Ronan Byrne, một sinh viên cơ khí điện tử ở Dublin (Ireland), thích xem Netflix, nhưng anh cũng biết là mình cần phải vận động nhiều hơn. Lợi dụng kỹ năng cơ khí, Byrne cải biến chiếc xe đạp tập thể dục của mình, kết nối nó với máy laptop và tivi. Sau đó anh viết một phần mềm cho phép Netflix khởi động chỉ khi anh đạp xe đến một vận tốc nhất định. Nếu anh giảm tốc quá lâu, bất kỳ chương trình nào anh đang xem cũng sẽ dừng lại cho đến khi anh bắt đầu đạp trở lại. Theo lời một người hâm mộ, Byrne “đã tiêu diệt béo phì mà cơn ghiền Netflix đã tạo ra.”

Anh cũng áp dụng chiến lược bao bọc cám dỗ để làm cho thói quen tập thể dục của mình hấp dẫn hơn. Bao bọc cám dỗ hoạt động theo cách kết nối hành động bạn muốn với một hành động bạn cần phải làm. Trong trường hợp của Byrne, anh bao bọc việc xem Netflix (điều anh muốn làm) bằng việc đạp xe thể dục (điều anh cần phải làm).

Các doanh nghiệp là bậc thầy sử dụng bao bọc cám dỗ. Ví dụ, khi Công ty Truyền hình Mỹ, thường được gọi là ABC[1], phát sóng đội hình chương trình truyền hình mỗi tối thứ Năm trong mùa 2014 - 2015, họ đã đẩy chiến lược bao bọc cám dỗ lên quy mô khủng.

Mỗi thứ Năm, ABC sẽ phát sóng ba chương trình do biên kịch Shonda Rhimes viết kịch bản - Grey’s Anatomy, Scandal, và How to Get Away with Murder. Họ đặt cho series này thương hiệu “TGIT on ABC” (TGIT là viết tắt của Thank God Its Thursday - Ơn Trời Thứ Năm Rồi). Nhằm quảng bá cho chương trình, ABC khuyến khích người xem chuẩn bị sẵn bắp rang bơ, uống rượu vang và tận hưởng buổi tối.

Andrew Kubitz, trưởng ban kế hoạch chương trình của ABC, mô tả ý tưởng đằng sau chiến dịch: “Chúng tôi nhận thấy tối thứ Năm là một cơ hội lớn với tỷ suất người xem, cả với các cặp đôi lẫn phụ nữ độc thân, những người muốn ngồi xuống sofa, thoát khỏi đời sống thường nhật, uống rượu ăn bắp rang và thả lỏng một tí.” Cái hay trong chiến lược này là ABC đã gắn điều họ cần người xem thực hiện (xem chương trình của họ) với các hoạt động mà người xem vốn đã muốn làm (thư giãn, uống chút rượu, và ăn bắp rang).

Dần dần, người ta bắt đầu kết nối việc xem chương trình của ABC với cảm giác thư thái và giải trí. Nếu bạn uống rượu vang và ăn bắp rang vào 8 giờ mỗi tối thứ Năm, thì cuối cùng “8 giờ mỗi tối thứ Năm” sẽ có nghĩa là giải trí và thư giãn. Phần thưởng được gắn kết với tín hiệu, và thói quen bật tivi trở nên quá sức hấp dẫn.

Nhiều khả năng bạn sẽ thấy một hành vi hấp dẫn khi bạn phải làm điều gì đó mình ưa thích vào cùng lúc ấy. Bạn muốn nghe tin tức mới nhất về người nổi tiếng, nhưng bạn cần phải tập thể dục. Sử dụng chiến thuật bao bọc cám dỗ, bạn chỉ được đọc tin trên máy tính bảng và xem chương trình thực tế ở phòng tập. Có thể bạn muốn chăm sóc móng, nhưng bạn cần phải dọn dẹp hộp thư đến của email. Giải pháp: Chỉ đi chăm sóc móng khi xử lý hết các email công việc còn tồn đọng.

Bao bọc cám dỗ là một cách ứng dụng một lý thuyết tâm lý có tên Nguyên lý Premack. Được đặt tên theo công trình của giáo sư David Premack, nguyên lý được phát biểu như sau: “Hành vi có khả năng xảy ra cao hơn sẽ củng cố hành vi có khả năng xảy ra thấp hơn.” Nói cách khác, ngay cả khi bạn không thật sự muốn giải quyết hết mớ email tồn đọng, bạn sẽ vẫn được điều kiện hóa để thực hiện việc này bởi vì nó đồng nghĩa với việc bạn sẽ được làm điều bạn muốn cùng lúc ấy.

Bạn thậm chí còn có thể kết hợp bao bọc cám dỗ với chiến lược chồng lớp thói quen ta đã thảo luận trong Chương 5, để tạo ra một bộ quy tắc dẫn hướng hành vi cho mình.

Công thức chồng lớp thói quen kết hợp bao bọc cám dỗ như sau:

Sau khi làm [THÓI QUEN HIỆN TẠI], tôi sẽ làm [THÓI QUEN MỚI]. Sau [THÓI QUEN TÔI CẦN], tôi sẽ thực hiện [THÓI QUEN TÔI MUỐN].

Nếu bạn muốn đọc tin tức, nhưng bạn cần phải biểu lộ lòng biết ơn:

Sau khi uống tách cà phê sáng, tôi sẽ nói một lời cảm ơn về những điều đã xảy ra ngày hôm qua (cần). Sau khi tôi biểu lộ lòng biết ơn, tôi sẽ đọc tin tức (muốn).

Nếu bạn muốn xem thể thao, nhưng bạn cần phải gọi điện bán hàng:

Khi trở lại sau giờ nghỉ ăn trưa, tôi sẽ gọi ba cuộc cho khách hàng tiềm năng (cần). Khi gọi xong ba cuộc bán hàng tiềm năng, tôi sẽ xem ESPN (muốn).

Nếu bạn muốn lướt Facebook, nhưng bạn cần tập thể dục nhiều hơn:

Sau khi rút điện thoại ra, tôi sẽ thực hiện mười hiệp burpee[2] (cần). Sau khi làm mười hiệp burpee, tôi sẽ lướt Facebook (muốn).

Hy vọng nằm ở chỗ cuối cùng bạn sẽ mong chờ được gọi điện cho ba khách hàng tiềm năng hoặc được làm mười burpee bởi vì điều đó nghĩa là bạn sẽ được đọc tin tức thể thao mới nhất hay lướt Facebook. Làm điều mình cần làm đồng nghĩa với được làm điều mình muốn.

Chúng ta đã bắt đầu chương này bằng cách thảo luận các tác nhân bất thường, hay các phiên bản phóng đại của hiện thực làm gia tăng khao khát hành động của ta. Bao bọc cám dỗ là một cách tạo ra phiên bản phóng đại của bất kỳ thói quen nào bằng cách kết nối nó với một điều bạn rất muốn làm. Sắp đặt nên một thói quen khó cưỡng lại là một việc khó, nhưng chiến lược đơn giản này có thể được áp dụng để khiến cho gần như mọi thói quen đều trở nên hấp dẫn hơn theo một cách khác.

❀ ❀ ❀

[1] American Broadcasting Company.

[2] Burpee là bài tập thể dục vận động toàn thân gồm các bước: đứng thẳng - ngôi xổm - hít đất - ngồi xổm dậy - nhảy bật người. Bài tập được đặt theo tên người đã sáng tạo nên - nhà sinh lý học người Mỹ Royal H. Burpee. (ND)