Ngày hôm đó, trong lúc đuổi theo Ted Tennenbaum, khi Derek mất kiểm soát chiếc xe và lan can cầu vỡ tung, tôi như nhìn thấy chúng tôi lao xuống sông trong một cảnh quay chậm. Như thể thời gian đột nhiên ngừng lại. Tôi nhìn thấy khoảng nước mênh mông tiến lại gần kính chắn gió. Tôi có cảm giác cú rơi kéo dài hàng vài chục phút: trên thực tế, nó chỉ diễn ra trong vài giây.

Vào thời điểm chiếc xe chạm nước, tôi nhận thấy mình không thắt dây an toàn. Do cú sốc, đầu tôi đập vào hộp đựng đồ. Rồi sau đó là một lỗ đen. Cuộc sống lướt qua trước mắt tôi. Tôi nhìn thấy năm tháng trôi qua.

Tôi thấy lại mình vào cuối những năm 1970, khi tôi lên chín tuổi, thời điểm mà, sau khi bố tôi mất, mẹ tôi và tôi chuyển đến sống ở Rego Park để gần với ông bà tôi hơn. Mẹ tôi đã phải làm tăng ca để có đủ tiền trang trải cuộc sống, và bởi vì bà không muốn tôi ở một mình quá lâu sau giờ học, vào cuối ngày, tôi phải đến nhà ông bà, căn nhà nằm cách trường tiểu học của tôi một con phố, và ở đó cho đến khi mẹ tôi đi làm về.

Khách quan mà nói, ông bà tôi là những người ghê gớm, nhưng vì những lý do tình cảm, tôi lại rất yêu quý ông bà. Họ không dịu dàng cũng không tốt bụng, và nhất là họ không thể cư xử hợp lý trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Câu nói ưa thích của ông tôi là “Lũ ranh con ngu ngốc!” Còn câu nói ưa thích của bà tôi là “Như cứt!” Họ nhắc đi nhắc lại những lời nguyền rủa suốt cả ngày, chẳng khác nào hai con vẹt già.

Ngoài phố, họ la mắng lũ trẻ con và sỉ nhục những người qua đường. Đầu tiên là “Lũ ranh con ngu ngốc!”. Rồi đến lượt bà tôi: “Như cứt!”

Trong các cửa hàng, họ bắt nạt các nhân viên bán hàng. “Lũ ranh con ngu ngốc!” Ông tôi tuyên bố. “Như cứt!” Bà tôi phụ họa.

Ở quầy thu ngân của siêu thị, ông bà tôi vượt trước tất cả mọi người không chút ngại ngùng. Một số khách hàng phản đối, ông tôi bảo họ: “Lũ ranh con ngụ ngốc!” Khi cũng vẫn những khách hàng này im lặng vì tôn trọng người lớn tuổi, ông tôi bảo họ: “Lũ ranh con ngu ngốc!” Rồi khi nhân viên thu ngân, sau khi quét mã vạch hàng hóa vào máy, thông báo với họ số tiền phải trả, bà tôi bảo anh ta: “Như cứt!”

Dịp Halloween, những đứa trẻ có ý tưởng tồi tệ là bấm chuông cửa nhà ông bà để xin kẹo sẽ nhìn thấy ông tôi mở cửa đánh rầm rồi hét lên “Lũ ranh con ngu ngốc!”, trước khi bà tôi xuất hiện và hắt một xô nước lạnh vào mặt chúng, miệng hét lớn “Như cứt!” để xua đuổi chúng. Và thế là những thân hình nhỏ bé mặc đồ hóa trang ấy vừa chạy vừa khóc, quần áo ướt sũng, trong cái lạnh thấu xương của mùa đông New York, và may mắn thì bị cảm cúm, tệ hơn thì sẽ bị viêm phổi.

Ông bà tôi có cách phản ứng của những người từng trải qua cái đói. Ở nhà hàng, bà tôi trút hết giỏ bánh mì vào túi xách cầm tay.

Ông tôi lập tức bảo người phục vụ bỏ đầy trở lại, và bà tôi tiếp tục trò lấy hàng dự trữ. Ông bà các bạn có phải là người bị nhân viên phục vụ nói vào mặt: “Kể từ bây giờ, chúng tôi sẽ phải tính tiền bánh mì nếu ông bà gọi thêm” nữa hay không? Ông bà tôi là thế đấy. Và cảnh tượng tiếp theo còn ngượng ngùng hơn nữa. “Như cứt!” Bà tôi gào vào mặt anh ta bằng cái miệng móm. “Lũ ranh con ngu ngốc!” Ông tôi phụ họa và ném những lát bánh mì vào mặt anh ta.

Nội dung chủ yếu trong các cuộc chuyện trò giữa mẹ tôi với ông bà tôi chỉ bao gồm những câu đại loại như “Thôi ngay đi!” hoặc “Bố mẹ hãy cư xử cho đúng mực!” hoặc “Con xin bố mẹ, đừng làm con phải xấu hổ nữa!”, thậm chí là “ít nhất thì cũng cố giữ thể diện một chút, trước mặt Jesse!” Thường là khi chúng tôi từ nhà ông bà về, mẹ nói với tôi rằng bà xấu hổ về bố mẹ mình. Tôi thì chẳng thấy có gì phải trách móc họ cả.

Việc chúng tôi chuyển đến sống ở Rego Park kéo theo việc tôi phải chuyển trường. Vài tuần sau khi tôi đến trường mới, một đứa bạn trong lớp hống hách tuyên bố: “Mày tên là Jesse… giống như Jessica!” Chưa đầy mười lăm phút sau, cái biệt danh mới của tôi đã được lan truyền khắp trường. Và suốt ngày hôm ấy, tôi phải chịu đựng những biệt hiệu kiểu như “Jesse điệu đà!” hoặc “Cô nàng Jesse!”

Ngày hôm đó, đau khổ vì những lời chế nhạo, tôi vừa khóc vừa về nhà.

- Tại sao mày khóc? Ông tôi cộc cằn hỏi khi nhìn thấy tôi bước qua ngưỡng cửa vào nhà. Đàn ông mà khóc thì chẳng khác gì đàn bà.

- Lũ bạn cùng lớp gọi cháu là Jessica, tôi rên rỉ.

- Ơ, mày thấy đấy, chúng nó nói đúng còn gì.

Ông đưa tôi vào bếp, nơi bà tôi đang chuẩn bị đồ ăn nhẹ cho tôi.

- Tại sao thằng bé lại khóc thế? Bà hỏi ông.

- Bởi vì lũ bạn nó bảo nó là con gái, ông tôi giải thích.

- Xì! Con trai mà khóc thì có khác gì con gái đâu, bà tôi tuyên bố.

- Đấy, mày thấy chưa! Ông tôi bảo. Ít ra thì tất cả mọi người đều thống nhất ý kiến.

Bởi vì cơn sầu não của tôi vẫn không chấm dứt, ông bà tôi liền cho tôi vài gợi ý hay ho:

- Nện cho chúng một trận! Bà tôi khuyên. Đừng để cho chúng nó yên!

- Ờ, nện chúng đi! Ông tôi vừa hưởng ứng vừa lục tủ lạnh.

- Mẹ cháu cấm cháu đánh nhau, tôi giải thích để ông bà tìm cách chống trả danh giá hơn. Hay ông bà đến nói chuyện với cô giáo cháu?

- Nói chuyện thì cũng như cứt thôi! Bà dõng dạc tuyên bố.

- Lũ ranh con ngu ngốc! Ông bồi thêm sau khi lôi được từ trong tủ lạnh ra một tảng thịt hun khói.

- Đập cho ông mày một cái vào bụng! Bà ra lệnh cho tôi.

- Ờ, đến đây mà đập vào bụng tao đi! Ông thích thú, làm bắn ra những vụn thịt mà ông đang nhai nhồm nhoàm.

Tôi kiên quyết từ chối.

- Nếu mày không làm, thì mày đúng là con gái! Ông tôi cảnh báo.

- Mày thích đánh ông hay thích làm con gái? Bà tôi hỏi.

Trước một sự lựa chọn như thế, tôi nói thà làm con gái còn hơn làm đau ông, và ông bà tôi đã gọi tôi là “cháu gái” suốt phần còn lại của buổi chiều hôm ấy.

Ngày hôm sau, khi tôi về đến nhà ông bà, một món quà đang chờ tôi trên bàn bếp. Tặng Jessica là dòng chữ viết trên mảnh giấy dính màu hồng. Tôi xé giấy gói và nhìn thấy một bộ tóc giả màu vàng dành cho bé gái.

- Từ giờ trở đi, mày sẽ đội mái tóc giả này, và chúng tao sẽ gọi mày là Jessica, bà thích thú giải thích với tôi.

- Cháu không muốn làm con gái, tôi phản đối khi ông đội mái tóc giả lên đầu tôi.

- Thế thì hãy chứng tỏ đi, bà tôi thách thức. Nếu mày không phải là con gái, thì phải lấy được đống hàng hóa ra khỏi cốp xe rồi cất vào trong tủ lạnh.

Tôi vội vàng thực hiện. Nhưng sau khi tôi đã làm xong và đòi bỏ mái tóc giả ra để trở lại làm con trai, bà tôi cho rằng như thế là chưa đủ. Phải thêm một bằng chứng nữa. Tôi lập tức đòi thêm một thử thách, và vẫn hoàn thành xuất sắc, nhưng một lần nữa bà tôi lại không thấy đủ thuyết phục. Phải mất hai ngày để dọn dẹp ga ra và cái tủ bảy ngăn của ông tôi, lấy quần áo từ hiệu giặt là về - tôi còn phải bỏ tiền tiêu vặt ra để trả cho chủ hiệu -, rửa đống bát đĩa bẩn lưu cữu và đánh xi toàn bộ những đôi giày trong nhà, thì tôi mới hiểu ra rằng Jessica chỉ là một bé gái bị bà tôi bắt giam làm nô lệ.

Tôi chỉ được giải thoát sau một chuyện xảy ra trong siêu thị, chúng tôi đến đó bằng xe của ông bà tôi. Khi đến bãi đỗ xe, ông tôi, vốn là người lái xe rất vụng, đã làm móp nhẹ phần chống sốc của một chiếc xe đang lùi. Ông bà cùng xuống xem mức độ thiệt hại, trong khi tôi vẫn ngồi trên băng ghế sau.

- Lũ ranh con ngu ngốc! Ông hét vào mặt nữ tài xế lái chiếc xe mà ông vừa đâm móp, cùng chồng cô ta, người đang ngắm nghía đuôi xe.

- Ông ăn nói cho cẩn thận, nữ tài xế giận dữ, nếu không tôi gọi cảnh sát đấy.

- Như cứt! Bà tôi xen vào, bà vốn rất có khiếu can thiệp kịp thời.

Nữ tài xế kia càng thêm giận dữ, và trút cơn thịnh nộ lên anh chồng, người vẫn không nói gì mà chỉ uể oải lướt một ngón tay trên vết xước ở thanh chắn sốc để xem nó có bị gãy không, hay chỉ là một vết bẩn.

- Thế nào, Robert, cô gào lên với anh ta, nói gì đi chứ, mẹ kiếp!

Những người hiếu kỳ dừng lại cùng những chiếc xe hàng để quan sát cảnh tượng, trong khi anh chàng được gọi là Robert kia nhìn vợ nhưng vẫn không nói lời nào.

- Thưa cô, ông tôi gợi ý với nữ tài xế, hãy nhìn vào hộp đựng găng tay xem có tìm thấy hai hòn cà của chồng cô trong đó không.

Anh chàng Robert đứng thẳng người lên và giơ nắm đấm đe đọa:

- Không có cà sao? Tôi mà là loại người hèn nhát không có cà sao? Anh ta gầm lên.

Nhìn thấy anh ta sẵn sàng đánh ông, tôi lập tức xuống khỏi xe, trên đầu vẫn đội mái tóc giả. “Đừng có động vào ông tôi!” Tôi ra lệnh cho Robert, và giữa cảnh náo động, bị mái tóc giả của tôi đánh lừa, anh ta liến trả lời:

- Con bé này, mày muốn gì?

Thật quá lắm. Rốt cuộc, liệu họ có chịu hiểu rằng tôi không phải là một con bé hay không?

- Này, hai hòn cà của anh đây! Tôi hét lên với anh ta bằng cái giọng trẻ con, rồi giáng cho anh ta một cú đấm thật lực vào đúng chỗ ấy, khiến anh ta quỳ sụp xuống đất.

Ông túm lấy tôi ném vào băng ghế sau xe rồi cũng chui vào cùng tôi, trong lúc bà tôi, đã ngồi sẵn vào ghế lái, lập tức nổ máy. “Lũ ranh con ngu ngốc!”, “Như cứt!” là những gì đám nhân chứng còn nghe thấy trước khi ghi lại biển đăng ký xe của ông tôi và gọi cảnh sát.

Sự cố đó đã mang lại rất nhiều lợi ích. Một trong số đó là sự xuất hiện của Ephram và Becky Jenson trong cuộc đời tôi. Họ là hàng xóm của ông bà tôi, và thỉnh thoảng tôi có nhìn thấy họ. Tôi biết rằng Becky thỉnh thoảng có đi mua sắm hộ bà tôi, còn Ephram giúp ông tôi những việc lặt vặt, chẳng hạn như khi việc thay bóng đèn đòi hỏi những kỹ năng của nghệ sĩ đi trên dây. Tôi cũng biết rằng họ không có con, bởi vì một hôm, bà tôi hỏi họ:

- Hai người không có con sao?

- Không, Becky đáp.

- Như cứt! Bà tôi nói với cô, đầy vẻ thông cảm.

- Cháu cũng đồng ý với bà.

Nhưng phải ít lâu sau sự cố với hai hòn cà của Robert rồi chúng tôi vội vàng rời khỏi siêu thị, thì mối quan hệ giữa tôi với vợ chồng họ mới bắt đầu, khi cảnh sát đập cửa nhà ông bà tôi.

- Có ai chết sao? Ông tôi hỏi hai cảnh sát đang đứng trên thềm cửa.

- Không đâu, thưa ông. Trái lại, hình như ông bà cùng một bé gái có liên quan đến một sự cố trên bãi đỗ xe của trung tâm thương mại Rego.

- Trên bãi đỗ xe của trung tâm thương mại ư? Ông tôi nhắc lại bằng giọng bực tức. Suốt đời, tôi chưa từng đặt chân đến đó!

- Thưa ông, một chiếc xe đăng ký dưới tên ông và giống với chiếc xe đang đỗ trước cửa nhà ông đã được nhiều nhân chứng ghi nhận sau khi một người đàn ông bị một bé gái tóc vàng tấn công.

- Không có bé gái tóc vàng nào ở đây cả, ông tôi khẳng định.

Không hề biết đang có chuyện gì, tôi ra cửa để xem ai đang nói chuyện với ông tôi, cùng mái tóc giả trên đầu.

- Bé gái ấy đây rồi! Đồng nghiệp của viên cảnh sát vừa nói chuyện với ông tôi kêu lên.

- Cháu không phải là bé gái! Tôi hét lên, cố tình lấy giọng ồm ồm.

- Đừng có động vào Jessica của tôi! Ông tôi hét lên rồi lấy thân hình chắn ngang ngưỡng cửa.

Đúng lúc đó, hàng xóm của ông bà tôi, Ephram Jenson, xuất hiện. Nghe thấy tiếng la hét, chú lập tức chạy sang và giơ thẻ cảnh sát ra. Tôi không biết chú nói những gì với hai cảnh sát kia, nhưng tôi hiểu rằng Ephram là một cảnh sát có chức vụ cao. Chỉ cần chú nói một câu là các đồng nghiệp xin lỗi ông tôi và rời đi.

Kể từ ngày hôm đó, bà tôi, vốn có chút e sợ đối với chính quyền và những bộ đồng phục đến từ Odessa, đã nâng Ephram lên hàng Công lý. Và, để cảm ơn chú, chiều thứ Sáu nào bà cũng kỳ công làm một chiếc bánh phô mát thật ngon mà chỉ riêng mình bà mới nắm được bí quyết, nó tỏa mùi thơm nức trong bếp khi tôi đi học về nhưng tôi biết rằng tôi sẽ không được ăn dù chỉ một miếng nhỏ. Sau khi bánh đã chín và được gói bọc thật đẹp, bà bảo tôi: “Mang cho họ nhanh lên, Jesse. Chú ấy chính là Raoul Wallenberg[*] của nhà chúng ta đấy!” Tôi tự giới thiệu với vợ chồng chú Jenson, rồi sau khi đưa chiếc bánh cho họ, tôi bắt buộc phải nói thêm câu: “Ông bà cháu cảm ơn chú đã cứu mạng chúng cháu.”

Vì tuần nào tôi cũng sang nhà cô chú Jenson, họ bắt đầu mời tôi vào nhà và ở lại một lát. Cô Becky bảo tôi rằng cái bánh to quá, mà họ lại chỉ có hai người, rồi mặc cho tôi phản đối, cô vẫn cắt một phần để tôi ăn trong bếp nhà họ, cùng với một cốc sữa. Tôi rất quý hai người họ: tôi mê thích chú Ephram, và tìm thấy ở cô Becky tình yêu của một người mẹ mà tôi đang thiếu thốn, vì không gặp được mẹ tôi đủ nhiều. Rồi không bao lâu sau, Becky và Ephram rủ tôi đi chơi cùng họ vào cuối tuần ở Manhattan, để đi dạo hoặc tham quan các phòng triển lãm. Họ kéo tôi ra khỏi nhà ông bà. Khi họ bấm chuông cửa và hỏi bà tôi xem tôi có thể đi cùng họ không, tôi thường cảm thấy một niềm vui mạnh mẽ lan tỏa khắp người.

Còn đứa bé gái tóc vàng đã đấm vào hai hòn cà của người đàn ông kia, không bao giờ có ai tìm ra nó nữa. Chính bằng cách đó mà Jessica biến mất mãi mãi, và tôi không cần phải đội mái tóc giả ghê tởm đó nữa. Thỉnh thoảng, những lúc bà cáu giận, Jessica lại hiện ra trong đầu bà tôi. Ngay giữa bữa ăn gia đình, khi cả hai chục người chúng tôi quây quần xung quanh bàn, bà đột ngột tuyên bố:

-Jessica đã chết trên một bãi đỗ xe.

Mọi người đều im lặng hồi lâu. Rồi một người chú họ đánh bạo hỏi:

-Jessica là ai?

- Chắc chắn là một câu chuyện thời chiến tranh, một người khác thì thầm.

Tất cả mọi người liền trầm giọng, rồi một khoảng im lặng dài bao trùm căn phòng, bởi vì chúng tôi không bao giờ kể lại chuyện đã xảy ra ở Odessa.

Sau vụ hòn cà của Robert, ông tôi cho rằng tôi đúng là một thằng con trai đích thực, thậm chí còn là một thằng con trai dũng cảm, và để khen ngợi tôi, một buổi chiều ông dẫn tôi vào gian sau của một cửa hàng thịt Kasher[*], nơi một ông già quê gốc ở Bratislava dạy đấm bốc. Ông già từng là chủ hàng thịt - hiện cửa hàng do các con trai ông đứng bán - và ông dành thời gian trong ngày để đạy đám cháu trai của bạn bè những bài quyền miễn phí, chủ yếu là để chúng tôi đấm vào những tảng thịt đã se mặt theo nhịp điệu của bài học diễn đạt bằng một ngôn ngữ mang một sắc giọng xa xôi, kể về trận chung kết đấm bốc ở Tiệp Khắc vào năm 1931.

Chính nhờ thế mà tôi phát hiện ra rằng tất cả các buổi chiều, tại Rego Park, một nhóm các ông già, viện cái cớ quỷ quyệt là muốn dành thời gian cho lũ cháu, trốn khỏi tổ ấm gia đình để đến hàng thịt. Họ ngồi trên những chiếc ghế nhựa, áo măng tô trùm kín người, vừa uống cà phê vừa hút thuốc, trong khi lũ trẻ con sợ sệt đấm vào những tảng thịt treo trên trần. Và khi đã mệt nhoài, chúng tôi ngồi bệt trên sàn nhà, lắng nghe những câu chuyện kể của ông già đến từ Bratislava.

Suốt nhiều tháng ròng, tôi dành các buổi chiểu tối để đấm bốc ở cửa hàng thịt, và chuyện này được tuyệt đối giữ bí mật. Ông tôi tự nhủ có lẽ tôi có năng khiếu trong môn đấm bốc, và lời đồn đó mỗi ngày lại khiến một đoàn các ông già bốc đủ thứ mùi chen chúc nhau trong cái lạnh của căn phòng để quan sát tôi, trong lúc chia nhau những sản phẩm đóng hộp của phương Đông để quết lên bánh mì đen. Tôi nghe thấy họ khuyến khích tôi: “Làm đi, con trai!”, “Đấm đi! Đấm mạnh vào!”, còn ông tôi, tràn đầy tự hào, nhắc đi nhắc lại với bất kỳ ai muốn nghe: “Cháu trai tôi đấy.”

Ông tôi đã ra sức khuyên tôi không nói gì với mẹ tôi về thú giải trí mới của chúng tôi, và tôi biết rằng ông có lý. Ông đã thay thế mái tóc giả của tôi bằng một bộ quần áo thể thao mới tinh mà tôi để ở nhà ông, và tối nào bà cũng giặt cho tôi để ngày hôm sau nó lại sạch sẽ.

Suốt nhiều tháng, mẹ tôi không hề nghi ngờ gì. Cho đến tận cái buổi chiều tháng Tư khi toàn thành phố phát động phong trào vệ sinh, còn cảnh sát thì đổ bộ vào cửa hàng thịt độc hại kia sau khi có một loạt ca ngộ độc thực phẩm. Tôi vẫn còn nhớ vẻ mặt đầy hoài nghi của các điều tra viên khi họ xông vào đằng sau cửa hàng, nơi họ nhìn thấy một đám trẻ con mặc trang phục đấm bốc cùng một nhóm ông già vừa hút thuốc vừa ho, tất cả đầm mình trong mùi thịt thối nồng nặc trộn lẫn với mùi thuốc lá.

- Các người bán thứ thịt đã bị lũ trẻ con này đấm vào sao? Một cảnh sát hỏi, anh ta không thể tin vào mắt mình.

- Thì đúng thế, ông già người Bratislava hồn nhiên trả lời. Như thế tốt cho thịt, giúp thịt mềm hơn. Anh để ý mà xem: chúng đã rửa tay trước khi đấm đấy.

- Không đúng đâu, một đứa bé khóc thút thít, chúng cháu không rửa tay trước khi đấm đâu!

- Mày bị đuổi khỏi câu lạc bộ đấm bốc! Ông già người Bratislava cộc cằn hét lên.

- Vậy đây là câu lạc bộ đấm bốc hay là hàng thịt? Một cảnh sát vừa hỏi vừa gãi đầu, anh ta không hiểu gì hết.

- Có lẽ là cả hai, ông già người Bratislava trả lời.

- Căn phòng này thậm chí còn không để lạnh, một nhân viên kiểm tra công tác vệ sinh phẫn nộ thốt lên trong lúc ghi chép.

- Bên ngoài trời lạnh, và chúng tôi mở cửa sổ mà, ông già trả lời.

Cảnh sát đã báo cho mẹ tôi. Nhưng vì kẹt công việc, mẹ tôi đã gọi cho chú hàng xóm Ephram, chú lập tức đến nơi và đưa tôi về nhà.

- Chú sẽ ở lại với cháu cho đến khi mẹ cháu về nhà, chú bảo tôi.

- Chú là cảnh sát gì thế? Tôi liền hỏi chú.

- Chú là điều tra viên thuộc Cảnh sát hình sự.

- Một điều tra viên quan trọng phải không chú?

- Ừ. Chú là đại úy.

Tôi cảm thấy hết sức ấn tượng. Rồi tôi kể cho chú nghe nỗi lo lắng của tôi:

- Cháu hy vọng ông cháu không gặp rắc rối gì với cảnh sát.

- Với cảnh sát thì không đâu, chú vừa trả lời vừa nở nụ cười trấn an tôi. Ngược lại, với mẹ cháu thì…

Đúng như dự đoán của chú Ephram, mẹ tôi hét với ông tôi qua điện thoại suốt nhiều ngày liền: “Bố ạ, bố điên thật rồi!” Mẹ bảo ông rằng lẽ ra tôi đã có thể bị thương, hoặc bị ngộ độc. Hoặc gì đó nữa tôi cũng không biết. Còn tôi thì rất vui sướng: ông tôi, người ông quá cố đáng kính đó, đã đưa tôi đi trên con đường đời. Và ông sẽ không dừng lại ở đó, bởi vì sau khi cho tôi tiếp cận với đấm bốc, ông sẽ khiến Natasha xuất hiện trong đời tôi, chẳng khác nào một ảo thuật gia.

Chuyện đó xảy ra vài năm sau, khi tôi vừa tròn mười bảy tuổi. Hồi ấy, tôi đã biến căn phòng rộng dưới tầng hầm nhà ông bà thành phòng tập thể hình, nơi tôi chất đống những quả tạ và treo một túi cát. Ngày nào tôi cũng luyện tập ở đó. Một hôm, giữa kỳ nghỉ hè, bà thông báo với tôi: “Dọn cái đống thối tha của cháu dưới tầng hầm đi. Ông bà cần chỗ.” Khi tôi hỏi lý do khiến tôi bị loại bỏ, bà giải thích với tôi rằng ông bà sắp hào phóng đón tiếp một người chị họ xa đến từ Canada. Hào phóng cái con khỉ! Chắc chắn họ sẽ đòi trả tiền nhà. Để bù đắp, ông bà đề nghị tôi chuyển phòng tập vào ga ra, nơi tôi có thể tiếp tục các buổi tập thể hình trong mùi xăng dầu và bụi bặm. Những ngày sau đó, tôi nguyền rủa cái bà chị họ già to béo bốc mùi đã lấy mất khoảng không gian của tôi, và chưa gì tôi đã hình dung bà có cái cằm dài khoằm, đôi lông mày rậm rì, hàm răng vàng ố, cái miệng hôi thối, và mặc trên người mớ quần áo rách rưới có từ thời Xô Viết. Tệ hơn nữa: ngày bà ta đến, tôi phải đi đón bà ta ở nhà ga Jamaica, trong khu Queens, nơi bà ta từ Toronto đến bằng tàu hỏa.

Ông tôi bắt tôi phải mang theo một tấm biển có viết tên bà ta bằng ký tự Kirin.

- Cháu không phải là lái xe của bà ấy! Tôi cáu kỉnh. Ông không định bắt cháu đội một cái mũ cát két nữa đấy chứ?

- Nếu không mang tấm biển, cháu sẽ không bao giờ gặp được bà ấy!

Tôi giận dữ rời đi, vẫn mang theo tấm biển, nhưng thề rằng tôi sẽ không dùng đến nó.

Đến sảnh nhà ga Jamaica, chìm trong đám đông hành khách, và sau khi tiếp cận vài bà già hoảng hốt không phải bà chị họ ghê tởm kia, tôi buộc phải dùng đến tấm biển lố bịch.

Tôi vẫn còn nhớ thời điểm tôi nhìn thấy cô. Cô gái có đôi mắt biết cười, trạc hai mươi tuổi, với những lọn tóc mềm mại tuyệt đẹp cùng hàm răng trắng lấp lóa đứng trước mặt tôi và đọc tấm biển.

- Anh cầm ngược tấm biển rồi, cô bảo tôi.

Tôi nhún vai.

- Chuyện đó thì có liên quan gì đến cô? Cô là cảnh sát biển báo à?

- Anh không nói được tiếng Nga sao?

- Không, tôi trả lời rồi quay tấm biển lại cho đúng chiều.

- Krassavtchik, cô gái chế nhạo tôi.

- Cô là ai thế? Tôi cáu kỉnh hỏi.

- Tôi là Natasha, cô mỉm cười với tôi. Tên tôi ở trên tấm biển của anh.

Natasha vừa bước vào đời tôi.

Kể từ ngày Natasha đến nhà ông bà tôi, cuộc sống của tất cả chúng tôi đều bị xáo trộn. Cái con người mà tôi tưởng tượng là rất già nua và kinh khủng ấy hóa ra lại là một cô gái trẻ tuyệt vời đầy quyến rũ, đến theo học ở một trường nấu ăn tại New York.

Cô làm đảo lộn các thói quen của chúng tôi. Cô thôn tính phòng khách nơi chẳng có ai đặt chân vào bao giờ, và dọn đồ dùng học tập của mình vào đó, để đọc sách hoặc ôn bài. Cô nằm cuộn tròn trong ghế xô pha với một cốc trà, châm những ngọn nến thơm khiến không khí có một mùi hương ngọt ngào. Căn phòng cho đến tận lúc đó vẫn tối tăm bỗng trở thành nơi mọi người đều muốn vào. Khi tôi từ trường trung học trở về, tôi thường thấy Natasha trong phòng, chúi mũi vào đống giấy tờ, và ngồi trong những chiếc ghế bành trước mặt cô, ông bà tôi đang uống trà và ngắm nghía cô bằng đôi mắt đầy ngưỡng mộ.

Khi không có trong phòng khách tức là cô đang nấu ăn. Bất cứ giờ nào, dù là ngày hay đêm. Căn nhà tràn ngập những mùi vị mà tôi chưa từng biết đến. Lúc nào cũng có những món ăn đang nấu, tủ lạnh chẳng bao giờ trống chỗ nữa. Và khi Natasha nấu ăn, ông bà tôi ngồi bên chiếc bàn nhỏ, say sưa quan sát cô và ngốn ngấu những món ăn mà cô đặt trước mặt họ.

Còn căn phòng dưới tầng hầm, nơi được dành cho cô để làm phòng ngủ, Natasha biến nó thành một lâu đài nhỏ đầy tiện nghi, sàn và tường treo những tấm thảm màu sắc sặc sỡ, và lúc nào cũng đốt hương. Cô dành những ngày cuối tuần để ở trong phòng ngốn hàng núi sách. Tôi thường xuống đến tận cửa, nhưng không bao giờ dám gõ cửa. Rốt cuộc, chính bà tôi là người đối xử thô bạo với tôi, khi thấy tôi vạ vật trong nhà: “Đừng có vô công rồi nghề như thế, bà vừa nói vừa đặt vào tay tôi một cái khay bên trên là một ấm samovar bốc khói và những chiếc bánh bích quy vừa lấy khỏi lò. Hãy ân cần với vị khách của chúng ta, và mang thứ này cho cô ấy, được không?”

Tôi vội mang cái khay quý giá ấy xuống, còn bà tôi thì vừa nhìn theo tôi vừa mỉm cười dịu dàng, trong khi tôi không hề biết bà đã đặt vào khay hai cái cốc.

Tôi gõ cửa phòng cô, và khi nghe giọng Natasha bảo tôi vào đi, tim tôi tăng tốc gấp đôi.

- Bà pha trà cho cô đây, tôi rụt rè nói và hé mở cánh cửa phòng.

- Cảm ơn anh, Krassavtchik, cô mỉm cười với tôi.

Cô thường đang ở trên giường ngốn ngấu đống sách. Sau khi ngoan ngoãn đặt cái khay lên chiếc bàn thấp đằng trước một chiếc ghế xô pha nhỏ, tôi thường đứng im, hơi ngượng nghịu.

- Anh vào hay anh ra? Cô liền hỏi tôi.

Tim tôi lại đập thình thịch trong lồng ngực.

- Tôi vào.

Tôi ngồi xuống cạnh cô. Cô rót trà cho cả hai chúng tôi, rồi cuốn một điếu cần, còn tôi say sưa ngắm nhìn những ngón tay sơn móng điệu đà của cô cuốn mảnh giấy thuốc lá rồi sau đó cô sẽ thè đầu lưỡi liếm vào mép giấy để dán nó lại.

Nhan sắc của cô khiến tôi mù quáng, sự dịu dàng của cô khiến tôi tan chảy, trí thông minh của cô khiến tôi bị chinh phục. Không có chủ đề nào mà cô không thể nói chuyện, không một cuốn sách nào mà cô chưa đọc. Cô biết hết về mọi chủ đề. Và đặc biệt, điều khiến tôi vô cùng hạnh phúc là trái ngược với những gì ông bà tôi vẫn khẳng định, cô không hẳn là họ hàng, hoặc giả là phải ngược về quá khứ cả một thế kỷ mới tìm được một vị tổ tiên chung giữa chúng tôi.

Nhiều tuần rồi nhiều tháng trôi qua, sự hiện diện của Natasha làm nảy sinh một bầu không khí nhộn nhịp hoàn toàn mới mẻ trong ngôi nhà của ông bà tôi. Cô chơi cờ với ông, trò chuyện với ông không dứt về chính trị, và trở thành vật báu của nhóm người già ở cửa hàng thịt, hiện đã phải di dời đến một quán cà phê trên đại lộ Queens, cô nói chuyện với họ trực tiếp bằng tiếng Nga. Cô cùng bà tôi đi chợ, giúp đỡ bà việc nhà. Hai người nấu ăn cùng nhau, và Natasha tỏ ra là một đầu bếp ngoại hạng.

Căn nhà thường rộn rã với những cuộc trò chuyện qua điện thoại giữa Natasha và các chị em họ của cô - những người họ hàng thực sự - sống rải rác khắp địa cầu. Thỉnh thoảng cô bảo tôi: “Chúng tôi giống như cánh của một bông hoa bồ công anh, tròn xoe tuyệt đẹp, và gió đã thổi mỗi người chúng tôi đến các phương trời khác nhau trên Trái đất.” Cô đeo chiếc điện thoại vào cổ, dù là điện thoại trong phòng cô, điện thoại ở phòng ngoài hay điện thoại trong bếp, bằng sợi dây co giãn của nó, và cô bi bô nói vào ống nghe suốt nhiều giờ liến, bằng đủ các thứ tiếng và vào bất kỳ giờ nào dù ngày hay đêm, do chênh lệch múi giờ. Chị em họ của cô có một người ở Paris, một người ở Zurich, một người ở Tel-Aviv, một người ở Buenos Aires. Ngôn ngữ của cô lúc là tiếng Anh, lúc là tiếng Pháp, lúc là tiếng Do Thái, lúc lại là tiếng Đức, nhưng thường thì tiếng Nga sẽ là chủ đạo.

Những cuộc điện thoại đó tiêu tốn một khoản khổng lồ nhưng ông tôi không nói gì. Mà ngược lại. Rất thường xuyên, và cô không hề biết, ông nhấc điện thoại trong một phòng khác và say sưa lắng nghe câu chuyện. Tôi đến ngồi bên ông, và ông thì thầm dịch lại cho tôi. Chính nhờ thế mà tôi hiểu rằng cô thường xuyên kể về tôi với các chị em họ, cô nói rằng tôi đẹp trai và rất tuyệt, rằng mắt tôi sáng lấp lánh. “Krassavtchik, một hôm ông tôi giải thích sau khi nghe cô gọi tôi bằng từ đó, có nghĩa là đẹp trai.”

Rồi đến Halloween.

Tối đó, khi nhóm trẻ đầu tiên bấm chuông cửa để xin kẹo và bà tôi lao ra mở cửa cùng một xô nước lạnh, Natasha gắt lên:

- Bà làm gì thế hả bà?

- Có làm gì đâu, bà tôi đáp bằng giọng thảm thương, ngừng ngay lại giữa chừng rồi xách chiếc xô quay vào bếp.

Natasha đã chuẩn bị sẵn những bát kẹo đầy đủ màu sắc, cô đưa cho ông bà tôi mỗi người một bát và bảo họ ra mở cửa. Lũ trẻ sung sướng hét lên thích thú, bốc kẹo đầy tay rồi biến mất trong màn đêm. Còn ông bà tôi vừa nhìn chúng chuồn đi vừa ân cần hét lên: “Chúc các cháu Halloween vui vẻ!”

Ở Rego Park, Natasha giống như một cơn lốc xoáy cuốn theo những làn sóng tích cực và sáng tạo. Khi không đi học hoặc nấu nướng, cô thường chụp ảnh trong khu phố, hoặc đến thư viện của quận. Cô không ngừng để lại cho ông bà tôi những mẩu giấy nhắn để báo cho họ biết cô đang làm gì. Thỉnh thoảng cô gửi một tờ giấy nhắn chẳng vì lý do gì, chỉ để chúc một ngày tốt lành.

Một hôm, khi tôi từ trường trở về, nhìn thấy tôi bước qua cửa nhà, bà tôi kêu lên và giơ một ngón tay về phía tôi, đầy đe dọa:

- Cháu đã ở đâu, Jessica?

Khi rất giận tôi, thỉnh thoảng bà vẫn gọi tôi là Jessica.

- Cháu ở trường mà bà, tôi trả lời. Như mọi ngày thôi.

- Cháu chẳng nhắn lại gì cả!

- Tại sao cháu lại phải nhắn?

- Natasha lúc nào cũng nhắn lại.

- Nhưng ông bà biết rõ là những ngày trong tuần cháu đều ở trường mà! Ông bà muốn cháu đi đâu được đây?

- Lũ ranh con ngu ngốc! Ông tôi tuyên bố, ông vừa bước qua cửa phòng bếp, tay cầm một hũ dưa chuột muối.

- Như cứt! Bà đáp lời ông.

Một trong những đảo lộn đáng kể nhất mà sự hiện diện của Natasha gây ra là ông bà tôi đã thôi không còn chửi thề nữa, ít nhất là khi có mặt cô. Ông cũng thôi không còn hút những điếu thuốc lá tự cuốn trong bữa ăn, và thậm chí tôi còn phát hiện ra rằng ông bà có thể ngồi đàng hoàng ở bàn ăn và trò chuyện về những chủ để thú vị. Lần đầu tiên, tôi nhìn thấy ông tôi mặc áo sơ mi mới (“Chính Natasha đã mua cho ông đấy, con bé bảo áo của ông thủng hết rồi”). Và thậm chí tôi còn nhìn thấy bà tôi dùng kẹp tóc trên đầu (“Chính Natasha đã chải đầu cho bà. Con bé bảo bà xinh”).

Về phần tôi, Natasha khai tâm cho tôi đến với những điều tôi chưa từng biết tới: văn chương, nghệ thuật. Cô giúp tôi mở mắt nhìn ra thế giới. Những lần chúng tôi đi chơi là đến các hiệu sách, các bảo tàng, các triển lãm nghệ thuật. Thông thường, ngày Chủ nhật, chúng tôi đi tàu điện ngầm đến tận Manhattan: mỗi lần chúng tôi thăm một bảo tàng, nào Met, nào MoMA, nào Bảo tàng lịch sử tự nhiên, nào Whitney. Hoặc chúng tôi đến các rạp chiếu phim vắng vẻ cũ kỹ để xem những bộ phim thuyết minh bằng những ngôn ngữ mà tôi không hiểu. Nhưng tôi mặc kệ: tôi không nhìn lên màn hình, mà tôi ngắm cô, Natasha. Tôi ngốn ngấu cô bằng mắt, vô cùng bối rối trước người phụ nữ bé nhỏ vô cùng lạ lùng, vô cùng phi thường và vô cùng quyến rũ ấy. Cô sống với những bộ phim: cô phản ứng với các diễn viên, khóc, giận dữ, rồi lại khóc. Và khi bộ phim kết thúc, cô bảo tôi: “Thật hay, đúng không?” còn tôi trả lời rằng tôi chẳng hiểu gì cả. Cô cười, cô nói cô sẽ giải thích hết với tôi. Và thế là cô kéo tôi vào quán cà phê gần nhất, không thể chấp nhận việc tôi không hiểu điều gì, và kể lại cho tôi nghe từ đầu bộ phim. Nhìn chung, tôi không nghe cô nói. Tôi như bị dính vào môi cô. Tôi bận rộn chiêm ngưỡng cô.

Rồi chúng tôi đến các hiệu sách - đó là thời kỳ các hiệu sách còn nở rộ ở New York - và Natasha mua hàng chồng sách, sau đó chúng tôi quay về phòng cô ở nhà ông bà tôi. Cô bắt tôi đọc, cô nằm dài sát cạnh tôi, cuốn một điếu cần và bình thản hút.

Một buổi tối tháng Mười hai, trong khi cô đang gối đầu lên ngực tôi, còn tôi thì phải đọc một tiểu luận về lịch sử nước Nga vì đã dám hỏi cô một câu về việc tan rã của các nước thuộc Liên bang Xô Viết, cô sờ nắn bụng tôi.

- Làm sao mà thân hình anh có thể rắn chắc đến thế này? Cô vừa hỏi vừa nhỏm người dậy.

- Tôi không biết, tôi trả lời. Tôi thích tập thể thao.

Cô rít một hơi cần dài rồi lại đặt nó vào chiếc gạt tàn.

- Cởi áo thun của anh ra! Đột nhiên cô ra lệnh cho tôi. Tôi muốn nhìn ngắm thân thể thực của anh.

Tôi vâng lời cô, không chút suy nghĩ. Tôi cảm thấy tim tôi đập rộn ở khắp cơ thể. Tôi cởi trần đứng trước mặt cô, cô ngắm nghía thân hình như tượng tạc của tôi trong ánh tranh tối tranh sáng, đặt một bàn tay lên ngực tôi rồi trượt dần dọc theo thân trên của tôi, những đầu ngón tay cô ve vuốt tôi.

- Tôi tin rằng tôi chưa từng nhìn thấy người nào đẹp đến thế này, Natasha bảo tôi.

- Tôi ư? Tôi mà đẹp sao?

Cô phá lên cười:

- Đương nhiên rồi, đồ ngốc ạ!

Tôi liền bảo cô:

- Tôi thấy tôi không được đẹp trai cho lắm.

Cô vẫn giữ nụ cười tuyệt đẹp trên môi, và thốt ra một câu cho đến giờ vẫn ghi khắc trong tâm trí tôi:

- Những người đẹp không bao giờ tự thấy mình đẹp cả, Jesse ạ.

Cô vẫn vừa mỉm cười vừa ngắm nghía tối. Tôi như bị cô thôi miên, và tê liệt bởi cảm giác do dự. Cuối cùng, căng thẳng lên đến đỉnh điểm và cảm thấy mình buộc phải phá vỡ bầu không khí im lặng, tôi ấp úng:

- Cô không có bạn trai sao?

Cô nhíu mày với vẻ ranh mãnh rồi trả lời tôi:

- Tôi tưởng anh chính là bạn trai tôi…

Cô sáp mặt mình lại gần mặt tôi và khẽ lướt môi cô lên môi tôi, rồi hôn tôi theo cách tôi chưa từng được hôn. Lưỡi cô quấn quýt vào lưỡi tôi khêu gợi đến mức tôi cảm thấy một cơn xúc động chưa từng biết đến lan khắp cơ thể.

Chuyện của chúng tôi khởi đầu như thế. Kể từ tối hôm ấy, và trong suốt những năm sau đó, tôi không hề rời Natasha.

Cô trở thành trung tâm của cuộc đời tôi, trung tâm suy nghĩ của tôi, trung tâm chú ý của tôi, trung tâm quan tâm của tôi, trung tâm toàn bộ tình yêu của tôi. Và cô đối với tôi cũng giống như thế. Hiếm có người nào yêu và được yêu như tôi đã yêu và được yêu hồi ấy. Ở rạp chiếu phim, trên tàu điện ngầm, ở rạp hát, ở thư viện, ở bàn ăn nhà ông bà tôi, chỗ của tôi bên cạnh cô chính là thiên đường. Và ban đêm trở thành vương quốc của chúng tôi.

Bên cạnh việc học hành, để kiếm ít tiền, Natasha đã tìm được một chân phục vụ bàn ở Katz, nhà hàng nơi ông bà tôi ưa lui tới. Chính ở đó, cô đã làm quen với một cô gái cùng tuổi cô, cũng làm việc ở đó, có tên là Darla.

Về phía tôi, sau khi học xong trung học, nhờ có kết quả học tập rất tốt, tôi được nhận vào đại học New York. Tôi thích việc học hành, suốt một thời gian dài tôi đã hình dung mình trở thành giáo sư, hoặc luật sư. Nhưng khi học đại học, cuối cùng tôi đã hiểu ý nghĩa của một câu nói mà ông bà tôi thường xuyên thốt ra: “Trở thành người nào đó quan trọng”. Quan trọng có nghĩa là gì? Đối với tôi, hình ảnh duy nhất xuất hiện trong tâm trí tôi khi đó chính là hình ảnh chú hàng xóm Ephram Jenson, viên đại úy cảnh sát đầy tự hào. Người chuyên sửa chữa. Người bảo vệ. Ông bà tôi chưa bao giờ đối xử với người nào tôn trọng và sùng kính hơn thế. Tôi muốn trở thành cảnh sát. Giống chú.

Sau bốn năm học và có được tấm bằng dằn túi, tôi được nhận vào Học viện cảnh sát bang, đỗ thủ khoa của khóa, chứng tỏ bản thân trên thực địa, rồi nhanh chóng được thăng chức điều tra viên và bổ về trung tâm cảnh sát bang, nơi tôi làm việc trong suốt sự nghiệp của mình. Tôi vẫn nhớ ngày đầu tiên ở đó, khi tôi ở trong phòng làm việc của sếp McKenna, ngồi cạnh một chàng trai lớn tuổi hơn tôi một chút.

- Điều tra viên Jesse Rosenberg, là thủ khoa khóa cậu, cậu tưởng sẽ gây ấn tượng với tôi bằng những thư giới thiệu của cậu sao? McKenna gầm gừ.

- Không đâu, thưa sếp, tôi trả lời.

Ông quay sang chàng trai kia.

- Còn cậu, Derek Scott, trung sĩ trẻ tuổi nhất trong lịch sử bang, cậu tưởng sẽ khiến tôi kinh ngạc chăng?

- Không, thưa sếp.

McKenna nhìn chòng chọc vào cả hai chúng tôi.

- Các cậu có biết mọi người nói gì ở đại bản doanh không? Họ nói rằng hai cậu là hai con át chủ bài. Thế nên chúng tôi sẽ ghép hai cậu với nhau, để xem liệu các cậu có tỏa sáng không.

Chúng tôi nhất loạt gật đầu.

- Được rồi, McKenna nói. Chúng ta sẽ tìm ra hai cái bàn kê đối diện nhau, và giao cho các cậu những vụ điều tra về các bà già bị mất mèo. Để rồi xem các cậu xoay xở thế nào.

Natasha và Darla, rất đỗi thân thiết từ khi gặp nhau tại Katz, không thể nào cất cánh được về mặt sự nghiệp. Sau vài trải nghiệm không mấy kết quả, hai người họ được tuyển vào Blue Lagoon, dưới danh nghĩa là nhân viên phòng bếp, nhưng rốt cuộc ông chủ nhà hàng đã đưa họ vào đội ngũ nhân viên phục vụ, với lý do là thiếu nhân sự.

- Lẽ ra bọn em nên thôi việc, một buổi tối tôi bảo với Natasha. Ông ta không có quyền làm thế với bọn em.

- Ôi chà, cô trả lời, ông ta trả lương rất hậu. Em có đủ tiền thanh toán các hóa đơn, lại còn để dành được một ít. Với lại, nhân nói đến chuyện này: Darla và em đã có một ý tưởng: chúng em sẽ mở nhà hàng của riêng mình.

- Tuyệt đấy! Tôi kêu lên. Hai người sẽ cực kỳ thành công! Sẽ là kiểu nhà hàng gì? Bọn em đã tìm được địa điểm chưa?

Natasha phá lên cười:

- Đừng có hăng tiết vịt thế, Jesse ạ. Bọn em còn chưa đến mức đó đâu. Bọn em phải bắt đầu bằng việc để dành tiền đã. Và suy nghĩ kỹ càng hơn. Nhưng đó là một ý tưởng hay, đúng không?

- Đó là một ý tưởng tuyệt vời.

- Đó sẽ là giấc mơ của em, cô mỉm cười. Jesse, hãy hứa với em là một ngày nào đó chúng ta sẽ có một nhà hàng đi.

- Anh hứa với em điều đó.

- Anh hứa đấy nhé. Hãy nói với em rằng một ngày nào đó chúng ta sẽ có một nhà hàng ở một địa điểm yên tĩnh. Không còn cảnh sát, không còn New York, không còn gì khác ngoài yên tĩnh và cuộc sống.

- Anh hứa với em điều đó.