Trong khi đó, Dédale cảm thấy ghét Crète và cuộc sống lưu vong đã kéo dài quá lâu của mình, mong ước quay về cố hương, tức thành Athènes. Nhưng Crète là một cái đảo, xung quanh là biển, mà ông làm tù nhân trên đấy[1]. “Ông ta có thể chặn đường trốn của ta trên đất và trên biển,” Dédale nói, “nhưng bầu trời thì rộng mở, và ta sẽ ra đi bằng con đường đó. Dù Minos thống trị tất cả nhưng ông ta đâu có thống trị không trung.”

Nói là làm, ông suy nghĩ rất nhiều để tìm ra một phát minh mới và thay đổi các định luật của tự nhiên. Ông sắp đặt các lông chim theo từng hàng, bắt đầu từ cái nhỏ nhất, và cái ngắn hơn bên cạnh cái dài hơn, để mà chúng có vẻ đã lớn dần lên theo một độ dốc như thế. Không khác gì cái khèn sơn dã cổ lỗ với một dãy những ống sậy gắn vào nhau theo thứ tự từ ngắn đến dài. Rồi ông cột chúng lại với nhau ở giữa bằng dây bện và dùng sáp ong cho chúng dính chặt ở phần dưới cùng; sau khi bố trí như thế xong, ông từ từ bẻ chúng cho cong một chút để chúng trông giống như những cánh chim thật sự. Icare, con trai ông, đứng bên cạnh, và không nhận biết là mình sẽ sử dụng những thứ nguy hiểm này nên với vẻ mặt rạng rỡ chàng khi thì đưa tay chụp bắt những lông chim bay lơ lửng trong làn gió nhẹ thổi ngang qua, khi thì dùng ngón tay cái nặn sáp ong có màu vàng, và cứ chơi đùa như thế chàng đã vô tâm làm chậm trễ công việc phi thường của cha mình.

Bây giờ thì nhà sáng chế kiểm tra lần cuối sản phẩm của mình rồi ông mang lên người đôi cánh đó, tìm cách giữ thăng bằng cho thân hình khi bắt đầu lơ lửng trong không khí bị xô đẩy bởi sự đập cánh của ông. Ông cũng dạy cho con trai và dặn dò:

“Này Icare, cha cảnh báo là con nên bay cao vừa phải, bởi vì, nếu con bay thấp quá thì hơi nước sẽ làm nặng đôi cánh, còn nếu con bay cao quá thì mặt trời sẽ đốt chúng. Con hãy bay giữa hai độ cao đó. Và ta cấm con bay về hướng các chòm sao Mục Phu[2], chòm sao Đại Hùng[3] hay về phía thanh gươm tuốt trần của chòm sao Lạp Hộ[4]. Hãy bay theo đường ta dẫn dắt!”[5] Cùng lúc ông dạy cho con các phép tắc bay rồi cột chặt vào vai Icare đôi cánh lạ lùng đó.

Trong khi làm và nói những điều này thì đôi má già nua của ông đẫm lệ, và đôi tay của người làm cha run rẩy. Ông ôm con, cho nó những cái hôn mà số mệnh sẽ không để được lặp lại bao giờ, rồi ông vỗ cánh tung người lên không trung, bay đi trước nhưng vẫn thấy lo lắng cho người đồng hành với mình, như một con chim mẹ dẫn những con chim non mới ra ràng rời khỏi tổ bay vào bầu không khí trống rỗng. Ông thúc giục đứa con trai cố theo mình, bày vẽ cho nó cái nghệ thuật nguy hiểm chết người của cuộc bay, và thỉnh thoảng ông vừa vỗ cánh, vừa ngoái đầu nhìn nó.

Giờ thì từ dưới đất một người đánh cá đang bắt cá với cái cần câu có thể uốn cong, một người chăn cừu đang đứng chống gậy, một nông phu tựa người vào cán cái cày, chợt thấy họ đang bay ngang, lộ vẻ sửng sốt không thể tả, và tin họ là những đấng thần linh mới có thể đi xuyên bầu trời như vậy.

Họ đã vượt qua Samos, đảo dành cho việc thờ phụng bà Junon, ở bên phía trái, cũng như hai đảo Délos và Paros; rồi hai đảo Lébinthos và Calymné có nhiều mật ong, bên phía phải; và chính vào lúc này thì Icare bắt đầu thấy vui sướng với cuộc bay táo bạo này, rồi như bị thúc đẩy bởi nỗi ham muốn khám phá bầu trời bao la trên cao, chàng tung cánh bay lên nữa, bỏ rơi người cha đang bay trước dẫn đường. Những tia nắng nóng bỏng của mặt trời giờ đây gần chàng hơn làm mềm đi những cục sáp có mùi thơm dùng để gắn lông chim trên cánh lại với nhau. Sáp cuối cùng tan chảy, và chàng vỗ lên, vỗ xuống với hai cánh tay trần, nhưng vì không còn đôi cánh nữa, chàng chẳng thể nào tác động lên không khí. Đôi môi chàng, dù còn đang cố gọi tên cha, vẫn bị chìm xuống dưới mặt biển xanh thẳm, và nó mang tên chàng từ đó: Biển Icare.

Nhưng người cha bất hạnh, bây giờ không còn là cha nữa, vẫn gọi: “Icare, Icare ơi, con đang ở đâu? Cha phải tìm con ở nơi nào?” Ông còn gọi nữa, “Icare con ơi!” khi ông bỗng thấy đám lông chim đang nổi lềnh bềnh trên sóng, và ông đâm ra nguyền rủa cái phát kiến của mình. Ông đặt xác Icare trong một ngôi mộ, và vùng đất mà con trai ông được chôn cất thì cũng được gọi theo tên chàng, Icaria.

❀ ❀ ❀

[1] Dédale: bị vua Minos cấm ra khỏi đảo Crète vì tức giận chuyện Dédale đã chỉ vẽ cho Ariane, con gái của Minos, giúp Thésée thoát khỏi mê cung bằng cuộn chỉ cũng như giúp cho mối tình giữa hai người trẻ này nẩy nở, rồi sau đó Ariane bị Thésée bắt mang đi rồi bị bỏ rơi ở đảo Dia (Naxos). Sau đó, Ariane được thần Bacchus lấy làm vợ.

[2] Mục Phu: tức chòm sao Boötes, ở bán cầu Bắc, nằm gần chòm sao Đại Hùng.

[3] Đại Hùng: tức chòm sao Helice (hay Ursa Major, theo người La Mã).

[4] Lạp Hộ (Người đi săn): tức chòm sao Orion nằm ở bán cầu Nam.

[5] Theo cách hiểu của người dịch, Dédale ra lệnh cho con trai không được bay về phía Bắc cực (nơi có Mục Phu và Đại Hùng) và Nam cực (nơi có Lạp Hộ). Thần Mặt trời Apollon cũng từng khuyên đứa con trai Phaéthon háo thắng như thế. Xem Thiên 2.