Cuối năm 2012, tôi đang ngồi trong một căn hộ cũ chỉ cách Istiklal Caddesi, con đường nổi tiếng bậc nhất Istanbul vài khu nhà. Tôi đang trong chuyến đi bốn ngày đến Thổ Nhĩ Kỳ, và hướng dẫn viên của tôi, Mike, đang ngồi thư giãn cách vài bước đằng kia trong chiếc ghế bành sờn cũ.

Mike cũng không hẳn là một hướng dẫn viên du lịch. Anh ấy chỉ là anh chàng đến từ Maine đã sống ở Thổ Nhĩ Kỳ được năm năm, nhưng anh có đề nghị đưa tôi đi tham quan khi tôi ghé thăm đất nước này, thế là tôi đã chọn anh. Trong đêm đặc biệt ấy, tôi được mời đến ăn tối với anh và vài người bạn Thổ Nhĩ Kỳ.

Có tổng cộng bảy người, và tôi là người duy nhất ở đó, theo một nghĩa nào đấy, không hút ít nhất một gói thuốc lá một ngày. Tôi hỏi một anh chàng xem anh đã bắt đầu hút như thế nào. “Từ bạn bè”, anh trả lời. “Luôn luôn là từ bạn bè. Một người hút, thế là anh cũng thử hút.”

Điều thật sự thú vị là một nửa số người trong căn phòng đó đã từng xoay xở bỏ thuốc. Mike từng ngưng hút được vài năm trước thời điểm đó, và anh ấy cam đoan mình bỏ được thói quen này là nhờ vào quyển sách Allen Carr’s Easy Way to Stop Smoking[1].

“Nó giải phóng anh khỏi áp lực tinh thần của việc hút”, anh bảo. “Nó nói với bạn: “Thôi đừng tự lừa dối mình nữa. Bạn biết bạn chẳng thực sự muốn hút đâu. Bạn biết bạn không thực sự thích hút mà.” Nó giúp anh cảm thấy như thể anh không còn là nạn nhân nữa. Anh bắt đầu nhận ra là anh không cần phải hút.”

Tôi chưa bao giờ hút thuốc, nhưng sau đó tôi cũng đọc qua quyển sách kia vì tò mò. Tác giả quyển sách đã áp dụng một chiến lược thú vị để giúp người hút thuốc loại bỏ cơn thèm thuốc. Ông ấy tái định khung một cách có hệ thống từng tín hiệu gắn với việc hút thuốc và trao cho nó một ý nghĩa mới. Ông viết những điều như:

Bạn nghĩ bạn cần phải từ bỏ cái gì đó, nhưng không, bạn không từ bỏ cái gì cả, thuốc lá không có giá trị gì với bạn hết. Bạn nghĩ hút thuốc là điều mình cần để có thể xã giao, nhưng không. Bạn hoàn toàn có thể xã giao mà không cần hút một điếu nào. Bạn nghĩ hút thuốc là để giảm căng thẳng, nhưng không. Hút thuốc chẳng giải tỏa được tí tinh thần nào cả, thuốc lá phá hủy thần kinh thì có.

Trong sách, ông lặp đi lặp lại các câu từ này và các câu khác tương tự. “Phải làm rõ trong đầu bạn”, ông bảo. “Bạn đang không mất cái gì cả và bạn đang tạo ra các lợi ích tích cực phi thường không chỉ cho sức khỏe, năng lượng và tiền bạc, mà còn trong hình ảnh bản thân, sự tự tin, tự trọng, tự do và điều quan trọng nhất, đó là trong chất lượng và tuổi thọ cuộc đời sau này của bạn.”

Khi đọc hết quyển sách, hút thuốc dường như trở thành điều kỳ quặc nhất trên đời. Và nếu không còn mong đợi lợi ích gì từ việc hút thuốc lá, thì bạn không có lý do để hút nữa. Nó chính là nghịch đảo của Nguyên tắc số 2 trong Thay đổi Hành vi: Khiến nó không còn hấp dẫn. Ừm, tôi biết là ý tưởng này nghe có vẻ đơn giản quá mức. Chỉ cần thay đổi suy nghĩ và bạn có thể bỏ thuốc. Tuy vậy, hãy kiên nhẫn với tôi một chút thôi.

❀ ❀ ❀

[1] Tạm dịch: Phương pháp cai thuốc dễ dàng từ Allen Carr. (ND)