Wagner, Ma Sói

Lượt đọc: 421 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 52
Thiếu Đồng Người Hy Lạp — Khúc Ca Của Thiếu Đồng Người Hy Lạp — Một Sự Thật Hé Lộ.

❊ ❊ ❊

Ba tháng đã trôi qua kể từ khi Ibrahim-Pasha vươn lên tước vị đại tể tướng cao quý và thành hôn với người em gái của Sultan Solyman Đại đế. Vị hoàng đế ngày càng sủng ái ông, và về phần mình, ông cũng tạo dựng được ảnh hưởng to lớn lên vị minh chủ. Nắm trong tay quyền lực gần như tuyệt đối — đến mức Solyman ký kết các chiếu chỉ hay hatti-sheriff do Ibrahim thảo ra mà chẳng buồn đọc lại — lại thêm sự hậu thuẫn từ triều đình với các bề tôi đều một lòng vì lợi ích của mình, kẻ cải đạo ấy tự do điều hành giang sơn hùng mạnh theo ý muốn. Vốn tính tham lam và luôn mưu cầu vinh hoa phú quý cho bản thân, ông tích lũy được những kho tàng đồ sộ, đồng thời duy trì một phủ xá xa hoa với lối sống chẳng kém cạnh bất kỳ bậc tiền nhiệm nào. Vì đã kết hôn với em gái hoàng đế, ông không được phép lấy nhiều vợ; thế nhưng, ông lại mua về những nữ nô kiều diễm nhất cho hậu cung của mình, rồi lao đầu vào những cuộc vui chơi sa đọa.

Được vài tuần, ông tỏ ra vô cùng đắm say và nồng nhiệt với Aischa — người trong suốt khoảng thời gian ấy vẫn sống trong niềm hạnh phúc ngây thơ rằng chỉ có mình nàng chiếm giữ trái tim ông. Song, những tập tục của phương Đông cũng như trọng trách chính sự đã cuốn họ xa nhau, khiến ông chẳng còn thời gian để khám phá tâm hồn nàng, hay thấu hiểu trí tuệ sắc sảo vốn có và đã được tôi luyện chu đáo của nàng; thành thử, vẻ đẹp thể xác nàng trở thành điểm tựa duy nhất giữ gìn tình cảm của ông. Ngọn lửa của thứ tình yêu ấy chẳng mấy chốc lụi tàn vì sự chán chường; và những nữ nô mà thoạt đầu ông chỉ mua về như những vật dụng trang hoàng cho địa vị của mình, nay chẳng mấy chốc đã trở thành nguồn suối mang lại những lạc thú và hoan lạc mới. Nhận thấy sự hờ hững ngày một lớn của ông, Aischa tìm cách níu giữ chàng bằng cách gợi nhắc lại tất cả những gì nàng từng làm vì ông. Ban đầu, ông chỉ lạnh lùng lắng nghe; nhưng khi những lời oán trách ấy cứ lặp đi lặp lại trong nhiều dịp, ông bắt đầu nổi giận.

“Nếu không nhờ có thế lực của thiếp,” nàng nói với ông vào một ngày khi cuộc cãi vã trở nên trầm trọng hơn những lần trước, “hẳn chàng vẫn mãi chỉ là một tên thư ký hèn mọn dưới quyền một quý tộc Cơ Đốc giáo.”

“Không phải vậy,” đại tể tướng đáp; “vì ngay tại thời điểm ta lần đầu nhìn thấy nàng ở chợ Bezestein, phía reis-effendi đã ngầm đánh tiếng đưa ra những lời mời gọi.”

“Nếu ở trong tay họ, chàng sẽ phải chôn vùi thân phận làm kẻ dưới suốt bao năm dài dằng dặc,” Aischa vặn lại. “Chính thiếp là người đã thúc đẩy chàng. Chàng chẳng hay quên rằng hình ảnh của chàng đã khắc sâu trong ký ức thiếp sau cơ duyên đưa đẩy hai ta gặp gỡ đấy chứ — rằng một trong những thị nữ trung thành của thiếp đã nhận ra vẻ tư lự của chủ nhân — và khi thiếp thổ lộ sự thật với nàng ấy, nàng ấy đã cho thiếp biết một trùng hợp kỳ lạ rằng chính anh trai mình đang làm tay sai cho reis-effendi để lôi kéo chàng bằng những lời đề nghị mà chàng vừa nhắc đến? Sau đó, những dò la của nô tì thiếp đã mang đến tai thiếp tin mừng rằng chàng cũng đang nghĩ về thiếp, và thiếp đã quyết định ban cho chàng một buổi hẹn gặp. Từ khoảnh khắc ấy, quyền thế của thiếp đã đẩy chàng bước tới vinh quang — và khi chàng trở thành sủng thần của đức vua Solyman hùng mạnh, thiếp đã thú nhận với ngài rằng thiếp đã gặp và đã yêu chàng. Tình cảm huynh đệ ngài dành cho thiếp rất sâu nặng — sâu nặng hơn bất kỳ người chị em nào khác, bởi hai chúng tôi cùng chung một mẹ dẫu cách biệt nhau nhiều năm. Nhờ những lời khuyên giải của thiếp mà ngài đã coi trọng và sủng ái chàng hơn mức bình thường — thế mà giờ đây, khi chàng đã vươn lên đỉnh cao của vinh quang và quyền lực, người từng góp phần nâng bước chàng lại bị rẻ rúng và chẳng còn được yêu thương.”

“Thôi ngay những lời trách móc ấy đi, Aischa,” Ibrahim gắt lên, vốn đã nghe đủ những lời dài dòng với vẻ kiên nhẫn cạn kiệt, “bằng không ta sẽ đến với nàng ít hơn trước đấy. Hãy nhớ rằng lần tới khi ta sang, nàng phải đón tiếp ta bằng nụ cười thay vì nước mắt — bằng những lời ngọt ngào thay vì oán trách.” Nói rồi, kẻ phản bội vô tình ấy nhẫn tâm bỏ mặc người vợ kiều diễm trong nỗi đau đớn khôn cùng.

Thế nhưng, khi Ibrahim bước qua hành lang dẫn về tư thất, lương tâm ông lại cắn rứt vì thái độ phũ phàng và nhẫn tâm của mình; và hễ một ý nghĩ phiền muộn nảy sinh khiến tâm trạng chìm trong u uất, nó thường khơi gợi theo những nỗi niềm khác đang ngủ quên trong ngõ ngách tâm trí, khiến toàn bộ sự nhơ nhớp của việc phản giáo lại trào dâng mạnh mẽ trong lòng ông.

Đi đến một gian phòng khách nhỏ nhưng được bài trí vô cùng lộng lẫy nằm ở một góc khuất trong cung điện, ông xua tay đuổi các đám nô dịch đang chầu chực ngoài cửa, đoạn hạ lệnh bảo họ gọi một thiếu đồng người Hy Lạp vừa mới vào hầu cận đến bẩm kiến. Chỉ một lát sau, cậu thiếu niên đã xuất hiện, đứng cung kính ở sát cửa ra vào.

“Hãy đến ngồi dưới chân ta, Constantine,” đại tể tướng nói, “và ngươi hãy hát cho ta nghe một trong những khúc dạo của quê hương Hy Lạp mà đôi khi ngươi vẫn thường dùng để làm vui lòng ta. Chẳng hiểu sao, cậu bé ạ — sự hiện diện của ngươi làm ta dễ chịu, và giọng hát của ngươi xoa dịu tâm hồn ta khi phải đối mặt với những nhọc nhằn của chốn quan trường trọng đại.”

Niềm vui lóe lên trong đôi mắt đen láy, sáng ngời của thiếu đồng người Hy Lạp khi cậu lướt đi nhẹ tênh trên tấm thảm dày, nhưng cảm xúc hoan hỉ ấy lập tức biến thành một vẻ cung kính sâu sắc.

“Hãy tiến hành đi,” chủ nhân ra lệnh, “và hát cho ta nghe khúc ca sầu muộn ấy, khúc ca được cho là khắc họa nỗi thống khổ của những người con bất hạnh xứ Hy Lạp.”

“Nhưng liệu nội dung của nó có xúc phạm đến điện hạ chăng?” cậu bé ngập ngừng hỏi.

“Đó chỉ là một bài hát thôi,” Ibrahim đáp lời. “Ta cho phép ngươi hát những vần thơ đó, và ta sẽ rất tiếc nếu ngươi kìm nén bất kỳ cảm xúc dạt dào nào mà chúng vốn có thể khơi gợi trong lòng ngươi.”

Cậu thiếu niên ngẩng khuôn mặt khôi ngô lên nhìn đại tể tướng, rồi cất tiếng ca khúc sau bằng những âm điệu du dương, ngọt ngào —

Ồ, chẳng phải có những sinh linh từ thuở lọt lòng đã bị kết án,

để lê lết trên mặt gian trần chẳng chút niềm vui hay hy vọng,

mang nặng gánh sầu bi và đau khổ đó sao?

Những kẻ khốn cùng biết rõ, dẫu run rẩy cất lên rằng:

‘Ngôi sao định mệnh của ta hôm nay có vẻ rực rỡ hơn,’

thì đó cũng chỉ là một tia sáng ngắn ngủi và đầy giễu cợt,

để rồi ngày mai bóng tối lại càng thêm u tối.

Và nào phải chỉ riêng những kẻ đê hèn, ti tiện

mới phải gánh chịu nỗi sầu bi và đau khổ không bao giờ dứt,

mà điều đó thường xảy ra với cả những kẻ trong trắng và ngây thơ;

Và người mà từ đôi môi nồng nàn, quảng đại

thốt ra những lời thân ái thiết tha nhất,

lại chẳng thể nhắp chung dòng suối ngọt ngào ấy

để nhận lại sự đền đáp, mà chỉ chuốc lấy nỗi buồn chẳng một nụ cười!

Phải; than ôi, những kẻ mệnh bạc ấy vẫn luôn hiện hữu,

Và số phận của ta chính là bản sao của định mệnh ấy;

Số phận của một kẻ bơ vơ và đơn độc;

Bởi ngay từ những ngày thơ bé thuở ban đầu,

những bạn hữu ta tìm kiếm đều quay lưng bước đi;

Và giữa cả đám đông, khỏi những trò đùa vui nghịch ngợm,

ta là kẻ duy nhất bị đẩy lui và hắt hủi.

Khi mười lăm mùa xuân trôi qua trên đỉnh đầu,

ta đứng giữa chiến trường rải rác thây ma.

Bởi ngày tàn của vinh quang Hồi giáo

đã biến ta thành một đứa trẻ mồ côi, và ở nơi ấy

cha ta ngã gục; còn lồng ngực phơi bày

hiện ra một vết thương hoác miệng; và mái tóc xõa tung

trên đầu ngập ngụa máu me và đẫm mồ hôi.

Cha ta là thủ lĩnh của đoàn quân ái quốc,

từng chiến đấu và hy sinh cho mảnh đất quê hương

khi vị vương chủ chính thức của xứ sở phản bội họ;

Sự trút giận của kẻ thù Hồi giáo đổ xuống

đầu họ hàng thân thuộc của người — và từng người một

đều bị quét sạch khỏi tòa lâu đài tổ phụ cũ,

ngoại trừ một mình ta dưới gót giày kẻ xâm lược hung tàn!

Và ta đã được tha mạng khỏi nấm mồ đẫm máu ấy

chỉ để bị kéo đi như một tên nô lệ của người Hồi giáo,

và cúi đầu trước kẻ thù chiến thắng,—

Nhưng, ôi Hy Lạp! hướng về ngươi, tâm trí ta vẫn quay quẩn

những ánh mắt khát khao — và những sợi tơ lòng ta thổn thức

muốn thấy ngươi trỗi dậy với uy quyền và hất bỏ,

như thuở nào, cái ách nhục nhã của ngươi!

Nhưng ôi! lòng dũng cảm của người Sparta đã trôi dạt về đâu?

Và hỡi Athens kiêu hãnh! cớ sao trên đỉnh đầu ngươi

lại rực sáng bóng trăng lưỡi liềm của đạo Hồi?

Ký ức ngàn xưa của ngươi chẳng còn chút tác dụng nào sao?

Và ngươi không hề bừng cháy trước những huyền thoại cổ xưa

vô tình nhắc cho ngươi hay cách cả thế giới từng run rẩy,

và phải chùn bước trước những lá cờ đang tung bay của ngươi ư?

“Đủ rồi, cậu bé,” Ibrahim thốt lên; rồi nhỏ giọng thì thầm với chính mình, “Người Cơ Đốc giáo quả thực có lý do để nguyền rủa sự bành trướng và bạo tàn của dân Hồi giáo.”

Có một khoảng lặng ngắn, trong đó đại tể tướng chìm đắm trong dòng suy tư sâu sắc, còn thiếu đồng người Hy Lạp thì không một lần rời mắt khỏi gương mặt của vị trọng thần ấy.

“Này cậu,” cuối cùng Ibrahim lên tiếng, “ngươi có vẻ gắn bó với ta. Ta đã nhận thấy nhiều minh chứng cho lòng trung thành của ngươi trong mấy tháng trời ngươi vào hầu cận ta. Nói đi — có điều gì ta có thể làm để mang lại hạnh phúc cho ngươi không? Ngươi có họ hàng hay bạn bè nào cần được bảo bọc chăng? Nếu họ nghèo khó, ta sẽ cứu giúp cảnh ngộ của họ.”

“Miệng lưỡi thần thiếp không thể diễn tả xiết lòng biết ơn mà trái tim đang hướng về điện hạ,” thiếu đồng đáp, “nhưng thần thiếp chẳng có người thân bạn bè nào để phải cậy nhờ đến sự rộng lượng của điện hạ cả.”

“Bản thân ngươi có hạnh phúc không, Constantine?” Ibrahim hỏi.

“Hạnh phúc vì được phép hầu hạ bên cạnh điện hạ,” câu trả lời vang lên bằng một giọng mềm mại và run rẩy.

“Nhưng liệu ta có quyền năng nào để làm cho ngươi hạnh phúc hơn nữa không?” đại tể tướng gặng hỏi.

Constantine cúi gằm đầu — ngẫm nghĩ trong giây lát, rồi thì thầm “Có ạ.”

“Vậy thì, thề có Trời cao!” Ibrahim Pasha thốt lên, “ngươi chỉ việc nêu lên thỉnh cầu của mình, và nó sẽ được đáp ứng. Ta chẳng hiểu vì sao nữa, nhưng ta quý mến ngươi lắm. Ta cảm thấy quan tâm đến tương lai của ngươi, và ta sẽ rất vui mừng nếu được góp phần đem lại hạnh phúc cho ngươi.”

“Thần thiếp đã hạnh phúc hơn trước rồi — hạnh phúc vì đôi môi này được thấm đẫm những lời phát ra từ cửa miệng của một người cao quý dường ấy, trong khi thần thiếp lại quá đỗi tầm thường và hèn mọn,” thiếu đồng nói bằng một giọng run run vì xúc động nhưng lại ngọt ngào tựa khúc nhạc. “Vâng, thần thiếp hạnh phúc hơn,” cậu tiếp lời — “thế nhưng tâm hồn thần thiếp vẫn ngập tràn hình ảnh của một người chị yêu dấu, một người đang héo mòn trong cô đơn và quạnh quẽ, ngày đêm tơ tưởng về một mối tình bất hạnh dành cho một người chẳng hề hay biết rằng mình được yêu thương nhường ấy, và có lẽ chẳng bao giờ — chẳng bao giờ hay biết điều đó.”

“À, ngươi có một người chị cơ đấy, Constantine?” đại tể tướng ngạc nhiên thốt lên. “Và nàng có xinh đẹp xứng đáng là chị của một thiếu niên khôi ngô nhường này không?”

“Những kẻ từng cầu hôn nàng đều khẳng định rằng nàng quả thực rất xinh đẹp,” Constantine đáp. “Nhưng nhan sắc ấy có ích gì, khi người nàng yêu thương có lẽ chẳng bao giờ thì thầm vào tai nàng câu nói ngọt ngào rằng: ‘Anh cũng yêu em.’”

“Đối tượng của lòng nàng lại mang một trái tim băng giá đến thế sao?” đại tể tướng gặng hỏi, cảm thấy vô cùng tò mò trước câu chuyện của vị thiếu đồng trẻ tuổi.

“Không phải vì hắn khinh miệt tình cảm của chị thần thiếp,” Constantine đáp; “mà là vì hắn hoàn toàn không hay biết gì về sự tồn tại của nó. Đúng là hắn từng gặp nàng một lần — nhưng có lẽ hắn chẳng còn nhớ trên đời này có một sinh linh như thế. Mọi chuyện là thế này, thưa ngài — một sĩ quan giữ trọng trách cao trong triều đình của đức hoàng đế vĩ đại Solyman, đã có dịp ghé thăm một mái tranh nghèo nơi chị thần thiếp ở. Nàng — một thiếu nữ ngây thơ khờ dại! — đã bị choáng ngợp bởi vẻ đẹp tựa thần linh của hắn — bị mê hoặc bởi cách ứng xử cuốn hút — và say đắm trước giọng nói của hắn, để rồi bất giác dâng hiến trái tim mình một cách thầm kín — dâng hiến hoàn toàn chẳng thể nào lấy lại được. Kể từ dạo ấy, nàng cứ mãi nghiền ngẫm về mối tình oan trái này — một tình yêu bất hạnh; nàng ấp ủ hình bóng hắn trong tâm trí cho đến khi lý trí chao đảo bởi những ý nghĩ điên cuồng, những hy vọng cháy bỏng, những nỗi niềm tuyệt vọng — nói tóm lại là mọi cảm xúc giằng xé mà một tình yêu cuồng nhiệt và kỳ lạ nhường ấy tất yếu phải sinh ra. Vừa cuồng nhiệt lại vừa dịu dàng; vừa nồng cháy lại vừa tan chảy trong tâm hồn; và dẫu nàng không hề nhắm mắt làm ngơ trước thực tế rằng mình đang nuôi dưỡng một thứ tình cảm đang gặm nhấm tận tâm can, nàng vẫn cứ bám lấy nó như một kẻ tuẫn đạo lao vào giàn lửa thiêu! Ồ! thưa ngài, ngài có lấy làm lạ nếu thần thiếp vô cùng xót xa cho người chị bất hạnh của mình không?”

“Nhưng cớ sao nàng ta lại cứ mãi chịu đựng nỗi bất hạnh ấy?” Ibrahim-Pasha gặng hỏi. “Chẳng lẽ không có cách nào để truyền đạt cho đối tượng của lòng nàng biết rằng hắn được yêu thương sâu sắc đến nhường nào hay sao? Và hắn hẳn phải phi thường hơn người,” ông nói với một giọng đầy cảm xúc, “nếu có thể mãi dửng dưng trước những giọt nước mắt và tiếng thở dài của một tuyệt sắc giai nhân như chị ngươi chắc hẳn phải thế.”

“Và nhỡ đâu hắn xua đuổi nàng — ồ! thưa điện hạ, điều đó sẽ giết chết nàng mất!” thiếu đồng nói, dán đôi mắt to tròn, biểu cảm lên khuôn mặt đại tể tướng. “Xin hãy nghĩ đến địa vị cao sang của hắn và hoàn cảnh thấp hèn của nàng——”

“Nàng ta khao khát trở thành vợ hắn sao?” Ibrahim hỏi.

“Nàng sẽ mãn nguyện nếu được phục vụ hắn như một tì nữ mọn hèn nhất,” Constantine đáp, bấy giờ đang vô cùng kích động, “miễn là hắn dành cho nàng một ánh nhìn ân cần; nàng sẽ tự cho mình là diễm phúc khi nhận được một nụ cười từ đôi môi ấy, chừng nào nó được ban ra như sự đền đáp cho tất cả tình yêu thương sâu sắc mà nàng dành cho hắn.”

“Kẻ may mắn nào lại khơi gợi được mối quan tâm sâu sắc nhường ấy trong trái tim của một người đẹp đến thế?” đại tể tướng truy vấn. “Hãy nêu tên hắn cho ta — ta sẽ ra lệnh cho hắn phải diện kiến trước mặt ta — và vì ngươi, ta sẽ trở thành một kẻ biện hộ đầy sức thuyết phục cho chị ngươi.”

Không từ ngữ nào có thể diễn tả hết niềm vui lóe lên trong đôi mắt thiếu đồng và làm bừng sáng gương mặt khôi ngô nhưng mang nét mềm mại nữ tính của cậu, khi cậu quỳ rạp xuống dưới chân Ibrahim Pasha và thì thầm: “Thưa đại nhân vĩ đại, người mà chị thần thiếp yêu thương, và vì người nàng sẵn sàng hy sinh cả tính mạng, chính là ngài!”

Ibrahim đứng lặng đi mất mấy phút vì quá bàng hoàng chẳng thốt nên lời, trong khi thiếu đồng vẫn quỳ rạp dưới chân ông. Rồi bỗng nhiên, đại tể tướng chợt nhớ ra rằng mái nhà khiêm nhường duy nhất mà ông từng đặt chân tới kể từ khi trở thành một trọng thần dưới triều Solyman chính là nhà của tên tay sai người Hy Lạp Demetrius; và lúc này ông mới nhận ra có một sự giống nhau đến kỳ lạ giữa vị thiếu đồng trẻ tuổi và nàng Calanthe xinh đẹp mà ông từng gặp hôm ấy.

“Constantine,” cuối cùng ông lên tiếng, “hóa ra ngươi chính là em trai của tên Demetrius mà ta từng phái đi Florence khoảng ba tháng trước ư?”

“Thưa ngài, vâng — và Calanthe chính là người chị mà thần thiếp vừa nhắc tới,” câu trả lời vang lên. “Ồ! xin hãy tha thứ cho sự ngạo mạn — sự cả gan của thần thiếp, hỡi đại tể tướng vĩ đại!” cậu tiếp lời, đột ngột đứng vùng dậy từ tư thế quỳ và đứng thẳng với hai tay ngoan ngoãn khoanh trước ngực — “xin hãy tha thứ cho sự xấc láo, sự hỗn hào trong hành động của thần thiếp,” cậu kêu lên; “nhưng chính vì người chị yêu dấu mà thần thiếp đã tìm cách vào hầu hạ trong phủ xá của điện hạ. Thần thiếp nghĩ rằng nếu mình có thể thành công thu hút sự chú ý của ngài — nếu bằng cách nào đó giành được sự sủng ái của ngài để được cất lời với một người cao sang vời vợi như điện hạ, thần thiếp tin rằng sẽ có cơ hội trình bày những tâm sự vừa thốt ra trên môi ngày hôm nay. Trời đất chứng giám cho việc thần thiếp đã kiên nhẫn chờ đợi cơ hội ấy nhường nào! những hy vọng thành công của thần thiếp đã mãnh liệt ra sao khi thỉnh thoảng điện hạ chọn lấy thần thiếp từ giữa vô số thiếu đồng tự do trong phủ công tử của ngài để hầu cận những lúc riêng tư — mãnh liệt đến mức nào, có lẽ điện hạ cũng phần nào đoán được. Và giờ đây, thưa ngài, khi đã thành công thu hút sự chú ý của ngài và thổ lộ bí mật này vào tai ngài, thần thiếp xin phép được cáo lui để về bên Calanthe, mang theo tất cả niềm hạnh phúc đang chờ đón nàng. Dẫu những đóa hoa có vươn cao đầu dưới ánh mặt trời rực rỡ, thì nàng cũng sẽ ngẩng cao đầu hơn thế trong sự sủng ái và nụ cười của ngài. Hỡi người chủ nhân rộng lượng,” cậu nói thêm, đột ngột hạ thấp giọng và lấy lại vẻ cung kính mà cậu đã đánh mất phần nào trong lúc xúc động, “xin cho phép thần thiếp được cáo lui.”

“Chiều nay, Constantine,” đại tể tướng nói, đăm đăm nhìn thiếu đồng bằng đôi mắt đen đầy ẩn ý, “hãy để chị ngươi bước vào hậu cung qua lối cửa nhỏ trong khu vườn. Đây là chìa khóa; ta sẽ dặn dò các nữ nô nghênh đón nàng chu đáo.”

Constantine nhận lấy chiếc chìa khóa, cúi đầu sâu rồi lui ra, để lại đại tể tướng chìm đắm trong trí tưởng tượng đầy lạc thú với những suy nghĩ tuyệt vời về nàng Calanthe kiều diễm.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của George W. M. Reynolds

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.