Oswald Nuckols là một nhà phát triển công nghệ thông tin đến từ Natchez, Mississippi. Anh cũng là người hiểu rõ sức mạnh của việc sắp sẵn môi trường sống của mình.
Nuckols tập trung vào thói quen dọn dẹp bằng cách tuân theo một chiến lược mà anh gọi là “sắp xếp lại phòng ốc”. Ví dụ như, khi xem tivi xong, anh sẽ đặt điều khiển trở lại giá, sắp xếp lại gối trên trường kỷ, và gấp gọn chăn. Khi rời khỏi ôtô, anh dọn hết rác. Mỗi khi tắm, anh vệ sinh bồn cầu khi đang chờ nước nóng. (Như anh viết, “dù sao thì thời điểm hoàn hảo nhất để cọ bồn chính là ngay trước khi bạn tắm.”) Mục đích của việc sắp xếp lại phòng ốc cho giống ban đầu không phải đơn giản chỉ là dọn dẹp sau mỗi hành động, mà là sắp sẵn cho hành động tiếp theo.
“Khi tôi bước vào một căn phòng thì mọi thứ đều được đặt đúng vị trí của chúng”, Nuckols viết. “Bởi vì tôi làm thế mỗi ngày ở mỗi phòng, nên đồ đạc luôn trong tình trạng tốt... Người ta nghĩ chắc tôi siêng lắm nhưng thật ra tôi lười vô cùng. Chỉ là tôi lười một cách chủ động. Nó trả lại cho bạn nhiều thời gian lắm đấy.”
Mỗi khi bạn bố trí một không gian cho một mục đích nào đó, bạn đang sắp xếp nó cho hành động tiếp theo được dễ dàng hơn. Ví dụ, vợ tôi có một chiếc hộp đựng thiệp được xếp sẵn theo chủ đề - sinh nhật, cảm thông, đám cưới, tốt nghiệp, và các loại khác. Mỗi khi cần, cô ấy rút một tấm phù hợp rồi gửi đi. Vợ tôi rất giỏi trong việc nhớ gửi thiệp cho ai đó bởi vì cô ấy đã giảm lực cản của công việc đó. Trong nhiều năm, tôi luôn ngược lại. Khi ai đó mới có em bé thì tôi sẽ nghĩ, “Mình nên gửi thiệp.” Nhưng rồi nhiều tuần trôi qua và khi tôi sực nhớ và đi mua thiệp thì đã muộn rồi. Thói quen đó không dễ có.
Có rất nhiều cách sắp xếp môi trường sống của bạn để sẵn sàng sử dụng ngay. Nếu bạn muốn nấu một bữa sáng đầy đủ dinh dưỡng, hãy đặt chảo lên bếp, để bình xịt bếp trên kệ, bày sẵn đĩa và các dụng cụ nào cần thiết ngay đêm trước đó. Khi bạn thức dậy, làm bữa sáng sẽ dễ dàng hơn.
Muốn vẽ nhiều hơn? Bày bút chì, bút nét, sổ và họa cụ trên mặt bàn, nơi nào dễ lấy. Muốn tập thể dục? Để sẵn đồ vận động, giày, giỏ thể thao, bình nước trước mắt. Muốn giảm cân? Cắt nhỏ thật nhiều trái cây và rau củ vào cuối tuần và đóng hộp, để bạn dễ dàng tiếp cận thực phẩm bổ dưỡng, có-thể-ăn-liền trong tuần.
Đó là những cách đơn giản để tạo ra các thói quen tốt trên con đường ít trở lực nhất.
Bạn cũng có thể đảo ngược nguyên tắc này để sắp sẵn môi trường khiến những thói quen xấu khó khăn hơn. Giả sử như bạn thấy mình xem tivi nhiều quá, vậy thì mỗi lần xem xong hãy rút dây điện ra. Chỉ cắm điện lại khi bạn có thể hô lớn tên chương trình mình muốn xem. Kiểu sắp sẵn này tạo ra vừa đủ lực cản để ngăn chuyện xem tivi một cách vô thức lại.
Nếu cũng không hiệu quả, bạn có thể tiến thêm một bước nữa. Rút dây điện tivi và tháo pin đồ điều khiển mỗi khi xem xong, vậy thì lần sau sẽ cần thêm mười giây nữa để mở lại. Và nếu bạn thật sự là thanh niên nghiêm túc, thì hãy khuân tivi ra khỏi phòng khách, cất vào trong tủ mỗi khi xem xong. Có thể đảm bảo rằng chỉ khi nào muốn xem lắm bạn mới đem ra. Lực cản càng lớn, thói quen càng khó xảy ra.
Mỗi khi có thể, tôi sẽ để điện thoại ở một phòng khác cho tới bữa trưa. Khi điện thoại ở ngay bên cạnh, tôi sẽ ngồi cầm nó cả buổi sáng không vì lý do gì cả. Nhưng khi điện thoại ở một phòng khác, tôi ít khi nghĩ đến nó. Và lực cản đủ lớn để tôi không đi lấy nó mà không có lý do. Kết quả là, tôi có ba đến bốn tiếng mỗi buổi sáng để làm việc mà không bị gián đoạn.
Nếu để điện thoại ở phòng khác chưa đủ với bạn, hãy nhờ bạn bè hoặc gia đình giấu nó đi trong vài giờ. Hoặc là nhờ đồng nghiệp giữ giúp vào buổi sáng và trả lại cho bạn vào bữa trưa.
Đặc biệt có nhiều khi chỉ cần rất ít lực cản là đủ để ngăn chặn một hành vi không mong muốn. Khi tôi giấu bia vào sâu trong tủ lạnh, tôi không thấy bia và sẽ uống ít hơn. Khi tôi xóa ứng dụng mạng xã hội khỏi điện thoại, có thể cả mấy tuần sau tôi mới tải và đăng nhập lại. Tuy rằng các chiêu này không thể khắc chế được cơn nghiện thật sự, nhưng đối với đa số chúng ta, một ít lực cản thôi cũng tạo ra khác biệt lớn giữa duy trì một thói quen tốt và sa đà vào một thói quen xấu. Hãy tưởng tượng tác động cộng gộp của hàng tá thay đổi như vậy và của việc sống trong một môi trường được thiết kế tạo điều kiện dễ dàng cho thói quen tốt, cũng như cản trở thói quen xấu.
Dù cho ta đang tiếp cận thay đổi hành vi trong vai trò một cá nhân, một ông bố bà mẹ, một huấn luyện viên, hay một nhà lãnh đạo, ta cũng đều nên tự đặt cho bản thân một câu hỏi: “Làm thế nào để thiết kế một thế giới mà ở đó, làm việc đúng thật là dễ?” Tái thiết kế cuộc đời bạn để các hành động trọng yếu nhất chính là các hành động dễ thực hiện nhất.