Nếu dùng một câu để tổng kết tình hình mùa phim hè 2011 cho đến thời điểm hiện tại, hơn 80% mọi người đều sẽ chọn câu này: Chuyện lạ năm nào cũng có, năm nay đặc biệt nhiều.
Điều kỳ lạ thứ nhất của mùa phim hè: các bom tấn đồng loạt yếu thế.
Là nơi tập trung doanh thu lớn nhất của cả năm, mức độ cạnh tranh ở đây vượt xa tưởng tượng. Mỗi tác phẩm lựa chọn công chiếu vào mùa hè đều chắc chắn phải đối mặt với thách thức giữa đỉnh cao và vực sâu, hoặc là đại thắng, hoặc là đại bại. Mỗi năm đều sẽ có vài tác phẩm thương mại quy mô lớn thảm bại, điều này không có gì lạ, nhưng năm nay dường như đặc biệt nhiều.
"Thor", thảm bại hoàn toàn; "Cướp biển vùng Caribbean 4", thấp hơn kỳ vọng; "Kung Fu Panda 2", thất bại thảm hại; rồi đến... "X-Men: First Class", im hơi lặng tiếng một cách quái đản.
Thất bại dường như có khả năng lây lan, "X-Men: First Class" ra mắt rực rỡ vào tuần đầu tiên của tháng sáu, giành được tình cảm của giới truyền thông, các chỉ số như điểm đánh giá tổng hợp của truyền thông, chỉ số Rotten Tomatoes, chỉ số Popcorn đều đạt mức tốt nhất trong cả loạt phim, trong đó chỉ số Rotten Tomatoes và Popcorn thậm chí còn vượt qua "Fast Five" - tác phẩm thắng lớn nhất của mùa phim hè cho đến hiện tại; nhưng lại thua ở sự yêu thích của khán giả, điểm số tại rạp chỉ đạt mức "B", tạo mức thấp mới cho cả loạt phim, từ đó dẫn đến doanh thu mở màn gây thất vọng lớn.
Vốn đầu tư 160 triệu đô la, nhưng chỉ thu về 55 triệu đô la trong tuần mở màn, thành tích này thậm chí còn kém hơn cả "Thor".
Trớ trêu thay, hai năm trước, "X-Men Origins: Wolverine" có danh tiếng sụp đổ hoàn toàn nhưng điểm số tại rạp cũng là "B", vậy mà doanh thu tuần mở màn lại đạt tới con số ấn tượng 85 triệu đô la. Xu hướng doanh thu của mùa phim hè, thật sự khiến người ta thấy khó hiểu.
Trước là "Thor", sau là "X-Men: First Class", chẳng lẽ phim siêu anh hùng chuyển thể từ truyện tranh năm nay thực sự không hợp "thổ nhưỡng"? Các hãng phim lớn ở Hollywood lập tức trở nên cảnh giác, những ứng cử viên chuẩn bị ra rạp tiếp theo cũng bắt đầu lo lắng. Điều này có ảnh hưởng không thể xem nhẹ đến xu hướng phát triển của cả ngành công nghiệp điện ảnh trong thời gian tới.
Điều kỳ lạ thứ hai của mùa phim hè: phim hài trỗi dậy mạnh mẽ.
Bộ phim hài kinh phí thấp "Bridesmaids" đã trở thành chú ngựa ô lớn nhất của mùa phim hè năm nay, sau bốn tuần công chiếu doanh thu tích lũy đã vượt mốc 100 triệu đô la, và vẫn giữ được mức sụt giảm đáng kinh ngạc. Tuần này dưới áp lực của "X-Men: First Class", mức sụt giảm vẫn được kiểm soát dưới 30%, kinh ngạc đến mức khiến người ta phải trầm trồ. Theo đà này, tác phẩm có vốn đầu tư chỉ 32 triệu đô la này, doanh thu cuối cùng vượt mốc 150 triệu đô la tuyệt đối không phải là vấn đề.
Bộ phim hài kinh phí lớn "The Hangover Part II" sau khi quét sạch 85 triệu đô la doanh thu mở màn biến thái vào tuần trước, mặc dù doanh thu tuần thứ hai sụt giảm tới 61%, nhưng doanh thu giữa tuần từ thứ hai đến thứ năm lại bùng nổ nguồn năng lượng khổng lồ khó mà tưởng tượng được. Cuối cùng, doanh thu tích lũy hai tuần đã một mạch tăng vọt lên 185 triệu đô la, cả Hollywood chìm trong tĩnh lặng, gần như đều bị dọa sợ.
So sánh ngang hàng, doanh thu tích lũy sau ba tuần công chiếu của "Cướp biển vùng Caribbean 4" là 190 triệu đô la.
Người ta thậm chí không biết nên ngạc nhiên trước màn trình diễn tồi tệ của "Cướp biển vùng Caribbean 4", hay ngạc nhiên trước màn trình diễn điên cuồng của "The Hangover Part II".
Điều kỳ lạ thứ ba của mùa phim hè: sự xuất hiện của những chú ngựa ô.
"Bridesmaids" và "The Hangover Part II" đều có thể coi là ngựa ô, nhưng tiêu điểm thực sự vẫn là "Fast Five", sau khi công bố mức sụt giảm doanh thu 43% vào tuần này, doanh thu tích lũy đã tăng lên đến 290 triệu đô la, trở thành tác phẩm đầu tiên trong năm nay cán mốc doanh thu 300 triệu đô la mà không còn chút nghi ngờ nào.
Mùa phim hè năm nay, quả nhiên không đi theo con đường thông thường.
Tuy nhiên, bước chân truy đuổi doanh thu của "Fast Five" đã dần chậm lại, doanh thu cùng kỳ vẫn giữ khoảng cách dẫn trước nhỏ so với "Iron Man", nhưng ưu thế đã co lại từ mức gần 30 triệu trước đó xuống còn 2 triệu hiện tại, có thể thấy rõ đà tăng trưởng mạnh mẽ đã giảm bớt.
Mặc dù nói, các yếu tố ảnh hưởng đến doanh thu mùa phim hè thực sự quá nhiều, tỷ lệ chiếm lĩnh thị trường của các tác phẩm cạnh tranh khác ít nhiều vẫn có ảnh hưởng; nhưng không thể phủ nhận rằng, sự hạn chế đối tượng khán giả của loạt phim "Fast & Furious" đang dần thể hiện rõ, nền tảng người hâm mộ suy cho cùng vẫn không thể sánh ngang với đề tài siêu anh hùng.
Mặc dù vậy, màn trình diễn của "Fast Five" vẫn xứng đáng gây kinh ngạc cho toàn bộ thị trường Bắc Mỹ, và khiến Universal Pictures một phen ngẩng cao đầu. Tuần thứ ba của tháng sáu, doanh thu Bắc Mỹ của "Fast Five" chính thức bước qua ngưỡng cửa 300 triệu, không chỉ trở thành tác phẩm đầu tiên đạt tới độ cao này trong năm 2011, mà còn trở thành tác phẩm thứ 37 trong lịch sử điện ảnh đạt được thành tựu như vậy.
Cuối cùng, doanh thu Bắc Mỹ của "Fast Five" đạt tới 315 triệu đô la, xếp sau 318 triệu đô la của "Iron Man", xếp trên 312 triệu đô la của "Iron Man 2", hơn nữa còn vượt qua "Cướp biển vùng Caribbean 3" và "Star Wars: Episode II - Attack of the Clones", tạm thời đứng thứ 30 trong lịch sử điện ảnh, tạo ra mức cao nhất của cả loạt phim, gấp đôi so với phần bốn trước đó, loạt tác phẩm này vụt sáng có tiềm năng trở thành một loạt phim hốt bạc hoàn toàn mới.
Trong chớp mắt, cả Bắc Mỹ đều vui mừng phấn khởi, thành công của tác phẩm này không nghi ngờ gì đã tạo ra thành tích tốt nhất cho dàn diễn viên chính. Vin Diesel, Paul Walker, Gal Gadot v.v., đây không chỉ là tác phẩm đầu tiên trong sự nghiệp của họ vượt mốc 300 triệu đô la, thú vị là, đây thậm chí còn là tác phẩm đầu tiên của họ vượt mốc 200 triệu đô la.
Dựa vào tác phẩm này, hai diễn viên Vin và Paul lập tức hoàn thành việc nâng cao giá trị bản thân, thực sự lọt vào hàng ngũ hạng A. Nhưng cả hai người đều khá đặc biệt, bởi vì tác phẩm tiêu biểu của họ đều cùng là một loạt phim này, thành tích các tác phẩm khác đều chỉ ở mức tạm được, nói cách khác, chính là chưa đủ toàn diện.
Nếu họ tiếp tục quay loạt phim "Fast & Furious", thì việc tăng cát-xê là điều tất yếu; nhưng đóng các bộ phim thương mại lớn khác lại rất khó để đạt được mức lương đỉnh cao 20 triệu đô la như Arnold Schwarzenegger, con số cụ thể là bao nhiêu thì phải xem năng lực của người đại diện của họ.
Ngoài ra, còn một diễn viên rất đáng chú ý: Lam Lễ Hoắc Nhĩ.
"Fast Five" cũng là tác phẩm đầu tiên của Lam Lễ vượt mốc 200 triệu, 300 triệu đô la, nhưng mọi người sẽ không quên, đây mới là bộ phim thương mại đầu tiên của Lam Lễ. Với tư cách là vai chính thứ ba, sự quyết đoán và sức hút mà Lam Lễ thể hiện trong bộ phim này, tuyệt đối là điểm sáng lớn nhất của bộ phim; thậm chí có thể nói là công thần số một.
Sau "Buried" và "Like Crazy", hai tác phẩm đã chứng kiến kỹ năng diễn xuất vững chắc của Lam Lễ, mọi người lại nhìn thấy tiềm năng thương mại trên người Lam Lễ, hơn nữa là tiềm năng thương mại vô tận. 21 tuổi, anh tuấn lịch lãm, hài hước hóm hỉnh, tài hoa xuất chúng, sức hút tràn trề, quả thực không thể đòi hỏi gì hơn nữa.
Có tin đồn rằng, giá trị bản thân của Lam Lễ nhảy vọt lên 10 triệu đô la trong một hơi, hơn nữa các dự án phim được đưa vào phạm vi cân nhắc cũng không chỉ có một. Phải biết rằng, trước mùa phim hè, cát-xê của Lam Lễ cũng chỉ nằm trong khoảng từ 1 triệu đến 3 triệu, cậu ấy nhảy vọt qua hai bậc thang là 5 triệu và 8 triệu, trực tiếp lọt vào hàng ngũ 10 triệu, quả thực không thể tin nổi.
Tất nhiên, đây chỉ là tin đồn mà thôi, hiện tại vẫn chưa có bất kỳ hãng phim nào đưa ra thông tin xác thực. Nói chính xác hơn, thực ra mọi người đều đang chờ đợi Universal Pictures. Ai cũng biết, Universal Pictures chắc chắn sẽ quay phần tiếp theo, và Lam Lễ tuyệt đối là một thành viên trong danh sách ký hợp đồng lại đợt đầu, vậy Universal Pictures rốt cuộc sẵn lòng đưa ra mức giá bao nhiêu? Đây tuyệt đối là một bài toán khó.
Hệ thống cát-xê của Hollywood là vô cùng phức tạp, không chỉ là cuộc đấu trí giữa người đại diện và nhà sản xuất, đồng thời còn là cuộc đọ sức giữa diễn viên và thị trường.
Lấy "lời nguyền tượng vàng" vẫn luôn tồn tại trong ngành làm ví dụ, ý nói rằng những diễn viên giành được tượng vàng Oscar thì trong ba năm tiếp theo đều sẽ rơi vào tình trạng sa sút.
Không ít nữ diễn viên sau khi lên ngôi Ảnh hậu, sự nghiệp liền tuột dốc không phanh. Liza Minnelli của "Cabaret" năm 1972, Louise Fletcher của "One Flew Over the Cuckoo's Nest" năm 1975, Geraldine Page của "The Trip to Bountiful" năm 1985, họ gần như biến mất sau khi đoạt giải.
Trường hợp gần nhất chính là Halle Berry của "Monster's Ball" năm 2001, sau khi đoạt giải liền chìm sâu vào vũng lầy phim rác, mãi đến năm 2017 vẫn chưa thể gượng dậy nổi.
Nguyên nhân rất đơn giản, sau khi đoạt giải, giá trị bản thân của diễn viên tăng cao theo nước nổi, cát-xê thậm chí trực tiếp tăng gấp ba. Nhưng Oscar chỉ thừa nhận thành tựu diễn xuất của diễn viên trong một bộ phim nào đó, chứ không đồng nghĩa với việc công nhận kỹ năng diễn xuất phổ quát của diễn viên, càng không có nghĩa là công nhận sức hút phòng vé của diễn viên. Đặc biệt là nhiều diễn viên luôn tích cực hoạt động trong các bộ phim nghệ thuật, giá trị thương mại không cao, điều này khiến họ dễ rơi vào tình trạng đứt gãy giữa địa vị bề nổi và giá trị thực tế, lên không được xuống không xong, lúng túng khó xử.
Tương tự như vậy, Robert Downey Jr. đã chứng minh được sức hút của mình trong loạt phim "Iron Man", nhưng sau khi cởi bỏ bộ giáp Iron Man, các tác phẩm khác của anh đều có màn trình diễn doanh thu khó làm hài lòng người hâm mộ, ngay cả "Sherlock Holmes" có màn thể hiện khá khẩm cũng là kiểu bên ngoài mạnh mẽ bên trong rỗng tuếch, hiệu quả thực tế thấp hơn nhiều so với dự kiến.
Cho nên, khi Robert đóng "Iron Man" có thể nhận được mức cát-xê cấp độ 50 triệu đô la, bao gồm cả chia lợi nhuận; thế nhưng với các tác phẩm khác, thì chưa chắc đã được như vậy.
Lam Lễ cũng vậy.
Đầu năm, "Like Crazy" giành được sự khẳng định của giải thưởng Sundance, "Buried" thuận lợi giành được đề cử Oscar, nhưng đến cả "người đoạt tượng vàng" còn sa lầy vào lối mòn, huống chi chỉ là người được đề cử? Trước khi chứng minh được giá trị thương mại của bản thân, cũng chưa chứng minh thêm được thực lực diễn xuất tuyệt đối của mình, cát-xê trong ngành của Lam Lễ đương nhiên cũng sẽ không có sự nâng cấp bản chất, đặc biệt là phim thương mại.
Hiện tại, "Fast Five" đại thắng, Lam Lễ lập công lớn nhất, thể hiện tiềm năng phòng vé mạnh mẽ. Nhưng, đây chỉ là lóe sáng nhất thời? Đây chỉ giới hạn trong loạt phim "Fast & Furious"? Hay là còn có thêm tiềm năng khai thác? Điều này cần thời gian để kiểm chứng, còn cần sự đấu trí và cân nhắc giữa người đại diện và nhà sản xuất.
10 triệu đô la? Nói ra thì khó tin, nhưng không phải là không thể, suy cho cùng vẫn là cuộc đấu trí giữa người đại diện và nhà sản xuất. Tuy nhiên, trước khi Universal Pictures đưa ra quyết định, doanh thu nước ngoài của "Fast Five" lại bổ sung thêm một quân bài quan trọng!
Trước đó, chỉ dựa vào màn trình diễn xuất sắc của doanh thu Bắc Mỹ, Universal Pictures đã cơ bản thu hồi được 125 triệu đô la chi phí sản xuất, vậy còn doanh thu nước ngoài thì sao? Đây chính là lợi nhuận thuần túy, Universal Pictures vốn luôn thận trọng trong chi phí đầu tư, cuối cùng đã mở ra một làn sóng kiếm tiền khác từ loạt phim kể từ sau "Jurassic Park". Vui mừng khôn xiết.
