Hoàng Uyển dựa lưng vào một phiến đá lớn, mặt hướng về phía đông mà ngồi. Chiến giáp cùng chiến bào trên người dẫu đầy bụi bặm nhưng vẫn chỉnh tề đâu ra đấy. Trên Đặng Vũ Đài không có nguồn nước, không cách nào rửa ráy, đành nhờ vào một bầu nước mà Hà Hàm tiện đường mang về, Hoàng Uyển súc miệng, lại thấm ướt khăn mặt lau qua gương mặt, cuối cùng rửa sạch đôi tay. Nắng sớm chiếu lên khuôn mặt nhợt nhạt của ông, nhuộm thêm vài phần hồng hào.

Một đĩa thịt bò, vài miếng lương khô, cùng một bầu rượu nhạt. Hà Hàm đi mất hơn nửa ngày trời, mang về chỉ vài thứ này, cùng bốn chữ "lấy công chuộc tội".

Hoàng Uyển nhón lấy một miếng thịt bò cho vào miệng, chậm rãi nhai, thỉnh thoảng lại nhấp một ngụm rượu. Một miếng thịt bò mà ông nhai ra được biết bao hương vị, nhất là khi ông nhìn về phía thung lũng xa xa. Tuân Diễn chỉ trong một ngày chạy sáu bảy mươi dặm, chỉ nghỉ ngơi có một canh giờ, chắc hẳn không có thời gian nhóm lửa nấu cơm, binh sĩ chỉ có thể ăn chút lương khô, liệu bọn họ có thể được ăn thịt bò như thế này không?

Cho dù Tuân Diễn có đồng cam cộng khổ cùng ba quân, sẵn lòng chia sẻ khẩu phần của mình, thì đó cũng chỉ là kế sách tạm thời, không thể sánh bằng thuộc hạ của Hoàng Trung. Đại Hán trọng nông canh, trâu bò là đại súc, dù cho trâu vàng Nam Dương có nổi danh thiên hạ, bách tính bình thường cũng không thể thường xuyên giết trâu lấy thịt. Nay Hoàng Trung lại dùng thịt bò làm lương khô hành quân, nhìn qua thì là việc nhỏ, nhưng ý sâu xa đằng sau lại khiến người ta càng nghĩ càng bất an.

"Tử Đồng, Nam Dương... có nhiều trâu vàng như vậy sao?"

Hà Hàm trầm ngâm hồi lâu. "Hoàng công, đa phần con người ở gần Uyển Thành, những nơi khác cũng không rõ lắm. Nhưng ngẫm kỹ lại, lời Hoàng Trung nói không phải không có cơ sở. Nay Uyển Thành trâu xe khắp nơi, khách thương tụ họp, người đến kẻ đi, vô cùng náo nhiệt phồn vinh. Thỉnh thoảng nghe họ kể chuyện, hình như không chỉ trâu vàng Nam Dương đầy rẫy núi rừng, mà ngay cả ở Giang Nam cũng chẳng phải hiếm lạ. Kinh Châu nhiều đồi núi, rất thích hợp chăn nuôi trâu bò, ngay cả người già yếu cũng có thể đảm đương được."

"Vậy tại sao trước kia không làm như thế?" Hoàng Uyển vô cùng nghi hoặc.

Hà Hàm không đáp. Nuôi trâu xem thì đơn giản, nhưng vấn đề liên quan lại chẳng ít. Một là đồi núi đều có chủ, hoặc là của thế gia hào tộc, hoặc là của triều đình, dù sao cũng chẳng phải của bách tính bình thường. Không ai truy cứu thì thôi, chứ nếu có người truy cứu, thì chẳng khác gì trộm cắp, tịch thu trâu chỉ là chuyện nhỏ, không khéo còn bị bắt giam, khiến tán gia bại sản. Hai là trâu cũng là tài sản, nuôi trâu phải nộp thuế, gọi là toán tiền, dù có theo luật định là ba mươi thu một, một con trâu mỗi năm ít nhất phải nộp hơn trăm tiền thuế, thực tế có khi phải nộp gấp hai, ba lần. Trâu là đại súc, không được phép tùy tiện tể sát, chỉ có thể dùng làm sức kéo hoặc cày ruộng, đối với bách tính mà nói thì không hề kinh tế, tự nuôi không bằng đi mượn, hoặc dứt khoát dùng sức người. Huống chi nhiều bách tính vốn chẳng có ruộng đất, nuôi trâu để làm gì.

Tôn Sách đã làm thế nào, chính ông cũng không rõ, nghĩ chắc cũng không ngoài việc giảm thuế các loại. Chuyện như thế Tôn Sách không ít lần làm, có thêm một khoản thuế được miễn giảm cũng chẳng có gì kỳ lạ.

Hoàng Uyển cũng không nói lời nào, nhai nốt miếng thịt bò. Thịt bò chống đói rất tốt, một miếng thịt, vài ngụm rượu nhạt vào bụng, cái bụng đói xẹp đã có chút thức ăn, tinh thần cũng phấn chấn hơn đôi chút, nhưng ông lại cảm thấy càng thêm đắng chát.

Binh sĩ ngày nào cũng được ăn thịt bò phải là tinh nhuệ đến nhường nào, đám thuộc hạ mà Tuân Diễn dẫn dắt dẫu là bộ khúc của thế gia Dĩnh Xuyên, chắc gì đã có đãi ngộ như vậy? Ông giao thủ với Hoàng Trung thì có mấy phần thắng? Từ việc Hoàng Trung buông tay để Hoàng Tổ trực tiếp chỉ huy, bản thân không hề ra tiền tuyến, có thể thấy rõ ông ta hiểu rất rõ khoảng cách thực lực giữa hai bên.

Vậy còn Khúc Nghĩa thì sao, Viên Thiệu thì sao? Bọn họ có thể đánh bại Tôn Sách, Tôn Kiên chăng?

Tình thế còn nghiêm trọng hơn cả dự đoán.

Hoàng Uyển quay người, đưa chỗ thịt bò và lương khô còn lại cho Hà Quỳ. Hà Quỳ nhận lấy, chuyển tay đưa cho các duyện lại khác. Đám duyện lại kia vốn đã thèm thuồng từ lâu, khách sáo hai câu rồi cầm lấy, người một miếng, ta một miếng, trực tiếp dùng tay bốc nhét vào miệng. Hoàng Uyển nhìn thấy cảnh ấy, tâm trạng càng thêm sa sút.

"Tử Cao, ngươi nói xem... ta có tội chăng?"

Hà Quỳ chắp tay, cúi nhìn mũi chân mình. Lúc Hà Hàm bẩm báo với Hoàng Uyển, hắn vẫn luôn đứng cạnh lắng nghe. Nghe thấy Hoàng Trung nói Hoàng Uyển trên trái quốc pháp, dưới trái lòng dân, dẫu chết cũng không thể quy táng về tổ phần, hắn đã biết Hoàng Uyển sẽ dao động. Là tử đệ thế gia, là danh sĩ đảng nhân, Hoàng Uyển không sợ chết, nhưng ông sợ làm nhục tổ tông, sợ mang tiếng xấu hậu thế. Không thể quy táng về tổ phần, bị ghi tên vào sử xanh với ác danh bất trung bất hiếu, đối với Hoàng Uyển mà nói là nỗi nhục không thể chịu đựng nổi, dù có chết cũng không thể gột rửa.

Hắn hy vọng Hoàng Uyển có thể sống tiếp, nhưng bảo hắn thừa nhận Hoàng Uyển có tội, hắn cũng không thể mở miệng.

Hoàng Uyển có tội hay không? Câu này thật khó nói, mấu chốt nằm ở chỗ ai là người phán xét. Thế nhưng Hoàng Uyển hỏi câu này đã cho thấy tâm lý ông có dấu hiệu sụp đổ. Hoàng Uyển là đảng nhân, là danh sĩ, một trong những đặc điểm lớn nhất của đảng nhân, danh sĩ chính là họ luôn tin chắc mình đúng, cứ đường thẳng mà đi, lòng không thẹn, dẫu chịu hai lần đảng cố, nhưng tà bất thắng chính, thắng lợi cuối cùng vẫn sẽ thuộc về đảng nhân. Nay liên tiếp bại trận, chẳng lẽ chứng minh họ đã sai, ngay cả thượng thiên cũng vứt bỏ họ rồi sao? Nếu không phải như vậy, vì sao cha con Tôn thị liên chiến liên thắng, còn ông thì bị khốn trong núi, chiến trường Dĩnh Xuyên xoay chuyển, Viên Thiệu cũng đối mặt với nguy cơ đại bại toàn diện.

"Tam quân khả đoạt soái, thất phu bất khả đoạt chí", Hoàng Uyển phương tấc đã loạn.

Qua hồi lâu, Hoàng Uyển u uất nói: "Kinh Thư có chép: Trời nhìn theo cái nhìn của dân, Trời nghe theo cái nghe của dân. Năm ngoái Trung Nguyên đại dịch, bách tính dìu già dắt trẻ, cùng nhau chạy về Dự Châu, thiên ý lòng dân đã rõ ràng. Chúng ta tự phụ mang mệnh trời, lập ngôn cho thánh nhân, lập mệnh cho bách tính, vậy mà thấy thiên hạ đại loạn lại không thể cứu, thấy bách tính lầm than lại không thể vỗ về, đâu chỉ có tội, quả thực là tội ác tày trời."

Hà Quỳ, Hà Cao kinh hãi không thôi. "Hoàng công..."

Hoàng Uyển giơ tay lên. "Tử Cao, ngươi đừng nói nữa. Tử Đồng, ngươi vất vả thêm chuyến nữa, đi gặp Hoàng Tổ, hỏi thăm tình hình quê nhà xem lời Hoàng Trung nói có xác thực hay không. Nếu quả thực như lời Hoàng Trung, ta..." Ông ngập ngừng giây lát, ngẩng đầu nhìn phương xa, đôi mắt nheo lại vì nắng sớm rực rỡ. "Ta nguyện chịu đao việt, chịu vạc dầu, lấy thân gánh tội, trăm chết cũng không một lời oán thán. Nếu không phải vậy, dù cho có bị vạn tiễn xuyên tâm, lưu danh thiên cổ hay di họa muôn đời, ta cũng phải cùng Hoàng Trung quyết một trận tử chiến, không chết không thôi."

Hà Quỳ, Hà Hàm nhìn nhau không nói. Họ hiểu rõ, đối với một người kiêu ngạo như Hoàng Uyển mà nói, khiến ông thừa nhận mình sai khó đến nhường nào. Thế nhưng đám duyện lại, vệ sĩ khác lại không nghĩ vậy, Hoàng Uyển có ý đầu hàng, họ mới có khả năng sống sót. Thấy Hà Hàm không lên tiếng, một duyện lại không kìm được bèn tách đám đông bước ra.

"Thái úy, muốn kiểm chứng lời Hoàng Hán Thăng nói thật giả thế nào, cần gì phải đi hỏi Hoàng Tổ, bên cạnh Thái úy vốn có không ít người hiểu rõ nội tình."

Hoàng Uyển vô cùng kinh ngạc, nhưng sau đó lập tức bừng tỉnh đại ngộ. Những người bên cạnh ông không phải là tông tộc thì cũng là hương đảng, có không ít người là khi ông chuyển trấn Lạc Dương mới từ Giang Hạ đuổi theo, đối với tình hình Giang Hạ, Nam Dương không hề xa lạ. Chỉ là ông công vụ bận rộn, lại phân biệt tôn ti, chưa từng nghĩ đến chuyện trò chuyện cùng họ. Nghĩ thông suốt đạo lý này, ông không khỏi hổ thẹn đỏ bừng mặt. Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng, bên cạnh mình có nhiều nguồn tin tức như vậy mà chưa từng nghĩ tới việc chủ động tìm hiểu một chút, đối mặt với Hoàng Trung, làm sao có thể không bại?

Hoàng Uyển hối hận không thôi, nhìn quanh bốn phía, lớn tiếng nói: "Có ai hiểu rõ Hoàng Hán Thăng không?"

Một lát sau, phía xa có một vệ sĩ rụt rè giơ tay lên. "Tôi từng nghe câu chuyện về Hoàng Hán Thăng và Tôn tướng quân, không, là Tôn Sách quen biết nhau."

Tiếng chưa dứt, lại có một vệ sĩ giơ tay. "Thái úy, tôi từng nghe câu chuyện Hoàng Hán Thăng trận chém Hạ Hầu Uyên."