Cho dù khả năng ứng biến tại chỗ thường bị chê trách, Phil Jackson vẫn là một vị huấn luyện viên vĩ đại, bởi ông rất giỏi điều giáo cầu thủ, khiến những người có tiềm năng trở nên vĩ đại.
Thế gian có Bá Lạc, sau mới có thiên lý mã. Thiên lý mã thường có, nhưng Bá Lạc thì không thường có.
Đây là lý do quan trọng khiến Quách Húc kiên trì muốn gia nhập Lakers. Cầu thủ trẻ trong giai đoạn đầu sự nghiệp nếu có thể thi đấu dưới tay một vị danh soái, xác suất thành công sẽ lớn hơn nhiều so với những người chơi cho đội bóng rệu rã; môi trường tạo nên con người.
Ray Allen và Kobe cùng thuộc thế hệ vàng 96. Ray Allen được Timberwolves chọn ở vị trí thứ 5, Kobe được Hornets chọn ở vị trí thứ 13, cả hai đội bóng này đều ở những thành phố nhỏ, khả năng tạo sao rất kém. Kết quả là Kobe được đưa đến Los Angeles, còn Ray Allen bị gửi đến Milwaukee, một thành phố còn nhỏ hơn. Ngay từ đầu, số phận đã định đoạt Ray Allen rất khó có thể thành công hơn Kobe.
Kiếp trước của Quách Húc, trước khi Jackson dẫn dắt Lakers, hiệu suất ghi điểm của Kobe không cao. Mùa giải 1998-99, anh ấy thi đấu trung bình 37.9 phút mỗi trận, chỉ ghi được 19.9 điểm, 5.3 rebounds và 3.8 kiến tạo. Khi đó không có mấy người đánh giá cao Kobe, cho dù anh từng được lọt vào All-Star, phải sau khi Jackson dẫn dắt, Kobe mới dần dần trở thành siêu sao.
Chiến thuật trên sân bóng rổ tồn tại vì mục đích gì? Câu trả lời là tạo ra cơ hội. Trên phương diện tấn công là để tạo ra cơ hội dứt điểm, trên phương diện phòng thủ là để triệt tiêu cơ hội của đối thủ.
Cầu thủ nhỏ đánh cầu thủ lớn thì lợi thế là tốc độ, cầu thủ lớn đánh cầu thủ nhỏ thì lợi thế là chiều cao, đây đều là những cơ hội, vì vậy chiến thuật "chắn tách" (pick and roll) luôn luôn hiệu quả. Cầu thủ có khả năng đấu tay đôi (đơn đả) mạnh trực tiếp cầm bóng đánh, cũng là cơ hội.
Nếu một người có thể đảm bảo hiệu suất ghi điểm khi đối mặt với sự phòng ngự đơn lẻ, vậy đội bóng còn cần phối hợp chiến thuật phức tạp làm gì? Ngược lại, khi một người cảm thấy mình có thể thống trị trận đấu, liệu anh ta có chuyền bóng không? Anh ta có dẫn dắt đội bóng không? Anh ta có giữ sự khiêm tốn không? Anh ta có nghe theo lời huấn luyện viên không?
Những cầu thủ tiềm năng kiểu này không cần một bậc thầy chiến thuật, mà cần một người dẫn đường.
Chỉ có cái tên bị đặt sai, không có biệt danh nào gọi sai cả. Jackson được gọi là "Thiền sư" chính vì ông có "ý Thiền".
Người càng mạnh mẽ, càng dễ cảm thấy mình nên gánh vác nhiều hơn; người càng cảm thấy mình nên gánh vác nhiều hơn, thường càng dễ trở nên cố chấp; người càng cố chấp, càng dễ đi vào con đường không lối thoát của một "ung thư".
Ngôi sao cảm thấy mình nên gánh vác nhiều hơn, nên một trận tung ra 30, 40 cú ném, ghi được 30, 40 điểm, bao thầu mọi đợt tấn công, thậm chí giành lấy bảng chiến thuật của huấn luyện viên, rồi đội bóng thua trận, Jordan trước đây chính là như vậy. Nếu không có Jackson, Jordan sẽ không trở thành "Thần bóng rổ".
Jackson có thể khiến những siêu sao có tư cách lọt vào top 10 lịch sử ngoan ngoãn nghe lời, tấn công theo sự bố trí của mình, khi cần đơn đả thì đơn đả, khi cần chuyền bóng thì chuyền bóng, hạ thấp cái tôi xuống để phòng thủ. Đồng thời, Jackson còn khiến các cầu thủ đóng vai trò phụ có thể phát huy những tác dụng tinh tế, đó chính là điểm vĩ đại của ông.
Có người nói Jordan, Kobe, O'Neal nằm trong top 10 lịch sử, nên mới tạo nên Phil Jackson, cách nói này không đúng. Nói chính xác hơn, cả ba người này đều là những cầu thủ có tiềm năng trở thành top 10 lịch sử, đi theo con đường của Jackson cuối cùng đã thành công, đồng thời cũng tạo nên Jackson.
Jackson đang mài giũa những góc cạnh của Quách Húc, tránh việc anh quá tự tin mà trở thành một cầu thủ ích kỷ, ngoài ra còn để anh đối đầu với những chuyên gia phòng ngự nhằm khai thác tiềm năng của anh.
Quách Húc có thể hiểu được suy nghĩ của huấn luyện viên, tư tưởng của cậu rất trưởng thành, tuy nhiên những trở ngại bên ngoài vẫn xuất hiện.
Quách Húc trong lúc tập luyện luôn dẫn dắt đội hình dự bị cầm bóng chủ công, đã gây ra sự bất mãn cho Isaiah Rider. Gã này khi preseason còn chưa bắt đầu, đã tìm đến ban huấn luyện làm loạn, yêu cầu tăng quyền kiểm soát bóng.
Mùa giải trước anh ta tung ra trung bình 17.9 cú ném mỗi trận, đến Lakers không những phải làm dự bị, mà còn phải chuyển sang chơi không bóng, sao anh ta có thể nhịn được?
Jackson nghe Rider càm ràm xong, không nóng không vội hỏi: "Isaiah, mục đích anh đến Lakers là gì?"
"Để giúp Lakers bảo vệ ngôi vương, giành một chiếc nhẫn vô địch, thay đổi cái nhìn của mọi người về tôi, chứng minh bản thân không phải là 'ung thư'." Rider máy móc trả lời, toàn là những lời xã giao, lúc người đại diện đàm phán với Kupchak cũng đã nói như vậy.
Jackson mỉm cười nói: "Chứng minh được bản thân không phải là 'ung thư', mùa hè sang năm anh mới có khả năng tranh thủ một bản hợp đồng lớn, vì vậy anh đến Lakers không phải để tranh quyền kiểm soát bóng, là như vậy đúng không?"
Rider gật đầu, chuyện này không cần thiết phải nói dối, năm nay anh ta hy vọng giành được một bản hợp đồng lớn, nhưng không có đội bóng nào chịu đưa ra, nên anh ta mới chọn Lakers.
Jackson nói tiếp: "Lakers không có không gian quỹ lương để đưa anh hợp đồng lớn, anh biết rõ điều này ngay từ đầu, nên anh không thể thi đấu cho Lakers lâu dài, chỉ có mùa giải này thôi. Jason là một tân binh có tiềm năng, sẽ chơi cho Lakers ít nhất hai mùa giải, cậu ấy có tiềm năng hơn anh và xứng đáng được đào tạo hơn, tôi nói vậy anh có thể hiểu lý do vì sao tôi cho Jason quyền kiểm soát bóng chưa?"
Rider tất nhiên có thể hiểu, lập tức không còn lời nào để nói, ai lại vì một kẻ gai góc chỉ đến Lakers chơi một năm mà từ bỏ việc đào tạo tân binh tiềm năng chứ?
Động chi dĩ tình, hiểu chi dĩ lý, đó là cách Jackson giao tiếp với cầu thủ. Ông giỏi đặt những mối quan hệ lợi hại lên mặt bàn để nói, tuy có hơi mất mặt nhưng khiến người ta không thể phản bác. Năm xưa ngay cả Rodman cũng chỉ có thể tuân theo sự sắp xếp của ông, bởi bản thân mình không có lý.
Ngữ khí của Jackson rất ôn hòa, nhưng Rider có thể nghe ra một chút ý đe dọa. Nếu anh ta tiếp tục vô lý làm càn, kết cục chỉ có một, đó là bị Lakers cắt hợp đồng, bởi vì anh ta không phải đến để giúp Lakers bảo vệ ngôi vương, mà là đến để tranh quyền kiểm soát bóng, anh ta không thừa nhận cũng vô ích, sự việc rõ ràng ngay trước mắt.
Nếu anh ta chưa đánh hết mùa giải mà đã bị Lakers cắt hợp đồng, thì sự nghiệp NBA của anh ta về cơ bản coi như chấm dứt, tuyệt đối sẽ không còn đội bóng nào cho anh cơ hội thể hiện, hành động của Lakers sẽ chứng minh anh ta chính là một "ung thư" không thể cứu chữa.
Rider là một cầu thủ có vấn đề, nhưng không phải kẻ thiểu năng, không dám nhắc lại chuyện quyền kiểm soát bóng nữa.
Jackson trước đánh một bạt tai, sau đó đưa một viên kẹo ngọt. "Tôi biết trong lòng anh không thoải mái, nên tôi sẽ cho anh cơ hội chứng minh bản thân. Preseason Kobe sẽ không đánh thời gian dài, nếu anh giành được quyền kiểm soát bóng và có thể dẫn dắt đội bóng đảm bảo thành tích preseason, tôi sẽ cân nhắc cho anh thêm nhiều cơ hội thể hiện và thời gian ra sân ở regular season, anh có thể chấp nhận không?"
"Được." Rider trả lời, anh ta căn bản không còn lựa chọn nào khác, lời hứa này có còn hơn không.
"Vậy anh về nghỉ ngơi cho tốt, ngày mai thi đấu hãy nỗ lực phát huy nhé." Jackson cười cười, ra lệnh tiễn khách.
Đợi Rider đi rồi, trợ lý huấn luyện viên Rambis hỏi: "Nếu preseason ông cho anh ta quyền kiểm soát bóng, chẳng lẽ phải để Jason chơi không bóng?"
"Không, tôi chuẩn bị giảm thời gian ra sân của Jason ở preseason, để cậu ấy bảo tồn thể lực đón chào regular season. Cậu ấy có thể cầm bóng tấn công, nhịp điệu chơi bóng rất ổn, lúc tập luyện đã làm rất tốt, không cần quá nhiều sự mài giũa." Jackson thản nhiên nói.
"Ông tin tưởng cậu ta như vậy sao?" Rambis cười nói. Ông đoán Jackson là không muốn đối thủ quá nhanh chóng nắm rõ thực hư của Quách Húc, Summer League, Drew League không có video, nhưng preseason thì khác, có lợi cho đối thủ thu thập tư liệu.
"Tôi tin cậu ấy sẽ trở thành kỳ binh của Lakers tại regular season, preseason cứ để Rider muốn đánh sao thì đánh, để anh ta nhìn rõ bản thân mình, sau này sẽ ngoan ngoãn hơn."
Jackson hoàn toàn không coi trọng Rider, sắp xếp như vậy chỉ là để các ngôi sao được nghỉ ngơi nhiều hơn, bộ đôi OK, Grant đều không cần phải chứng minh bản thân, giữ thể lực đến regular season rồi hãy phát huy.
Jackson tiện thể cũng muốn khảo sát tâm tính của Quách Húc, nếu cậu cũng bất mãn về quyền kiểm soát bóng, ông sẽ lại tranh thủ thời gian lên lớp cho Quách Húc.
