Mùa thu năm 2013, bầu không khí vui vẻ thoải mái bao trùm sở cảnh sát khi tôi đến chỉ kéo dài không quá hai ngày, rồi nhanh chóng nhường chỗ cho những khó khăn đầu tiên trong việc hòa nhập. Trước hết, những khó khăn ấy thể hiện ở mặt tổ chức. Câu hỏi đầu tiên mà tất cả mọi người đặt ra, đó là làm thế nào với khu vệ sinh. Tại trụ sở cảnh sát, có khu vệ sinh dành cho các cảnh sát ở mỗi tầng, tất cả đều được thiết kế cho nam giới, với một loạt bồn tiểu đứng và các phòng vệ sinh cá nhân.
- Phải quy định một khu vệ sinh dành cho phụ nữ, một cảnh sát đề nghị.
- Đúng, nhưng như thế thì sẽ rất phức tạp khi phải lên hoặc xuống tầng khác để đi tè, người đứng cạnh anh ta trả lời.
- Ta có thể coi như khu vệ sinh là chung cho cả nam và nữ, tôi đề nghị để tình hình không trở nên phức tạp. Trừ khi ai đó thấy có vấn đề với chuyện này.
- Tôi thì tôi thấy thật khó chịu khi đang tè mà lại có một người phụ nữ làm-gì-đó-tôi-không-biết trong phòng vệ sinh đằng sau, một trong những đồng nghiệp mới của tôi vừa nói vừa giơ tay lên chẳng khác nào một học sinh tiểu học.
- Cậu sẽ bị tắc vòi chăng? Ai đó cười khẩy.
Những người khác cười rộ lên.
Thực ra trong sở cảnh sát cũng có khu vệ sinh riêng cho nam và nữ, dùng cho khách, ngay cạnh quầy tiếp đón. Mọi người liền quyết định rằng tôi sẽ sử dụng phòng vệ sinh nữ dành cho khách, điều đó hoàn toàn phù hợp với tôi. Tôi sẽ không thấy phiền hà gì với việc phải đi qua quầy tiếp đón của sở mỗi lần muốn đi vệ sinh nếu một ngày kia tôi không nghe thấy tiếng cười nhạo của viên cảnh sát trực quầy, anh ta đã đếm số lần tôi đi qua.
- Này, cô nàng này đi tè thường xuyên thật đấy, anh ta rỉ tai người đồng nghiệp đang ngả ngớn trên bàn quầy. Hôm nay là ba lần rồi.
- Có thể cô nàng đang đến tháng, người kia trả lời.
- Hoặc cô nàng tự sướng trong lúc nghĩ đến Gulliver.
Họ cười phá lên.
- Cậu thì muốn cô ta tự sướng trong lúc nghĩ đến cậu, phải không? Cậu có thấy cô ta cân đối thế nào không?
Một vấn đề khác mà việc chung chạ ở sở cảnh sát đặt ra liên quan đến phòng thay đồ. Sở cảnh sát chỉ có một phòng thay đồ rộng, có trang bị vòi hoa sen và tủ nhiều ngăn, nơi các cảnh sát có thể thay quần áo vào đầu và cuối ca trực. Sự xuất hiện của tôi, mặc dù tôi không đòi hỏi ai bất cứ điều gì, đã khiến việc tiếp cận phòng thay đồ trở nên cấm kỵ với toàn bộ cánh nam giới. Trên cánh cửa, bên dưới tấm bảng kim loại có khắc chữ PHÒNG THAY ĐỒ, sếp Gulliver đã thêm ghi chú dành cho nữ, viết trên một tờ giấy. “Mỗi giới đều phải có phòng thay đồ riêng, luật quy định thế, Gulliver giải thích với các cảnh sát dưới quyền, họ nhìn ông làm việc đó như bị thôi miên. Thị trưởng Brown đã nhấn mạnh là Anna phải có một phòng thay đồ. Do đó, thưa các anh, từ giờ trở đi các anh sẽ thay đồ trong phòng làm việc.” Tất cả các cảnh sát có mặt bắt đầu lầm bầm, tôi liền đề xuất chính tôi sẽ thay đồ trong phòng làm việc của tôi, nhưng sếp Gulliver không chịu. “Tôi không muốn cánh đàn ông bắt gặp cô đang mặc đồ lót, như thế sẽ còn phức tạp hơn.” Rồi ông vừa nói thêm vừa cười lớn: “Tốt hơn hết là cô nên cài cúc quần cho chắc, nếu cô hiểu tôi muốn nói gì.” Cuối cùng, chúng tôi cũng đạt được một thỏa thuận: tôi sẽ thay đồ ngay từ nhà và mặc đồng phục cảnh sát đến thẳng sở. Mọi người đều hài lòng.
Nhưng ngày hôm sau, khi nhìn thấy tôi ra khỏi xe khi đến bãi đỗ xe của sở cảnh sát, đồn trưởng Gulliver gọi tôi vào phòng làm việc của ông.
- Anna này, ông bảo tôi, tôi không muốn cô lái xe riêng của cô mà lại mặc đồng phục cảnh sát.
- Nhưng tôi không có chỗ nào để thay quần áo ở sở cả, tôi giải thích.
- Tôi biết. Chính vì thế tôi sẽ cho cô dùng một trong những chiếc xe dân sự hóa của sở. Tôi muốn cô dùng nó để di chuyển giữa nhà và sở, khi cô mặc đồng phục.
Và thế là tôi được cấp xe công vụ, một chiếc xe chạy mọi địa hình màu đen có cửa kính sẫm màu, đèn hiệu giấu trên kính chắn gió và mui xe.
Điều tôi không biết, đó là toàn bộ vốn liếng xe của sở cảnh sát Orphea chỉ gồm hai chiếc xe dân sự hóa. Đồn trưởng Gulliver chiếm một chiếc để dùng riêng. Chiếc còn lại, nằm tại bãi đỗ xe, là một kho báu mà tất cả các đồng nghiệp của tôi thèm muốn, ấy thế mà bây giờ nó lại được cấp cho tôi. Việc đó đương nhiên đã gây ra nỗi khó chịu chung cho các cảnh sát khác.
“Đúng là thiên vị! Họ than thở trong một cuộc họp ngẫu hứng ở phòng nghỉ ngơi của sở cảnh sát. Cô ta vừa mới đến mà đã được ưu tiên.”
- Phải lựa chọn thôi, các anh ạ, tôi bảo họ khi họ thổ lộ chuyện đó với tôi. Nếu các anh muốn, hãy chung nhau chiếc xe, và để cho tôi dùng phòng thay đồ. Với tôi thì như thế cũng vẫn ổn.
- Cô chỉ việc thay đồ trong phòng cô, thay vì gây đủ chuyện rắc rối! Họ đáp lại. Cô sợ gì chứ? Sợ chúng tôi cưỡng hiếp cô chăng?
Chiếc xe là nguyên nhân đầu tiên khiến Montagne đối đầu với tôi. Anh ta đã thèm muốn chiếc xe công vụ đó từ lâu, ấy thế mà lại bị tôi nẫng mất ngay trước mũi.
- Lẽ ra người đó phải là tôi, anh ta rên rỉ với Gulliver. Nói cho cùng, tôi là đồn phó! Bây giờ, tôi còn có thể diện gì nữa?
Nhưng Gulliver không muốn nghe theo ý anh ta.
- Nghe này, Jasper, ông bảo anh ta, tôi biết tình hình rất phức tạp. Phức tạp với tất cả mọi người, và trước hết là với tôi. Tin tôi đi, tôi sẵn sàng bỏ qua chuyện này. Phụ nữ sẽ luôn gây căng thẳng trong các đội. Họ có quá nhiều điều phải chứng tỏ. Thậm chí tôi còn chưa nói đến việc họ mang bầu và chúng ta phải làm thêm giờ để thay thế cho họ!
Thảm kịch này tiếp nối thảm kịch khác. Sau những rắc rối về mặt hậu cần, lại đến chuyện tôi có xứng đáng và có đủ năng lực hay không. Tôi gia nhập sở cảnh sát với tư cách là đồn phó thứ hai, chức danh được sinh ra dành riêng cho tôi. Nguyên nhân chính thức là sau từng ấy năm, cùng với sự phát triển của thành phố, cảnh sát Orphea đã phải đảm nhận những nhiệm vụ ngày một quan trọng, nhân sự tăng lên, và việc có thêm một sĩ quan điều hành sẽ mang lại cho đồn trưởng Gulliver và đồn phó Jasper Montagne luồng khí ô xy cần thiết.
Đầu tiên họ hỏi tôi:
- Tại sao họ lại phải tạo ra cho cô một chức danh? Bởi vì cô là phụ nữ chăng?
- Không đâu, tôi giải thích, chức danh đó đã được tạo ra từ trước, sau đó họ tìm người để đặt vào chức danh đó.
Rồi họ lo lắng:
- Chuyện gì sẽ xảy ra nếu cô phải đấu với một người đàn ông? Ý tôi muốn nói, dù sao cô cũng là một phụ nữ, đơn độc trong chiếc xe tuần tra. Cô có thể một mình bắt một gã trai không?
- Thế còn anh, anh có bắt được không? Tôi hỏi lại.
- Tất nhiên rồi.
- Thế tại sao tôi lại không bắt được?
Cuối cùng họ xét nét tôi:
- Cô có kinh nghiệm thực địa không?
- Tôi có kinh nghiệm tác nghiệp trên đường phố New York, tôi trả lời.
- Ở đây không giống thế đâu, họ đáp lại. Cô làm gì ở New York?
Tôi hy vọng lý lịch trích ngang của mình sẽ gây được ấn tượng với họ:
- Tôi từng làm chuyên gia đàm phán trong một đơn vị quản lý khủng hoảng. Tôi tác nghiệp rất thường xuyên. Bắt cóc, xung đột gia đình, đe dọa tự tử.
Nhưng các đồng nghiệp của tôi nhún vai.
- Không giống như ở đây đâu, họ đáp lại tôi.
Tháng đầu tiên, tôi làm việc theo cặp cùng với Lewis Erban, một cảnh sát già rệu rã sắp về hưu, chính là người mà tôi sắp thay thế. Tôi nhanh chóng học cách tuần tra đêm trên bãi biển và trong công viên của quận, lập biên bản các vi phạm đường bộ, can thiệp vào các vụ ẩu đả xảy ra lúc các quán bar đóng cửa.
Nếu tôi nhanh chóng chứng tỏ được năng lực làm việc thực địa, cả với tư cách sĩ quan cấp trên lẫn khi tác nghiệp, thì các mối quan hệ thường nhật tỏ ra phức tạp hơn: trật tự cấp bậc vẫn ngự trị từ trước đến nay đã bị đảo lộn. Trong nhiều năm, đồn trưởng Ron Gulliver và Montagne cùng nhau nắm quyền chỉ đạo, giống như hai con sói đầu đàn. Gulliver sẽ về hưu vào ngày 1 tháng Mười năm sau, và tất cả mọi người đều yên trí rằng Montagne sẽ lên thay ông. Vả lại, trên thực tế, Montagne đã là người nắm quyền ở sở, Gulliver chỉ giả vờ ra lệnh mà thôi. Về bản chất, Gulliver là người khá dễ mến nhưng lại là một ông sếp tồi, hoàn toàn nằm trong vòng điều khiển của Montagne, từ lâu anh ta đã là người đứng đầu dây chuyền chỉ huy. Nhưng tất cả đã thay đổi: sự xuất hiện của tôi với chức danh là đồn phó thứ hai, hiện bộ phận chỉ huy chúng tôi có ba người.
Chỉ cần như thế là đã đủ để Montagne lao vào một chiến dịch rầm rộ nhằm bôi nhọ tôi. Anh ta khiến tất cả các cảnh sát khác hiểu rằng tốt hơn hết là họ không nên về phe với tôi. Không người nào trong sở muốn rơi vào danh sách đen của Montagne, và các đồng nghiệp cẩn thận tránh mọi liên hệ với tôi, ngoài các trao đổi thuần công việc. Tôi biết rằng trong các phòng thay đồ, khi đám cảnh sát hết ca trực rủ nhau đi uống bia, Montagne sẽ thuyết giảng với họ: “Đừng có nghĩ đến chuyện rủ cô ả ngốc đó đi cùng các anh. Trừ khi các anh muốn cọ rửa nhà vệ sinh của sở trong mười năm tới.”
“Chắc chắn là không rồi!” Đám cảnh sát trả lời, chứng tỏ lòng trung thành của họ đối với anh ta.
Chiến dịch bôi nhọ do Montagne khởi xướng đó khiến tôi rất chật vật trong việc hòa nhập với thành phố Orphea. Các đồng nghiệp không thích thú gì với việc gặp tôi sau ca trực, và những lần tôi mời họ cùng vợ họ ăn tối đều được đáp lại bằng lời từ chối, hoặc bị hủy bỏ vào phút chót, thậm chí họ còn cho tôi leo cây. Tôi thậm chí còn không đếm hết số bữa trưa Chủ nhật mà tôi phải ăn một mình, bên một bàn ăn chuẩn bị cho tám đến mười người, với cả một núi thức ăn. Các giao tế xã hội của tôi rất hạn chế: thỉnh thoảng tôi đi chơi với vợ của ông thị trưởng, bà Charlotte Brown. Bởi vì tôi đặc biệt thích Café Athéna, nhà hàng nằm trên phố chính, tôi có chút cảm tình với chủ nhà hàng, Sylvia Tennenbaum, thỉnh thoảng tối chuyện phiếm với bà nhưng không vì thế mà có thể nói rằng chúng tôi là bạn bè. Người tôi giao lưu nhiều nhất chính là anh chàng hàng xóm, Cody Illinois. Khi chán nản, tôi ghé vào hiệu sách của anh. Tôi giúp anh vài việc lặt vặt. Cody còn làm chủ tịch hội tình nguyện viên của Liên hoan sân khấu, và rốt cuộc gần đến hè tôi cũng tham gia hội này, như thế mỗi tuần tôi sẽ có một buổi tối bận rộn cùng mọi người chuẩn bị cho Liên hoan sân khấu diễn ra vào cuối tháng Bảy.
Ở sở cảnh sát, ngay khi có cảm giác mọi người dành cho tôi chút tình cảm, Montagne lập tức tấn công trở lại. Anh ta chuyển sang tốc độ cao hơn, lục lọi quá khứ của tôi và bắt đầu gán cho tôi những biệt danh đầy ẩn ý: “Anna cướp cò” hoặc “Sát nhân” trước khi nói với các đồng nghiệp của tôi: “Cẩn thận đấy, các chàng trai: Anna dễ nổ súng lắm đấy.” Anh ta cười như một gã ngốc rồi nói thêm: “Anna này, mọi người có biết tại sao cô rời New York không?”
Một buổi sáng, tôi nhìn thấy trên cánh cửa phòng làm việc của mình có dán một bài báo cũ với tiêu đề:
MANHATTAN: MỘT CON TIN BỊ CẢNH SÁT
GIẾT CHẾT TRONG TIỆM KIM HOÀN
Tôi bước vào phòng làm việc của Gulliver và đưa cho ông bài báo:
- Ông đã nói với anh ta phải không, sếp? Chính ông đã kể chuyện này với Montagne đúng không?
- Tôi chẳng liên quan gì đến vụ này cả, Anna ạ, ông khẳng định.
- Thế thì hãy giải thích cho tôi tại sao anh ta lại biết chuyện!
- Thông tin đó nằm trong hồ sơ của cô! Có lẽ anh ta đã tiếp cận được nó, bằng cách này hay cách khác.
Quyết tâm loại bỏ tôi, Montagne thu xếp để tôi bị cử đi những chuyến công tác chán ngắt và khó nhằn nhất. Trong khi đang tuần tra một mình trong thành phố hoặc các vùng lân cận, tôi thường xuyên nhận được cuộc gọi điện đàm từ sở cảnh sát: “Kanner, trung tâm đấy. Tôi cần cô can thiệp một vụ khẩn cấp.” Tôi đến địa chỉ được cung cấp, bật cả còi hụ lẫn đèn hiệu, và chỉ khi đến nơi mới biết rằng đó chỉ là một sự cố vặt vãnh.
Lũ ngỗng trời chặn đường 17 ư? Việc đó dành cho tôi.
Một con mèo bị mắc kẹt trên cây ư? Việc đó dành cho tôi.
Một bà già hơi mất trí không ngừng nghe thấy những tiếng động khả nghi và gọi cảnh sát ba lần trong đêm ư? Cũng là dành cho tôi.
Thậm chí tôi còn được đăng ảnh trên Thời báo Orphea, trong một bài báo về lũ bò cái sổng chuồng. Trong bài báo đó, trông tôi thật lố bịch, người lấm đầy bùn, đang tuyệt vọng tìm cách lôi một con bò cái về bãi bằng cách kéo đuôi nó, bên dưới dòng tiêu đề: CẢNH SÁT ĐANG TÁC NGHIỆP.
Bài báo đó đương nhiên đã khiến tôi bị các đồng nghiệp mang ra trêu chọc, với độ hài hước nhiều ít khác nhau: tôi thấy một bài báo được cắt ra nhét dưới cần gạt nước của chiếc xe dân sự hóa mà tôi được giao, trên đó một bàn tay nặc danh đã viết bằng bút dạ đen Hai con bò sữa ở Orphea. Và cứ như thể vẫn còn chưa đủ, cuối tuần đó bố mẹ từ New York đến thăm tôi.
- Vậy ra đây là lý do khiến con đến đây? Bố tôi vừa đến đã hỏi, giơ ra trước mặt tôi một tờ Thời báo Orphea. Con đã tung hê cuộc hôn nhân của mình để trở thành một cô ả chăn bò sao?
- Ba à, không phải chúng ta đã bắt đầu cãi nhau đấy chứ?
- Không, nhưng ba nghĩ lẽ ra con sẽ là một nữ luật sư giỏi.
- Con biết, ba ạ, đã mười lăm năm nay ba nói với con câu đó.
- Con đã học luật suốt từng ấy năm để rốt cuộc lại trở thành cảnh sát trong một thành phố nhỏ xíu thế này ư? Thật lãng phí!
- Con làm việc con thích, điều đó mới quan trọng, không phải thế sao?
- Ba sẽ nhận Mark làm cộng sự, bố tôi liền thông báo với tôi.
- Tuyệt thật đấy ba ạ, tôi thở dài, ba có thực sự cần phải làm việc với chồng cũ của con không?
- Nó là một gã trai tốt, con biết đấy.
- Ba ơi, đừng có bắt đầu chuyện đó nữa! Tôi nài nỉ.
- Nó sẵn sàng tha thứ cho con. Hai đứa có thể quay lại với nhau, con có thể quay lại văn phòng luật…
- Con tự hào vì được làm cảnh sát, ba ạ.