Để trở nên vĩ đại, một số kỹ năng nhất định cần trở nên tự động. Vận động viên bóng rổ phải đủ khả năng dẫn bóng mà không cần suy nghĩ trước khi họ có thể chuyển sang thuần thục lên rổ với tay không thuận của mình. Bác sĩ phẫu thuật cần phải lặp đi lặp lại thao tác rạch đường mổ đầu tiên đủ nhiều lần cho đến khi có thể nhắm mắt mà vẫn làm được, để họ có thể tập trung vào hàng trăm biến số khác có thể xảy đến trong ca mổ. Thế nhưng khi một thói quen đã được nhuần nhuyễn, bạn phải quay lại giai đoạn công việc đòi hỏi nỗ lực và bắt đầu xây dựng thói quen tiếp theo.
Sự tinh thông là quá trình thu hẹp sức tập trung vào một thành tố nhỏ xíu của thành công, lặp đi lặp lại nó cho đến khi bạn nhập nội được kỹ năng ấy, và sử dụng thói quen mới này làm nền tảng để vươn tới ranh giới phát triển của mình. Các nhiệm vụ cũ trở nên dễ dàng hơn vào lần hai, nhưng nhìn chung nó không dễ hơn được nữa bởi lúc này bạn đang đổ hết tinh lực vào thử thách tiếp theo. Mỗi thói quen sẽ mở ra một tầng thành tích mới. Đó là một chu kỳ vô tận.
Mặc dù thói quen có uy lực mạnh mẽ, nhưng cái bạn cần là làm sao bản thân giữ tỉnh táo về thành tích của mình theo thời gian, để bạn có thể tiếp tục điều chỉnh và cải thiện. Ngay đúng vào lúc bạn bắt đầu cảm thấy như mình đã thông thạo một kỹ năng - ngay khi có cảm giác như mọi chuyện đang được tự động hóa và bạn cảm thấy dễ chịu - thì bạn cần phải tránh bị rơi vào cái bẫy tự mãn.
Giải pháp? Đặt ra một hệ thống phản tư và tự đánh giá[1].
Hình 16: Quá trình tinh thông một điều gì đó đòi hỏi bạn tiến bộ dần dần theo từng lớp, hết một lớp lại đến một lớp khác, mỗi thói quen được xây trên cái trước đó cho đến khi chạm tới một cấp độ thành tích mới và một loạt thói quen mới được nhập nội hóa.
❀ ❀ ❀
[1] Reflection and review.
