Bây giờ thì Lucifer[1] đã đuổi hết bóng đêm và đưa vào ánh sáng ngày mới, gió Đông đã ngừng thổi và những đám mây ẩm ướt bắt đầu nổi lên trong bầu trời. Và gió Nam ôn hòa đã mang sứ giả Céphale trở về bình yên cùng với đoàn quân của vua Éaque, thuyền đi nhanh hơn nhờ thuận gió, và cập bến gần thành Athènes sớm hơn họ tưởng. Trong khi đó vua Minos tàn phá vùng duyên hải Lélèges, và cho binh lực của mình thử sức ở thành Mégare do Nisus trị vì. Ông vua này có, nằm giữa mái tóc đã ngả sang màu xám sang trọng, một lọn tóc sáng màu đỏ tía mà sự an ninh của ngai vàng của ông tùy thuộc vào việc bảo toàn nó.
Sáu mùa trăng đã qua đi, vậy mà số phận cuộc chiến vẫn chưa ngã ngũ; đôi cánh do dự của Chiến thắng vẫn bay qua, bay lại giữa hai bên từ lâu lắm rồi. Sau bức tường thành có âm thanh êm ái là một cái tháp lộng lẫy, nơi mà Apollon, con trai của Latone, theo lời kể, đã đặt cây đàn lia bằng vàng, và âm nhạc của nó còn vương vấn trong các phiến đá. Vào những ngày còn thanh bình, Scylla, con gái của Nisus, thường leo lên tháp, ném ra các viên sỏi để nghe tiếng đàn vang lên từ đá. Và khi chiến tranh đã bắt đầu nàng cũng thường lên đó để nhìn ra từ trên cao những trận đánh khốc liệt ở bên ngoài thành. Và bây giờ, vì cuộc chiến bất phân thắng bại cứ kéo dài, nàng cuối cùng biết cả tên họ của các người chỉ huy, vũ khí, ngựa chiến, áo giáp, bao đựng tên kiểu đảo Crète của họ.
Và người nổi bật nhất trong bọn họ mà nàng biết rõ mặt hơn cả là người cầm đầu họ, con trai của Europe[2]; thật vậy, nàng biết ông hơn cả mức thích đáng. Nếu ông đội lên đầu cái mũ sắt có gắn lông chim thì nàng nghĩ ông đẹp trai trong cái mũ đó; hay nếu ông mang tấm khiên bằng đồng sáng bóng thì cái khiên này rất hợp với ông; khi ông phóng ngọn giáo nặng nề và nhọn hoắt với các cơ bắp căng cứng, nàng ngưỡng mộ sức mạnh kết hợp với sự thành thạo mà ông cho thấy; khi ông giương cái cung lớn, mũi tên đã đặt trên dây kéo căng, nàng hình dung đó là Apollon hiện thân với cung tên sẵn sàng bắn trên tay.
Nhưng khi Minos gỡ mũ sắt ra khỏi đầu, bộ mặt đẹp của ông hiện ra, hay khi khoác áo choàng màu đỏ tía, ông thúc hông con chiến mã có bộ lông trắng như sữa, trông nó rực rỡ với tấm phủ trên lưng được thêu nhiều màu, và ông điều khiển nó một cách thành thạo, thế là cô con gái của Nisus gần như không còn là mình nữa, gần như không còn làm chủ lý trí mình nữa. Ôi, ngọn giáo mà chàng cầm, dây cương mà chàng nắm, chúng hạnh phúc biết bao, nàng nghĩ.
Trong nỗi đam mê mới mẻ này, ôi, giá mà được phép, dù với bước chân trinh nữ, nàng có thể chạy qua phòng tuyến của kẻ thù, có thể nhảy từ trên tháp cao xuống ngay giữa doanh trại của binh lính Crète đó, có thể mở toang cửa thành bằng đồng cho quân thù tràn vào, nàng ước gì có thể làm được bất cứ điều gì mà Minos có thể muốn. Và trong khi nhìn đăm đăm cái lều màu trắng của vua nước Crète, nàng thầm thì với chính mình:
“Thực tình ta cũng chẳng biết mình có nên vui mừng hay đau lòng cho cuộc chiến thảm hại này không. Ta đau lòng bởi vì Minos là kẻ thù của người con gái đem lòng yêu chàng; nhưng nếu không có chiến tranh thì ta đã không hề biết đến chàng! Giả dụ như nhận ta làm con tin thì chàng có thể từ bỏ chiến tranh; ta sẽ là người bạn đồng hành của chàng, ta sẽ là người được thế chấp cho hòa bình. Nếu người đàn bà sinh ra chàng, hỡi người đẹp nhất trong các vua chúa, mà cũng đẹp như chàng thì thần linh có cháy hết mình vì bà thì đó cũng là điều dễ hiểu. Ôi, ta hẳn sẽ vui sướng gấp ba lần nếu mà ta có thể tung cánh bay xuyên không gian rồi đứng giữa doanh trại của vua Crète, bộc bạch tình yêu của ta, và hỏi chàng là chàng muốn ta mang đến cho chàng của hồi môn như thế nào để mà chàng có ta trong đời. Điều duy nhất mà chàng không được đòi hỏi là thành lũy của nước ta. Thà rằng tất cả niềm hy vọng về hôn nhân của ta chết yểu còn hơn là phản bội đất nước mình! Dù rằng nhiều người thường thấy sự bại trận có thể chấp nhận được, thậm chí có lợi, nếu kẻ chiến thắng tỏ ra khoan dung để tạo ra sự hòa giải về sau.
Thật tình mà nói, chàng tiến hành một cuộc chiến tranh có chính nghĩa vì chỉ để trả thù cho đứa con trai bị giết của mình; và chàng thì có sức mạnh đến từ chính nghĩa của mình cũng như từ binh lực để bảo vệ chính nghĩa đó. Vì thế mà ta tin chắc rằng chúng ta sẽ bị chinh phục. Và nếu như số phận bất hạnh này chờ đợi thành phố chúng ta thì tại sao không để cho tình yêu của ta mở cổng thành mà lại để cho các chiến binh của chàng làm chuyện đó cơ chứ? Bằng cách này thì tốt hơn cho chàng rất nhiều vì chàng sẽ thắng mà không có thảm sát, không dùng dằng căng thẳng, không đổ máu của chính chàng. Và trong trường hợp này, ta sẽ không sợ ai đó vô tình đâm thủng ngực chàng, hỡi Minos yêu dấu; bởi vì không ai tàn bạo đến độ phóng ngọn giáo vào chàng, nếu không phải do tình cờ hay vô tâm?”
Nàng thích ý tưởng này lắm. Nàng quyết định dâng hiến bản thân mình và đất nước mình như là của hồi môn, và chấm dứt chiến tranh như vậy. Nhưng chỉ đơn giản muốn thôi thì chưa đủ. “Lính gác canh chừng nghiêm ngặt các lối ra vào; cha ta nắm giữ chìa khóa các cửa thành. Ôi cô gái đáng thương này, chỉ có ông là ta sợ thôi! Chỉ có ông cản trở niềm mong ước của quả tim ta! Giá như ta không có cha nữa, nếu điều này không làm phật ý các đấng thần linh! Nhưng chắc chắn mỗi người là thần của chính mình. Thần số mệnh sẽ cự tuyệt các lời cầu xin của những kẻ hèn nhát. Trước đây lâu lắm rồi, có một cô gái khác, mang niềm đam mê cháy bỏng như ta, đã phá hủy một cách vui sướng bất cứ cái gì cản trở tình yêu của nàng. Và tại sao một cô gái khác lại dũng cảm hơn ta chứ? Ta sẽ dám đi xuyên qua lửa và gươm đao. Nhưng tại đây thì không cần đến lửa hay gươm đao. Ta chỉ cần một lọn tóc của cha ta mà thôi. Nó còn quý hơn vàng đối với ta, cái lọn tóc màu đỏ tía đó sẽ ban phúc cho ta, sẽ thỏa mãn những mong ước của lòng ta.”
Trong khi nàng thầm thì với chính mình những lời lẽ như thế thì đêm buông xuống. Đêm là bà thầy thuốc mát tay nhất chữa lành những nỗi ưu tư của chúng ta. Và sự táo bạo của nàng lớn dần cùng với bóng tối. Đó là giờ dành cho sự nghỉ ngơi đầu tiên: con tim mệt mỏi vì những lo lắng trong ngày tìm được chút bình yên trong giấc ngủ. Người con gái im lặng lẻn vào phòng cha mình, và - ôi, tội ác nào ghê sợ hơn đây! - nàng cắt mất từ đầu ông lọn tóc mà đời ông tùy thuộc.
Rồi nàng mang cái chiến lợi phẩm đáng nguyền rủa này vào doanh trại kẻ thù, tin chắc là họ sẽ hoan nghênh nàng vì hành động có lợi cho họ đó, và đến gặp thẳng vua Minos; nàng lên tiếng khi ông còn tỏ ra ngạc nhiên về sự hiện diện của nàng: “Chính là tình yêu đã thúc đẩy em ra tay làm chuyện này. Em là Scylla, con gái vua Nisus, ngay tại đây, trao tận tay ngài đất nước em, và nhà cửa của em. Em không đòi hỏi sự báo đáp nào khác ngoài chính ngài đây. Ngài hãy cầm lấy lọn tóc màu đỏ tía này, như là vật bảo chứng cho tình yêu của em; và ngài hãy biết rằng cái mà em cho ngài đây không phải đơn giản là một lọn tóc mà là mạng sống của cha em đó.” Và nàng đưa ra món quà nằm trong bàn tay tội lỗi của mình.
Minos giật mình bước lùi trước tặng phẩm bất ngờ này, cảm thấy ghê sợ khi nghĩ đến cái hành động quá khác thường của nàng, và trả lời: “Mong sao các đấng thần linh đuổi cổ cô ra khỏi thế giới của họ! Mong sao đất liền và biển cả cấm tiệt cô đặt chân đến! Ôi, cô là nỗi ô nhục của thời đại chúng ta! Cô hãy tin chắc rằng ta sẽ không cho phép một con quỉ sứ khốn nạn đến thế đặt chân lên Crète, đất nước ta và cũng là nơi đã nuôi dưỡng Jupiter ở tuổi ấu nhi[3].”
Minos đã nói lên thái độ của mình, và sau khi chiến thắng ông đã xử sự một cách chính trực đối với kẻ thù bại trận[4], đưa ra các điều kiện không quá khắc nghiệt đối với họ; rồi ông hạ lệnh cho hạm đội của mình nhổ neo và các thủy thủ ra sức giữ vững tay chèo trên những con thuyền được bọc vỏ bằng đồng. Khi Scylla thấy họ bắt đầu ra biển và vua Minos từ chối tưởng thưởng nàng về cái tội lỗi phạm phải dù nàng đã năn nỉ hết lời, nàng nổi cơn giận bầm ruột tím gan, rồi dang hai tay lên trời, tóc tai rối bời, nàng hét to:
“Ngươi bỏ chạy đi đâu thế? Dám ruồng rẫy người đã tạo ra chiến thắng cho ngươi sao? Ôi, cái kẻ mà ta đặt cao hơn đất nước ta, cao hơn cha ta! Ngươi chạy đi đâu thế này, ôi tên đàn ông tàn bạo, ngươi có biết rằng chiến thắng của ngươi, dù nó thực sự là tội lỗi của ta, thì cũng là công lao của ta nữa chứ? Món quà mà ta đã mang tặng ngươi, nó không làm ngươi xúc động sao? Tình yêu của ta dành cho ngươi, mọi hy vọng của ta tùy thuộc vào ngươi, tất cả cũng không làm ngươi xao xuyến sao? Ta sẽ đi đâu bây giờ, khi bị ngươi xa lánh thế này? Về lại đất nước ta ư? Nó đã tan hoang rồi! Nhưng giả dụ nó còn đứng vững đi nữa thì ta đâu còn đường về, vì cái tội phản quốc này! Làm sao ta dám còn nhìn mặt cha ta chứ, người mà ta đã bội phản vì ngươi? Đồng bào thù ghét ta, họ đúng đó, và dân chúng các nước lân cận thì sợ cái gương xấu của ta. Ta bị xua đuổi khỏi thế giới này, chỉ còn lại Crète là có thể cho ta vào. Và nếu ngươi cũng cấm Crète cho ta đến dung thân nữa, hỡi tên vô ơn kia, và bỏ rơi ta ở đây, thì Europe không phải là mẹ của ngươi mà là vịnh Syrte[5] thù nghịch, hay là con cọp cái xứ Arménie hay Charybde[6] đầy giông bão. Ngươi không phải là con của Jupiter, và mẹ ngươi không phải bị ông ấy giả dạng con bò đực lừa gạt. Câu chuyện kể về sự ra đời của ngươi là một sự láo khoét: cái thứ sinh ra ngươi là một con bò đực thực sự, một con thú hoang dã, nó chẳng có tình cảm yêu thương gì đối với các con bò cái tơ.
Cha ơi, hãy trừng phạt con đi! Hỡi những thành lũy mà ta vừa phản bội, hãy vui mừng trước những nỗi đau khổ của ta đi! Vì bây giờ ta thú nhận là ta xứng đáng bị thù ghét và tội ta đáng chết. Nhưng hãy để một ai đó trong số những người mà ta đã gây tổn thương một cách tàn ác kết liễu đời ta.
Hỡi Minos, tại sao ngươi lại trừng phạt ta vì tội lỗi này chứ, trong khi nhờ nó mà ngươi đã chiến thắng? Ngươi phải nhìn cái tội ác chống đất nước ta, chống cha ta là một hành vi phục vụ cho lợi ích của ngươi chứ! Pasiphaé đúng là xứng đáng có ngươi làm chồng, cái mụ đàn bà ngoại tình mang nỗi đam mê trái tự nhiên, đã lừa được con bò đực nhờ giấu mình trong một con bò cái tơ bằng gỗ rồi mang trong bụng cái thai nửa người, nửa thú đó![7] Tiếng nói của ta có đến tai ngươi không đây? Hay là, cùng một ngọn gió đưa thuyền ngươi ra khơi cũng thổi bay lời nói của ta vào hư không, hỡi tên vô ơn kia? Bây giờ, bây giờ thì ta chẳng thấy ngạc nhiên chút nào là Pasiphaé thích con bò đực hơn ngươi, bởi vì ngươi là con thú còn dã man hơn nó nữa.
Ôi, ta bất hạnh biết dường nào! Hắn ra lệnh cho quân lính khẩn trương rời đi, và từ các ngọn sóng vang lên tiếng mái chèo khua nước, và cả ta lẫn xứ sở ta mờ dần trong mắt hắn.
Nhưng rồi việc ngươi muốn quên đi lòng tốt của ta thì cũng vô ích thôi, vì ta sẽ theo đuổi ngươi, dù ngươi không muốn chút nào, và bằng cách bám vào đuôi thuyền uốn cong, ta sẽ được kéo theo ra ngoài biển rộng.”
Chưa kịp nói xong là nàng nhảy ùm xuống nước, cố bơi theo các con thuyền, sức lực được tăng thêm nhờ nỗi đam mê trong người, và bám được vào đuôi chiếc thuyền của vua Minos, dù bị khinh ghét và không được đón chào. Cha nàng, giờ đã biến thành con chim ưng biển có đôi cánh màu vàng nâu, trông thấy nàng khi đang bay lượn trên trời liền sà xuống, lấy mỏ cong định kéo nàng ra khỏi cái đuôi thuyền mà nàng đang bám chặt; thấy vậy, nàng sợ quá, buông hai tay, nhưng trong khi nàng rơi xuống thì hình như có một làn gió nhẹ nâng người nàng lên, không để nàng chạm mặt nước. Nàng bỗng nhẹ như một cái lông chim! Và thật vậy, nàng đã biến thành một con chim được gọi là ciris[8], cái tên gợi nhớ đến cái lọn tóc mà nàng đã cắt.
❀ ❀ ❀
[1] Nisus: Vua thành Mégare, cha của Scylla.
[2] Lucifer: ngôi sao buổi sáng (hay sao Kim, tức hành tinh Vénus) mọc khi mặt trời lên.
[3] Minos có mẹ là Europe và cha là Jupiter. Xem phần cuối Thiên 2 và phần mở đầu của Thiên 3. Chú thích của bản dịch tiếng Anh, trang 144.
[4] Jupiter, con của Cronos và Rhéa, sinh ra ở đảo Crète, được các tiểu nữ thần nuôi dưỡng bí mật ở đó. Minos là con của Jupiter và Europe.
[5] Vua Nisus thua trận và thành Mégare thất thủ là do Scylla đã cắt mất lọn tóc thiêng của cha mình.
[6] Syrte: theo địa lý xưa, từ Syrte được người Hy Lạp cổ đại dùng để chỉ vùng vịnh nằm ở bờ biển phía Bắc châu Phi, thường là nguy hiểm cho tàu bè qua lại.
[7] Charybde: một trong hai địa điểm nguy hiểm cho tàu bè nằm ở eo biển Messine (đảo Sicile thuộc nước Ý ngày nay); cái kia là Scylla.
[8] Pasiphaé: vợ của vua Minos, con gái của thần Mặt trời Hélios, và là mẹ của Ariane và Phèdre. Bà say mê một con bò đực do thần Neptune (Poséidon) gởi đến cho Minos. Để có thể dụ nó ái ân với mình, bà nhờ Dédale (người Athènes nhưng tị nạn ở Crète dưới sự che chở của Minos, và là cha của Icare) làm ra một con bò cái bằng gỗ rồi bà ẩn mình trong nó. Từ cuộc giao hoan này bà sinh ra con Minotaure có đầu bò mình người, tên là Astérion.
