Trích đoạn từ trang nhất Thời báo Orphea số ra thứ Tư ngày 9 tháng Bảy năm 2014
VỞ DIỄN BÍ ẨN
MỞ MÀN CHO LIÊN HOAN SÂN KHẤU
Thay đổi chương trình: thứ Tư tuần này, thị trưởng sẽ thông báo về vở diễn mở màn và dự kiến đây sẽ là một vở diễn ngoạn mục, biến mùa hai mươi mốt thành một trong những mùa nổi bật nhất trong lịch sử Liên hoan sân khấu.
Tôi đặt tờ báo xuống khi máy bay hạ cánh xuống Los Angeles. Chính Anna đã đưa cho tôi tờ Thời báo Orphea này khi tôi gặp cô sáng nay cùng với Derek để tổng kết tình hình lần cuối.
- Này, cô vừa nói vừa đưa cho tôi tờ báo, anh sẽ có thứ gì đó để đọc trên đường.
- Hoặc thị trưởng là một thiên tài, hoặc ông ta đang ngập trong rắc rối, tôi mỉm cười khi đọc trang nhất của tờ báo trước khi nhét nó vào trong túi.
- Em ngả theo giả thuyết thứ hai, Anna cười vang.
Đang là 1 giờ chiều ở California. Tôi cất cánh từ New York vào giữa buổi sáng, và bất chấp sáu giờ rưỡi đồng hồ trên máy bay, phép màu của việc lệch múi giờ vẫn cho tôi có thêm vài giờ đồng hồ trước khi đến gặp Kirk Harvey. Tôi muốn tận dụng khoảng thời gian đó để tìm hiểu những gì Stephanie đã làm ở đây. Tôi không có nhiều thời gian, chuyến bay về của tôi được đặt vé cho chiều mai, nghĩa là tôi có chính xác hai mươi bốn giờ.
Theo đúng thủ tục, tôi đã thông báo về sự hiện diện của mình cho cảnh sát đường bộ California - cơ quan tương đương với sở cảnh sát bang ở đây. Một cảnh sát có tên là Cruz đến đón tôi tại sân bay và sẵn sàng hộ tống tôi trong thời gian tôi ở đây. Tôi đề nghị trung sĩ Cruz vui lòng đưa tôi đến thẳng khách sạn, nơi theo thông tin trên thẻ tín dụng, Stephanie từng nghỉ lại. Đó là một khách sạn sang chảnh trong chuỗi Best Western, ngay gần Begula Bar. Giá phòng khá cao. Như vậy, rõ ràng tiền không phải là vấn đề đối với Stephanie. Có ai đó trả tiền cho cô ta. Nhưng là ai? Người đặt hàng bí ẩn kia chăng?
Nhân viên lễ tân khách sạn lập tức nhận ra Stephanie khi tôi cho anh ta xem ảnh cô ta.
- Có, tôi vẫn nhớ rõ cô ấy, anh ta khẳng định.
- Anh có để ý thấy điều gì đặc biệt không? Tôi hỏi.
- Một phụ nữ trẻ xinh đẹp, lịch thiệp, đương nhiên sẽ khiến ta để ý, anh chàng nhân viên lễ tân trả lời. Nhưng tôi ấn tượng nhất là vì cô ấy là nhà văn đầu tiên tôi từng gặp.
- Cô ấy tự giới thiệu thế à?
- Đúng thế, cô ấy nói đang viết một cuốn tiểu thuyết trinh thám dựa theo một câu chuyện có thật, và cô ấy đến đây để tìm các câu trả lời.
Như vậy, đúng là Stephanie đang viết một cuốn sách. Sau khi bị sa thải khỏi Tạp chí, cô ta đã quyết định hoàn thành tâm nguyện của mình là trở thành nhà văn, nhưng với cái giá nào chứ?
Tôi chưa đặt khách sạn, và để cho tiện, tôi giữ một phòng tại Best Western để nghỉ đêm. Sau đó, trung sĩ Cruz lái xe đưa tôi đến Beluga Bar, tôi đến đó đúng 17 giờ. Bên bàn quầy, một phụ nữ đang lau cốc. Nhìn thái độ của tôi, cô hiểu rằng tôi đang chờ ai đó. Khi tôi nhắc đến cái tên Kirk Harvey, cô nở một nụ cười thích thú.
- Anh là diễn viên à?
- Không, tôi trả lời.
Cô nhún vai, như thể không tin tôi.
- Anh hãy băng qua phố, có một trường học. Rồi xuống tầng hầm, phòng biểu diễn.
Tôi lập tức làm theo. Không tìm thấy lối xuống hầm, tôi nhìn thấy người gác cổng đang quét sân:
- Xin lỗi ông, tôi tìm Kirk Harvey.
Ông ta phá lên cười.
- Lại một gã nữa! Ông ta nói.
- Lại một gã nữa làm sao? Tôi hỏi.
- Anh là diễn viên đúng không?
- Không. Tại sao ai cũng nghĩ tôi là diễn viên thế?
Ông ta lại càng cười to hơn.
- Rồi anh sẽ sớm hiểu ra thôi. Anh có nhìn thấy cái cánh cửa sắt đằng kia không? Anh xuống một tầng, và sẽ thấy một tấm biển. Anh không nhầm được đâu. Chúc may mắn!
Bởi vì ông ta vẫn cười, tôi liền để mặc ông ta tận hưởng niềm thích thú và đi theo chỉ dẫn. Tôi đi qua cánh cửa dẫn đến một cầu thang, đi xuống một tầng và nhìn thấy một cánh cửa nặng nề trên đó một tấm áp phích to tướng được dán xệch xẹo bằng băng dính:
Ở đây đang tập vở:
“ĐÊM ĐEN”
VỞ DIỄN THẾ KỶ
Các diễn viên quan tâm: đề nghị đến gặp
Giáo sư Kirk Harvey vào cuối buổi tập.
Sẵn lòng nhận quà.
Bất cứ lúc nào: Giữ im lặng!
Cấm chuyện phiếm!
Tim tôi bắt đầu đập mạnh trong lồng ngực. Tôi chụp một bức ảnh bằng điện thoại di động rồi gửi ngay cho Anna và Derek. Sau đó, trong lúc tôi chuẩn bị đẩy tay nắm cửa, thì cánh cửa đột ngột mở ra và tôi phải lùi ra sau một bước để không bị đập vào giữa mặt. Tôi nhìn thấy một người đàn ông lao qua trước mặt, anh ta bỏ chạy lên cầu thang trong cơn nức nở. Tôi nghe thấy anh ta giận dữ thề với chính mình: “Không bao giờ nữa! Không bao giờ để người ta đối xử với mình như thế này nữa!”
Cánh cửa vẫn mở, tôi liền rụt rè bước vào căn phòng chìm trong bóng tối. Đó là một phòng sân khấu trường học điển hình, khá rộng rãi, trần cao. Những hàng ghế kê trước mặt một sân khấu nhỏ được chiếu sáng bởi những ngọn đèn trần quá nóng tỏa ánh sáng chói gắt, trên đó có hai người: một bà to béo và một ông thấp bé.
Tụ tập đằng trước họ, thành kính dõi theo những gì đang diễn ra, là một nhóm nhỏ đầy ấn tượng. Trong một góc, một cái bàn trên có bày cà phê, đồ uống, bánh rán và bánh bích quy. Tôi nhìn thấy một người đàn ông ở trần đang vội vàng ngốn ngấu một chiếc bánh, trong lúc khoác lên người bộ đồng phục cảnh sát. Rõ ràng là một diễn viên đang thay đồ. Tôi lại gần anh ta và thì thầm:
- Xin lỗi, nhưng có chuyện gì đang xảy ra ở đây thế? Tôi hỏi.
- Gì cơ, chuyện gì đang xảy ra ấy à? Đang tập Đêm đen mà!
- Ái chà! Tôi thốt lên, có chút hoài nghi. Thế Đêm đen là cái gì?
- Là vở kịch mà Giáo sư Harvey dựng suốt hai mươi năm nay. Ông ấy tập đi tập lại đã hai mươi năm! Có một huyền thoại nói rằng ngày vở diễn sẵn sàng, nó sẽ đạt được thành công chưa từng thấy.
- Thế khi nào thì vở kịch sẵn sàng?
- Chẳng ai biết cả. Lúc này, ông ấy vẫn chưa tập xong cảnh một. Hai mươi năm chỉ cho một cảnh đầu tiên, anh có thể hình dung ra chất lượng của vở diễn rồi đấy!
Mọi người xung quanh tôi quay lại và nhìn chúng tôi bằng vẻ khó chịu để tỏ ý bắt chúng tôi im lặng. Tôi lại gần người đang nói chuyện với mình và thì thầm vào tai anh ta:
- Những người này là ai thế?
- Các diễn viên. Ai cũng muốn thử vận may và tham gia vào vở diễn.
- Có nhiều vai diễn đến thế sao? Tôi vừa hỏi vừa ước lượng số người đang có mặt.
- Không, nhưng luân phiên rất nhiều. Vì Giáo sư đấy. Ông ấy đòi hỏi rất cao…
- Thế ông bầu đâu?
- Đằng kia, trên hàng đầu ấy.
Anh ta ra hiệu là chúng tôi đã nói đủ nhiều, và bây giờ thì phải im lặng. Tôi len lỏi trong đám đông. Tôi hiểu rằng vở kịch đã bắt đầu và im lặng là một phần của nó. Khi đến gần sân khấu, tôi nhìn thấy trên đó có một người đàn ông đang nằm dài, đóng vai người chết. Một phụ nữ đi về phía cái xác mà người đàn ông thấp bé mặc quân phục đang ngắm nghía.
Im lặng suốt nhiều phút liền. Đột nhiên một giọng hét lên trong đám đông:
- Đúng là một kiệt tác!
- Im đi! Một giọng khác trả lời.
Lại im lặng. Rồi có tiếng băng ghi âm kêu xèn xẹt, và lời chú thích vang lên:
Đó là một buổi sáng ảm đạm. Trời mưa. Trên một con đường nông thôn, giao thông đã bị tê liệt: một đám tắc đường khổng lồ vừa hình thành. Những người lái xe, bực tức, điên cuồng bấm còi. Một phụ nữ trẻ, đi bộ bên lề đường ngược dòng xe cộ. Cô đi đến tận trạm gác của cảnh sát và hỏi viên cảnh sát đang đứng trực.
CÔ GÁI TRẺ: Có chuyện gì thế?
VIÊN CẢNH SÁT: Một người chết. Tai nạn mô tô thảm khốc.
- Cắt! Một giọng mũi nghèn nghẹt hét lên. Ánh sáng! Ánh sáng!
Đèn đột ngột bật lên, chiếu sáng căn phòng. Một người đàn ông mặc bộ com lê nhàu nát, mái tóc rối bù, tay cầm một tập văn bản lại gần sân khấu. Chính là Kirk Harvey, già hơn hai mươi tuổi so với người tôi từng biết.
- Không, không, không! Ông gầm lên với người đàn ông thấp bé. Cái giọng ấy là thế nào vậy? Phải có sức thuyết phục, anh bạn ạ! Nào, làm lại cho tôi xem.
Người đàn ông thấp bé trong bộ quân phục quá rộng ưỡn ngực lên và gào to:
- Một gã bị chết!
- Không phải thế, đồ ngu! Kirk giận dữ. Mà là: Một người chết. Với lại, tại sao anh sủa lên như chó thế? Anh thông báo cái chết, chứ không phải đang khấu trừ số cừu trong đàn với một gã mục đồng. Hãy tỏ ra bi thảm, chết tiệt! Khán giả phải rùng mình trong ghế của họ.
- Xin lỗi, thưa ông Kirk, người đàn ông thấp bé rên rỉ. Hãy cho tôi thêm một cơ hội nữa, tôi xin ông!
- Được rồi, lần cuối đấy. Sau đó tôi sẽ tống anh ra cửa!
Tôi nhân khoảng nghỉ đó để lên tiếng tự giới thiệu mình với Kirk Harvey.
- Xin chào ông Kirk. Tôi là Jesse Rosenberg và…
- Có lẽ tôi có biết anh chăng, đồ đần? Nếu anh muốn một vai, thì phải gặp tôi vào cuối buổi tập, nhưng với anh thì hết rồi! Giải nghệ đi!
- Tôi là đại úy Rosenberg, tôi nói rõ, cảnh sát bang New York. Hai mươi năm trước, chúng ta đã cùng điều tra về vụ án mạng giết bốn người vào năm 1994.
Khuôn mặt ông ta bỗng rạng rỡ hẳn lên.
- A, đúng rồi! Tất nhiên! Leonberg! Anh chẳng thay đổi gì cả.
- Rosenberg.
- Nghe này, Leonberg, anh đến chẳng đúng lúc chút nào. Anh làm phiền tôi ngay giữa buổi tập. Cơn gió lành nào đưa anh tới đây thế?
- Ông đã nói chuyện với đồn phó Anna Kanner thuộc cảnh sát Orphea. Chính cô ấy cử tôi đến đây. Bởi vì ông hẹn gặp vào lúc 17 giờ nên…
- Thế bây giờ là mấy giờ rồi? Harvey hỏi tôi.
-17 giờ.
- Nghe này, anh là cháu trai của Eichmann hay sao vậy? Anh làm bất cứ chuyện gì người ta bảo anh làm sao? Nếu tôi bảo anh rút súng ra và bắn vào đầu các diễn viên của tôi, anh có làm không?
- Ờ… không. Kirk này, tôi phải nói chuyện với ông, chuyện quan trọng đấy.
- Ái chà, nghe anh ta nói xem! Quan trọng, quan trọng! Để tôi cho anh biết chuyện gì là quan trọng nhé, cậu nhóc: chính là vở diễn này. Chính là điều đang diễn ra ở đây, vào lúc này!
Ông ta quay về phía sân khấu, và giơ cả hai bàn tay về phía đó:
- Nhìn xem, Leonberg!
- Rosenberg!
- Anh thấy gì?
- Tôi chỉ thấy một cái sàn gỗ trống rỗng…
- Hãy nhắm mắt lại và nhìn cho kỹ. Vừa xảy ra một vụ án mạng, nhưng còn chưa ai biết. Đang là buổi sáng. Trời đã vào hè, nhưng vẫn còn lạnh. Những giọt mưa băng giá chảy xuống chúng ta. Ta cảm nhận được sự căng thẳng, nỗi bực tức của các tài xế, họ không thể đi tiếp bởi vì đường đã bị cảnh sát chặn lại. Không khí đặc quánh thứ mùi gắt nồng của các ống xả, bởi vì tất thảy những kẻ ngốc đó mặc dù đã bị kẹt cả tiếng đồng hồ vẫn không cho rằng sẽ tốt hơn nếu tắt động cơ xe. Tắt đi, lũ ngu! Thế rồi, oạch! Chúng ta nhìn thấy người phụ nữ đó đi đến, hiện ra giữa đám sương mù. Cô ấy hỏi một cảnh sát: “Có chuyện gì thế?” và viên cảnh sát trả lời: “Một người chết…” Và thế là vở diễn bắt đầu! Khán giả sững sờ như bị thôi miên. Ánh sáng! Ánh sáng! Tắt ngay cái thứ ánh sáng đó cho tôi, chết tiệt thật!
Đèn đóm trong phòng tắt phụt, chỉ riêng sân khấu còn sáng trong bầu không khí tĩnh mịch thành kính.
- Diễn đi nào, cô em! Harvey hét lên với diễn viên đóng vai người phụ nữ để bảo cô xuất phát.
Cô gái đi hết nửa sân khấu, đến tận bên viên cảnh sát và nhắc lại lời thoại:
- Có chuyện gì thế? Cô hỏi.
- Một người chết! Người đàn ông thấp bé mặc bộ quân phục quá rộng hét lên.
Harvey gật đầu tán thưởng và để cho họ tiếp tục diễn.
Nữ diễn viên vào vai người phụ nữ tò mò và muốn lại gần xác chết. Nhưng, hẳn là vì nỗi sợ khi phải đứng trước đám đông, cô không nhìn thấy bàn tay người đóng giả xác chết, và giẫm vào nó.
- Ái! Người chết rên rỉ. Cô ta giẫm vào tay tôi rồi!
- Cắt! Harvey hét lên. Ánh sáng! Ánh sáng, chết tiệt!
Căn phòng lại sáng lên và Harvey nhảy bổ lên sân khấu. Người đóng vai xác chết đang xoa tay.
- Đừng có đi như một con bò cái thế! Harvey hét. Phải để ý xem cô đang đặt chân vào đâu chứ, đồ ngốc!
- Tôi không phải bò cái, cũng không ngốc! Nữ diễn viên hét lên rồi òa khóc nức nở.
- Ái chà, không phải thế! Làm ơn trung thực một chút đi! Tự nhìn cô xem, bụng phệ ra thế kia!
- Tôi đi đây! Cô gái hét lên rồi tiếp tục nức nở. Tôi không chấp nhận bị đối xử như thế này!
Cô muốn rời khỏi sân khấu, nhưng trong lúc căng thẳng, cô lại giẫm vào cái xác, khiến anh ta la toáng lên lần nữa.
- Thế đấy, Harvey hét bảo cô, cút đi, đồ bò cái ghê tởm!
Cô gái tội nghiệp giàn giụa nước mắt, xô đẩy đám đông khán giả để rẽ lối ra đến tận cửa và bỏ chạy. Có thể nghe thấy tiếng cô la hét trên các bậc cầu thang. Harvey giận dữ ném chiếc giày lười đánh xi vào cánh cửa. Rồi ông quay lại, chằm nhằm nhìn đám diễn viên đang im lặng quan sát ông, và để cho cơn giận dữ bùng nổ:
- Cả một lũ vô tích sự! Các người chẳng hiểu gì hết! Cút hết đi cho tôi! Cút ngay! Cút ngay! Buổi tập hôm nay kết thúc!
Đám diễn viên ngoan ngoãn rời đi. Khi người cuối cùng ra khỏi phòng, Harvey khóa trái cửa và sụp xuống. Ông buông ra một tiếng rên dài tuyệt vọng:
- Tôi sẽ không bao giờ làm được! KHÔNG BAO GIỜ!
Tôi vẫn ở lại trong phòng, liền bước lại gần ông, có chút ngại ngần.
- Kirk này, tôi nhẹ nhàng bảo ông.
- Gọi tôi là Giáo sư thôi.
Tôi thân mật đưa tay cho ông, ông đứng dậy và lấy ống tay áo bộ com lê đen lau mắt.
- Mà này, anh không muốn làm diễn viên sao? Harvey hỏi tôi.
- Không, cảm ơn Giáo sư. Nhưng tôi có vài câu muốn hỏi ông, nếu ông có thể dành cho tôi chút thời gian.
Ông kéo tôi đi uống một cốc bia ở Beluga Bar, trong khi trung sĩ Cruz, ngồi ở bàn bên cạnh, trung thành chờ đợi bằng cách chơi ô chữ.
- Stephanie Mailer à? Harvey hỏi tôi. Có, tôi đã gặp cô ấy ngay tại đây. Cô ấy muốn nói chuyện với tôi. Cô ấy đang viết một cuốn sách về vụ án mạng giết bốn người năm 1994. Sao thế?
- Cô ấy chết rồi. Bị sát hại.
- Chết tiệt…
- Tôi nghĩ cô ấy chết là vì những gì cô ấy đã phát hiện ra liên quan đến vụ án mạng năm 1994. Chính xác thì ông đã nói gì với cô ấy?
- Rằng chắc chắn là các anh đã bắt nhầm thủ phạm.
- Hóa ra chính ông là người đã nhồi ý nghĩ đó vào đầu cô ấy? Nhưng tại sao ông không nói thẳng với chúng tôi vào thời điểm điều tra trước đây?
- Bởi vì chỉ sau đó tôi mới hiểu ra.
- Chính vì lý do đó mà ông trốn khỏi Orphea?
- Tôi không thể tiết lộ điều gì với anh cả, Leonberg ạ. Chưa thể.
- Sao lại chưa thể?
- Rồi anh sẽ hiểu.
- Giáo sư này, tôi đã vượt qua bốn nghìn ki lô mét để đến gặp ông đấy.
- Lẽ ra anh không nên đến. Tôi không thể mạo hiểm làm hỏng vở diễn của mình.
- Vở diễn của ông ư? Đêm đen có nghĩa là gì vậy? Nó có liên hệ gì với các sự kiện vào năm 1994 không? Đã xảy ra chuyện gì vào tối ngày 30 tháng Bảy năm 1994? Ai đã giết ông thị trưởng cùng gia đình ông ấy? Tại sao ông lại bỏ trốn? Và ông đang làm gì trong căn phòng này, dưới hầm ngầm của một trường học?
- Tôi sẽ dẫn anh đi, rồi anh sẽ hiểu.
Trung sĩ Cruz lái chiếc xe tuần tra của mình để đưa tôi và Kirk lên đỉnh đồi Hollywood để ngắm thành phố trải dài trước mắt chúng tôi.
- Có lý do gì khiến chúng ta ở đây không? Cuối cùng tôi hỏi Harvey.
- Anh tin rằng anh biết rõ về Los Angeles chứ, Leonberg?
- Đôi chút…
- Anh có phải nghệ sĩ không?
- Không hẳn.
- Xời! Vậy thì anh cũng giống những kẻ khác, anh chỉ nhìn thấy những thứ gì lấp lánh: lâu đài Marmont, Nice Guy, Rodeo Drive và Beverly Hills.
- Tôi xuất thân từ một gia đình khiêm tốn ở Queens.
- Anh xuất thân từ đâu không quan trọng, mọi người sẽ đánh giá anh dựa theo việc anh đến đâu. Định mệnh của anh là gì, Leonberg? Nghệ thuật là gì đối với anh? Và anh làm gì để phụng sự nó?
- Ông muốn dẫn dắt đến chuyện gì thế, hả Kirk? Ông nói chẳng khác nào ông đang điều hành một giáo phái.
- Đã hai mươi năm nay tôi dựng vở diễn này! Mỗi từ ngữ đều quan trọng, mỗi khoảnh khắc im lặng của diễn viên cũng thế. Đó là một kiệt tác, anh hiểu không? Nhưng anh không thể hiểu được đâu, anh không thể nhận thức được. Đó không phải là lỗi của anh, Leonberg ạ, anh sinh ra đã ngốc nghếch rồi.
- Liệu chúng ta có thể dừng việc sỉ nhục nhau không?
Ông ta không trả lời mà vẫn tiếp tục ngắm nhìn Los Angeles đang trải ra mênh mông.
- Lên đường! Đột nhiên ông hét lên. Tôi sẽ chỉ cho anh thấy! Tôi sẽ chỉ cho anh thấy một dân tộc khác ở Los Angeles, dân tộc đã bị đánh lừa bởi ảo ảnh của vinh quang. Tôi sẽ chỉ cho anh thấy thành phố của những giấc mơ tan vỡ và những thiên thần có đôi cánh bị thiêu rụi.
Ông chỉ đường cho trung sĩ Cruz lái xe đến tận một cửa hàng hamburger và bảo tôi một mình vào mua đồ ăn cho cả ba. Tôi làm theo mà không hiểu tất cả những chuyện này có ý nghĩa gì. Khi lại gần quầy bán hàng, tôi nhận ra người đàn ông thấp bé mặc bộ đồng phục cảnh sát quá rộng mà tôi đã nhìn thấy trên sân khấu hai giờ trước.
- Chào mừng đến In-N-Out, anh muốn gọi gì? Anh ta hỏi tôi.
- Tôi vừa gặp anh lúc trước, tôi nói. Anh vừa ở buổi tập Đêm đen đúng không?
- Đúng thế.
- Buổi tập đã kết thúc tồi tệ.
- Thường là như thế, Giáo sư Harvey đòi hỏi rất cao.
- Tôi thì sẽ nói ông ta hoàn toàn điên khùng.
- Anh đừng nói thế. Ông ấy là như vậy. Ông ấy đang theo đuổi một dự án lớn.
- Đêm đen ư?
- Vâng.
- Nhưng đó là cái gì vậy?
- Chỉ có những người am hiểu mới biết được.
- Am hiểu về cái gì?
- Thậm chí tôi cũng không rõ lắm.
- Có ai đó nói với tôi rằng đó là một huyền thoại, tôi tiếp tục.
- Đúng thế, Đêm đen sẽ trở thành vở kịch vĩ đại nhất mọi thời đại! Khuôn mặt anh ta bỗng ngời lên, tràn ngập một niềm phấn khích.
- Anh có cách nào cho tôi xin kịch bản của vở kịch đó không? Tôi hỏi.
- Không ai có kịch bản đầy đủ cả. Chỉ có kịch bản của cảnh đầu tiên được chuyền tay nhau thôi.
- Nhưng tại sao anh lại chấp nhận để mình bị đối xử như thế?
- Hãy nhìn tôi xem: tôi đến đây đã được ba mươi năm. Ba mươi năm tôi cố gắng nổi lên như một diễn viên. Bây giờ tôi đã 50 tuổi, tôi kiếm được 7 đô la mỗi giờ, tôi không có lương hưu cũng không có bảo hiểm. Tôi thuê căn hộ một phòng. Tôi không có gia đình. Tôi không có gì cả. Đêm đen là niềm hy vọng duy nhất để tôi có thể trở lên nổi tiếng. Anh muốn gọi gì?
Vài phút sau, tôi trở ra xe, mang theo một túi hamburger và khoai tây chiên.
- Thế nào? Harvey hỏi tôi.
- Tôi đã gặp một trong các diễn viên của ông.
- Tôi biết. Trung sĩ Cruz tốt bụng, làm ơn rẽ vào đại lộ Westwood. Có một quán bar thịnh hành tên là Flamingo, anh không thể bỏ lỡ nó được đâu. Tôi muốn đến đó uống một ly.
Cruz gật đầu rồi tiếp tục lái xe. Harvey vừa bỉ ổi lại vừa quyến rũ. Đến trước cửa Flamingo, tôi nhận ra một trong số các bồi xe: chính là diễn viên đã nói chuyện cùng tôi bên cái bàn để cà phê và bánh rán. Tôi đang lại gần thì anh ta leo vào một chiếc xe sang trọng của nhóm khách hàng vừa đến nơi.
- Ông cứ kiếm một bàn đi, tôi bảo Harvey, tôi sẽ vào gặp ông sau.
Tôi leo vội vào chiếc xe, bên ghế phụ.
- Anh làm gì thế? Anh chàng bồi xe lo lắng hỏi.
- Anh còn nhớ tôi không? Tôi vừa hỏi vừa giơ phù hiệu cảnh sát ra. Chúng ta đã nói chuyện với nhau trong buổi tập Đêm đen.
- Vâng.
Anh ta khởi động rồi lái xe về hướng một bãi đỗ xe rộng ngoài trời.
- Đêm đen là gì? Tôi hỏi.
- Là thứ mà mọi người đều nói đến ở Los Angeles. Những người tham gia…
- Sẽ đạt được thành công rực rỡ. Tôi biết rồi. Anh có thể nói cho tôi những điều tôi chưa biết không?
- Ví dụ như điều gì?
Trong đầu tôi liền nảy ra một câu hỏi mà lẽ ra tôi nên đặt cho anh chàng nhân viên ở In-N-Out.
- Anh có nghĩ rằng Kirk Harvey có thể là kẻ sát nhân không?
Anh ta trả lời không chút do dự:
- Đương nhiên. Anh đã gặp ông ta chưa? Anh mà làm trái ý ông ta, ông ta sẽ di nát anh như một con ruồi.
- Ông ấy từng cư xử thô bạo chưa?
- Chỉ cần nhìn mặt ông ta là đủ biết, không phải sao?
Anh chàng đỗ xe rồi bước ra ngoài. Anh chàng đi về phía một trong các đồng nghiệp, người đó đang ngồi sau một chiếc bàn ngoài vườn bằng nhựa và điều khiển chìa khóa xe của các khách hàng theo các cuộc gọi bộ đàm phát đi từ nhà hàng. Anh ta đưa cho anh chàng bồi xe một chùm chìa khóa rồi chỉ chiếc xe cần lái về.
- Đêm đen có ý nghĩa gì đối với anh? Tôi vẫn hỏi tiếp.
- Sự sửa chữa, anh ta trả lời tôi, như thể đó là một điều hiển nhiên.
Anh ta leo lên chiếc BMW màu đen rồi biến mất, để mặc tôi với nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời.
Tôi đi bộ về đến Flamingo, cách đó một khối nhà. Khi bước vào bên trong, tôi lập tức nhận ra nhân viên ở quầy tiếp đón: chính là người đóng vai xác chết. Anh ta hộ tống tôi đến tận bàn Kirk, ông ta đã nhấm nháp một ly martini. Một nữ nhân viên phục vụ lại gần để mang cho tôi tờ thực đơn. Chính là nữ diễn viên vừa rồi.
- Thế nào? Harvey hỏi tôi.
- Những người này là ai thế?
- Những người thuộc dân tộc đang chờ đợi vinh quang, và sẽ tiếp tục chờ đợi nó. Đó là thông điệp mà cuộc sống hằng ngày gửi đến cho chúng ta: vinh quang hay là chết. Họ sẽ chờ đợi vinh quang cho đến khi chết vì nó, bởi vì rốt cuộc cả hai thứ đó rồi sẽ gặp nhau.
Tôi liền hỏi thẳng ông ta:
- Kirk này, ông đã giết thị trưởng cùng gia đình ông ấy đúng không?
Ông ta phá lên cười, nốc cạn ly martini rồi nhìn đồng hồ:
- Đến giờ rồi. Tôi phải đi làm thôi. Hãy đưa tôi đến chỗ làm, Leonberg!
Trung sĩ Cruz đưa chúng tôi đến Burbank, trong vùng ngoại ô phía Bắc của Los Angeles. Địa chỉ mà Harvey đưa ra trùng với một ngôi làng cắm trại.
- Điểm dừng của tôi, Kirk thân ái nói với tôi. Rất vui vì đã gặp lại anh, Leonberg ạ.
- Ông làm việc ở đây sao? Tôi hỏi.
- Tôi sống ở đây, ông trả lời. Tôi phải đi mặc đồng phục lao động đây.
- Ông làm nghề gì vậy? Tôi hỏi.
- Tôi làm lao công buổi đêm trong trường quay Universal. Tôi cũng giống như tất cả những người anh đã gặp tối nay, Leonberg ạ: tôi bị nghiền nát bởi những giấc mơ. Tôi tin rằng tôi là một đạo diễn sân khấu vĩ đại, nhưng tôi lại dọn rửa nhà vệ sinh cho các đạo diễn vĩ đại.
Vậy là, cựu đồn trưởng cảnh sát Orphea, sau khi thành đạo diễn sân khấu, đang sống trong nghèo khổ ở ngoại ô Los Angeles.
Kirk ra khỏi xe. Tôi cũng ra theo ông để lấy chiếc túi trong cốp xe và đưa cho ông danh thiếp của tôi.
- Tôi thật sự muốn được gặp lại ông ngày mai, tôi bảo ông. Tôi cần thúc đầy cuộc điều tra này.
Vừa nói, tôi vừa lục trong túi đồ. Kirk liền nhìn thấy tờ Thời báo Orphea.
- Tôi mượn anh tờ báo được không? Ông hỏi. Nó sẽ giúp tôi giải khuây trong giờ nghỉ, và nhắc tôi nhớ lại một số kỷ niệm.
- Ông cứ tự nhiên, tôi vừa nói vừa đưa tờ báo cho ông.
Ông giở tờ báo ra và đưa mắt lướt qua trang nhất:
VỞ DIỄN BÍ ẨN
MỞ MÀN LIÊN HOAN SÂN KHẤU
Kirk liền kêu lên:
- Chết tiệt thật!
- Có chuyện gì thế, Kirk?
- Cái vở diễn bí ẩn đó là gì vậy?
- Tôi không biết… Thật lòng mà nói, thậm chí tôi còn không biết liệu thị trưởng Brown có biết không nữa.
- Thế nếu đó là dấu hiệu thì sao? Dấu hiệu mà tôi đã chờ từ hai mươi năm nay!
- Dấu hiệu gì? Tôi hỏi.
Ánh mắt rực lên như một người điên, Harvey túm lấy vai tôi.
- Leonberg! Tôi muốn diễn Đêm đen ở Liên hoan sân khấu Orphea!
- Cái gì? Chỉ còn hai tuần nữa là đến Liên hoan. Ông đã tập suốt hai chục năm nay, mà vẫn chỉ dừng ở cảnh đầu tiên.
- Anh không hiểu đâu…
- Hiểu gì?
- Leonberg này, tôi muốn vở diễn của tôi được đưa vào chương trình Liên hoan sân khấu Orphea. Tôi muốn diễn Đêm đen. Và anh sẽ có câu trả lời cho các câu hỏi của anh.
- Về vụ sát hại ông thị trưởng ư?
- Đúng thế, anh sẽ biết hết. Nếu anh để tôi diễn vở Đêm đen, anh sẽ biết mọi chuyện! Vào tối mở màn, toàn bộ sự thật về vụ án đó sẽ được tiết lộ!
Tôi lập tức gọi điện thoại cho Anna và giải thích tình hình cho cô nghe:
- Harvey nói rằng nếu chúng ta để ông ấy diễn kịch, ông ấy sẽ tiết lộ với chúng ta ai đã giết chết thị trưởng Gordon.
- Cái gì? Ông ta biết mọi chuyện sao?
- Ông ấy khẳng định như thế.
- Liệu ông ta có bịp chúng ta không?
- Thật lạ là anh không nghĩ thế. Suốt tối nay ông ấy từ chối trả lời các câu hỏi của anh, và đang sắp sửa rời đi thì nhìn thấy trang nhất tờ Thời báo Orphea. Ông ấy lập tức phản ứng: ông ấy đề xuất với anh là sẽ tiết lộ sự thật nếu chúng ta để ông ấy trình diễn vở kịch trứ danh của mình.
- Hoặc giả, Anna bảo tôi, ông ta đã giết ông thị trưởng cùng gia đình, ông ta phát điên và muốn tự thú.
- Thậm chí anh còn không có ý nghĩ đó, tôi trả lời.
Anna liền bảo tôi:
- Anh hãy khẳng định với Harvey rằng chúng ta đồng ý. Em sẽ thu xếp để có được điều ông ta muốn.
- Thật chứ?
- Vâng. Anh phải đưa ông ta về đây. Tệ lắm thì chúng ta cũng cho bắt ông ta, ông ta sẽ thuộc thẩm quyền của chúng ta. Ông ta sẽ buộc phải nói ra.
- Tốt quá, tôi hưởng ứng. Hãy để anh hỏi ông ấy.
Tôi quay về cạnh Kirk, ông ta đang chờ tôi trước căn lán:
- Tôi vừa gọi điện thoại cho phó đồn cảnh sát Orphea, tôi giải thích. Cô ấy khẳng định là họ đồng ý.
- Đừng có coi tôi là thằng ngốc! Harvey gầm gừ. Từ khi nào cảnh sát lại được quyền quyết định chương trình Liên hoan phim thế? Tôi muốn một bức thư do chính tay thị trưởng Orphea viết. Tôi sẽ đọc cho anh những điều kiện của tôi.
Cộng thêm chênh lệch múi giờ, lúc này đang là 23 giờ đêm ở bờ Đông. Nhưng Anna không có lựa chọn nào khác ngoài đến nhà thị trưởng Brown để gặp ông.
Khi đến trước cửa nhà, cô nhận thấy tầng trệt vẫn sáng đèn. May ra thì thị trưởng vẫn chưa đi ngủ.
Quả thực, Alan Brown không ngủ. Ông đang đi tới đi lui trong căn phòng được ông dùng làm phòng làm việc, đọc đi đọc lại bài diễn văn từ chức dành cho các cộng sự. Ông không tìm ra giải pháp thay thế nào cho vở diễn mở màn. Các nhóm diễn viên khác quá thiếu chuyên nghiệp và không đủ tầm để thu hút khán giả đến kín Nhà hát lớn của Orphea. Nghĩ đến việc khán phòng trống đến ba phần tư, ông đã không thể chịu đựng nổi, và việc đó sẽ khiến thành phố ông khánh kiệt về mặt tài chính. Ông đã quyết định rồi: sáng mai, thứ Ba, ông sẽ tập hợp nhân sự tòa thị chính và thông báo với họ về quyết định ra đi của mình. Thứ Sáu, ông sẽ họp báo như dự kiến, và thông tin đó sẽ được công bố rộng rãi.
Ông cảm thấy ngột ngạt. Ông cần không khí. Bởi vì ông cao giọng đọc bài diễn văn, nên không muốn mở cửa sổ vì sợ rằng Charlotte sẽ nghe thấy, bà đang ngủ trong phòng bên cạnh. Không chịu đựng nổi nữa, ông đầy cánh cửa lửng thông ra vườn, và luồng khí ấm áp ban đêm ùa vào phòng. Mùi hương hoa hồng thoảng đến chỗ ông, giúp ông bình tâm lại. Ông tiếp tục đọc, lần này chỉ thì thầm: “Thưa các quý ông quý bà, tôi rất đỗi đau lòng khi phải triệu tập các vị đến đây để thông báo rằng Liên hoan sân khấu Orphea sẽ không thể tổ chức được nữa. Các vị đều biết tôi gắn bó với sự kiện này đến thế nào, cả về tư cách cá nhân lẫn về mặt chính trị. Tôi đã không thể biến Liên hoan sấn khấu thành điểm hẹn không thể bỏ lỡ, một điểm hẹn lẽ ra sẽ tô điểm thêm cho tấm huy hiệu của thành phố chúng ta. Tôi đã thất bại với dự án quan trọng nhất trong nhiệm kỳ của mình. Do đó, tôi vô cùng xúc động khi phải thông báo với các vị rằng tôi sẽ từ chức thị trưởng thành phố Orphea. Tôi muốn các vị là những người đầu tiên biết tin. Tôi trông cậy vào sự kín tiếng của các vị, để thông tin này không bị vỡ lở cho đến tận buổi họp báo vào thứ Sáu.”
Ông đã cảm thấy gần như khuây khỏa. Ông đã có quá nhiều tham vọng, cho ông, cho Orphea, cho Liên hoan sân khấu. Khi triển khai dự án này, ông mới chỉ là phó thị trưởng. Ông đã hình dung mình sẽ biến Liên hoan thành một trong những sự kiện văn hóa quan trọng của bang, rồi của đất nước. Một Sundance[*] trong lĩnh vực sân khấu. Nhưng tất cả những tham vọng đó đều đã thất bại thảm hại.
* Liên hoan phim Sundance của Hoa Kỳ, được coi là một liên hoan quan trọng nhất thế giới.
Đúng lúc đó, chuông cửa vang lên. Ai mà lại đến đây vào giờ này? Ông tiến về phía cửa ra vào. Charlotte bị tiếng chuông đánh thức, đang vừa xuống cầu thang vừa khoác một chiếc áo choàng. Ông nhìn qua mắt thần và thấy Anna, cô vẫn mặc đồng phục.
- Alan, cô nói, tôi thật sự rất xin lỗi vì đã làm phiền ông vào giờ này. Tôi sẽ không đến nếu không phải là chuyện vô cùng quan trọng.
Một lát sau, trong phòng bếp nhà Brown, trong lúc đang pha cà phê, Charlotte vô cùng ngạc nhiên khi nghe thấy cái tên được thốt ra:
- Kirk Harvey ư? Bà nhắc lại.
- Gã điên khùng đó muốn gì? Alan hỏi, rõ ràng là ông rất khó chịu.
- Ông ta đã dựng một vở kịch và muốn trình diễn nó trong Liên hoan sân khấu Orphea. Đổi lại, ông ta sẽ…
Anna còn chưa kịp nói hết câu thì Alan đã đứng bật dậy khỏi ghế. Khuôn mặt ông đột nhiên lại trở nên hồng hào.
- Một vở kịch ư? Nhưng tất nhiên rồi! Cô có nghĩ rằng ông ta có thể kéo khán giả đến chật Nhà hát lớn trong nhiều tối liên tục không?
- Có vẻ đó là một vở diễn thế kỷ, Anna trả lời và cho Brown xem bức ảnh chụp tấm áp phích dán trên cửa phòng tập kịch.
- Vở diễn thế kỷ! Thị trưởng Brown nhắc lại, sẵn sàng làm bất cứ điều gì để cứu sống chính mình.
- Đổi lại việc trình diễn vở kịch này, Harvey sẽ tiết lộ với chúng ta toàn bộ các thông tin mấu chốt về vụ án mạng giết chết bốn người vào năm 1994, và có khả năng là cả về vụ sát hại Stephanie Mailer nữa.
- Anh yêu này, Charlotte Brown khẽ nói, liệu anh có tin rằng…
- Anh tin rằng đây là một món quà từ Chúa trời! Alan hớn hở.
- Ông ta có một số đòi hỏi, Anna cảnh báo và lấy ra một tờ giấy mà cô đã ghi chép lại, rồi đọc cho thị trưởng nghe. Ông ta đòi một phòng suite tại khách sạn tốt nhất thành phố, được trả toàn bộ chi phí và lập tức dành Nhà hát lớn cho ông ta để tập dượt. Ông ta muốn một thỏa thuận bằng văn bản và do chính tay ông ký. Đó là lý do tôi mạo muội đến đây vào giờ khuya khoắt thế này.
- Ông ta không đòi tiền cát xê sao? Thị trưởng Brown ngạc nhiên hỏi.
- Có vẻ là không.
- Amen! Tất cả những đòi hỏi đó đều phù hợp với tôi. Hãy đưa cho tôi tờ giấy đó, để tôi ký. Và nhanh chóng báo cho Harvey rằng ông ấy sẽ nằm trên đầu áp phích quảng cáo Liên hoan sân khấu! Tôi cần ông ta bắt chuyến bay đầu tiên đến New York vào ngày mai, cô có thể nhắn ông ấy như thế không? Ông ấy nhất thiết phải có mặt bên cạnh tôi vào sáng thứ Sáu, trong buổi họp báo.
- Được rồi, Anna gật đầu, tôi sẽ bảo với ông ấy.
Thị trưởng Brown nhặt một chiếc bút và thêm vào bên dưới tờ giấy một dòng chữ viết tay khẳng định cam kết của ông, trước khi ký vào đó.
- Xong rồi, Anna. Giờ đến lượt cô hành động.
Anna rời đi, nhưng trong lúc Alan đóng cửa lại sau lưng cô, không chưa bước ngay xuống các bậc tam cấp. Do đó, cô nghe thấy câu chuyện giữa ông thị trưởng và bà vợ.
- Anh điên rồi, sao lại đi tin vào Harvey chứ! Charlotte nói.
- Thực ra, em yêu ạ, chuyện này là quá mức mong đợi!
- Ông ta sẽ quay trở về đây, về Orphea này! Anh có ý thức được chuyện đó có nghĩa là gì không?
- Ông ta sẽ cứu vớt sự nghiệp của anh, chuyện đó có nghĩa là thế đấy, Brown trả lời.
Cuối cùng, điện thoại của tôi cũng đổ chuông.
- Jesse, Anna bảo tôi, thị trưởng chấp thuận rồi. Ông ấy đã ký yêu cầu của Harvey. Ông ấy muốn hai người có mặt tại Orphea vào sáng thứ Sáu để dự cuộc họp báo.
Tôi truyền đạt thông tin đến Harvey, ông ta lập tức trở nến phấn khích:
- Chết tiệt, được lắm! Ông ta hét lên. Được lắm! Họp báo, và tất cả những chuyện khác nữa! Tôi có thể xem tờ giấy ông ấy đã ký được không? Tôi muốn chắc chắn là các người không bày trò chơi xỏ tôi.
- Mọi chuyện đâu vào đấy cả rồi, tôi hứa với Harvey. Anna đang cầm tờ giấy.
- Vậy thì bảo cô ta gửi fax cho tôi! Ông ta kêu lên.
- Bảo cô ấy gửi fax cho ông ư? Nhưng Harvey này, ngày nay ai còn gửi fax nữa?
- Các người tự xoay xở lấy, tôi là ngôi sao!
Tôi bắt đầu mất kiên nhẫn nhưng cố gắng giữ bình tĩnh. Có thể Kirk đang nắm giữ những thông tin mấu chốt. Có một máy fax ở sở cảnh sát Orphea, và Anna đề nghị gửi bản fax đến phòng làm việc của trung sĩ Cruz, hẳn là anh ấy cũng có máy fax.
Nửa giờ sau, trong một phòng làm việc thuộc sở cảnh sát đường bộ bang California, Harvey tự hào đọc bản fax.
- Thật tuyệt vời! ông ta kêu lên. Đêm đen sẽ được công diễn!
- Harvey này, tôi liền bảo ông ta, bây giờ ông đã có được lời đảm bảo là vở kịch của ông sẽ được trình diễn tại Orphea, ông có thể nói với tôi những gì ông biết về vụ án mạng giết bốn người năm 1994 không?
- Tối biểu diễn mở màn, anh sẽ biết hết, Leonberg ạ!
- Tối mở màn là vào ngày 26 tháng Bảy, chúng tôi không thể chờ được đến tận lúc đó. Một vụ điều tra của cảnh sát đang phụ thuộc vào ông.
- Tôi sẽ không nói gì trước ngày 26, thế thôi.
Tôi thầm giận sôi lên.
- Harvey này, tôi đòi hỏi được biết mọi chuyện, và ngay bây giờ. Hoặc tôi sẽ bảo họ hủy vở kịch của ông.
Ông ta nhìn tôi, đầy vẻ khinh bỉ:
- Câm ngay, Leonmerde[*]! Làm sao cậu dám đe dọa tôi? Tôi là một đạo diễn vĩ đại! Nếu cậu còn tiếp tục, tôi sẽ bắt cậu phải liếm đất dưới từng bước tôi đi!
* Trong tiếng Pháp “merde” có nghĩa là phân.
Thật là quá quắt. Tôi không còn bình tĩnh được nữa, túm lấy cổ áo Harvey và ép ông ta vào tường.
- Ông sẽ phải nói! Tôi hét lên. Nói ngay, không tôi đập vỡ hết răng ông! Tôi muốn biết những gì ông biết! Kẻ nào đã sát hại gia đình nhà Gordon?
Bởi vì Harvey gào lên kêu cứu, trung sĩ Cruz liền chạy tới và tách chúng tôi ra.
- Tôi muốn kiện gã này! Harvey cảnh báo.
- Những người vô tội đã chết vì ông, Harvey! Tôi sẽ không buông tha ông chừng nào ông chưa nói ra.
Trung sĩ Cruz kéo tôi ra khỏi phòng để tôi bình tĩnh lại, nhưng tôi quyết định rời khỏi sở cảnh sát, đầy giận dữ. Tôi tìm được một chiếc taxi, và yêu cầu tài xế chở mình đến tận khu làng nghỉ mát nơi Harvey đang sinh sống. Tôi hỏi thăm đến nhà ông ta rồi phá tung cửa bằng một cú đạp. Tôi bắt đầu lục lọi bên trong. Nếu câu trả lời nằm trong nhà của Kirk, thì tôi chỉ cần tìm ra nó. Tôi tìm thấy nhiều thứ giấy tờ vô nghĩa lý. Rồi, dưới đáy một ngăn tủ, có một bộ hồ sơ bằng bìa cứng có đóng dấu logo của cảnh sát Orphea. Bên trong, những bức ảnh do cảnh sát chụp thi thể các thành viên gia đình Gordon và Meghan Padalin. Chính là hồ sơ vụ điều tra năm 1994, bộ hồ sơ đã biến mất khỏi phòng lưu trữ.
Đúng lúc đó, tôi nghe thấy một tiếng hét: chính là Kirk Harvey.
- Cậu làm gì ở đó, hả Leonberg? Ông ta hét lên. Ra ngoài ngay lập tức!
Tôi lao vào ông ta, và chúng tôi lăn tròn trong lớp bụi. Tôi liền giáng một loạt cú đấm vào bụng và vào mặt ông ta.
- Nhiều người đã chết, Harvey! Ông hiểu không? Vụ án này đã lấy mất của tôi tất cả những gì đẹp đẽ nhất! Thế mà ông, ông lại giữ bí mật suốt hai chục năm nay sao? Bây giờ thì nói đi!
Bởi vì ông ta đã ngã lăn sau cú đấm cuối cùng, tôi đạp chân vào sườn ông ta.
- Kẻ nào đứng sau toàn bộ vụ này? Tôi hỏi dồn.
- Tôi chẳng biết gì cả! Harvey rên rỉ. Tôi chẳng biết gì hết! Đã hai mươi năm nay tôi tự hỏi mình.
Các cư dân của ngôi làng nghỉ mát đã báo cho cảnh sát, và nhiều đội tuần tra đổ xô đến, còi hụ inh ỏi. Các nhân viên cảnh sát lao vào tôi, ép tôi vào nắp một chiếc xe và dứt khoát còng tay tôi lại.
Tôi nhìn Harvey, ông ta nằm co quắp trên mặt đất, run rẩy. Điều gì đã xui khiến tôi đánh ông ta như thế? Tôi không nhận ra chính mình nữa. Đầu óc tôi căng như dây đàn. Vụ điều tra này gặm mòn tôi. Những bóng ma của quá khứ đang trỗi dậy.