“Sững sờ trước những tai họa dồn dập xảy ra như nước lũ, ta kêu la với Jupiter: ‘Hỡi Jupiter, nếu đúng như lời người ta nói, là Égine, con gái của Asopus đã từng ôm ngài trong vòng tay, và nếu ngài, hỡi vị thần vĩ đại, không thấy xấu hổ là cha của con, thì ngài hãy trả lại cho con dân chúng của con, nếu không thì hãy chôn con chung một nấm mồ với họ.’ Ông ra dấu cho ta bằng một tia chớp và một tiếng sấm báo điềm lành. ‘Con chấp nhận những tín hiệu này,’ ta nói, ‘và mong rằng chúng sẽ tốt lành nếu đó là ý định của ngài đối với chúng con. Điềm báo mà ngài cho con, con xem nó như một sự cam kết.’

Tình cờ là có một cây sồi gần đấy với những cành lá xòe rộng ra một cách lạ thường, nó được chiết giống từ cây sồi thiêng ở thành Dodone[1], và dành riêng cho việc thờ phụng Jupiter. Ta thấy ở đó một đàn kiến mang thức ăn đang bò theo một hàng rất dài, cái miệng bé tí của chúng tha đồ nặng, và tất cả đều đi theo cùng một con đường trên vỏ cây nhăn nheo. Ngạc nhiên trước số lượng của chúng, ta buột miệng: ‘Hỡi người cha siêu việt, hãy cho con nhiều công dân đông đúc như chúng để làm đầy thành phố trống vắng của con.’ Cây sồi cao lớn bỗng dưng rung lên, các cành cây run rẩy gây ra tiếng xào xạc dù trời đứng gió. Tay chân ta run lẩy bẩy vì khiếp sợ, và tóc thì dựng đứng trên đầu. Dù vậy ta vẫn hôn lên mặt đất và hôn lên cây sồi; ta không thừa nhận là mình có những hy vọng, vậy mà ta thực sự hy vọng và ta yêu quý tận đáy lòng những nỗi khát khao của mình.

Đêm xuống, giấc ngủ đến ôm trọn cái thân xác tiều tụy vì lo nghĩ của ta. Cùng một cây sồi đó dường như đứng trước mắt ta, nó cũng có nhiều cành như vậy và cũng có nhiều sinh vật bò trên cành như vậy, và nó rung rinh theo một cách tương tự, khiến đàn kiến mang hạt trên miệng phải phân tán và rơi xuống đất ở bên dưới. Rồi bất thình lình chúng có vẻ càng lúc càng mập ra, lớn ra, tự đưa cả thân hình lên từ mặt đất rồi đứng thẳng lưng, rủ bỏ cái gầy mỏng, cái màu đen cũng như nhiều cái chân của chúng. Chúng bây giờ thì có tay chân con người và hình dạng con người.

Giấc ngủ rời bỏ ta. Ngay khi tỉnh hẳn ta cũng không để ý đến giấc mơ này nhiều, chỉ than vãn là các đấng thần linh chẳng đến giúp ta. Tuy nhiên, có tiếng ồn ào hỗn loạn nổi lên trong cung điện, và hình như ta nghe tiếng nói của con người mà từ lâu ta đã không còn quen thuộc. Và trong khi ta phân vân không biết đó có phải là tác động của giấc ngủ không thì Télamon chạy đến một cách vội vã, mở toang cửa, la lớn: ‘Cha ơi, ra ngoài mà xem, cái gì đó còn lớn hơn điều cha hy vọng hay tin tưởng. Cha ra mau xem!’

Ta đi ra ngoài, và đúng là những con người như thế mà ta đã thấy trong giấc mộng đêm qua, bây giờ ta thấy lại và nhận ra họ với chính cặp mắt tỉnh táo của mình. Họ tiến đến gần và hoan hô ta như vua của họ. Ta lên tiếng tạ ơn Jupiter, và đối với những thần dân mới này của ta, ta phân phát cho họ những phần đất trong nội thành cũng như ngoài những cánh đồng mà những người chủ trước bỏ lại sau khi chết.

Và ta gọi họ là Myrmidon, để gợi nhớ về nguồn gốc kiến của họ[2]. Ngài đã thấy hình dạng của họ. Còn về tính cách thì họ vẫn giữ y như trước: đó là loại người tiết kiệm, làm việc siêng năng, giỏi giang trong việc tìm kiếm lợi ích và ưa tích lũy của cải. Cùng lứa tuổi và cùng lòng dũng cảm, những thanh niên này sẽ theo chân ngài đi vào cuộc chiến tranh sắp xảy ra, ngay sau khi ngọn gió Đông, từng mang ngài đến đây một cách thuận lợi - đúng là gió Đông đã đưa thuyền của sứ giả Céphale đến - nhường chỗ cho ngọn gió Nam.”

❀ ❀ ❀

[1] Dodone: một thành phố ở vùng Épire, miền Tây - Bắc Hy Lạp, nơi có ngôi đền nổi tiếng thờ Jupiter, và một cây sồi phục vụ cho việc loan báo sấm truyền: thông qua tiếng xào xạc của nó người ta biết được ý định của Jupiter.

[2] Tiếng Hy Lạp murmex có nghĩa là “con kiến”. Chú thích của bản dịch tiếng Pháp, trang 550.