Khi con trai của Saturne[1] từ trên đỉnh trời chợt thấy cảnh tượng này, ngài buột miệng than van rồi nhớ lại bữa tiệc gớm ghiếc tại bàn ăn của Lycaon - một câu chuyện chưa ai biết vì hành động đó còn mới quá - ngài chất chứa trong lòng một nỗi phẫn nộ kinh khủng xứng tầm với Jupiter, và triệu tập hội đồng các thần linh. Không chút chậm trễ, họ vội vã đến họp.

Vào những khi trời trong người ta dễ dàng nhận thấy một con đường lớn. Nó có tên là Ngân Hà, nổi tiếng nhờ màu bạc chói lọi. Chính bằng ngả này mà các vị thần đi đến các đại sảnh và cung điện của thần Sấm[2] đầy uy lực. Ở phía bên phải và bên trái là dinh thự của những thần cấp cao, cửa mở toang và đông đảo khách khứa. Những thần cấp thấp thì cư ngụ nơi chốn khác. Đối diện với cung điện là nơi mà những vị thần lừng lẫy, đầy quyền thế chọn làm nhà ở. Đây là nơi, nếu muốn tỏ ra mạnh bạo thì tôi không ngại gọi nó là Palatin[3] của cõi trời.

Thế là khi chư thần đã yên vị bên trong phòng họp bằng cẩm thạch, chính Jupiter, tọa trên ngai cao, tay chống vương trượng bằng ngà, lắc đầu ba lần rồi một lần nữa để mái tóc dài đáng sợ bung theo, hành động này thường khiến cho đất, biển và bầu trời rung chuyển. Rồi ngài để cho sự căm phẫn của mình bùng nổ bằng những lời lẽ thế này:

“Ta đã không lo lắng hơn so với bây giờ cho chủ quyền trên trời đất mà ta nắm giữ vào thời điểm mà một lũ khổng lồ đầu người chân rắn chuẩn bị bắt giữ bầu trời trong trăm cánh tay của chúng. Chắc chắn đó là những kẻ thù dã man nhưng toàn bộ cuộc tấn công này chỉ xuất phát từ một dòng giống, từ một nguồn gốc. Nhưng bây giờ, bất kỳ nơi nào trên mặt đất mà lão thần Biển[4] vỗ sóng ầm ầm, ta phải hủy diệt dòng giống con người. Ta thề, có các dòng suối ở địa ngục đang chảy dưới mặt đất xuyên qua những cánh rừng bên sông Styx chứng giám, là ta đã thử dùng mọi biện pháp cho tới nay. Nhưng vết thương này thì không thể chữa lành và phải dùng dao cắt bỏ nó để phần lành mạnh còn lại khỏi bị lây nhiễm. Ta có các á thần, từ thần sơn dã đến tiểu nữ thần[5], từ thần Đồng nội[6], thần Dê[7] đến thần Rừng[8] trên các triền núi. Vì chúng ta chưa xem họ xứng đáng với vinh dự có được một chỗ trên thiên đình, chúng ta ít ra hãy cho phép họ sống yên ổn ở các phần đất dành cho họ. Hay là các ngươi nghĩ rằng họ sẽ được an toàn khi mà ta đây, kẻ điều khiển sấm sét, kẻ chỉ huy và cai trị các ngươi như thần dân của ta, đã bị Lycaon, một tên khét tiếng hung bạo, gài bẫy?”

Tất cả các vị thần dự họp đều run rẩy khi nghe xong rồi tỏ ra sốt sắng đòi trừng phạt kẻ gây ra sự sỉ nhục táo tợn đến thế. Như vậy, khi một tốp người báng bổ thần linh đang điên tiết tìm cách xóa bỏ cái tên La Mã với máu của César[9], nhân loại bỗng nhiên sững sờ vì khiếp sợ trước một thảm họa như thế, và cả thế gian rùng mình ghê tởm. Hỡi Auguste[10], dưới mắt ngài, lòng trung thành của thần dân ngài cũng không kém dễ chịu hơn lòng trung thành của thần linh đối với Jupiter. Bằng giọng nói và điệu bộ, Jupiter kiềm chế tiếng la ó ầm ĩ của các vị thần, khiến họ sau đó đều im bặt. Khi sự ồn ào vừa mới chấm dứt nhờ sự uy nghiêm vương giả của mình, ngài liền phá vỡ sự im lặng một lần nữa bằng những lời lẽ này:

“Tên khốn đó đã bị trừng phạt. Các người đừng bận tâm về chuyện này nữa. Nhưng hắn đã làm gì, và sự trừng phạt ra sao, đó là những chuyện ta sẽ kể ra. Trước đây, tin tức về những sự ô nhục của thời buổi ấy đã đến tai ta. Hăm hở muốn chứng minh đó chỉ là những tin đồn thổi, ta đã từ Olympe non cao vời vợi xuống trần, và cải trang thành người phàm, ta đã ngược xuôi mọi chỗ trên thế gian. A, nếu kể lại cho hết sự nghịch đạo, báng bổ thần linh tràn lan mà ta đã thấy khắp nơi thì sẽ quá dài. Những tin xấu đến tai ta trước đó thì còn kém xa sự thật đấy. Ta đã băng qua Ménale đầy dẫy hang ổ bọn thú hoang, rồi Cyllène, rồi những cánh rừng thông ở Lycée[11] lạnh buốt. Sau đó ta đến gần cơ ngơi và đi vào chỗ ở không hiếu khách chút nào của vua xứ Arcadie ngay khi bóng hoàng hôn chuyển dần sang bóng đêm. Ta ra hiệu là một thần linh đã đến, và dân chúng bắt đầu chiêm bái ta. Trước hết, Lycaon chế nhạo những lời cầu kinh sùng đạo của họ, rồi hắn nói:

‘Ta sẽ nhận ra sớm thôi, chỉ bằng một sự thử thách rõ ràng để xem gã này là thần linh hay người phàm, và để không ai nghi ngờ sự thật này nữa.’

Ngay đêm đó, hắn âm mưu giết ta bằng một cuộc tấn công tàn sát bất ngờ khi ta đang ngủ say. Chắc đây là cách thử nghiệm hắn chọn để tìm ra sự thật đấy! Vậy mà hắn vẫn chưa bằng lòng; hắn đem ra một con tin mà bộ tộc Molosse[12] đã gởi đến trước đó, dùng dao cắt họng nó, bỏ vào nồi luộc một phần tay chân còn ấm của nó, và đặt trên lửa nướng phần còn lại. Hắn vừa mới dọn lên bàn các món này trước mặt ta thì ta đã tung tiếng sét rửa hận, lật ngôi nhà đổ sụp trên người hắn, tên chủ nhà khốn kiếp, và trên cả đám thần hộ mạng trong nhà[13] cũng đáng khinh không kém.

Kinh hãi, tên vua này vội vã trốn chạy, và khi ra được ngoài đồng quê im ắng, hắn bắt đầu tru tréo ầm ĩ nhưng không thể nói ra được lời nào, dù đã cố hết sức. Miệng sùi đầy bọt mép, và quen thói ham thích uống máu xưa nay, hắn xoay sang tấn công đàn cừu, vì vẫn lấy làm thích thú trong việc tàn sát. Áo quần hắn đang mặc biến thành bộ lông tua tủa, tay hắn biến thành chân. Hắn trở thành một con chó sói, nhưng vẫn giữ lại vài vết tích của hình hài trước đây. Vẫn còn đó những sợi lông xám, bộ mặt hung tợn, cặp mắt sáng quắc. Hắn vẫn là hình ảnh của sự tàn bạo đầy thú tính. Chỉ có một ngôi nhà đã sụp đổ nhưng nó không phải là ngôi nhà duy nhất đáng bị đánh sụp. Bất cứ nơi nào mặt đất trải rộng đến thì gặp phải sự thống trị của Érynis[14]. Các ngươi có thể nghĩ rằng đó là một âm mưu giữa con người với nhau để gây tội ác. Hãy để chúng chịu đựng những hình phạt mà chúng xứng đáng - càng sớm càng tốt. Đó chính là chủ tâm của ta.”

Khi Jupiter nói xong, một số thần tranh nhau lên tiếng tán thành những lời lẽ vừa nghe, lại còn đổ dầu vào lửa giận của ngài, trong khi một số thần khác thì chỉ thuận lòng trong im lặng. Thế nhưng, tất cả các thần đều cảm thấy đau lòng khi biết loài người đang có nguy cơ bị hủy diệt, và hỏi thế gian sẽ ra sao khi đã mất đi con người. Và ai sẽ mang hương đến bàn thờ của họ? Và ngài có định dành quả đất cho đám dã thú tàn phá không? Trước các câu hỏi này, vua Cõi trời bảo họ nên tỏ ra can đảm, tự ngài sẽ lo liệu mọi việc, và ngài hứa sẽ mang đến cho họ một loài người khác có nguồn gốc kỳ diệu, khác hẳn với loài người đầu tiên.

❀ ❀ ❀

[1] Lycaon là một ông vua của xứ Arcadie sơ khai còn ăn thịt người, đã dùng tay chân bị chặt của một thanh niên bị bắt làm con tin làm thành món ăn trong bữa tiệc đãi Jupiter.

[2] Tức Jupiter. Jupiter (Zeus) là con trai của Saturne (hay Cronos). Sau khi cùng với những vị thần khác ở núi Olympe đánh bại đám người khổng lồ Gigantos, Jupiter trở thành vua của thần và người.

[3] The Thunderer, hay Jupiter Tonans, một biệt danh của Jupiter, do vũ khí của ông dùng để tiêu diệt kẻ thù là sấm sét.

[4] Palatin là một ngọn đồi ở Roma, nơi Auguste (tên tiếng La-tinh: Augustus, hoàng đế đầu tiên của Đế chế La Mã, sinh năm 63 trước Công nguyên, chết năm 14) ở, và cũng là khu dinh thự của giới quý tộc. Chính Auguste đã ra lệnh lưu đày nhà thơ Ovide sang Tomis nằm bên bờ Biển Đen (nay là thành phố Constanta thuộc nước Romania; tại đây có một đại học và một quảng trường mang tên Ovide).

[5] Bản gốc tiếng La-tinh dùng từ Nereus (và bản tiếng Pháp: Nérée, trang 49) là tên một ông thần Biển, ở đây được dùng như đồng nghĩa với đại dương hay biển. Đừng lộn với Neptune (Poséidon), thần Đại dương, và là anh ruột của Jupiter.

[6] Nymph: tiểu nữ thần sống trên hồ, sông, suối, đồi núi, rừng cây…

[7] Faun: thần che chở cho súc vật chăn nuôi, có thân hình lông lá, đầu có sừng, chân giống chân con dê.

[8] Satyr: thần Dê (hay thần của các vùng đất hoang dã) có hình nửa người nửa dê.

[9] Sylvain: vị thần sống trong rừng, che chở cây cối.

[10] Tên La-tinh: Caius Julius Caesar (100 - 44 trước Công nguyên, sinh và chết ở Roma), tướng lãnh, chính trị gia, nhà văn. Bị các đối thủ chính trị cùng nhau đâm chết giữa Thượng viện La Mã. Là cha nuôi của Auguste, sau này trở thành hoàng đế La Mã.

[11] Ở đây, Ovide so sánh hoàng đế Auguste trên thế gian với Jupiter, vua của các thần, trên thiên giới.

[12] Ménale, Cyllène và Lycée là ba dãy núi ở Arcadie (phía Đông Nam Hy Lạp ngày nay), một vùng đất mà tên bạo chúa Lycaon hoành hành.

[13] Người Molosse sinh sống ở vùng đất Épire (phía Tây Bắc Hy Lạp ngày nay).

[14] Thời La Mã cổ đại, mỗi nhà ở Roma đều có thờ cúng một vài tiểu thần để họ bảo vệ gia đình mình, có thể gọi các vị này là gia thần hay thổ công.