Tyên cảnh viên, Người cầu hôn và Bác sĩ bước vào.
BÁC SĨ
Tình trạng mất trí của cô ấy nặng hơn vào một số kỳ trăng so với những lúc khác, phải vậy không?
TÙ TRƯỞNG
Nó vẫn ở trong cơn lẩn thẩn vô hại, ngủ ít, hoàn toàn không thiết ăn uống, trừ hay uống nước, mơ về một thế giới khác và tốt đẹp hơn; và bất cứ mảnh mẩu lộn xộn nào nó đang bận tâm, cái tên Palamon đều được nêm vào đó, đến mức nó nhồi nhét mọi công việc bằng cái tên ấy, áp dụng nó vào mọi câu hỏi.
Con gái Tù trưởng bước vào.
Kìa nhìn nó đến kìa; các ông sẽ rõ cách cư xử của nó.
CON GÁI
Tôi quên béng mất rồi. Điệp khúc của nó là “Xuống đi, xuống đi,” và do chính tay Geraldo, thầy giáo của Emilia, sáng tác đấy. Hắn ta cũng lập dị hết chỗ nói, bởi vì ở thế giới bên kia Dido sẽ gặp Palamon, và khi ấy nàng sẽ hết yêu Æneas.
BÁC SĨ
Luyên thuyên gì thế này? Tội nghiệp thay!
TÙ TRƯỞNG
Cứ thế suốt cả ngày dài.
CON GÁI
Giờ thì về cái bùa chú mà tôi đã kể cho ông nghe nhé: ông phải ngậm một đồng bạc ở đầu lưỡi, nếu không thì chẳng có phà phèo gì hết. Rồi nếu ông may mắn đến được nơi có các linh hồn phước hạnh, ôi chao, ở đó có một cảnh tượng thế này nhé! Chúng tôi, những đứa con gái có lá gan đã tàn lụi, vỡ nát vì tình yêu, sẽ đến đó, và chẳng làm gì suốt cả ngày ngoài việc hái hoa cùng Proserpine. Khi ấy tôi sẽ kết cho Palamon một bó hoa; rồi hãy để chàng chú ý đến tôi—rồi nhé.
BÁC SĨ
Mắc chứng điên mới đáng yêu làm sao! Hãy quan sát con bé thêm chút nữa.
CON GÁI
Thật đấy, tôi nói cho ông nghe, đôi khi chúng tôi đi chơi trò kéo co lúa mạch, chúng tôi, những kẻ có phước. Khốn thay, ở thế giới bên kia họ có một cuộc sống cay đắng làm sao—nào là cháy rực, rán giòn, sôi sùng sục, xèo xèo, hú hét, chát chúa, nguyền rủa—Ôi, họ bị trừng phạt nặng nề lắm đấy, hãy cẩn thận! Nếu ai đó phát điên, hoặc treo cổ hay tự vẫn, họ sẽ đến đó; Chúa phù hộ chúng ta! Và ở đó chúng ta sẽ bị tống vào một cái vạc bằng chì và mỡ của đám cho vay nặng lãi, giữa cả triệu kẻ móc túi, rồi sôi lên như một khoanh giăm bông chẳng bao giờ chín nổi.
BÁC SĨ
Bộ não con bé thật biết bịa đặt!
CON GÁI
Các lãnh chúa và cận thần từng làm cho các cô gái chửa hoang, họ ở nơi này. Họ sẽ phải đứng trong lửa ngập đến rốn và trong băng ngập đến tim, và ở đó phần phạm tội thì cháy rực còn phần lừa dối thì đông cứng lại. Thật lòng mà nói, một hình phạt vô cùng khắc nghiệt, nghĩ cũng đáng đời cho một chuyện vặt vãnh như thế. Tin tôi đi, thà cưới một mụ phù thủy hủi để tống khứ nó đi còn hơn, tôi đảm bảo với ông đấy.
BÁC SĨ
Con bé vẫn duy trì trí tưởng tượng này! Đây không phải là chứng điên bén rễ, mà là một nỗi u sầu cực kỳ sâu sắc và đặc quánh.
CON GÁI
Được nghe một bà phu nhân kiêu kỳ và một mụ vợ thị dân kiêu kỳ hú hét cùng nhau ở đó kìa! Tôi đúng là đồ ngốc nếu gọi đó là một thú vui hay ho. Người này kêu “Ôi khói quá!”, kẻ kia “Lửa đây này!”; người này gào “Ôi, sao tôi lại dám làm điều đó đằng sau tấm thảm thêu chứ!” rồi hú lên; kẻ kia nguyền rủa một gã đàn ông đang theo đuổi mình và cái nhà vườn của ả.
[Hát.]
Em sẽ mãi thủy chung, hỡi các vì sao, hỡi định mệnh của em, v.v.
[Con gái Tù trưởng bước ra.]
TÙ TRƯỞNG
Ông nghĩ thế nào về nó, thưa ngài?
BÁC SĨ
Tôi cho rằng nó đang có một tâm trí rối loạn, mà tôi không thể chữa trị được.
TÙ TRƯỞNG
Khốn khổ thay, vậy phải làm sao?
BÁC SĨ
Ông có biết trước khi gặp Palamon, nó từng có tình cảm với người đàn ông nào không?
TÙ TRƯỞNG
Thưa ngài, có một lần tôi vô cùng hy vọng nó đã trói buộc tình cảm của mình với vị quý tộc này, là bạn của tôi đây.
NGƯỜI CẦU HÔN
Tôi cũng từng nghĩ vậy, và sẽ coi như mình vớ được món hời lớn khi dâng hiến một nửa gia sản, miễn là cả cô ấy và tôi lúc này thực sự có cùng một mối quan hệ.
BÁC SĨ
Sự chè chén say sưa quá độ của đôi mắt đã làm rối loạn các giác quan khác của nó. Chúng có thể trở lại và ổn định để thực hiện các chức năng vốn có, nhưng giờ đây chúng đang vướng vào một cuộc rong chơi kỳ quặc nhất. Các ông phải làm thế này: giam nó vào một nơi mà ánh sáng giống như lén lút luồn vào hơn là được phép chiếu rọi. Cậu thanh niên trẻ tuổi ạ, bạn của con bé, hãy đóng vai Palamon; hãy nói rằng cậu đến để ăn cùng con bé, và trò chuyện về tình yêu. Điều này sẽ thu hút sự chú ý của nó, vì tâm trí nó đang bận tâm điều đó; những đối tượng khác được chèn vào giữa tâm trí và đôi mắt nó chỉ là những trò hề và nghịch ngợm của cơn điên. Hãy hát cho nó nghe những khúc ca tình yêu tươi trẻ mà nó bảo rằng Palamon từng hát trong ngục tối. Hãy đến gặp nó với những bông hoa tươi thắm nhất mà mùa này làm chủ nhân, lại thêm vào đó một số hương thơm pha chế khác dễ chịu cho khứu giác. Tất cả những điều này sẽ hợp với Palamon, vì Palamon có thể hát, và Palamon ngọt ngào cùng mọi điều tốt đẹp. Hãy muốn ăn cùng nó, gắp thức ăn cho nó, nâng chén với nó, và thỉnh thoảng hãy đan xen lời cầu xin ơn huệ và sự chấp thuận vào trái tim nó. Hãy tìm hiểu xem những cô gái nào từng là bạn bè và bạn chơi của nó, rồi để họ đến gặp nó với cái tên Palamon trên môi, và xuất hiện cùng với tín vật, như thể họ đang vận động cho chàng. Đó là một sự ảo tưởng mà nó đang mắc phải, và phải dùng những điều giả dối để chống lại. Điều này có thể khiến nó ăn, ngủ, và đưa những gì đang lệch chuẩn trong tâm trí nó trở lại trật tự và kỷ cương trước đây. Tôi đã thấy cách này được áp dụng thành công, không biết bao nhiêu lần, nhưng để gia tăng con số đó, tôi đặt rất nhiều hy vọng vào việc này. Giữa các bước của kế hoạch này, tôi sẽ can thiệp bằng các phương pháp của mình. Chúng ta hãy thực hiện và thúc đẩy kết quả, mà các ông chớ nghi ngờ, sẽ mang lại sự an ủi.
[Họ bước ra.]
