Trong khi người hùng Persée, con trai của Danaé, đang kể về những cuộc phiêu lưu này giữa những ông hoàng xứ Éthiopie thì cả đại sảnh trong hoàng cung bỗng dưng náo động: không phải tiếng ca, tiếng nhạc vang lên mừng hôn lễ mà là tiếng la hét báo hiệu một cuộc xung đột vũ trang ác liệt. Và buổi yến tiệc bất ngờ trở nên ầm ĩ và hỗn loạn, có thể ví như mặt biển đang lặng yên bỗng nổi sóng dữ dội vì những trận gió cuồng điên thổi qua.

Đứng đầu trong đám người gây rối là Phénée, em trai của nhà vua, kẻ khơi mào liều lĩnh cho cuộc giao tranh, tay cầm ngọn giáo, cán bằng gỗ cây tần bì, mũi nhọn bằng đồng.

“Nhìn này,” hắn hét to, “ta đây này, ta đến đây để trả thù cái tên đã cướp đi người vợ sắp cưới của ta! Đôi cánh bay vạn dặm của mi sẽ không giúp ích gì cho mi lần này, và ngay cả Jupiter trá hình dưới cơn mưa vàng giả cũng chẳng cứu được mi!”

Khi hắn sắp sửa phóng ngọn giáo thì vua Céphée hét lớn:

“Hoàng đệ làm gì thế? Điên sao mà dấn thân vào tội ác như thế? Đây có phải là cách nhà ngươi tạ ơn vị khách quý của chúng ta về những hành động dũng cảm của người ấy à? Đây có phải là món quà nhà ngươi tặng cho người đã cứu sống con gái ta à? Nếu nhà ngươi muốn biết sự thật thì không phải Persée đã cướp lấy con gái ta từ nhà ngươi mà chính là đám nữ thần ‘Néréide’[1] đáng sợ, chính là vị thần tiên tri đầu có sừng Ammon[2], chính là con quái thú biển, nó đến để ăn cho đầy bụng cái máu thịt của chính ta đó. Nhà ngươi đã mất con gái ta ngay lúc mà nó bị xiềng để chờ chết đó chứ. Trừ phi, có lẽ trừ phi cái lòng độc ác của nhà ngươi cũng muốn con gái ta chết đi, và nỗi đau mất mát của ta sẽ làm nhà ngươi thấy thoải mái ra. Xem ra chẳng thấm thía gì khi nhà ngươi thấy nó bị xiềng, và dù là chú nó, dù là vị hôn phu của nó, nhà ngươi chẳng hề ra tay cứu giúp nó; bây giờ nhà ngươi lại oán trách về chuyện có ai đó đã thực sự cứu sống nó, và nhà ngươi lại muốn giựt về mình phần thưởng của người đó hay sao? Nếu phần thưởng này, dưới mắt nhà ngươi, có vẻ quý giá đến thế, thì đáng lẽ nhà ngươi nên lấy nó từ các tảng đá lớn ở ngoài kia, nơi nó bị xiềng đó. Thôi bây giờ hãy để người đã cứu nó nhận và giữ phần thưởng đó, nhờ anh ta mà tuổi già ta sẽ khỏi bị cô đơn vì không con, không cháu, anh ta xứng đáng vì những thành tích của mình và vì ta đã hứa thế mà. Nhà ngươi hãy hiểu điều này: không phải ta thích Persée hơn nhà người đâu, nhưng chính là hơn cái chết được định trước đó.”

Phinée không mở miệng trả lời; nhưng khi thì nhìn nhà vua, khi thì nhìn Persée, hắn không biết nhắm ngọn giáo về phía ai. Rồi sau một lát do dự, và với tất cả sức lực đến từ sự uất hận, hắn phóng ngọn giáo về phía Persée. Nhưng vô ích. Khi thấy mũi giáo cắm sâu vào chiếc ghế dài, Persée liền nhảy lên một cách hiên ngang từ chỗ ngồi và ném trả ngọn giáo. Nó hẳn đã xuyên thủng trái tim của kẻ tình địch nếu như hắn không nhanh chân ẩn mình sau lưng bàn thờ, và tiếc thay, thằng khốn này đã có được sự an toàn ở đó! Tuy nhiên, ngọn giáo không phải là không có tác động, nó đâm thẳng vào giữa mặt của Rhoetus, và người này ngã vật xuống. Rồi khi ngọn giáo được rút ra khỏi xương thì ông ta giãy giụa đau đớn, máu me văng đầy bàn tiệc.

Cả đám người có mặt bỗng phát rồ vì nỗi tức giận không thể dập tắt, họ vung tay phóng ra giáo mác, và có cả vài người nói ra là Céphée đáng bị giết cùng với tên con rể. Nhưng nhà vua đã nhanh chân rời khỏi cung điện, lên tiếng kêu gọi công lý, thiện tâm và vị thần của sự hiếu khách đến làm chứng là chuyện xảy ra này là ngoài ý muốn của ông. Nữ thần Pallas hiếu chiến chạy đến, đưa tấm khiên ra bảo vệ Persée, đứa em trai[3] của nàng, và khích lệ chàng trở nên kiên cường.

Ở đó còn có một thiếu niên người Ấn Độ tên là Athis, mẹ là Limnée, một tiểu nữ thần ở sông Hằng, đã sinh hạ hắn, theo lời kể, dưới dòng nước trong suốt. Đó là một trai trẻ cường tráng đang ở độ tuổi mười sáu, mang một vẻ đẹp khác thường, càng thu hút thêm nhờ bộ trang phục rực rỡ. Hắn mặc cái áo choàng không tay màu đỏ tía với những đường viền bằng vàng. Một dây chuyền vàng quanh cổ, một vòng xuyến vàng quanh đầu để giữ yên những lọn tóc thơm mùi nhựa trầm hương. Hắn có tài phóng lao tới đích xa nhất rất điêu luyện và tài bắn cung còn điêu luyện hơn nữa. Khi thấy hắn giương cây cung rắn chắc lên, Persée liền chụp lấy khúc củi còn cháy âm ỉ trên bàn thờ đập mạnh vào mặt hắn khiến xương mặt vỡ thành mảnh.

Khi Lycabas[4], người xứ Assyrie, trông thấy khuôn mặt xinh đẹp đẫm máu của Athis - người bạn thân thiết và cũng là người yêu thực sự và công khai của mình - y khóc rống lên thảm thiết trong khi Athis nằm thoi thóp chờ chết dưới vết thương quá nặng. Rồi y chụp lấy cây cung mà Athis đã giương lên trước đó, miệng hét lớn: “Bây giờ là lúc mày phải đánh với tao; mày sẽ tự hào về cái chết của thiếu niên này không lâu đâu, vì nó mang lại cho mày ô nhục hơn là vinh quang đấy!” Nói chưa dứt lời thì mũi tên sắc nhọn đã bay ra khỏi cây cung nhưng nó đến trật đích, chỉ găm vào chéo áo choàng của Persée một cách vô hại. Đứa cháu ngoại của Acrisius[5] nhanh chóng dùng thanh gươm cong có móc, từng cắt đầu Méduse trước đó, chém mạnh vào ngực Lycabas. Nhưng ngay cả khi chết y vẫn còn đưa mắt về phía Athis, những ánh mắt của y trôi nổi trên vùng bóng tối đen đặc, rồi y ngã xuống bên cạnh người tình, mang theo xuống tuyền đài niềm an ủi là trong cái chết cả hai vẫn bên nhau.

Lúc đó thì Phorbas, con trai của Métion, đến từ thành Syène, và Amphimédon, người xứ Lybie, hăm hở lao vào cuộc chiến nhưng trượt chân ngã sóng soài trong vũng máu chảy ướt cả sàn nhà. Trong khi chúng cố sức đứng dậy thì thanh gươm của Persée đã vung tới, một nhát vào sườn của Amphimédon, một nhát vào cuống họng của Phorbas.

Érytus, con trai của Actor, liền vung lên cây rìu chiến có hai lưỡi. Nhưng Persée không dùng đến thanh gươm có móc của mình để tấn công hắn mà lại dùng hai bàn tay cầm đưa lên cao cái liễn pha rượu có nhiều phù điêu, rất nặng, rồi ném mạnh vào đầu địch thủ. Máu đỏ phọt ra từ miệng, hắn ngã xuống, đầu dập xuống sàn nhà, nằm ngửa chờ chết. Rồi nối tiếp nhau một cách nhanh chóng, Persée quật ngã Polydegmon, hậu duệ của nữ hoàng Sémiramis, xong đến Abaris, người xứ Caucase, rồi Lycétus, con trai của Sperchius, Hélix tóc dài không bao giờ cắt, Phlégyas và Clytus. Đôi chân của Persée giờ đạp lên cả đống người nằm hấp hối dưới đất.

Về phần Phinée, không dám đánh tay đôi với kẻ thù của mình nên hắn chỉ ném mạnh ngọn giáo. Vì nhắm dở quá, nó găm vào Idas, một người cố tình không dự vào cuộc chiến, không muốn theo phe nào cả. Anh ta nhìn tên tàn bạo Phinée một cách giận dữ, nói: “Này Phinée, vì tao bị lôi kéo vào cuộc giao tranh này nên hãy biết là mày đã biến tao thành kẻ thù của mày và hãy xem tao trả đũa này.” Và khi sắp sửa ném ngọn giáo của Phinée mà anh ta đã tự rút ra từ thân mình thì anh ta ngã xuống bất tỉnh, cả tứ chi đều chảy cạn hết máu.

Rồi Hoditès, một nhân vật người xứ Éthiopie quan trọng hàng đầu chỉ sau nhà vua, bị giết dưới lưỡi gươm của Clymène; Hypsée đánh nhau với Prothoénor, và Lyncides đánh nhau với Hypsée. Giữa đám người này xuất hiện Émathion, một lão già yêu chuộng công lý và sùng kính thần linh. Vì tuổi cao sức yếu không cho phép cầm lấy vũ khí, lão đành chiến đấu bằng lời nói. Lão sải bước về phía trước, miệng nguyền rủa cuộc đấu đá nghịch đạo này. Và trong khi hai bàn tay già nua yếu ớt cố bám vào một góc bàn thờ thì Chromis vung gươm chém đứt đầu lão: cái đầu rơi thẳng xuống mặt bàn thờ, và ở đó cái lưỡi nửa sống, nửa chết vẫn thốt ra lời chửi rủa rồi cuộc sống thở hắt ra làn hơi cuối cùng giữa những ngọn lửa trên bàn thờ.

Tiếp đó, Brotéas và Ammon đều chết dưới tay Phinée; đó là hai anh em nổi tiếng bất bại với vũ khí là bao tay sắt, nếu như bao tay sắt có thể thắng được lưỡi gươm. Và Ampycus, tu sĩ xứ Cérès, đầu buộc dải vải trắng, cũng chịu chung số phận; và mi nữa, Lampétidès, sinh ra không phải để đánh nhau với người khác như cảnh tượng trước mắt mà để làm chuyện hòa thuận, chơi đàn lia và ca hát: mi đã được lệnh đến đây để làm vui bữa yến tiệc và hát lên những bài ca vui nhộn. Thấy Lampétides đứng riêng rẽ một góc, tay cầm cái gảy đàn bằng ống lông vô hại, Pettalus liền mở miệng chế nhạo: “Mày hãy đi hát tiếp phần còn lại của bài ca ở địa phủ Styx đi,” và đưa kiếm đâm thủng cái thái dương bên trái của tên ca sĩ tội nghiệp. Nó ngã xuống, nhưng các ngón tay đang chết vẫn cố gảy vào các dây đàn lần nữa, và khi đang ngã thì có một âm thanh ai oán vang lên.

Trước cảnh giết người vô tội đó Lycormas tức điên người, thấy không thể không trả thù, liền đưa tay giật lấy một thanh gỗ rất nặng từ cánh cửa bên phải rồi đập mạnh làm gãy cổ tên sát nhân. Và Pettalus ngã vật xuống đất như con bò đực bị giết thịt. Pélatès, sinh ra bên bờ sông Cynips, tìm cách gỡ ra một thanh gỗ khác từ cánh cửa bên trái nhưng đang làm thế thì bàn tay mặt bị ngọn giáo của Corythus, người đến từ xứ Marmarique, đâm thủng và bị găm chặt vào gỗ. Thấy thế, Abas liền đâm vào bên hông của Pélatès một nhát kiếm, và dù đang chết nhưng hắn vẫn không ngã xuống vì bị treo vào cánh cửa nơi bàn tay của hắn như bị đóng đinh. Và Mélanée nữa, người theo phe Persée, rồi Dorylas, người giàu có nhất trong vùng Nasamonia, cũng bị giết - Dorylas sở hữu nhiều ruộng đất không ai bằng, chất đầy rất nhiều thứ gia vị không ai bằng. Ông ta bị một ngọn giáo ném từ một bên đâm vào vùng bẹn, đây là chỗ chết người trên thân thể. Khi Halcyonée - đến từ thành Bactria - kẻ vừa ném giáo, thấy nạn nhân của mình thoi thóp, đôi mắt trợn ngược chờ chết, liền buột miệng: “Tất cả đất đai mày có, giờ chỉ còn mảnh đất trên đó mày đang nằm là thuộc về mày thôi,” và rời bỏ cái thân xác bất động đó.

Để trả thù cho Dorylas, Persée vội vàng rút ngọn giáo từ vết thương còn ấm trên người bạn mình và ném mạnh về phía Halcyonée, nó đâm vào mũi, xuyên qua cổ và lòi ra ở phía sau gáy. Và trong khi thần May mắn còn giúp một tay, chàng cũng giết được Clytius và Clanis, hai anh em có cùng một mẹ nhưng lúc này chết vì hai vết thương khác nhau. Persée dùng cánh tay lực lưỡng của mình ném ngọn giáo có cán làm bằng gỗ tần bì xuyên qua hai đùi của Clytius, trong khi cái hàm của Clanis thì bị một ngọn giáo khác đâm thủng. Rồi lần lượt bị giết là tên Céladon đến từ thành Mendes, tên Astrée có mẹ là người xứ Syrie nhưng cha thì không ai biết, và tên Éthion ngày trước có tài tiên tri nhưng giờ đây bị đánh lừa bởi một cái điềm không thật; rồi Thoactès, tên mang áo giáp cho nhà vua, và tên Agyrtès nổi tiếng xấu vì chuyện giết cha ruột mình.

Persée đã chiến đấu nhiều rồi, vậy mà vẫn phải tiếp tục ra sức nhiều hơn nữa. Vì cả đám địch thủ đó cứ bám riết một mình chàng, tìm cách hạ sát chàng. Họ, từng nhóm, xông vào tấn công chàng từ mọi phía, họ có cùng động cơ là chối bỏ công trạng[6] và lời cam kết[7]. Về phía chàng thì có người cha vợ Céphée với lòng trung thành vô dụng, có cô vợ mới cưới Andromède và bà mẹ vợ Cassiopée, và tiếng la hét của họ vang dội khắp đại sảnh. Nhưng nó bị tiếng vũ khí va chạm chát chúa, tiếng rên la của những người đang chết nhấn chìm. Cùng lúc đó thì Bellone[8], nữ thần Chiến tranh, làm ướt sũng và ô uế bằng máu ngôi nhà thiêng này, và thúc đẩy cuộc giao tranh càng lúc càng ác liệt hơn.

Giờ thì Persée đứng một mình, bị Phinée và một ngàn tên tùy tùng của hắn vây quanh. Những ngọn giáo bay đến, dày đặc trong không trung còn hơn cả mưa đá mùa đông, bay qua sát bên phải, bên trái, bay qua mắt, qua tai. Chàng đứng đó, lưng tựa vào một cột đá lớn, và thế là được bảo vệ từ phía sau, chàng đối mặt với đám đông kẻ thù và chống chọi lại các cuộc tấn công dữ dội của họ.

Tên Molpée, kẻ đến từ xứ Chaonie, tấn công từ bên trái, còn tên Échemmon, đến từ xứ Arabie, thì tấn công từ bên mặt. Giống hệt con hổ cái khi bụng cồn cào vì đói mà nghe tiếng rống của hai đàn bò đến từ hai thung lũng khác nhau nên chẳng biết lao đến đâu trước nhưng lại nôn nóng muốn lao đến cả hai nơi; vì thế mà Persée do dự, không biết nên đánh mạnh qua phía trái hay qua phía phải. Chàng chặn được Molpée bằng một vết thương xuyên đùi hắn và bằng lòng để cho hắn rút lui; nhưng Échemmon thì cứ lao tới liên tục, không cho chàng thì giờ nghỉ tay chút nào, hăm hở muốn gây ra thương tích ở cổ chàng bằng thanh gươm chém tới một cách hung hãn và mạnh mẽ, nhưng lại bị trật đích, nó đâm vào gờ trụ đá lớn và bị gãy: lưỡi gươm văng ra, găm vào cổ chủ nhân nó! Vết thương đó không đủ nặng để làm chết Échemmon, và trong khi hắn còn đứng được, run rẩy, đưa ra hai bàn tay trống không vô dụng thì Persée đâm qua người hắn với thanh gươm có móc của thần Mercure.

Nhưng khi nhận ra sức mình không thể đọ với số lượng đông đảo kẻ thù, Persée kêu lớn: “Bởi vì chính bọn mày đã buộc ta phải đánh nhau nên ta sẽ tìm sự trợ giúp từ kẻ thù riêng[9] của ta. Hỡi những người bạn nào của ta còn ở đây, các bạn hãy quay mặt sang chỗ khác đi.”

Nói thế xong chàng giơ lên cao cái đầu của Gorgone. “Hãy tìm kẻ nào khác đi để làm bọn ta sợ hãi với các trò ma thuật của mày,” tên Thescélus hét lên, và trong khi hắn dang tay định ném ngọn giáo chết người đi thì cả người hắn bỗng nhiên bất động, biến thành một bức tượng bằng cẩm thạch trong cùng một tư thế. Tiếp theo là đến phiên tên Ampyx đâm mạnh mũi gươm vào ngay quả tim của Persée, người có tâm hồn cao thượng, nhưng trong khi đường gươm chưa tới đích thì bàn tay mặt của hắn bỗng trở nên cứng ngắc, không thể cử động theo hướng này hay hướng kia.

Tuy nhiên, tên Nilée, kẻ tự xưng một cách dối trá là hậu duệ của vị thần của con sông Nil bảy nhánh, từng cho khắc trên tấm mộc của mình hình ảnh bảy cửa sông Nil, cái thì bằng bạc, cái thì bằng vàng, hét to: “Hỡi Persée, nhìn này, đây là dòng sông mà từ đó ta đã ra đời. Chắc chắn ngươi sẽ cảm thấy an ủi rất nhiều khi đi xuống địa phủ vì biết mình đã chết dưới tay một anh hùng cái thế như ta.” Những chữ cuối cùng của hắn bị cắt nửa chừng khi còn đang nói ra. Bạn có thể đoán rằng đôi môi mở của hắn còn cố gắng nói nhưng chúng không còn cho lời nói của hắn đi qua.

Éryk lên tiếng trách móc hai tên Thescélus và Nilée: “Chính vì thiếu dũng cảm chứ không phải vì quyền năng của cái đầu con Gorgone mà hai ngươi cứ đứng im một chỗ đó. Hãy cùng ta xông tới, hạ gục gã này và cái trò ma thuật của nó!” Chưa nói xong mà hắn đã bắt đầu bước tới nhưng cái sàn nhà đã giữ chặt hai bàn chân hắn, và tại ngay chỗ đó hắn cứ đứng như một tảng đá bất động, một bức tượng mang đầy đủ áo giáp.

Những kẻ kể trên thực sự xứng đáng với hình phạt mà chúng nhận lấy. Nhưng cũng có người bị oan. Đó là Acontée, một người lính chiến đấu bên phía Persée, chỉ vô tình đưa mắt nhìn mặt Gorgone mà cả người biến ngay thành đá! Tưởng là Acontée còn sống, tên Astyage vung trường kiếm đâm anh ta. Thanh kiếm phát ra tiếng lanh lảnh chói tai; và trong khi Astyage còn ngạc nhiên hết sức thì cũng cái quyền năng lạ lùng đó biến đổi hắn; hắn vẫn đứng yên đó, khuôn mặt hóa đá vẫn giữ nguyên vẻ kinh ngạc. Sẽ mất quá nhiều thì giờ để kể tên những lính tráng cấp thấp đã tử trận. Hai trăm người sống sót sau trận chiến; hai trăm người nhìn đầu Gorgone và hóa đá.

Rốt cuộc, bây giờ Phinée cảm thấy hối tiếc về cuộc chiến không chính đáng này. Nhưng hắn phải làm gì đây? Hắn chỉ thấy những hình tượng ở các tư thế khác nhau, và nhận ra những kẻ tùy tùng của mình; hắn gọi tên từng người, kêu họ cứu giúp, và hầu như không thể tin vào mắt mình, hắn đưa tay chạm vào những người gần hắn nhất: tất cả đều là đá cẩm thạch! Hắn quay mặt đi, chìa hai bàn tay van xin ra phía trước như thú nhận thua trận, hắn nói:

“Hỡi Persée, ngươi là kẻ chiến thắng. Hãy cất đi cái thứ đáng sợ đó, cái đầu Méduse của ngươi khiến người ta hóa đá đó, dù nàng ta là ai chăng nữa, ôi, hãy dẹp nó đi, ta khẩn cầu ngươi đó! Không phải vì ta oán ghét ngươi, không phải vì ta thèm muốn vương quyền mà ta gây ra cuộc chiến này. Đó là để giành lại người vợ mà ta cầm lấy vũ khí. Quyền lấy Andromède làm vợ của ngươi thì tốt hơn vì dựa trên công trạng, còn quyền của ta thì dựa trên sự ưu tiên - ta được hứa cưới nàng trước ngươi mà. Giờ ta bằng lòng nhượng bộ. Đừng cho ta cái gì cả bây giờ, hỡi người đàn ông dũng cảm nhất; chỉ để lại cho ta cuộc sống thôi. Tất cả những gì còn lại là thuộc về ngươi.” Hắn đã nói như thế, mắt không dám nhìn người mà hắn khẩn cầu.

Persée trả lời: “Hỡi tên Phinée hèn nhát bậc nhất kia, đừng sợ nữa. Cái gì ta có thể cho mi - và đó là một món quà lớn đối với tâm hồn hèn hạ của mi - ta sẽ cho mi: mi sẽ không bị lưỡi gươm kia hành quyết. Không, ta chưa nói hết, thay vào đó, ta sẽ biến mi thành một tượng đài có thể trường tồn qua nhiều năm tháng; và trong cung điện của cha vợ ta, ai cũng sẽ luôn thấy mi đứng đó và vợ ta sẽ tìm thấy sự an ủi ở bức tượng của người đàn ông đã được hứa cưới nàng.” Nói xong, Persée mang cái đầu Gorgone đến phía mà Phinée đã quay đi bộ mặt sợ hãi của hắn. Rồi ngay cả khi hắn cố gắng ngoảnh đi thì cổ hắn trở nên cứng lại và chính những giọt lệ trên đôi má hắn cũng biến thành đá. Giờ đây cái khuôn mặt hèn nhát đó được tạc bền lâu trên đá cẩm thạch cũng như cái nhìn van xin, hai bàn tay cầu khẩn, và toàn bộ cái tư thế đê tiện đó nữa.

❀ ❀ ❀

[1] Các nàng “Néréide”, không bằng lòng khi Cassiopée cho rằng bà ta (hay con gái Andromède) thì đẹp hơn họ, đã than phiền với Neptune (Poséidon), và ông thần Biển này đã cho xuất hiện con quái thú từ dưới mặt nước.

[2] Nhà tiên tri Ammon đã nói với vua Céphée là nước Éthiopie sẽ thoát khỏi con quái thú biển nếu cô công chúa Andromède được đem ra làm vật tế thần để chuộc tội.

[3] Nữ thần Pallas (hay Minerve, Athéna) và Perséecó chung cha là Jupiter.

[4] Lycabas: bạn đồng hành của Phinée, và là người tình của Athis.

[5] Mẹ của Persée là Danaé, con gái của Acrisius, vua thành Argos.

[6] Tức sự giải thoátAndromède do Persée thực hiện thành công.

[7] Tức sự cam kết giữa nhà vua Céphée và Persée.

[8] Bellone: nữ thần Chiến tranh theo người La Mã, một trong những nữ thần “Furies”.

[9] Tức cái đầu của Méduse(một trong ba “Gorgone”) đã bị Persée cắt trước đó nhưng vẫn còn giữ khả năng hóa đá những ai nhìn nó.