Thật ra, vị thần Sông đó chỉ bị tước đi cái sừng đẹp đẽ của mình khi thất trận chứ mọi thứ còn lại trên thân thể vẫn y nguyên. Sự mất mát này có thể được ông che giấu bằng lá liễu và lau sậy mà ông quấn quanh đầu. Hỡi tên Nessus hung dữ, nỗi đam mê dành cho cùng một trinh nữ đã hủy diệt mi hoàn toàn, thân mi bị một mũi tên bay nhanh xuyên thấu.

Trên đường trở về thành phố quê hương cùng người vợ Déjanire mới cưới, Hercule, con trai của Jupiter, đặt chân đến bên bờ Événus nước chảy xiết. Con sông này dâng cao hơn thường lệ, nước tuôn nhiều hơn vì những trận mưa mùa đông, lại đầy những vũng xoáy, và hoàn toàn không thể băng qua được. Chàng chẳng thấy sợ gì cho mình nhưng lo lắng cho người vợ trẻ; và Nessus, tay chân khỏe mạnh, và biết rõ những chỗ có thể lội qua sông, đến bên họ nói: “Hercule này, tôi sẽ giúp đưa cô này sang bờ bên kia, còn ông thì hãy dùng sức của mình mà bơi qua!” Chàng nghe theo, trao cho tên nhân mã cô gái đến từ thành Calydon, lúc này mặt mũi tái mét và cả người run rẩy vì sợ không những sóng to gió lớn mà còn sợ cái tên nửa người, nửa ngựa đó.

Ngay lập tức, Hercule, trên người vẫn khoác tấm da sư tử và vai đeo bao đựng tên - chàng đã ném sang bờ bên kia cái chùy và cây cung - nói: “Vì ta đã bắt đầu thì ta sẽ vượt qua những dòng nước này.” Và chàng lao đầu xuống, bất cần tìm chỗ nào nước chảy ít xiết nhất, bất cần tìm khúc sông nào ngắn nhất để bơi qua. Và lúc này chàng đã đến bờ bên kia, và trong khi cúi người nhặt lên cây cung mà chàng đã ném qua khi nãy, thì nghe tiếng la kêu cứu của vợ chàng. Biết mình đã bị Nessus phản bội lòng tin, chàng hét lớn về phía hắn:

“Mi mang nàng đi đâu thế, hỡi thằng cưỡng dâm kia? Mi tin vào mấy cái chân chạy nhanh vô ích của mi à? Ta đang nói với mi nè, hỡi Nessus nửa người nửa ngựa! Nghe đây: mi không được chiếm lấy cái gì đã là của ta. Nếu mi chẳng sợ ta chút nào thì ít ra mi hãy nghĩ đến Ixion[1], cha mi đó, hãy nghĩ đến cái bánh xe quay mãi của ông ấy để mi khỏi phạm cái tội bạo hành đối với vợ ta. Mi sẽ không thoát nổi đâu, dù mi có tin đến mấy đi nữa ở những cặp chân ngựa phi nhanh của mi. Ta sẽ bắt kịp mi, không phải bằng đôi chân mà bằng những mũi tên của ta đó. Nói là làm, Hercule bắn một phát tên vào thẳng lưng của tên nhân mã đang trốn chạy. Đầu nhọn của tên lòi ra ở trước ngực nó. Khi nó rút tên ra khỏi người thì máu tuôn ra từ hai vết thương, vết vào và vết ra, máu này có hòa lẫn với chất độc chết người của con quái vật Hydre[2]. Nessus biết mình bị dính chất độc này, miệng thì thào: “Ta sẽ không chết mà không trả thù!” rồi trao tấm áo khoác đẫm máu còn ấm của nó cho Déjanire như một tấm bùa có công dụng làm sống lại tình yêu bị phai tàn.

❀ ❀ ❀

[1] Nessus: là một “centaure” (nhân mã) có đầu và ngực của người nhưng phần còn lại là ngựa. Nó là con trai của Ixion và Néphélé, và vì làm nghề chèo thuyền đưa khách qua sông Événus mà nó gặp vợ chồng Hercule-Déjanire.

[2] Ixion: cha của Nessus và gần như của tất cả những “centaure” khác. Vì đã dám tán tỉnh bà Junon, vợ của Jupiter, nên bị ông này cho cột vào một cái bánh xe có lửa cháy và quay mãi không ngừng trong không trung. Xem Thiên 4.