Và câu chuyện đó được giải thích khác nhau: người này thì cho nữ thần Diane đã tỏ ra tàn nhẫn hơn là công bằng, người khác thì gọi sự trừng phạt đó xứng đáng với lời thề giữ gìn trinh tiết khắt khe của nàng. Cả hai bên đều tìm được những lý lẽ đúng đắn cho sự phán xét của mình. Chỉ có bà vợ của Jupiter là chẳng thốt ra lời nào, dù khen hay trách. Nhưng bà thấy vui trước thảm họa xảy ra cho hoàng gia Agénor[1] vì bây giờ bà đã chuyển sự thù ghét Europe sang tất cả những người có chung dòng máu với cô tình địch này. Và hãy nhìn đây! Một nỗi đau tươi rói lại xuất hiện bên cạnh mối bất bình ngày cũ: bà bị dằn vặt khi biết rằng cô nàng Sémélé[2] có thai với đấng ông chồng Jupiter toàn năng của mình. Những lời trách móc thậm tệ đã nằm sẵn trên đầu lưỡi nhưng bà cố nuốt vào trong, rồi nói:

“Ta được lợi gì khi cứ than phiền, cãi cọ mãi với chồng thế này cơ chứ? Chính con bé phải nhận lấy cơn thịnh nộ của ta. Ta sẽ hủy diệt nó, nếu ta còn được mọi người gọi một cách chính đáng là Bà Junon quyền thế nhất, nếu ta xứng đáng nắm trong tay cây vương trượng đính ngọc quý, nếu ta là nữ hoàng ở thiên cung, vừa là em gái, vừa là vợ của Jupiter - ít ra ta cũng là em gái của ông ấy mà! Tuy vậy, có lúc ta nghĩ nó có lẽ bằng lòng với mối tình lén lút này, và sự sỉ nhục cho cuộc hôn nhân của ta chỉ là nhất thời. Nhưng, nó bây giờ lại mang thai - ôi, ta đã thiếu sự xấu hổ này thôi - và cái bụng bầu là bằng chứng rõ ràng về tội lỗi của nó, và nó tìm cách để Jupiter nhìn nhận là mẹ của đứa con của ông - một vận may mà ta gần như không thể có - nó tin ở nhan sắc của nó biết chừng nào! Nhưng ta sẽ biến lòng tin đó thành trò giễu cợt: ta hẳn không phải là con gái của Saturne nếu như Jupiter của nó không đích thân quẳng nó xuống con sông Styx dưới địa ngục.”

Nói xong Junon đứng dậy khỏi ngai vàng, và trùm kín người với một đám mây màu nghệ bà bay đến nhà Sémélé. Nhưng trước khi rũ bỏ đám mây ngụy trang, bà cải dạng thành một mụ già, làm trắng tóc hai bên thái dương, tạo ra những nếp nhăn trên da rồi còng lưng mà đi, bước chân run rẩy. Bà giả giọng người già, và thậm chí biến thành Béroé xứ Épidaure, bà vú nuôi của Sémélé. Hai người nói đủ thứ chuyện trên trời dưới đất rồi khi tên của Jupiter được nhắc đến, mụ già thở dài và nói:

“Bà đây cầu mong ngài thực sự là Jupiter, nhưng bà sợ mọi hành vi như thế này lắm. Nhiều kẻ phàm giả danh thần linh đã tìm được lối vào khuê phòng của các cô gái. Vả lại chỉ là Jupiter thôi thì cũng chưa đủ đâu; ngài phải cho con một bằng chứng về tình yêu của ngài dành cho con, nếu đúng là Jupiter. Con hãy đòi hỏi uy thế và hào quang, chúng luôn bao quanh ngài đó, nhất là mỗi khi bà Junon trên thiên cung tiếp đón ngài, cũng xuất hiện ngay đây, khi ngài ôm hôn con, đòi ngài đầu tiên phải khoác lên người tất cả sự lộng lẫy, huy hoàng đó.”

Với lời lẽ khôn ngoan như thế, Junon chỉ dẫn đường đi nước bước cho cô con gái ngây thơ của Cadmus. Và Sémélé, đến lượt mình, xin Jupiter tặng mình một món quà, không nói rõ là quà gì. Thần trả lời:

“Em hãy chọn bất cứ thứ gì hay điều gì em muốn, và ta sẽ không từ chối em đâu. Để em yên tâm hơn, ta thề trước vị thần của con sông Styx sóng to gió lớn dưới địa ngục, một vị thần mà tất cả thần linh đều sợ đó.”

Cảm thấy sung sướng trước điều sẽ gây ra bất hạnh cho nàng sau này, tỏ ra quá thắng thế và ắt phải chết vì sự chiều chuộng của người tình si, Sémélé thỏ thẻ:

“Giống như con gái của Saturne[3] đã thấy ngài thế nào khi ngài ôm nàng trong vòng tay để yêu, em cũng muốn thấy ngài như thế khi ngài muốn yêu em.”

Thần của các vị thần đáng lẽ nên bịt ngay miệng nàng trong lúc nàng nói nhưng giờ thì quá trễ, những lời lẽ thốt ra vội vàng đã bay vào không gian.

Jupiter rên rỉ, vì ông không thể rút lại lời thề, nàng không thể rút lại lời xin. Thế là ông mang nỗi đau tận tâm can mà cất bước về lại trời cao. Rồi ông vẫy tay ra hiệu cho đám sương mù vẫn ngoan ngoãn theo sau ông, rồi cho nó tác hợp với chớp, với mây, với gió bão rồi cuối cùng với sấm và lửa của riêng ông mà không ai có thể tránh được. Tuy vậy, ông vẫn cố giảm thiểu sức mạnh của mình bằng bất cứ cách nào có thể, thậm chí không dùng đến tia sét, vũ khí của riêng ông, đã từng đánh bật Typhée[4] có trăm tay ra khỏi thiên giới, vì nó quá sát thương; nhưng cũng có một tia sét nhẹ hơn mà bàn tay của các “Cyclope” đã tạo ra, nó cho ra một ngọn lửa ít tàn phá hơn, một cơn thịnh nộ ít đe dọa hơn. Các vị thần khác gọi nó là “Kho vũ khí thứ hai” của Jupiter. Cầm nó trong tay, ông xông vào dinh thự của Cadmus, nơi cư ngụ của Sémélé. Than ôi, thân xác người phàm của nàng đã không thể chịu nổi sức mạnh tấn công từ trên trời xuống, và nàng đã bị thiêu hủy bởi ngọn lửa đến với nàng như một món quà cưới!

Thai nhi Bacchus chưa phát triển đầy đủ được giật ra khỏi bụng mẹ, và - nếu ta tin lời người ta kể - cái thân hình yếu ớt đó được may vào bắp đùi của cha nó để chờ sinh ra cho đúng ngày, đúng tháng. Trong vòng bí mật, nàng Ino, em gái mẹ nó, chăm sóc nó khi còn trứng nước rồi sau đó giao nó cho các tiểu nữ thần ở núi Nysa, họ giấu nó trong hang động của họ và nuôi nó với sữa.

❀ ❀ ❀

[1] Agénor: vua xứ Phénicie, cha của Cadmus, tức là ông cố của Actéon. Vua Agénor cũng là cha nàng Europe mà Jupiter đã lập mưu bắt đi.

[2] Sémélé: con gái của Cadmus và Harmonie, tức là cháu gái của Europe, và là dì của Actéon; mẹ của thần Bacchus (hay Dionysos).

[3] Con gái của Saturne (hay còn gọi là Saturnia): tức là Junon, vợ chính thức của Jupiter, nổi tiếng hay ghen và ưa trả thù.

[4] Typhée: còn có tên là Typhon, một trong những con trai của Mẹ Đất Maia, một tên khổng lồ có trăm tay, hay tìm cách leo lên đỉnh núi Olympe và thường gây chiến với các thần linh vì muốn trị vì cả vũ trụ. Sau bị Jupiter dùng tia sét đánh bại, bị đày xuống đảo Sicile (thuộc nước Ý ngày nay).