Quách Gia từng nói, người có ham muốn, ắt có sơ hở.

Hoàng Uyển không sợ chết, không có nghĩa là ông không có ham muốn. Nói một cách nghiêm khắc, Hoàng Uyển không phải là kẻ tiểu nhân, thậm chí có thể gọi là quân tử. Thế nhưng quân tử đâu phải là không có ham muốn, chỉ là ham muốn của họ thoát ly khỏi những thú vui thấp kém, thiên về tầng thứ tinh thần hơn mà thôi. Họ không sợ chết, họ thậm chí có thể chẳng màng đến sự hưng suy nhất thời của gia tộc, nhưng họ lại coi trọng danh tiếng hậu thế, coi trọng lý tưởng của chính mình.

Lý tưởng của quân tử là gì? Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ. Vì công, là cầu thái bình cho thiên hạ. Vì tư, là đạo đức văn chương, lưu danh sử sách. Dẫu cho tất cả đều không đạt được, thì vẫn phải giữ lấy đạo đức trong lòng. Quân tử thản đãng đãng, tiểu nhân thường thích thích. Sau này có một vị đại văn hào từng nói, sách chưa từng qua tay ta đọc, việc không có gì là không thể nói với người, chính là sự thể hiện của tấm lòng này.

Đương nhiên, đây là nói với bậc quân tử thực thụ, ngụy quân tử không nằm trong số này.

Hoàng Uyển cả đời đi theo con đường ngay thẳng, bị giam cầm gần hai mươi năm cũng không đổi chí hướng. Khi tất cả mọi người đều bị uy thế của Đổng Trác áp chế, không dám hé răng, thì chỉ có ông và Dương Bưu can gián, phản đối Đổng Trác dời đô. Xét về khí tiết, ông mạnh hơn Thái Ung quá nhiều. Một người như vậy, chứng kiến Vương Doãn giết sạch nhà họ Viên, không thể nào không có chút hổ thẹn. Người khác có thể tha thứ cho ông, nhưng chính bản thân ông lại không cách nào tha thứ cho mình.

Tôn Sách nói, ông dám làm mà không dám nhận? Đánh thẳng vào nội tâm Hoàng Uyển, dồn ông vào đường cùng. Hoặc là nói ra chân tướng, đẩy Viên Thiệu, Vương Doãn và cả chính ông vào vực sâu vạn kiếp bất phục. Hoặc là câm như hến, hủy hoại niềm tin kiên định cả đời. Một kẻ nói dối thì có tư cách gì để tự xưng là quân tử, bàn chuyện đạo đức?

Cái nào khó hơn? Đối với Hoàng Uyển mà nói, cái nào cũng chẳng dễ dàng.

Sắc mặt ông tái nhợt, ánh mắt đờ đẫn, đôi môi khẽ run rẩy. Ông đưa tay ra, muốn cầm lấy cuốn sách trên án, thử vài lần, nhưng tay lại không nghe theo sự điều khiển.

Tôn Sách cũng không thúc giục ông. Trống vang không cần dùng chày nặng, với tính cách của Hoàng Uyển, thứ duy nhất khiến ông không thể chịu đựng nổi chính là tự trách, những người khác căn bản không thể lay chuyển được ông. Cái gai này một khi đã đâm vào, ông càng dây dưa thì vết thương càng nặng, cho đến khi ông hạ quyết tâm nhổ nó ra.

Thú cùng đường còn biết chống trả, thỏ bị dồn vào đường cùng còn biết cắn người, huống chi là hạng đảng nhân đã đấu tranh cả đời như Hoàng Uyển. Nhìn vẻ đắc thắng của Tôn Sách, cơn giận của ông bốc lên tận óc, không nhịn được mà châm chọc lại. "Tướng quân tự coi mình là cố lại của Viên Công Lộ, cưới con gái Công Lộ làm vợ, thân đeo đao cũ của Đổng Trác, thu nhận Lý Nho, giao kết với Ngưu Phụ, Đổng Việt và những kẻ khác, dù biết chân tướng thì đã sao, ngươi còn dám công bố với thiên hạ sao?"

Tôn Sách cười. "Nghe ý của ông, việc ta làm đây chỉ là để biện giải cho Viên tướng quân, Đổng Trác?"

"Chẳng lẽ không phải sao?"

"Vậy ta hỏi ông, trong bài văn của Lý Nho có câu nào là hư ngôn? Nếu có, ông cũng có thể viết văn phản bác, ta miễn phí in ấn cho ông phát hành thiên hạ, để thiên hạ đều biết Hoàng công ông chịu ủy khuất. Thế nào?"

Hoàng Uyển nghẹn lời. Ông mới không mắc mưu Tôn Sách. Một là những việc Lý Nho nói trong bài văn đều là sự thật, chứng cứ rõ ràng, không thể phản bác. Hai là ông không khinh bỉ cùng hàng với Lý Nho, tranh luận với hắn chẳng phải là tự hạ thấp thân phận mình sao.

"Chân tướng chính là chân tướng, Viên tướng quân từng đốt hoàng cung, giết không ít người, Đổng Trác lại càng ác quán mãn doanh, ta không có ý che đậy cho họ, nhưng nỗi oan ức mà họ phải chịu, ta cũng không thể ngồi nhìn. Vừa rồi ông cũng nói, ta là cố lại của Viên tướng quân, ta nói gì, ông cũng sẽ cảm thấy ta có dụng ý riêng. Vậy không bằng chúng ta hãy tạm gác chuyện của Viên tướng quân sang một bên, nói về Đổng Trác."

"Đổng Trác có gì hay để nói? Chẳng lẽ hắn không đáng chết? Nếu là như vậy, cha ngươi giao chiến với hắn chẳng phải là sai rồi sao?"

"Ta đã nói, hắn ác quán mãn doanh, tự làm tự chịu. Nhưng mà, khi đậy nắp quan tài luận định, đóng hắn lên cột sỉ nhục, chúng ta có thể thảo luận một chút xem vì sao Đổng Trác lại đi đến bước đường này không? Những chính nhân quân tử các ngươi liệu có trách nhiệm hay không?"

"Nực cười!" Hoàng Uyển khinh thường, ngay cả liếc nhìn Tôn Sách một cái cũng không muốn. "Lời lẽ ngụy biện, không đáng để bàn luận."

Tôn Sách cũng không vội, thong thả nói: "Dám hỏi Hoàng công, Đổng Trác tiến kinh bằng cách nào?"

Hoàng Uyển lại nghẹn lời.

"Được thôi, coi như Viên Thiệu dụ dỗ Hà Tiến triệu ngoại binh vào kinh là để trừ khử hoạn quan, mưu cầu thái bình cho thiên hạ. Ừm, đối với các người mà nói, thiên hạ chính là lá cờ lớn trong tay các người, lúc nào muốn dùng đều có thể dựng lên phất phơ, còn cuối cùng là thiên hạ thái bình hay thiên hạ đại loạn, các người thì đâu có quản được. Nhưng có một chuyện ta rất tò mò, Hoàng công khi đó giữ chức Dự Châu mục, nghe nói dẫn binh thảo phạt bọn cướp, đi đến đâu là dẹp yên đến đó, uy danh chấn động, trị vì làm gương cho thiên hạ, còn nhờ đó mà được phong làm Quan Nội Hầu. Đã là Hoàng công tài giỏi như thế, tại sao Hà Tiến không triệu những trung thần danh tướng như Hoàng công, mà lại triệu loại loạn thần tặc tử như Đổng Trác vào kinh? Là do Hoàng công danh tiếng vang xa nhưng thực chất không xứng, hay là Đổng Trác vốn dĩ không phải loạn thần tặc tử, mà đáng tin hơn Hoàng công?"

"Ngươi..." Hoàng Uyển đại nộ, trợn tròn mắt, trừng trừng nhìn Tôn Sách, nhưng nhất thời không biết phản bác Tôn Sách thế nào.

"Câu nào ta nói không đúng, xin Hoàng công chỉ giáo."

"Ngươi... ngươi..." Hoàng Uyển thở hổn hển, sắc mặt đỏ bừng.

"Ta nói càn nói bậy, hồ ngôn loạn ngữ? Vu khống quân tử, đảo lộn trắng đen? Không vấn đề gì, chỉ cần ông đưa ra chứng cứ, ta đều có thể nhận. Người như ta tuy không có học vấn gì, cũng chẳng phải quân tử, nhưng có một điểm thì được, ta dám làm dám nhận." Tôn Sách nửa cười nửa không nhìn Hoàng Uyển. "Không chỉ việc mình làm ta nhận, việc Viên tướng quân làm, việc gia phụ làm, bao gồm cả việc người bên cạnh ta làm, ta đều dám nhận. Ông có dám nhận không?"

Hoàng Uyển tức giận đến mức thất khiếu sinh yên, sao cứ vòng vo mãi, lại quay về chỗ này rồi?

"Hoàng công, ông là không biết trả lời thế nào, hay là không dám trả lời? Hoàng công, quân tử thản đãng đãng, tiểu nhân thường thích thích, ông làm như vậy thì không tính là quân tử đâu. Ông tự dối mình dối người, ngay cả việc đã làm cũng không dám nhận, thì còn bàn chuyện đạo đức văn chương gì nữa? Hoàng công, chẳng lẽ không nghe câu, thảo phạt giặc trong núi thì dễ, thảo phạt giặc trong lòng mới khó? Trong lòng ông có giặc, thân chưa tu, còn bàn chuyện trị quốc bình thiên hạ gì nữa?"

Tôn Sách thong thả xoay ngón tay, liếc nhìn Hoàng Uyển đang có sắc mặt xám như tro, cười hai tiếng, lại bồi thêm một nhát dao. "Ta có một suy đoán táo bạo đây, những tên giặc cướp mà ông thảo phạt khi đó chẳng lẽ là đồng đảng của ông? Người khác đến, chúng giết quan làm loạn, vào núi làm giặc, ông đến, chúng liền đổi mình một cái, lại trở thành dân lành. Chúng được lợi, ông được danh, còn kiếm được cái Quan Nội Hầu, uy chấn thiên hạ. Nhưng trong lòng các người tự hiểu, chút bản lĩnh này của ông căn bản không mang ra khoe được, thật sự muốn làm việc lớn vẫn phải dựa vào kẻ võ phu như Đổng Trác, nên Viên Thiệu mới triệu Đổng Trác vào kinh. Nếu Hoàng công ông có chút bản lĩnh thật sự, hắn hà cớ gì phải tìm xa cầu gần, cuối cùng gây ra tai họa này? Đổng Trác chết là đáng tội, nhưng Hoàng công ông thì có gì mà vô tội? Tai họa này do một tay Đổng Trác gây ra là không sai, nhưng kẻ khởi xướng lại chính là các người, bao gồm cả Hoàng công ông. Đổng Trác bị người ta châm đèn trời, liệu Hoàng công ông sau này có bị người ta châm đèn trời không? Dù không ai biết tội nghiệt của các người, nhưng trong lòng chính ông cũng nên có một ngọn đèn chứ? Hoàng công, lúc nửa đêm mơ tỉnh, ông có dám đối diện với chính mình chân thực không? Còn có thể giống như bây giờ, đại nghĩa lẫm liệt, hỏi lòng không thẹn không?"

Sắc mặt Hoàng Uyển biến đổi mấy lần, một ngụm máu tươi phun ra, trên án trước mặt điểm điểm hoa mai, trông thật nhức mắt. Mặt ông như giấy vàng, lẩm bẩm tự nói. "Ngươi nói không sai. Thảo phạt giặc trong núi thì dễ, thảo phạt giặc trong lòng mới khó. Trong lòng ta có giặc, ta là kẻ nhát gan, luôn cho rằng mình đi con đường ngay thẳng, hỏi lòng không thẹn, kỳ thực chẳng qua chỉ là tự dối mình dối người mà thôi."