Bạn đọc hẳn còn nhớ khi Flora Francatelli được thả khỏi chiếc ghế ở đáy hố sâu, Sơ Alba đã dẫn cô đi dọc theo một lối đi nhỏ tối tăm thông với phòng sám hối.
Trong một hốc nhỏ hình mái vòm được khoét trên trần của lối đi này có treo một chiếc chuông lớn; và tại một căn phòng nhỏ mở ra từ bên sườn lối đi ngay bên dưới mái vòm ấy, có một bà sơ lớn tuổi cư ngụ. Vì một lỗi lầm khủng khiếp nào đó đã phạm phải thời trẻ, bà đã tự nguyện gia nhập tu viện Cát-minh; và sau khi trải qua thử thách ở phòng sám hối, bà đã nhận chức người giữ đền trong khu vực đó của tu viện.
Nhiệm vụ của bà là giữ gìn phòng sám hối luôn sạch sẽ, duy trì những ngọn nến cháy liên tục trước bàn thờ, cung cấp đèn cho các phòng của những người sám hối, và gióng chuông bất cứ khi nào cần thiết. Chính bà là người đã đến thăm phòng của Flora vào đêm đầu tiên cô tới tu viện để thay ngọn nến cháy trước cây thánh giá và đổi y phục thiếu nữ thành áo trùm tu viện.
Chính vị nữ tu già ấy, lúc bấy giờ, đã đột ngột gióng chuông vào khoảnh khắc Piero và Stephano đang đe dọa bề trên cùng Sơ Alba bằng sự trả thù của chúng, và khi Hầu tước Orsini đang đưa Flora đi về hang ổ bọn cướp để cô có được bầu bạn với Giulia.
Cách vị nữ tu già rung chuông khiến những người trong tu viện đều nhận ra đó là một tiếng chuông báo động; hơn nữa, tiếng vang đột ngột và chói tai đến mức Stephano và Piero phải buông bề trên lẫn Sơ Alba ra, lùi lại vài bước vì không biết phải xử trí thế nào; đó cũng là lý do bật lên tiếng kêu của vị bề trên tu viện: “Chúng ta được cứu rồi! Chúng ta được cứu rồi!”
Nhưng người đàn bà nghiêm khắc và hách dịch ấy đâu có mấy hiểu biết về bản chất liều lĩnh của những kẻ mà bà đang phải đối mặt. Hấu hổ vì sự do dự chốc lát, Stephano và Piero lao vào bề trên lẫn Sơ Alba, kéo họ bất chấp những tiếng thét chói tai vào căn phòng định mệnh ấy, rồi quăng họ cắm đầu xuống cái xác lạnh ngắt của nạn nhân.
Tuy nhiên, vừa mới khóa cửa nhốt những người phụ nữ khốn khổ lại, Hầu tước Orsini đã quay trở lại; và quá hiểu chuyện gì vừa xảy ra, ông thốt lên: “Nhân danh Trời cao, thưa thủ lĩnh!—vì bất cứ điều gì thiêng liêng nhất, hỡi Piero! Tôi khẩn khoản anh đừng hoàn tất tội ác khủng khiếp này!”
“Thưa ngài,” Stephano nói, “trước khi chúng ta dấn thân vào cuộc thám hiểm đêm nay, ngài đã tự buộc mình bằng lời thề phải tuân lệnh tôi với tư cách là thủ lĩnh. Vậy tôi ra lệnh cho ngài không được can thiệp vào hành động của chúng ta; trái lại, hãy đi xem tiếng chuông chết tiệt kia phát ra từ đâu.”
Hầu tước quay đi, đau thắt ruột gan trước hành động trả thù đang diễn ra, nhưng không thể phản đối thêm vì lời thề ông đã tuân thủ. Dù sao đi nữa, việc rời khỏi khu vực của ngôi mộ sống — nơi phát ra những tiếng thét của bề trên và nữ tu — cũng là một sự giải tỏa cho ông; và được dẫn đường bởi tiếng chuông, với bộ óc quay cuồng cùng sự quyết tâm tuyệt vọng, ông lao vào lối đi dẫn từ phòng sám hối.
Chỉ trong chốc lát, tiếng chuông đã im bặt, bởi vị hầu tước đã tìm thấy bà lão giữ đền trong phòng của bà và buộc bà phải dừng lại.
Tất cả các sự kiện được ghi lại từ chương trước cho đến chương này đã diễn ra với một tốc độ mà bạn đọc khó lòng nắm bắt, bởi tính chất phức tạp và đa dạng của chúng buộc chúng ta phải đi vào những chi tiết tỉ mỉ đòi hỏi khá nhiều thời gian để đọc. Những sự kiện mà chúng ta chuẩn bị miêu tả sau đây cũng nối tiếp nhau với tốc độ kỳ diệu và chiếm một khoảng thời gian ngắn đến khó tin, mặc dù câu chuyện của chúng ta chắc chắn sẽ dài dòng hơn khi đem ra so sánh.
Sự hỗn loạn vô cùng lớn lao giờ đây đang bao trùm toàn bộ khu vực ngầm của tu viện. Nạn nhân của một sự trả thù nghiêm khắc nhưng công minh đang phát ra những tiếng thét kinh hoàng từ ngục tối định mệnh; và một vài người sám hối trong các buồng giam — vốn vẫn được canh gác bởi những lính canh — cũng đang trút nỗi hoảng sợ bằng những tiếng thét xé lòng, dẫu cho một số người khác vẫn giữ vẻ bình thản với hy vọng được giải thoát đã hứa.
Stephano đã hoàn toàn lấy lại bình tĩnh và giờ đây ra lệnh với tốc độ đáng kinh ngạc.
Chỉ tay về phía cánh cửa mà bề trên và Sơ Alba vừa dùng để bước vào phòng sám hối, hắn nói: “Lomellino, đó là lối lên khu vực phía trên của tu viện—chắc chắn là thế! Dắt theo Piero cùng nửa tá anh em và nhanh chóng lên cầu thang đó. Trấn giữ cổng chính của tòa nhà, đồng thời chiếm lấy số vàng bạc và châu báu. Nhưng nhớ là không được bạo lực—tuyệt đối không dùng bạo lực với các sơ.”
Lomellino, Piero cùng sáu tên trong băng cướp vội vã tuân lệnh, trong khi Stephano ở lại bên dưới để tùy cơ ứng biến. Hắn đi một vòng qua năm căn phòng của những người sám hối, dặn dò những ai đang chìm trong sợ hãi hãy giữ im lặng vì họ chẳng có gì phải sợ mà lại có rất nhiều thứ để đạt được — ít nhất, hắn lưu ý, nếu họ quý trọng sự tự do của mình; còn với những ai đang bình tĩnh, hắn lặp lại lời hứa hẹn sẽ sớm được giải thoát mà người của hắn đã đưa ra trước đó.
Suốt ba mươi năm qua, người phụ nữ lớn tuổi chưa từng nhìn thấy một bóng hồng nam giới nào; và bà vô cùng hoảng sợ trước sự xuất hiện của một kẻ mang vũ khí ở nơi mà bà từng cho là linh thiêng, không thể có chuyện kẻ lạ đột nhập.
“Đừng sợ gì cả,” hầu tước nói, “sẽ chẳng ai làm hại bà đâu. Nhưng hậu quả của tiếng chuông báo động mà bà vừa gióng lên sẽ là gì?”
“Chỉ để cảnh báo những người ở trên rằng có điều gì đó bất thường đang xảy ra ở bên dưới,” bà lão đáp.
“Và bằng cách nào có thể tiếp cận được tầng hầm này?” vị hầu tước gặng hỏi.
“Có một cầu thang dẫn từ phòng sám hối đi lên sảnh của tu viện—”
“Sự tồn tại của cầu thang đó tôi thừa biết,” hầu tước ngắt lời, người đã tận mắt thấy bề trên và Sơ Alba bước vào phòng sám hối vài phút trước, như đã thuật lại ở chương trước; “nhưng chẳng lẽ không còn lối vào hay lối ra nào khác sao?”
“Có chứ; hãy theo tôi,” nữ tu giữ đền nói.
Nhấc một ngọn đèn trên chiếc bàn trong phòng mình, bà dẫn đường đến tận cùng lối đi, vung mở một cửa ra vào, rồi chìa ánh sáng vượt qua khe cửa và thốt lên bằng giọng điệu chất chứa nỗi niềm cay đắng mà ngót nghét bao năm qua vẫn chưa hề phai nhạt: “Đó chính là con đường mà ta đã đến đây; và vô số, vô số kẻ khác cũng từng đi qua con đường đọa đày này!”
Vị hầu tước chộp lấy ngọn đèn và nhìn thấy, cách ông chỉ vài bước chân, một chiếc ghế mây gắn liền với hai sợi dây thừng đang buông thõng thẳng đứng xuống. Ông ngước mắt lên, dõi theo hướng của những sợi dây, nhưng vì dưới hố sâu lúc này chẳng còn nguồn sáng nào khác ngoài ánh đèn yếu ớt, chập chờn trên tay, tầm mắt ông chẳng tài nào xuyên thủng nổi lớp bóng tối dày đặc ngập tràn phía trên.
“Ý nghĩa của chiếc ghế gắn hai sợi dây thừng này là gì? Và mục đích của khoang vuông chật hẹp có miệng bị che khuất trong bóng tối này để làm gì?” Manuel hỏi.
“Đây chính là phương thức hạ mình xuống vùng đất này dành cho tất cả những ai đến tu viện với tư cách là người sám hối tự nguyện, hoặc bị tống đến đây trái với ý muốn,” vị nữ tu giữ đền đáp lại. “Và dẫu tôi đến đây như một người sám hối tự nguyện, nhưng chưa bao giờ — chưa bao giờ khi hơi thở còn nuôi dưỡng thể xác yếu ớt này và lý trí còn minh mẫn — tôi có thể quên được nỗi thống khổ tinh thần, nỗi đau đớn tột cùng trong chuyến hành trình đáng sợ ấy. Ồ, đó thực sự là một cỗ máy tra tấn tàn nhẫn, mặc dù nó không xé rách da thịt, không bẻ gãy gân cốt hay làm trật khớp xương. Và dẫu ba mươi năm đằng đẵng đã trôi qua kể từ lần cuối cùng tôi thực hiện chuyến đi hãi hùng đó,” bà tiếp tục, đưa mắt nhìn lên phía trên — “ba mươi năm kể từ ngày tôi không còn nhìn thấy ánh sáng ban ngày — và dù từ đó đến nay tôi đã hiểu cũng như chứng kiến biết bao phần kinh hoàng của cuộc hạ sơn ấy thực chất chỉ là ảo ảnh do kỹ thuật cơ khí tạo ra — thế nhưng, tôi vẫn run rẩy và máu trong người như đông đặc lại.”
“Này bà lão,” vị hầu tước cất lời, “những lời của bà đối với tôi chẳng khác nào một ẩn số. Nhưng bà đã khơi dậy sự tò mò của tôi rồi: hãy nói nhanh lên và giải thích rõ ràng, vì tôi không thể nán lại đây lâu được.”
“Hãy nhìn chiếc giỏ này,” vị nữ tu đáp lại mà không cần nói thêm lờiào — “những sợi dây này kết nối nó với hệ thống cơ khí phức tạp nằm ở căn phòng sát ngay miệng giếng. Chính trong chiếc giỏ đó, những kẻ bị kết án phải trải qua thử thách sám hối sẽ được hạ xuống từ một căn phòng ở phía trên. Căn phòng ấy thực ra chỉ nằm cách trần một đoạn ngắn; nhưng sự khéo léo của người thợ máy đã thiết kế bốn bức tường gỗ của giếng sâu khéo léo đến mức khi chiếc giỏ ngừng hạ xuống, những bức tường ấy lại từ từ nhích lên cao, khiến người ta có ảo tưởng rằng hành trình lao xuống vẫn đang tiếp diễn. Rồi khi người phụ nữ hoảng loạn quơ quào hai tay, cô ta chạm phải những bức tường đang dâng lên ấy, và đinh ninh rằng bản thân vẫn đang rơi xuống — xuống — xuống mãi! Ôi! Thưa ngài, thật vô cùng kinh khủng, nhưng lại là khúc dạo đầu thích hợp cho những nỗi khiếp đảm của chốn này!”
Và bà quay đầu chỉ tay về hướng phòng sám hối. Vị hầu tước đang định đưa ra vài lời đáp lại trước những tiết lộ kỳ lạ của bà lão giữ đền thì bất chợt, âm thanh náo động của một cuộc hỗn chiến — có vẻ như phát ra từ khu vực tu viện nằm tít tận phía trên — dội thẳng vào tai ông, khởi đầu bằng tiếng chân chạy rầm rập — tiếng hò hét của những phe phái đối đầu — rồi tiếp nối bằng tiếng va chạm của khí giới và những tiếng thét của những người phụ nữ hoảng sợ — cho đến khi, chỉ trong chốc lát, những âm thanh điềm gở ấy bị phá vỡ và lấn át bởi tiếng thét hoang dại, kinh hoàng: “Cháy! Cháy rồi!”
“Ôi, sao ta lại nán lại đây lâu đến thế?” vị hầu tước thốt lên; và ông vừa định quay về phòng sám hối thì một luồng ánh sáng đột ngột bừng lên ở miệng hố, cách đó ba mươi thước Anh phía trên. Vội vã ngước nhìn lên, ông chứng kiến ngọn lửa đang cuồn cuộn bao trùm lối vào cái giếng mà ông đang đứng ở đáy; và chỉ một phút sau, những lưỡi lửa chẻ đôi bật ra từ các vách tường, tự mở cho mình một lối đi xuyên qua những bức vách bằng gỗ; và những thanh xà cùng ván gỗ khô mục lập tức đầu hàng trước giặc lửa hung tợn như thể chúng đã được tẩm đẫm dầu.
Nhưng khi vị hầu tước vẫn đang đứng dưới đáy ngước nhìn lên miệng hố, tiếng va chạm của vũ khí, tiếng bước chân dồn dập và tiếng la hét của các bên giao chiến dường như mỗi lúc một gần hơn; rồi chỉ khoảnh khắc sau, ông nhận ra những âm thanh thù địch ấy đang ào ạt đổ xuống lòng giếng, xuất phát từ căn phòng tít trên cao — nơi ngọn lửa và chiến trận đang hoành hành dữ dội.
Manuel vừa quay người để phóng nhanh về lại phòng sám hối thì một tiếng thét tuyệt vọng vang dội lao xuống, và ngay lập tức, thân hình nặng nề của một người đàn ông bị quăng thẳng xuống giếng. May thay, chiếc ghế mây đã làm giảm bớt lực va đập khi rơi xuống của hắn, và hắn lồm cồm đứng dậy với một lời nguyền rủa ghê rợn.
“Piero!” vị hầu tước kêu lên.
“Ái chà, thưa ngài, có phải ngài đó không?” tên cướp thều thào nói khi lảo đảo lùi lại rồi ngã vật xuống sàn nhà. “Chuyện này tệ quá — lũ cảnh sát đã đánh hơi thấy và đột nhập vào — Lomellino đã trốn thoát được, nhưng những kẻ đi cùng tôi đều đã mạng vong—”
“Và anh đã bị thương rồi, Piero,” vị hầu tước thốt lên đầy hoảng hốt, lao tới đỡ lấy tên cướp mà lúc này ông mới nhận ra máu đang tuôn xối xả từ ngực hắn.
“Đừng bận tâm đến tôi, thưa ngài!” Piero thều thào. “Hãy mau đi nói với Verrina rằng — anh em chúng ta đã chiến đấu anh dũng — đó không phải lỗi của họ — cũng chẳng phải lỗi của tôi — chắc chắn là mấy mụ sơ đã — động — tín hiệu báo động—”
Giọng hắn yếu dần đi khi nói; và trong lúc vị hầu tước đang cố gắng xốc hắn dậy, hắn lại ngã ngửa ra phía sau, trút hơi thở cuối cùng với cái tên Carlotta đọng trên môi.
Cuộc giao tranh ở phía trên đã chấm dứt, nhưng ngọn lửa dưới giếng lại lan rộng đến mức buộc vị hầu tước phải nhanh chóng rút lui về hướng phòng sám hối — nơi bà lão giữ đền đã trốn chạy từ trước. Ngay tại lối vào của căn phòng đó, ông chạm mặt Stephano. Hắn đang hớt hải chạy tới để tìm hiểu nguyên nhân khi nghe tiếng khí giới va chạm và tiếng hô “cháy” vọng lại từ hướng lối đi. Chỉ bằng vài từ ngắn gọn, vị hầu tước đã thông báo cho hắn toàn bộ sự tình.
“Trở về hang động thôi, các anh em!” Stephano lớn tiếng hô vang. “Nếu lũ cảnh sát phát hiện chúng ta ở đó, ta sẽ quyết tử chiến đến cùng với chúng.”
Được sự dẫn đường của vị hầu tước cùng hai, ba tên đàn em, tên thủ lĩnh bước qua khe hở được khoét từ căn phòng mà Flora và nữ bá tước từng chiếm giữ để tiến vào phòng chứa khobáu.
Nhưng nhóm người ấy vừa mới hoàn tất cuộc rút lui theo cách đó thì một tiếng động cơ hồ sập đổ vang lên đinh tai nhức óc, những tiếng kêu la cùng tiếng thét kinh hoàng đầy hoảng loạn bùng phát từ những kẻ chưa kịp bước qua khe hở; và ngay sau đó, trần của phòng sám hối cùng tất cả các buồng giam lân cận đổ sập xuống với âm thanh tựa ngàn cỗ đại bác khai hỏa, chôn vùi dưới lớp đá nặng nề ấy bà lão giữ đền, năm người sám hối, những kẻ cư ngụ trong phòng của Carlotta và bảy tên băng cướp.
Những ai đang ở trong phòng chứa kho báu đều cảm thấy mặt đất rung chuyển dưới chân; các vách tường — dẫu được khoét từ khối đá tảng nguyên khối — cũng dường như rung lên bần bật và rên siết, trong khi khe hở dẫn vào khu tầng ngầm tu viện đã bị bít kín bởi những khối gạch đá đồ sộ đổ sụp xuống.
Flora và Giulia ôm chầm lấy nhau, khóc nức nở; bởi họ thấu hiểu cái giá đắt đỏ nhường nào để đổi lấy sự tự do, và họ không khỏi run sợ trước kết cục phía trước.
Thế nhưng, Hầu tước Orsini, dẫu vô cùng bàng hoàng trước sự hy sinh sinh mạng con người quá đỗi khủng khiếp vừa xảy ra, vẫn cố gắng hết sức để an ủi và trấn an hai vị phu nhân đang hoảng loạn.