thấy lão đột nhiên cầm tẩu thuốc đứng dậy bước ra khỏi phòng. Điều này gây cú sốc càng lớn hơn cho Lâm Đạo Tĩnh, cô ngấn lệ bước về phòng mình, buồn đến mức cơm tối cũng không ăn mà ngủ thiếp đi. Cô thực sự không biết sau này phải làm thế nào để đoàn kết được người lão già kỳ quặc này.