‘Cérès[1] là người đầu tiên xới đất lên với cái cày có móc; người đầu tiên mang đến cho con người trên thế giới ngũ cốc cũng như các thực phẩm để ăn; người đầu tiên cho chúng ta luật pháp. Mọi thứ đều là quà tặng của Cérès. Bà phải là chủ đề bài hát của tôi. Ước gì tôi có thể hát một cách xứng đáng với bà! Nhưng chắc chắn là nữ thần này xứng đáng với bài hát của tôi.

Cái đảo Sicile rộng lớn được ném lên trên thân thể của tên khổng lồ Typhée, cả sức nặng kinh khiếp của đảo nằm đè lên hắn, đây là hình phạt dành cho kẻ dám nuôi tham vọng tìm một chỗ ở trên thượng giới. Quả thực là hắn có vùng vẫy và thường ráng sức để đứng lên lại; nhưng bàn tay mặt của hắn thì bị giữ chặt bởi mũi đất nhô ra biển Pélore-Ausonie, và bàn tay trái bởi mi đấy, hỡi mũi đất Pachynos. Còn mũi đất Lilybée thì đè lên đôi chân hắn, và ngọn núi lửa Etna chặn cái đầu hắn xuống. Nằm ngửa dưới ngọn núi này, tên Typhée hung dữ phun tro và hộc lửa từ miệng hắn ra ngoài. Hắn thường thu hết sức lực cố đẩy ra cả cái sức nặng của đất, cố lật đổ những ngọn núi lớn, những thành phổ để khỏi đè lên thân thể hắn nữa, và lúc đó thì các trận động đất xảy ra, và ngay cả Pluton[2], vua của cõi âm, cũng thấy lo sợ vì lỡ vỏ trái đất bị nứt toát ra thì ánh sáng mặt trời sẽ theo các vết nứt rộng đó mà thâm nhập tận các địa phủ và gây khiếp đảm nơi những hồn ma bóng quế.

Lo sợ trước thảm họa có thể xảy đến này, Pluton đã rời các địa phủ tối tăm. Lên cỗ xe kéo bởi những con ngựa đen, ông đi khắp các vùng đất của đảo Sicile, cẩn thận xem xét các nền móng của chúng. Sau khi kiểm tra và bằng lòng vì thấy không có gì sụt lở hay sụp đổ, ông gạt nỗi sợ qua một bên.

Ngồi trên ngọn núi thiêng Éryx[3] của mình, tay ôm đứa con trai có đôi cánh trên người, nữ thần Vénus thấy Pluton cứ đi tới đi lui mãi, liền buột miệng kêu lên: ‘Này con trai Cupidon của ta, thủ túc của ta, cội nguồn mọi quyền năng của ta, bây giờ hãy lấy ra bộ cung tên từng giúp mi chinh phục mọi người đó, hãy bắn các mũi tên bay rất nhanh của mi vào tim của vị thần kia mà cái vương quốc cuối cùng của vũ trụ gồm ba vương quốc đã rơi vào tay ông ta[4]. Mi chế ngự chư thần ở cõi trời và ngay cả Jupiter nữa; mi chinh phục và kiểm soát chư thần ở đại dương, kể cả Neptune, kẻ cai quản chư thần ở các biển này nữa. Vậy thì tại sao Pluton là ngoại lệ chứ? Tại sao không mở rộng đế chế của mẹ mi, và của riêng mi nữa? Một phần ba của thế giới thì không nhỏ đâu con. Vả lại, ở trên thượng giới chúng ta bị khinh bỉ, đó là một nỗi đau kéo dài rất lâu, và quyền năng của tình yêu giảm xuống cùng với quyền năng của riêng ta! Mi không thấy Minerve và cô gái đi săn Diane, đã chống cự lại ta sao[5]? Và cả đứa con gái của Cérès nữa, tên là Proserpine đó, sẽ mãi là trinh nữ nếu ta cứ để mặc nó, vì nó mong ước được như hai đứa kia. Nhưng mi, vì lợi ích của vương quốc chung[6] của chúng ta, có thể kết nối nữ thần đó với bác của nó[7] mà.’ Vénus đã nói như thế.

Cupidon tuân theo lời yêu cầu của mẹ liền mở bao đựng tên ra, chọn ra một cái trong một ngàn mũi tên, cái sắc nhất, bảo đảm nhất, tùng phục cây cung nhất. Rồi dùng đầu gối làm chỗ tựa, nó giương cung và bắn mũi tên có gai đó xuyên qua quả tim của Pluton.

Có một cái hồ nước sâu nằm không xa thành lũy Henna[8] bao nhiêu tên là Pergus. Con sông Caÿstre[9], trên dòng nước chảy êm ả của mình, không nghe được nhiều tiếng hát của thiên nga hơn cái hồ này. Một khu rừng cây bao quanh hồ từ mọi phía và lá rừng tạo thành một mái hiên che chắn những tia nắng mặt trời nóng bức. Những cành cây cũng làm cho không khí dịu mát, và những bông hoa có màu sáng mọc nhiều trên mặt đất ẩm ướt. Đây là nơi có mùa xuân kéo dài vô tận. Bên trong khu rừng nhỏ này Proserpine chơi đùa, hái hoa tím dại hay hoa huệ trắng. Với sự hăng hái của một cô gái trẻ, nàng chất hoa đầy cái giỏ và trên ngực áo mình, tìm cách vượt qua các bạn chơi cùng trong việc hái hoa. Nàng có ngờ đâu là Pluton đã trông thấy nàng, yêu nàng, và nhanh như chớp, bắt nàng đi.

Ôi, tình yêu của ông vua Cõi âm sao vội vã đến thế! Cô gái hốt hoảng la hét gọi mẹ, gọi bạn, nhưng gọi mẹ nhiều hơn, giọng càng lúc càng thảm thiết. Ngực áo nàng đã rách nên các cánh hoa mà nàng đã hái trước đó bị rơi ra ngoài, và nhìn thấy những cánh hoa rơi tan tác đó ngay trong lúc này khiến quả tim của cô gái trinh trắng như nàng lại thấy đau buồn hơn. Kẻ bắt cóc nàng cho cỗ xe chạy thật nhanh, khích lệ các con ngựa bằng cách gọi tên từng con, giật mạnh dây cương đã được nhuộm màu tối trên cổ và trên bờm chúng; ông ta băng nhanh qua những cái hồ sâu, qua những cái ao của các vị thần Palique, nơi bốc lên mùi lưu huỳnh thoát ra sôi bỏng từ một kẽ nứt trong mặt đất, và qua những vùng quê mà những người ‘Bacchiade’, một giống dân xuất thân từ thành Corinthe nằm giữa hai cái biển, đã xây dựng một thành phố ở giữa hai hải cảng không bằng nhau về kích thước[10].’

❀ ❀ ❀

[1] Cérès: nữ thần của Ngũ cốc, con gái của Saturne (hay Cronos, theo người Hy Lạp) và Rhea, và là em gái cùng cha cùng mẹ của Jupiter, và cũng là người tình một thời của ông này, có chung với nhau đứa con gái là Proserpine (hay Perséphone theo người Hy Lạp).

[2] Pluton (còn được gọi là Dis hay Hadès) là anh trai của Jupiter.

[3] Núi Éryx nằm ở phía Tây đảo Sicile (thuộc nước Ý ngày nay).

[4] Ba anh em trai Jupiter (Zeus), Neptune (Poséidon) và Pluton(Hadès) chia nhau cai quản vũ trụ (gồm ba phần, hay ba vương quốc): Jupiter giữ cõi trời, Neptune giữ các đại dương và Pluton giữ cõi âm.

[5] Minerve và Diane: hai nữ thần có quyết tâm giữ gìn trinh tiết của mình, không chịu yêu hay lấy ai làm chồng.

[6] Hai mẹ con Vénus (Aphrodite) và Cupidon (Amor, Cupid) đều là thần Tình yêu.

[7] Proserpine (Perséphone) có cha là Jupiter (mẹ là Cérès) trong khiPluton là anh trai của Jupiter, tức là bác của nàng. Pluton cũng là anh ruột của Cérès nữa.

[8] Henna: tên một thành phố và vùng phụ cận ở đảo Sicile.

[9] Caÿstre: tên con sông ở Lydie (một vùng đất thuộc Thổ Nhĩ Kỳ bây giờ). Chú thích của bản dịch tiếng Anh, trang 94. Ý câu này là hồ Pergus có nhiều thiên nga hơn con sông này.

[10] Bacchiade: họ từ Corinthe (Hy Lạp), một eo đất nằm giữa hai biển, đến đảo Sicile (Ý) và lập ra thành phố Syracuse ở đó, tại một vị trí thiên nhiên có nhiều thuận tiện: một đảo tên là Ortigie nằm giữa hai bến cảng, một cái lớn và một cái nhỏ… Theo chú thích của bản tiếng Pháp, trang 538.