Thế nhưng, Alcithoé, con gái của vua Minyas, lại không chấp nhận những cuộc hoan lạc mang tính linh thiêng của Bacchus; nàng còn cả gan cho rằng Bacchus không phải là con của Jupiter! Và hai cô chị của nàng cũng đồng tình với sự bất kính này.

Người chủ tế đã ra lệnh cho dân chúng cử hành buổi lễ hội: đàn bà, bất kể chủ hay tớ, phải ngừng công việc, phải che ngực trần bằng một tấm da thú, phải tháo dây buộc tóc rồi đội vòng hoa lên đầu, tay cầm gậy bịt núm thông quấn cành nho. Và ông ta cũng lên tiếng cảnh báo rằng sự thịnh nộ của vị thần sẽ tàn nhẫn nếu ngài bị coi thường. Thế là các bà tuổi trung niên, các cô vợ trẻ, tất cả đều vâng lệnh, để giỏ đồ nghề đan hay dệt sang một bên, bỏ mặc công việc còn dang dở; họ thắp hương, họ khấn vái Bacchus, gọi ngài bằng nhiều tên khác nhau: Bromius, Lyéus, đứa con của sấm sét, được sinh ra hai lần, người độc nhất có đến hai bà mẹ; họ cũng hoan nghênh ông như Nyséus, như Thyonéus tóc dài, hay như Lénéus, người trồng nho làm rượu để đem lại niềm vui cho người đời, rồi Nyctélius, Élélée, cha của tiếng rú, Iacchus, cha của tiếng thét, và Évhan, cha của tiếng khóc, và tất cả các tên khác mà ông được biết đến ở khắp các thị thành Hy Lạp.

Hỡi Liber[1], tuổi thanh xuân của ngài thì vĩnh hằng, thời trai trẻ của ngài thì vô tận; ngài là đáng yêu nhất trong bầu trời cao vòi vọi; khuôn mặt ngài trông như khuôn mặt của một nàng trinh nữ khi ngài xuất hiện trước mặt chúng tôi, không có sừng trên đầu[2]. Phương Đông chấp nhận sự thống trị của ngài đến tận nơi mà sông Hằng xa xôi chảy qua đại lục Ấn Độ tối tăm[3]. Hỡi vị thần tôn kính, chính ngài đã hủy diệt vua Penthée và vua Lycurgue, kẻ thường mang cái rìu trận có hai lưỡi, vì tội báng bổ, và đẩy bọn thủy thủ người xứ Toscane xuống biển. Những con mèo rừng, với bộ dây cương sặc sỡ tròng qua cổ, kéo xe cho ngài; những người đàn bà tôn sùng ngài cũng như những thần Dê, tất cả đi theo ngài, và cái lão già say sưa với rượu vang đó, chống gậy để giữ vững hai chân loạng choạng và khó khắn lắm mới ngồi được yên trên lưng con lừa dị dạng. Ngài đi bất cứ chỗ nào thì cũng vang lên tiếng reo hò của bọn trẻ, tiếng la hét của đám đàn bà, tiếng trống bập bùng, tiếng chũm chọe lanh lảnh, và tiếng sáo ống dài dìu dặt.

“Hỡi thần Bacchus, hãy ở cùng chúng tôi, khoan dung và dịu dàng!” những người đàn bà thành Thèbes khẩn cầu. Và họ thực hiện những nghi thức linh thiêng theo lệnh của người chủ tế.

Chỉ có các cô con gái của vua Minyas là vẫn ở trong dinh thự, làm rối loạn lễ hội bằng những công việc trong nhà không đúng lúc chút nào, cứ chúi đầu dệt len, xe chỉ hay cứ quanh quẩn bên khung cửi, và thúc giục đám tì nữ làm việc. Rồi một trong ba chị em, khéo léo dùng ngón tay cái kéo sợi chỉ ra một lúc, nói:

“Trong khi các đàn bà khác bỏ mặc công việc của mình mà tụ tập ở cái gọi là lễ hội đó, thì chúng ta, những kẻ thờ Pallas, một vị nữ thần chân chính hơn, hãy làm nhẹ bớt công việc hữu ích của đôi bàn tay bằng cách nói chuyện này, chuyện nọ, và để làm khuây đi những giờ dài tẻ nhạt này, hãy thay phiên nhau mà kể ra những câu chuyện, và tất cả những người khác lắng nghe.”

Hai cô chị đồng ý và xin cô bắt đầu trước tiên. Cô đắn đo một lúc, chưa biết chọn chuyện nào để kể vì cô biết rất nhiều chuyện. Cô lưỡng lự, không biết có nên kể chuyện của bà Dercétis của thành Babylone, mà như dân xứ Syrie thường tin, là người đã biến thành cá, cả thân hình bọc vảy và bơi tung tăng trong một hồ nước nhỏ; hay là chuyện cô con gái của bà Dercétis, bị biến thành con bồ câu trắng, đã sống những năm cuối cùng đậu trên những bức tường thành cao ngất; hay là một cô tiểu nữ thần nào đó, bằng những câu thần chú hay các loại cây thuốc cực mạnh, đã biến đổi cơ thể của vài đứa trai trẻ thành những con cá im hơi lặng tiếng, cho tới ngày bản thân cô ta cũng thành cá luôn; hay là chuyện cây dâu tằm, trước đây nó từng cho ra quả màu trắng, giờ thì có quả màu đỏ sậm do lấm máu. A, câu chuyện cuối cùng này có vẻ hay nhất, tuy nó tới giờ chưa được biết đến nhiều. Nàng bắt đầu kể, tay vẫn quay đều các sợi chỉ len.

❀ ❀ ❀

[1] Minyas: vua ở thành Orchomène thuộc vùng Béotie, có ba con gái là Leucippé (hay Leuconoé), Arsippé (hay Arsinoé) và Alcithoé (hay Alcathoé), được gọi chung là những “Minyade”. Họ vừa dệt len, vừa thay phiên nhau kể các câu chuyện có chung đề tài là Bacchus, vị thần trừng phạt tàn bạo những ai không thờ phụng mình.

[2] Liber: một tên khác của Bacchus.

[3] Theo truyền thuyết về Bacchus, thần Hermès (hay Mercure, theo người La Mã) có lần biến Bacchus thành con dê con nhằm tránh sự trả thù của Junon (Héra), vợ của Jupiter.