Và bây giờ những người Argonaute rẽ sóng ngang dọc ở các vùng biển trên con thuyền được đóng ở Pagase[1]. Họ đã gặp Phinée[2] đang kéo dài kiếp sống già cả trong sự mù lòa; Zétès và Calaïs, hai đứa con trai của Borée, đã xua đuổi những con chim harpy[3] ra khỏi nơi mà ông vua bất hạnh này có mặt. Sau khi trải qua nhiều cuộc mạo hiểm dưới sự lèo lái của người thủ lãnh Jason lừng lẫy, cuối cùng họ đến được con sông đầy bùn tên Phase có nước chảy cuồn cuộn nằm ở xứ Colchide.

Ở đó họ đến gặp nhà vua Aeétès và yêu cầu ông trả lại Bộ Lông Cừu Vàng[4] mà Phrixus đã trao cho ông trước đây; và trong khi nhà vua ra điều kiện là họ phải thực hiện một số lớn công việc cực kỳ nguy hiểm trước đã thì con gái ông, Médée, bỗng cảm thấy một ngọn lửa bốc cháy dữ dội trong lòng khi gặp Jason.

Nàng cứ loay hoay tìm cách chống chọi nỗi đam mê này rất lâu, nhưng khi thấy lý trí không thể chế ngự được lòng ham muốn điên dại, nàng đành tự nhủ: “Cố chống nó cho lắm thì cũng vô ích thôi, Médée à, có vị thần nào đó, ta không biết ai, đang phản đối mi đó; ta tự hỏi nếu cái này, hay ít ra cái gì đó tương tự, là cái mà người ta thực sự gọi là tình yêu. Hay tại sao những nhiệm vụ mà cha ta ép buộc Jason phải làm thì có vẻ quá gian lao? Chúng quả thật là quá gian lao đó! Tại sao ta lại lo sợ là cái chết có thể xảy đến với chàng, người mà ta gặp lần đầu mới đây thôi? Đâu là nguyên do của tất cả sự lo sợ này? Hãy dập tắt, nếu mi có thể làm thế, ngọn lửa tình này, mà mi cảm thấy trong con tim trinh trắng của mi, hỡi cô gái bất hạnh! Ôi, giá mà có thể thì ta đã tự chữa lành rồi! Nhưng có một quyền năng lạ lùng nào đó cứ giữ ta lại, dù ta chẳng muốn chút nào. Nỗi ham muốn rủ rê ta theo hướng này, lý trí thì thuyết phục ta theo hướng khác. Ta thấy và muốn làm điều tốt đẹp hơn nhưng ta lại đi theo cái tồi tệ hơn. Tại sao mi, một nàng trinh nữ vương giả, để lòng mình thiêu đốt vì một người đàn ông xa lạ, tại sao lại nghĩ đến hôn nhân ở một thế giới xa xôi? Đất nước này cũng có thể cho mi một đối tượng xứng đáng với tình yêu của mi mà. Thôi, dù chàng trai ấy sống hay chết, thì chuyện đó là ở trong tầm tay của các đấng thần linh.

Nhưng không! Cầu cho chàng sống! Ta có thể nguyện cầu cho chàng sống, dù không yêu chàng đi nữa. Chàng đã làm gì phạm tội chưa nào? Ai mà không, ngoại trừ những kẻ vô tình,vô tâm, rung động trước tuổi trẻ, dòng dõi cao sang và lòng dũng cảm của Jason cơ chứ? Ai mà không, dù chưa thấy các phẩm chất khác, rung cảm trước vẻ đẹp của chàng cơ chứ? Chắc chắn là chàng đã làm con tim ta loạn nhịp. Nhưng trừ phi ta giúp chàng một tay, chàng sẽ bị thiêu cháy dưới những luồng hơi nóng như lửa do con bò mộng có chân bằng đồng thở ra, hay chàng sẽ đối đầu với những kẻ thù từ dưới đất chui lên, chúng sinh ra từ những hạt giống mà chàng đã gieo, hay là chàng sẽ bị đưa đến trước miệng con rồng háu ăn như là miếng mồi giống như bất cứ con thú hoang dã nào khác. Nếu ta cho phép điều này xảy ra thì ta sẽ thú nhận mình là đứa con của một con cọp cái, là mình chỉ có sắt và đá trong tim. Nhưng tại sao ta không thể nhìn chăm chú trong khi chàng chết, và làm bẩn cặp mắt đồng lõa của mình qua cái cảnh tượng như thế? Tại sao ta không kích động chống lại chàng những con bò mộng, những chiến binh hung hãn từ đất sinh ra, và con rồng không bao giờ ngủ? Thôi, hãy để các đấng thần linh chọn lựa điều tốt đẹp hơn!

Nhưng không phải bằng những lời cầu nguyện thần linh mà ta giúp đỡ chàng, mà bằng những hành động của ta. Nếu thế thì ta có phản bội vương quốc của cha ta hay không? Và có phải một kẻ xa lạ nào đó, hoàn toàn không ai biết, sẽ được ta cứu giúp, nhờ ta mà sống sót, rồi lại xuống thuyền ra đi, không có ta đi cùng, và trở thành chồng của một người nào khác, trong khi ta, Médée, bị bỏ lại để nhận sự trừng phạt không? Nếu chàng có thể làm điều đó, nếu chàng có thể yêu một người đàn bà khác hơn ta thì hãy để chàng chết đi, tên đàn ông vong ân bạc nghĩa!

Nhưng không: vẻ mặt tươi đẹp của chàng, sự cao thượng của tâm hồn chàng, sự duyên dáng của tướng mạo chàng, không làm ta lo sợ một sự lừa dối hay sự vong ân. Và chàng sẽ đưa ra lời cam kết với ta trước đã, và ta sẽ thúc ép các đấng thần linh đứng ra làm chứng cho sự đính ước của chàng và ta.

Tại sao mi lo sợ khi mọi sự đều an lành? Bây giờ là đã đến lúc hành động rồi đấy! Đừng chần chờ gì nữa! Jason sẽ mang ơn mi mãi mãi. Chàng ta sẽ lấy mi làm vợ trong cuộc hôn phối trang nghiêm. Khi ấy mi sẽ được đông đảo đàn bà con gái trong khắp các tỉnh thành Hy Lạp chào đón nồng hậu như vị cứu tinh của chàng.

Nếu thế thì có phải ta sẽ xuống thuyền ra đi, bỏ lại đây em gái, em trai, cha ta cũng như đất nước ta cùng các thần linh không? Thật ra, cha ta thì tàn bạo, đất nước ta thì man rợ, và em trai thì còn thơ dại, em gái thì có nhiều thiện ý với ta; và ta mang trong người vị thần vĩ đại nhất! Ta sẽ không bỏ lại đàng sau những điều tuyệt vời nhưng mà đi đến những điều tuyệt vời đang chờ đợi ta: sự vinh quang của kẻ đã cứu sống những người Argonaute[5] trẻ tuổi; niềm vui biết được một đất nước tốt đẹp hơn, những thành phố vang danh đến tận đây, nền văn hóa và các bộ môn nghệ thuật của những nước văn minh; và người đàn ông mà ta sẽ không chấp nhận trao đổi để lấy về những gì quý giá nhất của thế gian, đó là Jason, người con trai của Éson!

Với Jason là chồng của riêng ta, ta sẽ là một người đàn bà hạnh phúc, được thần linh yêu quý, và đầu ta sẽ chạm đến các vì sao trên trời. Và có người nói về những ngọn núi nào đó, chúng va chạm vào nhau ở giữa biển[6], về Charybde, nỗi lo sợ của dân thủy thủ, nó khi thì hút sâu xuống những con sóng, khi thì phun chúng ra tung tóe; và về Scylla[7] tham tàn, được bảo vệ xung quanh bởi một đàn chó hung dữ, tiếng sủa của chúng vang dội khắp vùng biển Sicile! Không sao! Cứ giữ chặt những gì ta yêu quý, cứ yên nghỉ trong vòng tay của Jason, ta sẽ vượt qua sóng to gió cả ở những vùng biển xa xôi; trong sự ôm ấp an toàn của chàng, ta sẽ không sợ gì cả; hay nếu ta có sợ chút nào thì chỉ là sợ cho chồng ta thôi.

Nhưng có phải mi gọi cái đó là hôn nhân không, hỡi Médée, và bao che lỗi lầm của mi bằng những cái tên mỹ miều? Không, tốt hơn mi hãy nhìn xa về phía trước để thấy tội ác mà mi sắp sửa phạm thì to lớn biết bao, và hãy tránh xa nó khi mi còn có thể.”

Nàng đã nói xong. Và đứng trước mắt nàng là sự chính trực, lòng hiếu thảo và sự khiêm cung; và tình yêu, bị đánh bại, bây giờ sắp sửa chạy trốn.

Nàng đi đến một bệ thờ cổ xưa của Hécate[8], con gái của Persès, nằm kín đáo trong một khu rừng nhiều bóng râm. Nàng cảm thấy mình bây giờ cứng rắn hơn vì những ngọn lửa của nỗi đam mê bị xua đuổi thì đã lụi tàn; nhưng khi nàng thấy Jason thì những ngọn lửa đó lại bùng cháy. Hai má ửng hồng, rồi cả khuôn mặt trở nên tái xanh lần nữa; và như một tàn lửa nhỏ xíu nằm vùi dưới lớp tro bỗng nhờ một gợn gió mà sống lại, bùng lên, lấy lại sức mạnh khi trước, tình yêu âm ỉ của nàng mà các bạn hẳn có thể tưởng đã chết rồi bây giờ bất ngờ rực sáng khi nàng nhìn sững chàng trai trẻ đứng trước mặt mình.

Và cũng thật tình cờ là Jason trông đẹp hơn thường lệ vào ngày hôm đó: bạn có thể tha thứ cho nàng vì đã đem lòng yêu một người như thế. Nàng nhìn chàng đăm đăm, mắt không rời được khuôn mặt chàng như thể nàng chưa hề thấy nó trước đó; và trong sự si mê của mình, nàng không thể tin chàng là người phàm khi nhìn khuôn mặt quá ư đẹp đẽ ấy, và cũng không thể đưa mắt nhìn sang chỗ khác. Nhưng khi con người xa lạ đó đưa tay cầm lấy bàn tay mặt của nàng, bắt đầu nói, giọng dịu dàng, yêu cầu nàng cứu giúp, hứa sẽ lấy nàng làm vợ, thì nàng bật khóc và trả lời:

“Em sẽ lo liệu về những gì em phải làm; và không phải vì em không biết sự thật mà em sẽ bị ô nhục, nhưng chính là tình yêu đó. Nhờ em cứu giúp, anh sẽ sống sót; nhưng một khi được bình yên rồi thì anh phải giữ trọn lời hứa đấy nhé!” Trước bàn thờ thiêng liêng của nữ thần Hécate, trước vị thần cai quản khu rừng này, trước thần Mặt trời thấy suốt càn khôn và cũng là cha của vua Aeétès[9], người sẽ thành cha vợ tương lai của chàng, trước những thắng lợi mà chàng hy vọng, trước những hiểm nguy mà chàng sắp đối đầu, chàng thề sẽ trung thành với lời hứa của mình. Médée tin chàng; và ngay lập tức, nàng trao cho chàng các loại thảo dược có ma thuật, dạy chàng cách dùng; lòng tràn ngập niềm vui, chàng quay về chỗ ở tạm của mình.

Ngày hôm sau, khi rạng đông đã đuổi xong những ngôi sao nhấp nháy trên bầu trời, dân chúng tụ tập trên quãng đồng thiêng liêng dành cho thần Chiến tranh Mars, và đứng nhìn từ những chỗ cao. Nhà vua ngồi giữa đám tùy tùng, vận trang phục màu đỏ tía, nổi bật với cây vương trượng bằng ngà. Nhìn này! Đó là những con bò mộng có chân bằng đồng đang đi tới, thở ra lửa từ hai lỗ mũi bằng sắt khiến cho đám cỏ dưới chân chúng héo úa ngay lập tức. Và giống như lò đốt đầy ắp thì thường gây ra tiếng động gầm gừ, hay như đá vôi cháy trong lò nung nóng dần lên và kêu xì xì khi bị dội nước, ngực và cuống họng khô rang của các con bò này cũng kêu gầm gừ với những ngọn lửa bị dồn nén bên trong. Tuy thế, Jason vẫn bước tới trước để đương đầu với chúng.

Trong khi chàng tiến tới gần thì những con thú hung hãn này quay về phía chàng bộ mặt khủng khiếp và những cái sừng nhọn hoắt có đầu bịt sắt của chúng, cào cấu mặt đất bụi bặm với những bàn chân có móng chẻ, và cả không gian thì đầy ắp tiếng rống đi theo những luồng khói và lửa. Đám người Argonaute thấy sợ đến cứng đờ người. Jason bước đến gần sát những con bò, không cảm thấy hơi thở nóng như nung của chúng chút nào, chắc chắn là nhờ ma thuật ghê gớm của những thảo dược mà Médée đã trao cho; và chàng đưa bàn tay táo bạo ra vuốt ve cái yếm bò lủng lẳng của chúng rồi đặt lên cổ chúng cái ách và buộc chúng phải kéo cái cày rất nặng để vỡ đất trên cánh đồng tới giờ chưa từng tiếp xúc với lưỡi sắt. Người dân xứ Colchide của vua Aeétès tỏ ra sửng sốt nhưng những người Argonaute vui mừng la hét, khích lệ hơn nữa sự can đảm của người anh hùng.

Tiếp đó, chàng lấy ra từ chiếc mũ đồng những cái răng của con rắn và gieo chúng xuống cánh đồng vừa mới cày. Đất làm mềm ra những hạt giống này mà trước đó bị ngâm trong nọc độc của con rắn, rồi những cái răng đó nở to ra và mang hình dạng mới. Giống như cái bào thai từ từ trở thành con người trong bụng mẹ, và được hoàn thiện trong đó tất cả những bộ phận của nó, và sẽ không ra ngoài để sống trong bầu không khí chung cho tới khi hình hài của nó được phát triển đầy đủ, thì sau khi hình hài con người được hoàn thiện sau thời kỳ thai nghén trong bụng của mẹ đất, các chiến binh vụt hiện ra đông đúc trên cánh đồng, và còn lạ lùng hơn nữa, họ đồng loạt vung những thứ vũ khí được sinh ra cùng lúc với họ.

Đám người Argonaute, lần này, khi thấy chúng đâm những ngọn giáo sắc nhọn vào đầu Jason thì sợ hãi ra mặt, tay chân rụng rời. Cả Médée nữa, dù đã có biện pháp phòng vệ chàng, nàng vẫn thấy hoảng hốt; và khi thấy chàng đơn độc chống đỡ trước sự tấn công của quá nhiều kẻ thù, nàng tái xanh mặt, máu gần như ngừng chảy, cả người lạnh ngắt khiến nàng phải ngồi xuống. Và, lo rằng các loại thảo dược có ma thuật mà nàng đã trao cho chàng trước đó không đủ mạnh, nàng liền hô câu thần chú để tăng cường hiệu quả của chúng và còn gọi đến những phép thuật bí mật của riêng mình. Nhưng chàng đã ném một phiến đá nặng vào giữa đám kẻ thù, và việc này bỗng chuyển sự cuồng bạo của chúng đang nhắm vào chàng sang chính bọn chúng. Thế là những người anh em sinh ra từ lòng đất đó lần lượt chết vì những vết thương gây ra giữa họ với nhau, họ chết hết vì cuộc huynh đệ tương tàn này.

Đám Argonaute nhiệt liệt khen ngợi chàng trai thắng trận, chụp lấy người chàng và thắm thiết ôm hôn chàng trong vòng tay họ. Cả mi nữa, Médée, nàng công chúa trong một xứ sở còn man rợ, hẳn cũng đã muốn ôm hôn người chiến thắng; nhưng sự khiêm cung đã ngăn chặn mi lại. Tuy thế, mi vẫn muốn ôm hôn chàng nếu như sự lo ngại cho thanh danh của mi không giữ mi lại. Những gì được phép làm thì mi đã làm, tức là đưa mắt nhìn chàng đăm đăm với niềm vui thầm lặng, và cảm tạ những phép thuật và những đấng thần linh đã trao chúng cho mi.

Bây giờ chỉ còn lại một công việc khó khăn nữa là làm ngủ say con rồng luôn luôn cảnh giác bằng những thảo dược có sức gây mê. Sinh vật này trông nổi bật nhờ cái mào trên đầu, cái lưỡi chẻ ba và những cái răng nanh cong như móc; nó là kẻ canh giữ quái ác của cái cây có ánh lóng lánh của vàng[10]. Nhưng khi Jason hắt lên người nó nước vắt của một loại thảo dược nào đó có tác dụng Léthé[11] và niệm ba lần câu thần chú có thể mang đến giấc ngủ yên lành, làm mặt biển đang sóng to gió cả trở nên êm ả, làm những dòng sông nước chảy cuồn cuộn trở nên lặng lờ; rồi đôi mắt con rồng đó, tới giờ chưa hề chợp mắt, từ từ khép lại. Và chàng trai dũng cảm lấy được Bộ Lông Cừu Vàng. Tự hào với chiến lợi phẩm này, và mang theo một chiến lợi phẩm thứ hai nữa, tức là người đã giúp chàng thắng cuộc, Jason và Médée, giờ là vợ chàng, lên đường trở về quê hương chàng, và hai người đặt chân đúng lúc lên bến cảng Iolcos[12].

❀ ❀ ❀

[1] Jason: thủ lãnh của những người Argonaute, người anh hùng trong cuộc phiêu lưu tìm kiếm Bộ Lông Cừu Vàng (The Golden Fleece). Ở đây tác giả Ovide chỉ kể sơ qua câu chuyện khá dài này: Jasonlà con trai duy nhất còn sống sót của vua Éson xứ Iolcos (Hy Lạp) sau khi ông bị người em trai Pélas tiếm ngôi và sát hại cả gia đình. Jason được con nhân mã Chiron bảo vệ và nuôi dưỡng từ nhỏ. Khi trưởng thành chàng trở về nước và yêu cầu Pélas trả lại ngôi báu cho mình. Pélas đồng ý với điều kiện tiên quyết là chàng phải tìm ra và mang về Bộ Lông Cừu Vàng, một sứ mệnh hầu như bất khả thi. Jason ra đi với khoảng năm mươi người Hy Lạp dũng cảm (Argonaute) trên con thuyền Argo…

[2] Médée: con gái vua Aeétès của xứ Colchide, nổi tiếng là có phép thuật cao cường.

[3] Pagase: một cảng biển ở vùng Thessalie (Hy Lạp).

[4] Phinée: một ông vua xứ Thrace, và cũng là một nhà tiên tri, vì làm mất lòng Jupitermà bị ông này trừng phạt cho đui mù và đói khát.

[5] Harpy: quái vật độc ác có khuôn mặt người đàn bà, nhưng mang thân chim có đủ cánh, móng vuốt. Hai con trai của Borée, người nhưng lại có cánh, đuổi được chúng đi vì chúng giật lấy hay làm bẩn thức ăn của Phinée đui mù khiến ông thường bị đói. Để đền ơn, ông chỉ dẫn đường đi tới vùng Colchide ở phía Đông Biển Đen cho hai chàng trai này.

[6] Bộ Lông Cừu Vàng: đó là bộ lông của con cừu đực Chrysomallos có cha là Neptune (Poséidon) và mẹ làThéophané. Hai người này phải tự biến dạng thành cừu đực và cừu cái để gặp và ân ái với nhau. Chrysomallos đã cứu được Phrixus, con vua Athamas, thoát chết và đưa chàng tới xứ Colchide. Tại đây, Phrixus lại dùng con cừu đực Chrysomallos này làm vật hiến sinh cho Jupiter và tặng bộ lông vàng của nó cho vua Aeétès của xứ Colchide. Ông vua này cột bộ lông vào một cây sồi trong khu rừng dành cho Mars, thần Chiến tranh, và cho một con rồng canh giữ.

[7] Argonaute: còn được gọi là người Achéen, tức người sống ở Achaia (từ chỉ Hy Lạp đại lục, không tính đến các đảo). Trong cuộc Chiến tranh thành Troie (theo sử thi Iliade của Homère, thế kỷ thứ 8 trước Công nguyên), người Achéen là người Hy Lạp trong các đạo quân tấn công Troie.

[8] Hai đảo đá tên là Symplégades trôi nổi và thường va đập vào nhau khiến tàu thuyền đi giữa chúng bị ép nát.

[9] Charybde và Scylla: hai chỗ thuộc biểnSicile, nằm trong eo biển Messine, được xem là đặc biệt nguy hiểm khi đi qua đối với những nhà hàng hải.

[10] Hécate: nữ thần của Ma thuật và các Ngã tư, Ngã ba đường, được biểu hiện bằng người đàn bà có ba đầu.

[11] Aeétès: được xem là có cha là thần Mặt trời Apollon (hay Hélios), có mẹ là Perse. Ông là cha của nàng Médée.

[12] Bộ Lông Cừu Vàng được treo ở cây này.