Florizel và Perdita bước vào.

FLORIZEL.

Xiêm y lạ lẫm này đã điểm tô sinh khí

Cho khắp thân nàng; chẳng phải một thôn cô,

Mà chính là nữ thần Flora rạng rỡ

He hé nhìn trong buổi sớm tháng Tư.

Ngày hội xén lông cừu này của nàng

Hệt như buổi hội quần tiên giáng thế,

Và nàng chính là nữ hoàng nơi đây.

PERDITA.

Thưa điện hạ, chàng tôn quý của thiếp,

Thiếp đâu dám trách chàng làm điều quá phận;

Ôi, xin hãy lượng thứ khi thiếp thốt lời này!

Chính chàng, đấng cao sang chói ngời rường cột non sông,

Lại tự giấu mình dưới manh áo gã tiều phu chăn mục,

Còn thiếp, kẻ hèn mọn bần hàn nông thôn,

Lại được trang điểm lộng lẫy tựa nữ thần.

Nếu chẳng phải ngày hội quê ta luôn chứa bao điều rồ dại,

Mà thực khách đã quen nuốt trôi theo tục lệ,

Hẳn thiếp phải thẹn đỏ mặt khi thấy chàng vận áo này;

Và ngất đi mất nếu tự soi mình trong gương.

FLORIZEL.

Ta vẫn đội ơn cái ngày

Khi con chim ưng cưng của ta rẽ cánh

Băng qua cánh đồng của cha nàng.

PERDITA.

Cầu xin Jove cho chàng có cớ vui mừng!

Còn với thiếp, phận cách biệt gieo bao sợ hãi.

Đấng tôn quý như chàng chưa từng quen nếm âu lo.

Ngay lúc này đây thiếp cũng run rẩy rụng rời

Nghĩ đến cảnh phụ vương chàng, do tình cờ tao ngộ,

Cũng dạo bước qua đây như chàng thuở nọ. Hỡi Số Phận oái oăm!

Người sẽ ra sao khi thấy kiệt tác tôn nghiêm của mình

Bị bọc trong mớ lạt buộc thô bỉ dường này? Người sẽ phán gì?

Hay làm sao thiếp dám mang vẻ kiêu sa vay mượn này

Mà diện kiến uy nghi lạnh lùng của Người?

FLORIZEL.

Đừng bận tâm chi,

Chỉ giữ lấy niềm vui thôi. Đến chính chư thần kia,

Vì hạ mình yêu đương, cũng từng mang lốt thú.

Đấng Jupiter hóa bò mộng rống vang;

Thần biển xanh Neptune hóa cừu đực be be gầm thét;

Và thần thái dương rực rỡ, chàng Apollo hoàng kim,

Cũng hóa thành gã mục đồng nghèo khổ,

Đúng như bộ dạng ta lúc này. Cuộc biến hình của họ

Chưa từng dành cho trang tuyệt sắc nào thanh tú hơn nàng,

Cũng chẳng giữ được nét trinh bạch nhường này,

Bởi dục vọng của ta chưa bao giờ vượt trước danh dự,

Và ham muốn chẳng khi nào nung nấu gắt gao hơn đức tin.

PERDITA.

Ôi, nhưng chàng hỡi,

Quyết tâm của chàng chẳng thể đứng vững đâu,

Một khi vấp phải uy quyền phụ vương, điều chắc chắn sẽ xảy ra:

Một trong hai điều ắt phải thành định mệnh,

Sẽ bắt chàng phải đổi thay ý hướng này,

Hoặc tước đoạt mạng sống của thiếp.

FLORIZEL.

Perdita yêu quý của lòng ta,

Ta van nàng, chớ để những ý nghĩ cưỡng ép ấy

Làm tối tăm ngày hội vui tươi. Hoặc ta thuộc trọn về nàng, người đẹp hỡi,

Bằng không ta chẳng còn là con của phụ vương. Bởi ta không thể là

Chính bản thân mình, hay là bất cứ ai với nhân gian,

Nếu ta không thuộc về nàng. Ta nguyện kiên định với lời này,

Dẫu số mệnh có gầm gừ cấm cản. Hãy hân hoan lên, hỡi nàng dịu hiền.

Hãy bóp chết mọi nỗi âu lo ấy bằng bất cứ điều gì

Nàng thấy trước mắt lúc này. Khách khứa của nàng đang tới:

Hãy ngẩng cao dung nhan rạng rỡ, như thể đây là ngày

Tổ chức lễ thành hôn mà hai ta đã cùng thề nguyện

Nhất định phải nên duyên.

PERDITA.

Ôi, Nữ thần May mắn,

Xin hãy mỉm cười hộ phù!

FLORIZEL.

Kìa, khách khứa của nàng đang tiến lại gần:

Hãy sửa soạn để niềm nở đón rước họ,

Và hãy để gò má ta cùng ửng đỏ trong hân hoan.

Lão Shepherd bước vào cùng Polixenes và Camillo cải trang; Clown, Mopsa, Dorcas cùng những người khác.

SHEPHERD.

Kìa con gái! Thuở vợ già ta còn sống,

Vào ngày này bà ấy vừa quản bánh, vừa coi rượu, vừa nấu nướng,

Vừa làm bà chủ lại vừa làm kẻ hầu; chào đón hết thảy; phục vụ tất cả;

Khi thì cất tiếng hát, lúc lại nhịp chân khiêu vũ; khi thì ở đây,

Nơi đầu bàn tiệc, lúc lại chạy tuốt vào giữa;

Dựa vai người này, rồi lại ngả vai người nọ; mặt đỏ bừng bừng

Vì bận bịu lăng xăng, và hớp rượu bà uống để giải khát

Cũng nhấp chung cùng từng người một. Còn con thì cứ e ấp lùi lại,

Cứ như thể con là thực khách được mời đến dự tiệc,

Chứ chẳng phải nữ chủ nhân của cuộc vui: ta xin con, hãy cất lời

Chào đón những vị khách lạ này, bởi đó là cách

Để đôi bên thêm thân tình, hiểu biết nhau hơn.

Nào, dẹp bớt nỗi ngượng ngùng đỏ mặt đi, và hãy thể hiện

Đúng con người của con: bà chủ của ngày hội. Lại đây nào,

Và hãy cất lời mừng khách đến dự lễ xén lông cừu,

Để đàn cừu ngoan của con luôn sinh sôi nảy nở.

PERDITA.

[Nói với Polixenes.] Thưa ngài, kính chào ngài.

Cha tôi muốn tôi đảm đương trách nhiệm

Làm bà chủ quán xuyến ngày hội hôm nay.

[Nói với Camillo.] Kính chào ngài.

Đưa ta mấy cành hoa đằng kia, Dorcas. Thưa các bậc tôn kính,

Xin gửi tới các ngài nhánh hương thảo và vân hương; giống hoa này

Giữ trọn sắc hương suốt cả mùa đông dài.

Nguyện ân sủng và sự tưởng nhớ luôn ở cùng hai ngài!

Và hoan nghênh hai ngài đến với ngày hội xén lông cừu của chúng tôi!

POLIXENES.

Hỡi cô thôn nữ chăn cừu—

Nàng quả là tuyệt sắc—nàng khéo đối đãi với tuổi tác chúng ta

Bằng những nhành hoa của mùa đông lạnh giá.

PERDITA.

Thưa ngài, năm tháng đã về chiều,

Chưa hẳn đã tàn mùa hạ nhưng cũng chớm sinh ra

Một mùa đông giá rét; những đóa hoa kiều diễm nhất của mùa này

Là hoa cẩm chướng và hoa cẩm chướng sọc biến dị,

Thứ mà đôi người gọi là những đứa con hoang của tự nhiên: vườn quê chúng tôi

Hoàn toàn vắng bóng giống hoa ấy; và tôi cũng chẳng bận tâm

Tìm cành chiết về ươm trồng.

POLIXENES.

Cớ làm sao, hỡi thiếu nữ dịu dàng,

Nàng lại hắt hủi chúng?

PERDITA.

Bởi tôi từng nghe người ta nói

Có một bàn tay nhân tạo, qua sắc màu đan xen của chúng,

Đã dám tranh công với bàn tay vĩ đại của tự nhiên kiến tạo.

POLIXENES.

Cứ cho là vậy đi;

Thế nhưng tự nhiên chẳng thể nào trở nên hoàn mỹ hơn bằng bất cứ cách nào

Nếu không nhờ chính tự nhiên tạo tác nên phương cách ấy. Thành thử, vượt lên trên nghệ thuật nhân tạo

Mà nàng bảo là thêm thắt vào tự nhiên, lại chính là một môn nghệ thuật

Do chính tự nhiên sản sinh ra. Nàng thấy đấy, thiếu nữ ngọt ngào, ta ghép

Một chồi non thanh nhã vào gốc cây hoang dại nhất,

Và khiến cho lớp vỏ cây thấp hèn cỗi cằn thụ thai

Bởi một mầm hoa thuộc dòng dõi quý phái hơn. Đây là môn nghệ thuật

Tu bổ cho tự nhiên, hay nói đúng hơn là làm nó biến đổi, nhưng

Bản thân môn nghệ thuật đó lại chính là tự nhiên.

PERDITA.

Quả đúng như vậy.

POLIXENES.

Vậy thì hãy làm cho khu vườn của nàng trù phú giống cẩm chướng ấy đi,

Và đừng gọi chúng là con hoang nữa.

PERDITA.

Tôi sẽ chẳng bao giờ cắm

Chiếc xẻng xuống đất để gieo một cành chiết nào của giống đó đâu;

Cũng chẳng khác nào, ví thử tôi có trát phấn bôi son, tôi đâu mong ước

Chàng trai trẻ này ngợi khen là đẹp, để rồi chỉ vì thế

Mà muốn kết bạn trăm năm cùng tôi. Đây là hoa dành cho các ngài:

Oải hương nồng thắm, bạc hà, húng thơm, kinh giới,

Và hoa cúc vạn thọ, loài hoa đi ngủ cùng mặt trời

Và thức giấc cùng người trong dòng lệ đẫm sương. Đó là những bông hoa

Của giữa độ trần gian nắng hạ, và tôi nghĩ chúng rất hợp

Để dâng tặng những bậc trung niên. Kính chúc các ngài vạn sự như ý.

CAMILLO.

Nếu tôi thuộc về đàn cừu của nàng, tôi sẽ thôi gặm cỏ,

Mà chỉ sống bằng cách ngắm nhìn nàng thôi.

PERDITA.

Chao ôi, than ôi!

Ngài sẽ gầy rộc đi đến mức ngọn gió bấc tháng Giêng

Sẽ thổi thấu suốt qua người ngài mất. [Nói với Florizel] Nào, người bạn tuấn tú nhất của thiếp,

Thiếp ước chi mình có vài nhành hoa mùa xuân, những đóa hoa

Xứng hợp với độ thanh xuân của chàng; và của các bạn nữa, các bạn nữa,

Những người vẫn còn mang trên cành trinh nguyên

Nụ hoa đầu đời hé nở. Hỡi nàng Proserpina,

Ước gì có những bông hoa mà nàng, vì hoảng hốt, đã đánh rơi

Khỏi cỗ xe của Diêm vương Dis! Hoa thủy tiên,

Nở trước cả khi loài nhạn dám bay về, và hớp hồn

Những ngọn gió tháng Ba bằng nét kiều diễm; hoa violet tím mờ nhạt,

Nhưng thơm ngát hơn cả mi mắt nữ thần Juno

Hay hơi thở của thần Vệ Nữ Cytherea; hoa anh thảo nhạt nhòa,

Chết đi trong cô lẻ trước khi kịp chiêm ngưỡng

Thần Phoebus rạng ngời nơi đỉnh cao sức mạnh (một chứng bệnh

Thường hay vận vào các trinh nữ); hoa anh thảo hoa vàng kiêu hãnh và

Hoa vương miện đế vương; hoa loa kèn đủ loại,

Cả loài hoa huệ tây diên vĩ nữa. Ôi, thiếp thiếu những thứ hoa ấy,

Để kết thành vòng nguyệt quế tặng các bạn; và người bạn dấu yêu của thiếp,

Để rải hoa ngập tràn khắp thân chàng!

FLORIZEL.

Sao cơ, như rải lên một thây ma ư?

PERDITA.

Không, như bờ cỏ mượt mà cho tình yêu ngả lưng nô đùa;

Chẳng phải như thây ma; hoặc nếu có, thì chẳng phải để chôn cất,

Mà là sống động, và trọn vẹn trong vòng tay thiếp. Nào, hãy cầm lấy hoa.

Thiếp ngỡ như mình đang diễn một vai như từng thấy

Trong các màn kịch mục đồng ngày Lễ Hiện Xuống. Chắc chắn tấm áo này

Đã làm thay đổi hẳn tính khí của thiếp rồi.

FLORIZEL.

Mỗi việc nàng làm

Đều tôn vinh thêm những gì đã hoàn thành. Khi nàng cất tiếng nói, hỡi người dấu yêu,

Ta muốn nàng cứ nói mãi không thôi. Khi nàng hát,

Ta muốn nàng mua bán cũng bằng giọng hát ấy, ban phát của bố thí cũng vậy,

Cầu nguyện cũng thế; và ngay cả khi thu xếp công việc gia đình,

Cũng hát lên mà làm. Khi nàng khiêu vũ, ta ước nàng hóa thành

Một con sóng biển khơi, để nàng mãi mãi

Chẳng làm gì khác ngoài việc ấy, cứ dập dờn lay động mãi, mãi như thế,

Và chẳng cần một phận sự nào khác trên đời. Từng cử chỉ của nàng,

Thật độc đáo trong từng nét riêng tư,

Đều đội vương miện cho những hành động hiện tại nàng đang làm,

Khiến mọi cử chỉ của nàng đều mang cốt cách nữ hoàng.

PERDITA.

Ôi Doricles,

Chàng khen ngợi quá lời rồi. Nếu không vì tuổi trẻ của chàng,

Và dòng máu chân thật đang lộ rõ vẻ thuần khiết qua làn da ấy,

Đã chỉ rõ rành rành chàng là một mục đồng thanh bạch,

Thì sự khôn ngoan có thể khiến thiếp e ngại, hỡi Doricles của thiếp,

Rằng chàng đang tán tỉnh thiếp bằng con đường dối trá.

FLORIZEL.

Ta nghĩ nàng cũng vụng về

Trong việc sợ hãi, y như ta chẳng hề có dã tâm

Đẩy nàng vào nỗi sợ ấy vậy. Nhưng nào, ta tha thiết xin nàng khiêu vũ.

Đưa tay cho ta, Perdita của ta. Như đôi chim cu kết bạn tình

Chẳng bao giờ toan tính chuyện chia phôi.

PERDITA.

Thiếp xin thề hộ cho chúng.

POLIXENES.

Đây quả là cô thôn nữ xuất thân hèn mọn xinh đẹp nhất từng chạy nhảy

Trên thảm cỏ xanh. Không một việc gì nàng làm hay thể hiện

Mà không toát lên vẻ gì đó cao quý hơn thân phận của nàng,

Quá đỗi thanh tao so với chốn này.

CAMILLO.

Cậu ấy đang thì thầm với cô ta điều gì đó

Khiến máu dồn lên đôi má ửng hồng. Quả thật, nàng chính là

Nữ hoàng của món váng sữa và kem béo ngậy.

CLOWN.

Nào, nổi nhạc lên!

DORCAS.

Mopsa hẳn phải là người yêu của anh rồi: gớm, có mà ăn tỏi để thơm miệng lúc hôn nhau thì có!

MOPSA.

Gớm, đúng lúc thật đấy!

CLOWN.

Cấm một lời nào nữa, cấm hé môi; chúng ta phải giữ gìn lễ phép. Nào, nổi nhạc lên.

[Nhạc nổi lên. Điệu múa của các chàng trai và cô gái chăn cừu.]

POLIXENES.

Làm ơn cho biết, hỡi bác mục đồng tốt bụng, chàng trai tuấn tú kia là ai

Mà lại nhảy múa cùng con gái bác thế?

SHEPHERD.

Người ta gọi cậu ấy là Doricles; và cậu ta khoe mình

Có đồng cỏ béo bở gia sản đàng hoàng. Nhưng tôi cũng chỉ biết thế

Qua chính lời cậu ta kể, và tôi tin là thật.

Mặt mũi cậu ta trông rất chân thành. Cậu ta bảo yêu con gái tôi.

Tôi cũng nghĩ vậy; bởi mặt trăng soi bóng xuống làn nước

Cũng chưa bao giờ đăm đắm như cái cách cậu ta đứng nhìn trừng trừng,

Như muốn đọc từng ý nghĩ trong mắt con bé. Và nói thật lòng,

Tôi thấy tình yêu đôi lứa này chẳng chênh nhau lấy nửa nụ hôn,

Khó mà phân định ai yêu ai nhiều hơn.

POLIXENES.

Cô nàng múa khéo léo quá.

SHEPHERD.

Con bé làm việc gì cũng khéo thế cả, dẫu tôi khen thì hơi quá lời

Vì lẽ ra tôi nên nín lặng. Nếu cậu thanh niên Doricles kia

Mà vớ được con bé, nó sẽ đem lại cho cậu ta một món của nợ

Mà cậu ta có nằm mơ cũng chẳng thấy được.

Một Người hầu bước vào.

SERVANT.

Ôi thưa ông chủ, giá như ông nghe thấy gã bán dạo ở ngoài cửa, ông sẽ chẳng bao giờ thèm nhảy múa theo tiếng trống bập bùng với ống sáo nữa đâu; phải, tiếng kèn túi cũng chẳng làm ông rung động nổi. Gã hát mấy điệu liền tù tì còn nhanh hơn ông đếm tiền. Gã nhả chữ như thể vừa nuốt trọn cả đống khúc ca dân gian vào bụng, và tai của mọi người cứ như dính chặt vào những giai điệu của gã vậy.

CLOWN.

Gã đến đúng lúc không thể tả: cứ cho gã vào. Tôi thích những khúc hát dân gian đến phát mê, nhất là những chuyện sầu não mà được kể bằng điệu bộ vui tươi, hoặc chuyện cực kỳ khoái chí mà lại được hát lên ai oán não nùng.

SERVANT.

Gã có đủ bài ca cho đàn ông lẫn đàn bà đủ mọi kích cỡ. Chẳng có thợ làm mũ nón nào lại có thể xỏ găng tay vừa vặn cho khách hàng như gã khớp bài hát đâu. Gã có những bài tình ca xinh xắn nhất dành cho các trinh nữ, chẳng chút thô tục nào, lạ lùng thế đấy; lại thêm những đoạn điệp khúc thanh tao về những món đồ chơi và điệu nhảy dân gian, "nhảy phốc lên người ả và thúc thùm thụp"; và ở những chỗ mà vài tên bất lương to mồm sẽ cố tình hiểu bậy rồi chen vào những lời tục tĩu dâm ô, gã lại để cho cô gái đáp lại rằng: "Ối kìa, đừng làm hại em, chàng trai tốt bụng ơi"; gã khéo léo gạt phắt hắn đi, coi thường hắn bằng câu: "Ối kìa, đừng làm hại em, chàng trai tốt bụng ơi."

POLIXENES.

Quả là một tay cừ khôi.

CLOWN.

Tin tôi đi, chú mày đang nói về một gã tài hoa kỳ diệu đấy. Gã có món hàng thêu thùa nào chưa bện không?

SERVANT.

Gã có ruy-băng đủ mọi sắc màu của cầu vồng; dây thắt lưng nhiều hơn tất cả các luật sư ở Bohemia có thể thông thái xử lý xuể, dẫu họ có mua cả lố; dây viền sợi chỉ, dây len thô, vải cambric, vải voan mịn; chà, gã ca tụng chúng lên như thể chúng là thần tiên vậy; ông sẽ ngỡ một chiếc áo lót của phụ nữ là một nữ thiên thần, gã tán tụng cổ tay áo và hoa văn quanh đường vuông cổ áo hay đến thế cơ mà.

CLOWN.

Ta xin chú mày hãy dắt gã vào đây; và cứ để gã vừa bước tới vừa hát.

PERDITA.

Hãy dặn trước gã không được dùng lời lẽ thô tục trong các bài hát đấy.

[Người hầu lui ra.]

CLOWN.

Có những gã bán dạo chứa nhiều điều thâm sâu hơn em tưởng đấy, em gái à.

PERDITA.

Vâng, anh trai tốt bụng, hoặc là thâm sâu hơn cả những gì người ta thèm nghĩ tới.

Autolycus bước vào, vừa đi vừa hát.

AUTOLYCUS.

Vải voan trắng muốt tựa tuyết rơi,

Vải the đen nhánh tựa quạ trời,

Găng tay thơm ngát hoa hồng thắm,

Mặt nạ che dung nhan rạng ngời,

Vòng cườm óng ánh, chuỗi hổ phách,

Hương thơm ngan ngát phòng khuê phòng,

Mũ trùm kim tuyến, yếm đính ngọc,

Cho chàng mua tặng bạn tình mong,

Kim gút, que uốn bằng thép tốt,

Mọi thứ nàng cần khắp đầu chân.

Lại mua của tôi, mau mua lấy;

Mua đi hỡi chàng, kẻo nàng khóc than.

Lại đây mà mua!

CLOWN.

Nếu tôi không phải lòng Mopsa, thì anh đừng hòng moi được một cắc nào từ túi tôi; nhưng đã vướng vào vòng tình ái thế này, tôi cũng đành phải chịu sự trói buộc của mấy sợi ruy-băng và đôi găng tay vậy.

MOPSA.

Anh đã hứa tặng em nhân dịp lễ hội này rồi; nhưng giờ chúng đến cũng chưa phải là quá muộn đâu.

DORCAS.

Anh ấy còn hứa với cô nhiều hơn thế nữa kia, trừ phi miệng lưỡi thiên hạ toàn dối trá.

MOPSA.

Anh ấy đã trả đủ cho cô mọi thứ đã hứa rồi. Có khi anh ấy còn trả thừa cho cô nữa cơ, điều đó làm cô xấu hổ chẳng dám trả lại cho anh ấy đâu.

CLOWN.

Bọn con gái các cô chẳng còn chút phép tắc nào nữa sao? Các cô muốn lộn váy lên mặt để người ta nhìn vào đấy à? Chẳng lẽ không có lúc vắt sữa, lúc chuẩn bị đi ngủ, hay lúc ở xưởng sấy lò, để mà rù quến mấy cái chuyện kín đáo này, mà các cô cứ phải bép xép ngay trước mặt khách khứa thế hả? May mà họ đang mải thì thầm với nhau đấy. Khóa cái miệng lại, và cấm nói thêm nửa lời.

MOPSA.

Em thôi rồi đây. Nào, anh đã hứa tặng em một dải đăng ten lấp lánh rẻ tiền và một đôi găng tay thơm nức cơ mà.

CLOWN.

Tôi đã chẳng bảo cô là dọc đường tôi bị lừa bịp mất sạch sành sanh tiền bạc rồi hay sao?

AUTOLYCUS.

Và quả thực, thưa ngài, ngoài kia quân bịp bợm đầy rẫy; bởi thế người đời mới cần phải cẩn trọng đề phòng.

CLOWN.

Bác đừng sợ, bác bạn hiền. Bác sẽ chẳng mất cọng lông nào ở đây đâu.

AUTOLYCUS.

Tôi cũng mong vậy, thưa ngài; bởi trên người tôi mang bao nhiêu là kiện hàng quý giá.

CLOWN.

Bác có gì ở đây nào? Các bài hát dân gian in chữ à?

MOPSA.

Làm ơn đi, mua vài bài đi anh. Em thích mê những bài hát có in chữ trên đời, vì như thế ta mới chắc chắn là chuyện có thật.

AUTOLYCUS.

Đây là một bài hát theo điệu buồn rười rượi. Kể về chuyện vợ một lão cho vay nặng lãi sinh hạ một bọc hai mươi bao tiền vàng cùng một lúc, và bà ta thèm ăn đầu rắn hổ mang với cóc nướng chém vảy ra sao.

MOPSA.

Có thật thế không, bác nghĩ xem?

AUTOLYCUS.

Thật trăm phần trăm, mà chuyện mới xảy ra có một tháng trước thôi.

DORCAS.

Cầu trời phù hộ cho tôi khỏi lấy phải lão cho vay nặng lãi!

AUTOLYCUS.

Đây có cả tên bà đỡ đẻ ký vào đây này, một bà tên là Taleporter, cùng năm sáu người đàn bà lương thiện có mặt ở đó làm chứng. Việc gì tôi phải mang chuyện dối trá đi rêu rao khắp chốn chứ?

MOPSA.

Em xin anh đấy, mua bài này đi.

CLOWN.

Thôi nào, gác nó sang một bên đã; để chúng ta xem thêm vài bài hát nữa. Lát nữa ta sẽ mua những thứ khác sau.

AUTOLYCUS.

Đây lại là một bài hát khác, kể về một con cá khổng lồ xuất hiện trên bờ biển vào ngày thứ Tư thứ tám mươi của tháng Tư, nhô cao bốn mươi nghìn sải nước trên mặt biển, và hát bài này để mắng mỏ những trái tim sắt đá của các trinh nữ. Người ta ngỡ ả vốn là một phụ nữ, và bị biến thành một con cá lạnh ngắt vì ả không chịu ân ái xác thịt với kẻ si tình yêu ả. Bài hát này thảm thiết vô cùng, và cũng thật như ban ngày vậy.

DORCAS.

Chuyện này cũng thật nốt sao, bác nghĩ thế nào?

AUTOLYCUS.

Có chữ ký của năm viên thẩm phán hẳn hoi, và nhân chứng thì nhiều hơn cả số hàng trong gói của tôi có thể chứa hết.

CLOWN.

Gác nó sang một bên luôn: bài khác xem nào.

AUTOLYCUS.

Đây là một bài hát vui nhộn; nhưng mà duyên dáng lắm nhé.

MOPSA.

Cho chúng em vài bài vui vẻ đi.

AUTOLYCUS.

Chà, bài này thì vui hết sảy, hát theo điệu "Hai ả cưa một chàng". Hầu như chẳng có cô gái nào ở mạn tây mà không biết hát bài này. Đang đắt hàng lắm đấy, tôi nói thật cho mà biết.

MOPSA.

Cả hai chúng em đều hát được bài đó: nếu bác góp một giọng, bác sẽ được nghe; bài này hát ba bè đấy.

DORCAS.

Chúng tôi đã thuộc điệu này từ một tháng trước rồi.

AUTOLYCUS.

Tôi có thể góp giọng được chứ; các cô phải biết đấy là nghề kiếm cơm của tôi mà: nào, xin cùng hòa giọng với các cô.

BÀI HÁT.

AUTOLYCUS.

Đi đi cho rảnh, ta phải dời chân

Đến nơi chẳng tiện để nàng tường phân.

DORCAS.

Về đâu?

MOPSA.

Ôi, về đâu?

DORCAS.

Về đâu?

MOPSA.

Lời thề thốt xưa chàng nhớ lấy câu

Rằng bao bí mật tỏ cùng em hay.

DORCAS.

Cả em nữa! Cho em cùng bước ngay.

MOPSA.

Chàng đến trang trại hay cối xay kia?

DORCAS.

Đến nơi nào cũng là phụ nghĩa thề.

AUTOLYCUS.

Chẳng nơi nào cả.

DORCAS.

Sao, chẳng nơi nào ư?

AUTOLYCUS.

Chẳng nơi nào cả.

DORCAS.

Chàng đã thề non hẹn biển yêu em.

MOPSA.

Chàng thề với em nặng gánh ân tình hơn.

Thế thì chàng đi đâu? Nói mau, về đâu?

CLOWN.

Lát nữa lũ mình sẽ ra chỗ riêng mà hát trọn vẹn bài này. Cha tôi và các quý ngài đằng kia đang bàn chuyện nghiêm túc, chúng ta không được làm phiền họ. Nào, vác cái bọc hàng đi theo tôi. Các cô em, tôi sẽ mua đồ cho cả hai. Bác bán dạo, cho chúng tôi chọn trước nhé. Đi theo tôi nào, các cô gái.

[Rút lui cùng Dorcas và Mopsa.]

AUTOLYCUS.

[Nói riêng.] Và các người sẽ phải trả giá đắt cho chúng đấy.

BÀI HÁT.

Ai mua dây dải này chăng,

Hay ren viền áo choàng xinh hỡi người,

Hỡi cô bồ nhỏ đáng yêu?

Lụa tơ, chỉ thêu đủ điều,

Đồ chơi cài tóc yêu kiều mộng mơ,

Mẫu mới nhất, đẹp nhất đây mà?

Mau lại cùng bác bán dạo;

Đồng tiền chen lấn xôn xao

Bán buôn khắp chốn đón chào khách mua.

[Lui ra.]

Người hầu bước vào.

SERVANT.

Thưa ông chủ, có ba gã đánh xe ngựa, ba gã chăn cừu, ba gã chăn bò, ba gã chăn lợn, tất cả đều hóa trang thành những người rừng lông lá đầy mình. Họ tự gọi mình là những gã nhân dê, và họ có một điệu múa mà đám con gái gọi là một mớ lộn xộn những trò nhào lộn tào lao, chỉ vì các ả không được tham gia; nhưng chính những gã ấy lại nghĩ rằng (nếu điệu múa không quá thô thiển đối với những kẻ chỉ biết mỗi trò ném bóng gỗ) thì nó sẽ làm hài lòng mọi người hết mức.

SHEPHERD.

Xua đi! Chúng ta chẳng cần trò đó. Ở đây đã có quá đủ những trò hề thô lậu rồi. Tôi biết, thưa ngài, chúng tôi đang làm ngài mệt mỏi.

POLIXENES.

Bác làm mệt mỏi những người đang giúp chúng ta sảng khoái đấy: xin mời, cứ để chúng tôi xem bốn tốp ba của đám mục đồng này đi.

SERVANT.

Có một tốp ba người trong số họ, theo như chính lời họ khoe, thưa ngài, từng nhảy múa trước mặt nhà vua; và người nhảy kém nhất trong ba người ấy cũng nhảy vọt lên cao được mười hai bộ rưỡi theo thước đo đấy ạ.

SHEPHERD.

Thôi cái mồm bép xép đi: vì các quý ông đây đã bằng lòng, thì cứ để họ vào; nhưng nhanh nhanh lên đấy.

SERVANT.

Kìa, họ đang đợi ngay ngoài cửa rồi thưa ngài.

[Lui ra.]

Mười hai người nhà quê hóa trang như Nhân Dê bước vào. Họ khiêu vũ, rồi cùng lui ra.

POLIXENES.

Ôi, bác già ơi, sau này bác sẽ biết thêm nhiều điều về chuyện đó.

[Nói với Camillo.] Chẳng phải chuyện đã đi quá xa rồi sao? Đã đến lúc phải chia rẽ chúng nó.

Lão già này thật thà và bép xép quá nhiều. [Nói với Florizel.] Thế nào, chàng mục đồng tuấn tú!

Lòng cậu đang nặng trĩu điều gì mà khiến

Tâm trí cậu rời xa bữa tiệc thế này. Quả thật, thuở ta còn trẻ

Và nắm tay người tình như cậu lúc này, ta thường

Tặng nàng bao món quà vặt tinh xảo: ta sẽ vét sạch

Kho báu lụa là của gã bán dạo để dâng trọn

Cho nàng đón nhận. Cậu lại để gã đi qua,

Chẳng mua bán chút gì với gã. Nếu cô gái của cậu

Hiểu sai hành động ấy, và gọi đó

Là sự thiếu thốn tình yêu hay tính bủn xỉn, cậu sẽ lúng túng

Chẳng biết trả lời sao, ít nhất là nếu cậu còn tha thiết

Gìn giữ mối duyên lành bên nàng.

FLORIZEL.

Thưa bậc cao niên, tôi biết

Nàng chẳng màng đến những món đồ vụn vặt như thế đâu:

Những món quà nàng mong đợi từ tôi đã được gói ghém và khóa chặt

Nơi đáy lòng tôi, những thứ tôi đã trao trọn rồi,

Nhưng chưa trao tận tay. Ôi, xin hãy nghe tôi thổ lộ cả sinh mệnh mình

Trước bậc trưởng thượng này, người dường như

Cũng từng có một thời nếm trải ái tình. Ta nắm lấy bàn tay nàng! Bàn tay này,

Mềm mại như lông tơ chim bồ câu và trắng ngần như thế,

Hay như ngà của người Ethiopia, hay như tuyết trắng tinh khôi đã được sàng sảy

Qua hai lần gió bấc phương Bắc gầm rít.

POLIXENES.

Tiếp theo điều này là gì nữa đây?

Chàng mục đồng trẻ tuổi này mới khéo léo gột rửa làm sao

Bàn tay vốn đã trắng trẻo mỹ miều từ trước! Ta đã ngắt lời cậu rồi.

Nhưng xin hãy tiếp tục lời đoan thề đi. Hãy để ta nghe

Điều cậu nguyện ước.

FLORIZEL.

Xin ngài hãy lắng nghe và làm chứng cho điều đó.

POLIXENES.

Và cả người láng giềng này của ta nữa chứ?

FLORIZEL.

Và cả ngài ấy, và nhiều hơn thế nữa,

Hơn cả ngài ấy, và nhân gian, cõi đất, vòm trời, cùng vạn vật:

Rằng dẫu tôi có được tôn làm bậc đế vương quyền uy tột bậc,

Xứng đáng nhất với ngai vàng ấy, dẫu tôi là trang nam tử khôi ngô nhất

Khiến mọi ánh nhìn phải ngoái lại, có sức mạnh và tri thức

Vượt trội hơn bất cứ người đàn ông nào từng có trên đời, tôi cũng chẳng màng coi trọng chúng

Nếu thiếu vắng tình yêu của nàng; tôi sẽ đem tất cả dâng hiến cho nàng;

Giao phó và phó thác chúng để phụng sự nàng,

Hoặc để mặc chúng tiêu tan vào cõi diệt vong.

POLIXENES.

Lời thề thốt thật khéo léo và đẹp đẽ.

CAMILLO.

Điều này cho thấy một mối thâm tình chân thực.

SHEPHERD.

Nhưng còn con gái ta,

Con có nói được những lời tương tự với cậu ấy không?

PERDITA.

Con chẳng thể thốt ra lời

Hay ho đến thế, chẳng thể nào sánh bằng; nhưng lòng con cũng chẳng kém phần chân thành:

Dựa theo khuôn mẫu của những ý nghĩ trong lòng mình, con thấu suốt

Sự thuần khiết trong tâm tưởng của chàng.

SHEPHERD.

Nắm lấy tay nhau đi, thế là thành giao ước!

Và hỡi những người bạn chưa quen biết, hai ngài hãy làm chứng cho việc này.

Tôi gả con gái tôi cho cậu ấy, và sẽ lo liệu

Của hồi môn của nó cân xứng với phần của cậu ta.

FLORIZEL.

Ôi, điều đó phải nằm

Ở phẩm hạnh của con gái bác: một khi người ấy qua đời,

Tôi sẽ có nhiều hơn những gì bác có thể tưởng tượng ra lúc này;

Đủ để khiến bác phải kinh ngạc ngỡ ngàng. Nhưng nào, lại đây,

Hãy đính ước cho chúng tôi trước mặt những nhân chứng này.

SHEPHERD.

Lại đây, đưa tay cậu ra;

Và con gái, đưa tay con đây.

POLIXENES.

Khoan đã, chàng trai trẻ, xin hãy dừng lại một lát;

Cậu còn cha không?

FLORIZEL.

Tôi còn; nhưng có can dự gì đến người?

POLIXENES.

Người có biết chuyện này chăng?

FLORIZEL.

Người không biết và cũng sẽ chẳng bao giờ biết.

POLIXENES.

Ta ngỡ rằng một người cha

Trong lễ thành hôn của con trai mình là vị khách

Làm rạng danh bàn tiệc nhất. Xin hỏi cậu một lần nữa,

Chẳng lẽ cha cậu đã trở nên lú lẫn bất lực

Trước những công việc hợp lẽ thường? Chẳng lẽ người đã u mê

Vì tuổi già và những cơn phong hàn biến chứng? Người có nói được không? Có nghe được không?

Có phân biệt được người này với người khác không? Có thể tự quản lý gia sản của mình không?

Chẳng lẽ người nằm liệt giường? Và lại chẳng làm được gì

Ngoài những trò trẻ con thuở bé?

FLORIZEL.

Thưa ngài tốt bụng, không phải vậy;

Người vẫn khỏe mạnh, và thực sự dồi dào tráng khí

Hơn hầu hết những người cùng lứa tuổi.

POLIXENES.

Bằng bộ râu bạc của ta,

Nếu quả đúng như vậy, cậu đang đối xử với người bằng một điều sai trái

Hơi bất hiếu đấy: con trai ta có quyền

Tự chọn vợ cho mình, nhưng cũng hợp lẽ không kém

Khi người cha, kẻ mà mọi niềm vui chẳng có gì khác

Ngoài dòng dõi hậu duệ tốt đẹp, cần phải được tham vấn

Trong một việc trọng đại dường này.

FLORIZEL.

Tôi công nhận mọi điều ngài nói;

Nhưng vì vài lý do khác, thưa bậc tôn kính,

Những điều ngài không tiện biết, tôi không thể báo cho

Cha tôi hay về chuyện này.

POLIXENES.

Hãy cho người biết đi.

FLORIZEL.

Người sẽ không được biết đâu.

POLIXENES.

Ta xin cậu, hãy cho người biết.

FLORIZEL.

Không, tuyệt đối không thể.

SHEPHERD.

Cứ cho ông ấy biết đi con rể: ông ấy sẽ chẳng phải buồn phiền

Khi biết được sự lựa chọn của con đâu.

FLORIZEL.

Thôi đi, thôi đi, ông ấy không được phép biết.

Hãy chứng giám cho hôn ước của chúng tôi.

POLIXENES.

[Bỏ lốt cải trang.] Hãy chứng giám cho sự từ hôn của các người, hỡi gã trai trẻ kia,

Kẻ mà ta không dám gọi là con trai nữa; mày quá đê tiện

Để được thừa nhận: mày, kẻ thừa kế một vương trượng,

Mà lại đi say đắm một chiếc gậy chăn cừu! Còn mày, lão già phản trắc,

Ta chỉ tiếc rằng, bằng cách treo cổ mày lên, ta chỉ có thể

Rút ngắn mạng sống của mày được đúng một tuần lễ. Và ả kia, miếng mồi tươi rói

Của trò phù thủy ma quái tột bậc, kẻ ắt hẳn phải biết rõ

Tên ngốc dòng dõi hoàng gia mà mày đang dây dưa vào,—

SHEPHERD.

Ôi, tim tôi rụng rời mất!

POLIXENES.

Ta sẽ sai người cào rách dung nhan mày bằng gai góc và làm cho nó

Còn thô thiển hèn hạ hơn cả thân phận mày. Còn về phần mày, thằng nhóc si dại kia,

Nếu ta mà biết được mày dám buông một tiếng thở dài

Vì không còn được nhìn thấy thứ đồ chơi này nữa (điều mà vĩnh viễn

Ta không để mày toại nguyện), ta sẽ tước quyền thừa kế của mày;

Không nhận mày cùng chung giọt máu, không, thậm chí chẳng phải bà con họ hàng,

Còn xa lạ hơn cả thủy tổ Deucalion. Hãy ghi nhớ lời ta.

Theo ta về triều đình ngay. Còn tên quê kệch kia, lần này,

Dẫu ngập tràn cơn thịnh nộ, ta vẫn tạm tha cho mày

Khỏi đòn trừng phạt chết người của nó. Còn ngươi, hỡi giống yêu ma mê hoặc,

Chỉ xứng đáng với một gã chăn bò; phải, xứng với cả cái kẻ,

Nếu không vì danh dự của chúng ta nơi nó, cũng đã tự biến mình

Thành kẻ chẳng xứng với ngươi. Nếu từ nay về sau ngươi còn dám

Mở then cài chốn đồng quê này cho nó bước vào,

Hay ôm siết lấy thân thể nó bằng những vòng tay quấn quýt của ngươi thêm lần nữa,

Ta sẽ nghĩ ra một cái chết tàn khốc cho ngươi,

Tương xứng với tấm thân mềm yếu mỏng manh của ngươi đối với nó.

[Lui ra.]

PERDITA.

Thế là tan nát cả rồi.

Thiếp vốn chẳng sợ hãi lắm đâu, vì đã một hai lần

Thiếp toan cất lời, và nói thẳng cho ngài ấy hay rằng

Cũng một vầng thái dương kia tỏa rạng xuống triều đình của ngài

Chẳng hề giấu mặt trước túp lều tranh của chúng tôi, mà

Chiếu rọi công bằng như nhau. [Nói với Florizel.] Kính thưa ngài, ngài có vui lòng rời bước đi cho chăng?

Thiếp đã bảo ngài chuyện này rồi sẽ đi đến đâu mà. Thiếp van ngài,

Hãy tự lo liệu cho địa vị của chính mình. Giấc mơ này của thiếp—

Giờ đã tỉnh mộng rồi, thiếp sẽ chẳng dám làm nữ hoàng thêm một tấc nào nữa,

Mà chỉ đi vắt sữa lũ cừu cái, và khóc than thôi.

CAMILLO.

Kìa, sao thế hả lão già!

Hãy nói đôi lời trước khi nhắm mắt xuôi tay đi chứ.

SHEPHERD.

Tôi chẳng thể nói năng, chẳng thể suy nghĩ,

Cũng chẳng dám nhận thức điều mình vừa biết được. Ôi thưa ngài,

Ngài đã hủy hoại một ông lão tám mươi ba tuổi đầu,

Người từng ngỡ sẽ được yên nằm nơi nấm mồ thanh thản; phải,

Được chết trên chính chiếc giường mà cha tôi từng trút hơi thở cuối cùng,

Được nằm sát bên nắm xương tàn lương thiện của người; nhưng giờ đây

Một tên đao phủ nào đó sẽ trùm khăn liệm lên người tôi và vùi tôi

Nơi chẳng có vị linh mục nào xúc đất rải lên. Hỡi kẻ khốn nạn chết tiệt kia,

Mày đã biết đây là hoàng tử, thế mà còn liều mạng

Dám kết giao hẹn thề cùng ngài ấy! Tan nát rồi, tiêu ma hết rồi!

Nếu tôi có thể nhắm mắt xuôi tay ngay trong giờ này, thì tôi đã sống đủ

Để được chết vào đúng lúc tôi mong muốn.

[Lui ra.]

FLORIZEL.

Sao nàng lại nhìn ta bằng ánh mắt ấy?

Ta chỉ thấy buồn lòng chứ đâu có sợ hãi; có bị trì hoãn đấy,

Nhưng lòng dạ chẳng hề đổi thay: ta trước sau vẫn là ta:

Càng bị kéo giật lại thì càng hăm hở tiến lên; chẳng đời nào

Chịu để người ta dắt mũi một cách miễn cưỡng đâu.

CAMILLO.

Thưa điện hạ cao quý,

Điện hạ biết tính khí của phụ vương người rồi đấy: lúc này đây

Người sẽ chẳng cho phép ai nói nửa lời (điều mà tôi đoán

Điện hạ cũng chẳng có ý định giãi bày với người) và tôi e rằng

Người cũng khó lòng chịu đựng nổi việc nhìn thấy mặt điện hạ lúc này:

Vậy nên, cho đến khi cơn thịnh nộ của bệ hạ lắng xuống,

Xin điện hạ đừng xuất hiện trước mặt người.

FLORIZEL.

Ta đâu có ý định ấy.

Hình như là ngài Camillo?

CAMILLO.

Chính là thần, thưa điện hạ.

PERDITA.

Đã bao lần thiếp bảo chàng mọi chuyện rồi sẽ ra nông nỗi này!

Đã bao lần nói rằng phẩm giá của thiếp sẽ chỉ kéo dài

Cho đến khi bị bại lộ mà thôi!

FLORIZEL.

Nó chẳng thể nào sụp đổ được trừ phi

Chính ta bội ước lời thề; và khi ấy

Hãy để tự nhiên nghiền nát các sườn bờ cõi đất lại với nhau

Và hủy hoại mọi hạt mầm bên trong! Hãy ngẩng cao ánh mắt lên nàng.

Cứ việc gạch tên con khỏi quyền thừa kế đi, hỡi phụ vương; con

Là kẻ thừa kế của chính tình yêu mình.

CAMILLO.

Xin hãy nghĩ lại cho chín chắn.

FLORIZEL.

Ta đã suy xét rồi, và tuân theo chính con tim say đắm của ta. Nếu lý trí của ta

Chịu phục tùng theo điều đó, thì ta có lý lẽ riêng của mình;

Bằng không, các giác quan của ta, vốn thấy thỏa lòng hơn với sự điên cuồng,

Sẽ hân hoan đón nhận nó.

CAMILLO.

Làm vậy là liều lĩnh tuyệt vọng đấy, thưa điện hạ.

FLORIZEL.

Cứ gọi là thế đi: nhưng điều đó làm tròn lời thề nguyền của ta.

Ta buộc phải coi đó là điều ngay thẳng. Hỡi Camillo,

Chẳng vì cả xứ Bohemia, hay vì sự xa hoa lộng lẫy có thể

Gặt hái được ở nơi đó; vì tất cả những gì mặt trời thấy được hay

Lòng đất thâm u cất giấu, hay biển sâu thăm thẳm chôn vùi

Dưới những tầng nước khôn dò, mà ta lại đi bội ước lời thề

Với người yêu dấu kiều diễm này của ta. Bởi vậy, ta khẩn cầu ngài,

Như ngài vẫn hằng là người bạn tôn kính của phụ vương ta,

Khi người nhận ra sự vắng mặt của ta,—bởi thật lòng, ta chẳng hề có ý định

Gặp lại người thêm lần nào nữa,—xin hãy đem những lời khuyên can sáng suốt của ngài

Làm dịu cơn thịnh nộ của người: hãy để mặc bản thân ta và số phận

Tự vật lộn giằng co trong chuỗi ngày sắp tới. Ngài có thể biết điều này,

Và chuyển lời lại như thế, rằng ta đã dong buồm ra khơi

Cùng người mà ta không thể nào giữ lại nơi bờ cõi này được nữa;

Và, thật may mắn đúng lúc nàng cần, ta đang có sẵn

Một con tàu neo đậu gần đây, dù chưa được chuẩn bị sẵn sàng

Cho toan tính này. Hướng đi mà ta định hướng tới

Sẽ chẳng đem lại ích lợi gì cho hiểu biết của ngài,

Mà ta cũng chẳng bận tâm thuật lại làm chi.

CAMILLO.

Ôi thưa điện hạ,

Thần ước sao tâm trí người dễ đón nhận lời khuyên hơn,

Hoặc kiên cường hơn trước hoàn cảnh ngặt nghèo của người.

FLORIZEL.

Nghe này, Perdita. [Kéo nàng sang một bên.]

[Nói với Camillo.] Ta sẽ nghe ngài nói ngay đây.

CAMILLO.

Cậu ấy không thể lay chuyển được rồi,

Đã quyết chí trốn chạy. Giờ đây thần sẽ thật hạnh phúc nếu

Thần có thể sắp đặt chuyến đi của cậu ấy để phục vụ cho mục đích của mình,

Cứu cậu ấy khỏi hiểm nguy, dành cho cậu ấy tình yêu thương và sự kính trọng,

Được nhìn thấy lại mảnh đất Sicilia thân yêu

Và vị vua bất hạnh kia, vị chúa thượng của thần, người mà

Thần hằng khao khát được tao ngộ khôn nguôi.

FLORIZEL.

Nào, Camillo tốt bụng,

Lúc này ta đang quá bận rộn với công việc khẩn cấp lạ lùng

Nên đành bỏ qua mọi lễ nghi câu nệ.

CAMILLO.

Thưa điện hạ, thần nghĩ

Người từng nghe về những cống hiến mọn mằn của thần, trong tình cảm trung thành

Mà thần hằng dành cho phụ vương người chứ?

FLORIZEL.

Ngài đã cống hiến

Vô cùng cao quý: phụ vương ta luôn lấy làm êm tai vui sướng

Khi nhắc đến những chiến công của ngài, và người cũng chẳng hề lơ là mối bận tâm

Đền đáp xứng đáng những công lao ấy.

CAMILLO.

Thưa điện hạ,

Nếu người bằng lòng tin rằng thần yêu kính đức vua,

Và qua người, yêu kính cả người gần gũi nhất với người, tức là

Bản thân điện hạ cao quý, thì xin hãy nghe theo sự chỉ dẫn của thần,

Nếu như kế hoạch hệ trọng và chắc chắn hơn của người

Có thể chấp nhận thay đổi đôi chút. Lấy danh dự của mình ra đảm bảo,

Thần sẽ chỉ cho người một nơi mà người sẽ nhận được sự tiếp đón nồng hậu

Xứng đáng với phẩm cấp của điện hạ; nơi người có thể

Tận hưởng hạnh phúc bên người yêu dấu của mình; người mà thần thấy đấy,

Chẳng thể nào chia lìa được, trừ phi,

Cầu trời đừng để xảy ra, sự hủy diệt giáng xuống đầu người. Hãy cưới nàng ấy đi,

Và với nỗ lực hết mình trong lúc người vắng mặt,

Thần sẽ gắng sức xoa dịu người cha đang bất mãn của người

Và khiến người nguôi giận mà ưng thuận.

FLORIZEL.

Làm sao, hỡi Camillo,

Điều kỳ diệu gần như phép màu này có thể thực hiện được?

Để ta có thể coi ngài như một đấng siêu phàm hơn người trần,

Và sau đó trao trọn niềm tin nơi ngài.

CAMILLO.

Điện hạ đã nghĩ đến

Một nơi nào để đi tới chưa?

FLORIZEL.

Chưa có nơi nào cả.

Nhưng cũng như tai họa bất ngờ không lường trước đã đẩy đưa

Những hành động cuồng dại của chúng ta, chúng ta xin tự nhận

Mình là những kẻ nô lệ của may rủi, và là những cánh ruồi

Trước mọi ngọn gió thổi qua trần gian.

CAMILLO.

Vậy thì xin hãy lắng nghe thần:

Điều sau đây sẽ diễn ra, nếu người không thay đổi ý định,

Mà dấn thân vào cuộc trốn chạy này, hãy nhắm hướng xứ Sicilia mà đi,

Và nơi ấy hãy ra mắt bản thân cùng nàng công chúa kiều diễm của người,

Bởi thần thấy, nàng ắt hẳn phải mang thân vị ấy, trước mặt vua Leontes:

Nàng sẽ được vận trang phục xứng đáng

Là người bạn đời chung chăn gối của người. Dường như thần đã thấy trước mắt

Leontes rộng mở đôi tay chào đón và trào dâng dòng lệ

Thốt lên những lời mừng rỡ; xin điện hạ, người con trai, sự tha thứ,

Như thể đang tạ lỗi với chính phụ vương người; hôn lên đôi bàn tay

Của nàng công chúa trẻ trung của người; giằng xé tâm can hết lần này đến lần khác

Giữa sự tàn nhẫn thuở xưa và lòng nhân từ hiện tại. Một bên

Người rủa sả đày xuống địa ngục, còn bên kia người cầu mong đâm chồi nảy lộc

Nhanh hơn cả ý nghĩ hay thời gian trôi.

FLORIZEL.

Hỡi Camillo đáng kính,

Ta phải vin vào lý do gì cho chuyến viếng thăm của mình

Để trình lên trước mặt người?

CAMILLO.

Rằng người được vua cha phái tới

Để vấn an và mang lại niềm an ủi cho người. Thưa điện hạ,

Cung cách cư xử của người đối với người, cùng với

Những điều người (với tư cách thay mặt vua cha) sẽ truyền đạt,

Những chuyện chỉ ba người chúng ta biết với nhau, thần sẽ viết sẵn ra giấy cho người,

Tờ giấy ấy sẽ chỉ dẫn rõ ràng cho người trong từng buổi hội kiến

Những gì người phải thốt ra; để người ấy sẽ chẳng thể nhận ra điều gì khác

Ngoài việc người đang mang trọn tâm tư của vua cha đến đó

Và nói lên chính tiếng lòng của phụ vương người.

FLORIZEL.

Ta mang ơn ngài xiết bao:

Kế sách này quả thực đầy triển vọng sinh khí.

CAMILLO.

Một con đường đầy hứa hẹn hơn nhiều

So với việc liều lĩnh dấn thân gửi gắm số phận mình

Cho những làn nước không lối mòn, những bờ bến chưa từng mơ tới, nơi chắc chắn

Sẽ đón chờ vô vàn khổ ải: chẳng có tia hy vọng nào cứu giúp hai người,

Trừ phi người rũ bỏ nỗi thống khổ này để chuốc lấy nỗi thống khổ khác:

Chẳng có gì chắc chắn bằng những chiếc mỏ neo của người, thứ chỉ

Làm tròn bổn phận tốt nhất của chúng nếu chúng có thể giữ người ở lại

Nơi mà người chẳng hề mong muốn dừng chân. Hơn nữa, người cũng biết đấy,

Sự sung túc thịnh vượng mới chính là mối dây ràng buộc của tình yêu,

Thứ mà diện mạo tươi tắn cùng trái tim nồng thắm của nó

Đều sẽ bị hoạn nạn làm cho biến đổi.

PERDITA.

Một trong hai điều đó là đúng:

Thiếp nghĩ hoạn nạn có thể làm hao gầy đôi má,

Nhưng chẳng thể khuất phục nổi tâm can.

CAMILLO.

Phải, nàng nói vậy sao?

Trong suốt bảy năm trời nữa, nơi phủ đệ phụ thân nàng

Cũng chẳng thể sinh ra một người thứ hai như nàng đâu.

FLORIZEL.

Camillo tốt bụng của ta hỡi,

Nàng có được cốt cách giáo dưỡng đi trước thời đại

Cũng như thân thế nàng đang tụt lại phía sau dòng dõi chúng ta vậy.

CAMILLO.

Thần không thể bảo rằng thật tiếc

Khi nàng thiếu sự chỉ dạy, bởi nàng dường như là bậc thầy

Đối với hầu hết những kẻ đứng ra dạy dỗ.

PERDITA.

Xin thứ lỗi cho tôi, thưa ngài; vì lời khen này

Tôi chỉ biết đỏ mặt để tạ ơn ngài thôi.

FLORIZEL.

Perdita xinh đẹp nhất trần đời của ta!

Nhưng, than ôi, chông gai mà chúng ta đang giẫm lên! Hỡi Camillo,

Vị ân nhân cứu mạng của phụ vương ta, và giờ đây là của chính ta,

Vị lương y cứu rỗi gia tộc ta, chúng ta phải làm sao đây?

Chúng ta không được trang bị đồ đạc xứng tầm con trai vua Bohemia,

Cũng chẳng thể xuất hiện đàng hoàng nơi xứ Sicilia được.

CAMILLO.

Thưa điện hạ,

Xin đừng lo sợ điều gì trong số đó. Thần nghĩ người biết rõ gia sản của thần

Đều nằm trọn ở bên ấy: thần sẽ có trách nhiệm chăm lo

Để người được trang bị lộng lẫy như bậc đế vương, cứ như thể

Vở kịch người đang diễn chính là của bản thân thần vậy. Chẳng hạn, thưa điện hạ,

Để người biết rằng người sẽ chẳng thiếu thốn thứ gì,—xin ghé tai một lời.

[Họ đứng nói riêng với nhau.]

Autolycus bước vào.

AUTOLYCUS.

Ha, ha! Cái thằng Lương Thiện mới ngốc nghếch làm sao! Còn thằng Lòng Tin, người anh em kết nghĩa của nó, đích thị là một gã khờ khạo hết chỗ nói! Ta đã tống khứ sạch bách mớ hàng mã vụn vặt của mình rồi. Chẳng còn sót lại lấy một viên đá giả, một dải ruy-băng, cái gương, túi thơm, trâm cài, sổ tay, bài ca in, con dao, dải dây, đôi găng, dây buộc giày, vòng đeo tay, hay nhẫn sừng nào để cứu cái bị của ta khỏi cảnh nhịn đói nhịn khát. Chúng chen lấn xô đẩy nhau xem ai mua trước, cứ như thể mấy món đồ chơi lặt vặt của ta đã được làm phép thánh và mang lại phước lành cho kẻ mua vậy: nhờ thế mà ta dòm rõ mồn một túi tiền của đứa nào trông béo bở nhất; và những gì ta thấy, ta đều ghi nhớ kỹ càng để dùng vào việc có ích. Thằng ngốc của ta (kẻ chỉ thiếu một chút xíu nữa là thành người có đầu óc) mê mẩn bài hát của mấy ả đến nỗi không thèm nhúc nhích nửa bước chân cho đến khi thuộc làu cả điệu lẫn lời; điều đó lôi kéo cả đàn người còn lại dồn về phía ta, đến mức mọi giác quan khác của chúng đều dồn hết cả vào lỗ tai: lúc ấy có cấu véo vào nếp váy xẻ của chúng thì chúng cũng trơ ra chẳng biết gì; thọc tay tháo sạch túi tiền đeo ở đũng quần của chúng cũng dễ như trở bàn tay; ta có cưa đứt mấy chùm chìa khóa đeo lủng lẳng trên dây xích của chúng thì cũng chẳng ai hay: chẳng nghe thấy gì, chẳng cảm thấy gì, ngoài bài ca của vị công tử của ta, và mải mê thán phục cái thứ vô giá trị ấy. Thành thử trong lúc chúng đang mê muội ngủ gật như thế, ta đã móc túi và cắt phăng hầu hết những bao tiền đi hội của chúng; và giá như lão già kia không nhảy xổ vào la lối om sòm chống lại con gái lão và hoàng tử con vua, làm lũ quạ của ta hoảng sợ bay mất khỏi đống trấu, thì ta đã chẳng để sót lại một cái túi tiền nào còn sống sót trong cả cái đám quân này rồi.

Camillo, Florizel và Perdita tiến lên phía trước.

CAMILLO.

Ấy đừng, nhưng những lá thư của thần, bằng cách này sẽ tới nơi

Ngay khi người vừa đặt chân đến, sẽ xua tan mối nghi ngờ ấy.

FLORIZEL.

Còn những bức thư mà ngài sẽ xin từ vua Leontes thì sao?

CAMILLO.

Sẽ làm phụ vương người hài lòng thỏa dạ.

PERDITA.

Cầu chúc ngài gặp nhiều may mắn!

Mọi điều ngài nói nghe đều thật êm đẹp.

CAMILLO.

[Trông thấy Autolycus.] Kẻ nào ở đằng kia thế này?

Chúng ta sẽ biến kẻ này thành công cụ hữu ích; chớ bỏ qua

Bất cứ điều gì có thể giúp ích cho ta.

AUTOLYCUS.

[Nói riêng.] Nếu lúc nãy họ mà nghe lỏm được lời mình,—thì phen này toi đời, chỉ có nước treo cổ.

CAMILLO.

Sao thế, anh bạn tốt bụng kia! Sao người anh lại run rẩy thế? Đừng sợ, anh bạn; ở đây chẳng ai có ý làm hại anh đâu.

AUTOLYCUS.

Thưa ngài, con chỉ là một kẻ nghèo hèn khốn khổ thôi ạ.

CAMILLO.

Chà, cứ việc nghèo hèn tiếp đi; ở đây chẳng ai thèm cướp cái nghèo ấy của anh đâu: thế nhưng, để đổi lấy cái vẻ ngoài nghèo khổ của anh, chúng ta phải làm một cuộc trao đổi; bởi vậy hãy lột áo ra ngay lập tức,—anh phải hiểu rằng đây là việc bắt buộc không đừng được—và đổi y phục với vị quý tộc này: dẫu món đồ bên phía ngài ấy có chịu thiệt về giá trị, nhưng hãy cầm lấy chỗ này, coi như là tiền bù thêm phần chênh lệch.

[Đưa tiền.]

AUTOLYCUS.

Con là kẻ nghèo hèn, thưa ngài: [Nói riêng.] Ta thừa biết tỏng các người là ai rồi nhé.

CAMILLO.

Nào, ta xin anh hãy nhanh cái tay lên: vị quý tộc này đã cởi xong một nửa rồi kia kìa.

AUTOLYCUS.

Ngài nói thật đấy chứ ạ, thưa ngài? [Nói riêng.] Ta ngửi thấy mùi mưu mẹo ở đây rồi.

FLORIZEL.

Nhanh lên, ta xin anh đấy.

AUTOLYCUS.

Thực tình con đã nhận tiền đặt cọc rồi; nhưng lương tâm con chẳng nỡ cầm lấy đâu ạ.

CAMILLO.

Cởi khóa ra, cởi khóa mau lên.

[Florizel và Autolycus đổi y phục cho nhau.]

Hỡi nữ chủ nhân may mắn,—cầu mong lời tiên tri của tôi

Sẽ ứng nghiệm trọn vẹn nơi nàng!—nàng phải lui bước

Vào một nơi kín đáo nào đó. Hãy lấy chiếc mũ của người yêu nàng

Và kéo sụp xuống tận lông mày, trùm kín lấy khuôn mặt,

Cởi bỏ xiêm y này ra; và hết sức có thể, hãy làm biến đổi

Vẻ ngoài chân thật vốn có của nàng; để nàng có thể

(Bởi tôi rất sợ có những tai mắt rình rập) bước lên boong tàu

Mà không bị ai phát giác.

PERDITA.

Thiếp thấy vở kịch này bày ra đến nước

Buộc thiếp phải sắm trọn một vai rồi.

CAMILLO.

Chẳng còn cách nào khác đâu.

Các người đã xong đằng ấy chưa?

FLORIZEL.

Nếu bây giờ ta có giáp mặt phụ vương,

Người cũng chẳng nhận ra ta là con trai đâu.

CAMILLO.

Không được, ngài không được đội mũ. [Đưa mũ cho Perdita.]

Đi thôi, thưa tiểu thư, đi thôi. Từ biệt nhé, anh bạn của ta.

AUTOLYCUS.

Kính chào ngài ạ.

FLORIZEL.

Ôi Perdita, hai chúng ta đã quên mất điều gì thế này?

Xin ngài nán lại nghe ta nói một lời.

[Họ đứng nói chuyện riêng.]

CAMILLO.

[Nói riêng.] Việc tiếp theo ta làm sẽ là tâu với nhà vua

Về cuộc trốn chạy này, và nơi chốn họ đang hướng tới;

Trong đó niềm hy vọng của ta là sẽ thuyết phục được người

Đuổi theo sau họ: để được cùng đồng hành với người,

Ta sẽ được nhìn lại xứ Sicilia thân yêu; nơi mà để được ngắm nhìn một lần nữa,

Lòng ta đang khao khát cồn cào như đàn bà ốm nghén.

FLORIZEL.

Cầu May Mắn phù hộ cho chúng ta!

Vậy là chúng ta lên đường ra bờ biển thôi, hỡi Camillo.

CAMILLO.

Càng nhanh bước bao nhiêu thì càng tốt bấy nhiêu.

[Florizel, Perdita và Camillo cùng lui ra.]

AUTOLYCUS.

Ta hiểu thấu công việc rồi, ta nghe rõ mồn một rồi. Muốn làm một tay rạch túi thì tai phải thính, mắt phải tinh, và tay phải thoăn thoắt; một cái mũi thính cũng là điều tối cần thiết, để đánh hơi ra việc cho các giác quan khác làm. Ta thấy đây chính là thời buổi mà những kẻ bất lương tha hồ ăn nên làm ra. Một cuộc đổi chác hời làm sao kể cả khi không có tiền bù! Huống chi lại còn vớ được món tiền bù béo bở đi kèm với cuộc đổi chác này chứ! Chắc chắn năm nay các vị thần đang nhắm mắt làm ngơ cho bọn ta rồi, và ta có thể tùy cơ ứng biến muốn làm gì thì làm. Chính bản thân chàng hoàng tử cũng đang toan tính làm một việc càn rỡ bất minh, lén lút trốn khỏi mặt cha cùng với cái của nợ bám chặt gót chân: nếu ta mà nghĩ việc bẩm báo chuyện này với nhà vua là một hành vi lương thiện, thì ta quyết chẳng thèm làm đâu: ta coi việc giấu nhẹm chuyện này đi mới là ngón nghề bịp bợm lọc lõi hơn; và về khoản đó thì ta luôn trung thành tuyệt đối với cái nghề của mình.

Clown và lão Shepherd bước vào.

Né sang bên, né sang bên nào; lại có thêm mồi ngon cho cái đầu nóng nảy của ta trổ tài đây: mỗi đầu ngõ, mỗi cửa hiệu, nhà thờ, phiên tòa, buổi hành quyết, đều đem lại việc làm cho một kẻ biết tính toán cẩn thận.

CLOWN.

Xem kìa, xem kìa; cha bây giờ mới ra dáng một con người làm sao! Chẳng còn con đường nào khác ngoài việc tâu với đức vua rằng nó là đứa trẻ bị tráo đổi, chẳng dính dáng giọt máu mủ ruột rà nào của cha hết.

SHEPHERD.

Khoan đã, hãy nghe ta nói đã nào.

CLOWN.

Không, cha phải nghe con nói đã chứ.

SHEPHERD.

Thì nói đi xem nào.

CLOWN.

Nó đã không phải là máu mủ ruột rà của cha, thì máu mủ ruột rà của cha đâu có xúc phạm đức vua; và như thế thì máu mủ ruột rà của cha sẽ không bị người trừng phạt. Cứ đem trình những thứ cha nhặt được bên cạnh nó ra, những thứ bí mật ấy, trừ những món nó đang mang theo trên người: làm xong việc đó rồi, thì mặc xác pháp luật muốn thổi còi đi đằng nào thì thổi, con bảo đảm với cha đấy.

SHEPHERD.

Ta sẽ tâu hết với đức vua, từng chân tơ kẽ tóc một, phải, cả những trò càn quấy của con trai ngài nữa; kẻ mà, ta dám nói, chẳng phải là người tử tế gì với cha nó mà cũng chẳng tử tế gì với ta, khi dám toan tính biến ta thành anh em cọc chèo với hoàng đế.

CLOWN.

Thực ra, làm anh em cọc chèo là mối quan hệ xa xôi nhất mà cha có thể với tới người ta rồi đấy, và khi ấy thì mỗi lạng máu mủ của cha sẽ đắt giá thêm không biết bao nhiêu tiền một lạng cho mà xem.

AUTOLYCUS.

[Nói riêng.] Khôn ngoan gớm nhỉ, lũ chó con!

SHEPHERD.

Thôi, chúng ta mau đến gặp nhà vua: có những thứ nằm trong cái bọc này sẽ khiến ngài phải gãi râu bối rối đấy.

AUTOLYCUS.

[Nói riêng.] Mình chẳng biết sự khiếu nại này có gây cản trở gì cho cuộc trốn chạy của chủ nhân mình hay không đây.

CLOWN.

Cầu trời khấn phật cho ngài đang ở trong cung điện.

AUTOLYCUS.

[Nói riêng.] Dẫu bản tính ta chẳng phải là đứa thật thà, nhưng đôi khi do tình cờ ta cũng đành phải làm người tốt vậy. Để ta đút cái mớ râu ria bán dạo này vào túi đã. [Tháo bộ râu giả ra.] Làm sao thế hả, lũ dân quê kia! Chúng mày đang định đi đâu đấy?

SHEPHERD.

Dạ bẩm quan lớn, chúng con đang đến cung điện hầu ngài ạ.

AUTOLYCUS.

Việc gì ở đấy, việc gì, với ai, lai lịch của cái bọc kia là thế nào, nơi cư ngụ ở đâu, tên họ là gì, bao nhiêu tuổi, gia sản ra sao, dòng dõi thế nào, và bất cứ điều gì cần phải biết? Khai mau!

CLOWN.

Bẩm quan, chúng con chỉ là những kẻ chất phác mộc mạc thôi ạ.

AUTOLYCUS.

Láo toét; chúng mày thô lỗ và lông lá đầy mình thì có. Cấm có nói dối trước mặt ta. Trò nói dối chỉ hợp với bọn con buôn, và chúng nó thường nói dối đám quân nhân bọn ta; nhưng bọn ta trả đũa chúng bằng những đồng tiền đúc chứ chẳng thèm dùng gươm giáo đâm chém; bởi thế chúng nó mới dám nói dối bọn ta.

CLOWN.

Quan lớn suýt nữa thì cũng cho chúng con ăn một vố nói dối rồi đấy, nếu ngài không tự bắt quả tang chính mình lúc nãy.

SHEPHERD.

Bẩm quan lớn, ngài có phải là người trong triều đình không ạ?

AUTOLYCUS.

Dù ta có muốn hay không, ta vẫn đích thị là cận thần triều đình. Mày không thấy phong thái triều đình toát ra từ những nếp áo này sao? Dáng đi của ta chẳng mang tiết tấu nhịp nhàng của chốn cung đình đó ư? Mũi mày không ngửi thấy mùi hương vương giả tỏa ra từ người ta à? Ta chẳng đang trút sự khinh bỉ của triều đình lên cái thân phận hèn mọn của chúng mày đó sao? Mày tưởng rằng, chỉ vì ta hạ mình gặng hỏi, hay moi móc công việc của chúng mày, mà ta không phải là cận thần triều đình chắc? Ta là quan triều đình từ đầu đến chân, và là kẻ có thể thúc đẩy hay dẹp bỏ công việc của chúng mày ở nơi đó đấy. Bởi vậy ta lệnh cho chúng mày phải khai báo sự việc ra mau.

SHEPHERD.

Bẩm quan lớn, việc của con là muốn yết kiến nhà vua ạ.

AUTOLYCUS.

Mày có kẻ đỡ đầu nào dẫn đường đến trước mặt ngài không?

SHEPHERD.

Dạ bẩm quan lớn, con chẳng biết có ai không ạ.

CLOWN.

"Kẻ đỡ đầu" là tiếng lóng trong cung để chỉ con chim trĩ đấy. Cứ bảo là cha chẳng có con nào đi.

SHEPHERD.

Dạ bẩm quan, không có ạ; con chẳng có con chim trĩ nào cả, gà trống hay gà mái đều không có.

AUTOLYCUS.

Chúng ta diễm phúc biết bao khi không phải là những kẻ ngu muội tầm thường!

Thế nhưng tạo hóa cũng có thể nặn ra ta giống như lũ chúng nó,

Bởi vậy ta sẽ không thèm khinh bỉ.

CLOWN.

Vị này ắt hẳn phải là một quan lớn trong triều rồi.

SHEPHERD.

Quần áo ngài ấy thì sang trọng thật đấy, nhưng ngài ấy mặc trông chẳng được vừa vặn cho lắm.

CLOWN.

Ngài ấy trông càng cao quý chính là nhờ cái vẻ quái gở kỳ dị ấy đấy: một nhân vật lớn, con dám cuộc đấy; nhìn cái cách ngài ấy xỉa răng là con biết ngay.

AUTOLYCUS.

Cái bọc đằng kia? Có cái gì trong cái bọc ấy? Tại sao lại có cái tráp kia?

SHEPHERD.

Bẩm quan lớn, trong cái bọc và cái tráp này có những điều bí mật mà không ai được phép biết ngoài nhà vua; và ngài sẽ được biết ngay trong giờ này, nếu con được phép đến bẩm báo với ngài.

AUTOLYCUS.

Lão già kia, mày uổng công toi rồi.

SHEPHERD.

Tại sao vậy, bẩm ngài?

AUTOLYCUS.

Nhà vua không có ở trong cung đâu; ngài đã ngự lên một con tàu mới toanh để giải khuây nỗi sầu muộn và hóng gió rồi: bởi vì, nếu đầu óc mày còn hiểu được những chuyện hệ trọng, thì mày phải biết rằng nhà vua đang ngập tràn đau đớn xót xa.

SHEPHERD.

Dạ người ta cũng đồn đại như thế ạ, thưa ngài; chuyện về hoàng tử con ngài, người suýt nữa thì cưới con gái một lão chăn cừu.

AUTOLYCUS.

Nếu lão chăn cừu ấy mà chưa bị cùm xích gông cùm, thì bảo lão lo mà cắm đầu chạy trốn đi. Những lời nguyền rủa lão sắp phải gánh chịu, những nhục hình lão sắp phải nếm trải, sẽ bẻ gãy lưng người trần, làm tan nát trái tim của loài quái vật.

CLOWN.

Ngài nghĩ thật thế sao, bẩm ngài?

AUTOLYCUS.

Chẳng riêng gì một mình lão phải chịu đựng những gì mà sự trừng phạt tàn độc có thể nghĩ ra và sự trả thù cay đắng có thể giáng xuống đâu; mà ngay cả những kẻ có họ hàng thân thích với lão, dẫu có bắn đại bác bảy mươi đời không tới, cũng đều sẽ bị rơi đầu dưới tay tên đao phủ hết: điều đó tuy thật đáng thương, nhưng lại là điều tối cần thiết. Một lão chăn cừu già nua chuyên huýt sáo gọi đàn, một gã chăn cừu đực hạ đẳng, mà dám toan tính để con gái mình trèo lên cành cao hưởng ân sủng hoàng gia cơ đấy! Vài kẻ bảo rằng lão sẽ bị ném đá cho đến chết; nhưng cái chết ấy còn quá êm ái cho lão, ta nói thật đấy. Dám lôi ngai vàng của bọn ta vào chuồng cừu à! Mọi cái chết trên đời đều là quá ít, cái chết tàn khốc nhất cũng là quá nhẹ nhàng với lão.

CLOWN.

Thế lão già ấy có mụn con trai nào không, bẩm ngài, ngài có nghe nói gì không, thưa ngài?

AUTOLYCUS.

Lão có một thằng con trai, đứa sẽ bị lột da sống; rồi bị bôi mật ong khắp người, đặt ngồi lên trên đỉnh một tổ ong bắp cày; rồi phải đứng trơ trơ ở đó cho đến khi chết đi ba phần tư và thêm một ly nữa; rồi lại được cứu sống lại bằng rượu mạnh aqua-vitae hoặc một thứ thuốc truyền nóng bỏng nào khác; rồi, với tấm thân trần trụi toác da lở thịt như thế, vào cái ngày nóng nực nhất mà các nhà chiêm tinh dự báo, nó sẽ bị trói đứng áp mặt vào một bức tường gạch, dưới ánh mặt trời thiêu đốt hướng thẳng về phương Nam dòm xuống, nơi nó sẽ phải trơ mắt nhìn lũ ruồi bâu kín đẻ dòi cho đến chết rấp đi. Nhưng việc gì bọn ta phải bàn tán về lũ bất lương phản trắc ấy làm chi, những kẻ mà nỗi khốn khổ của chúng chỉ đáng để người ta mỉm cười giễu cợt, vì tội trạng của chúng quá đỗi tày đình? Nói cho ta nghe xem (vì trông chúng mày có vẻ là những kẻ chất phác thật thà) chúng mày có việc gì muốn tâu lên vua. Nếu biết điều thù lao tử tế một chút, ta sẽ dẫn chúng mày đến tận nơi ngài đang ngự trên thuyền, đưa đích thân chúng mày vào diện kiến ngài, ghé tai nói đỡ cho chúng mày trước mặt ngài; và nếu trên đời này ngoài nhà vua ra còn có ai có thể giải quyết được thỉnh nguyện của chúng mày, thì chính là người đang đứng trước mặt chúng mày đây.

CLOWN.

Ngài ấy có vẻ là người có quyền uy lớn lắm đấy: tiếp cận ngài ấy đi cha, dâng vàng cho ngài ấy đi; và dẫu quyền uy có là con gấu bướng bỉnh cứng đầu đi chăng nữa, thì nó vẫn thường bị đồng vàng dắt mũi kéo đi thôi: cứ chìa ruột túi tiền của cha ra áp vào lòng bàn tay ngài ấy, thế là xong ngay chẳng cần lằng nhằng nữa. Nhớ lấy đấy: "bị ném đá" và "bị lột da sống" đấy nhé.

SHEPHERD.

Bẩm quan lớn, nếu ngài vui lòng nhận gánh vác việc này giúp chúng con, thì đây là toàn bộ số vàng con đang có. Con xin nộp thêm ngần này nữa, và để chàng trai trẻ này lại đây làm con tin thế chấp cho đến khi con mang tiền đến nộp đủ cho ngài.

AUTOLYCUS.

Sau khi ta đã làm xong những gì ta hứa chứ gì?

SHEPHERD.

Dạ vâng, thưa ngài.

AUTOLYCUS.

Được rồi, đưa một nửa đây cho ta. Mày cũng là kẻ có dính líu trong vụ này à?

CLOWN.

Dạ cũng có dính phần nào, thưa ngài: nhưng dẫu tình cảnh của con có thảm thương đi chăng nữa, con hy vọng mình sẽ không bị lột sạch da khỏi người đâu ạ.

AUTOLYCUS.

Ồ, cái số phận lột da ấy là dành cho con trai lão chăn cừu cơ. Cứ treo cổ nó lên, nó sẽ bị đem ra làm gương cho thiên hạ.

CLOWN.

Thế thì an ủi quá, thật là một niềm an ủi lớn lao! Chúng ta phải mau đến gặp nhà vua và trình ra những đồ vật kỳ lạ này thôi. Ngài phải biết rằng nó chẳng phải là con gái của cha mà cũng chẳng phải là em gái của con; bằng không thì chúng ta tiêu đời mất. Thưa ngài, con sẽ nộp cho ngài một món tiền nhiều y như lão già này nộp sau khi công việc đã hoàn thành, và xin ở lại đây làm con tin cho ngài, đúng như lời cha con nói, cho đến khi tiền được mang tới tận tay ngài.

AUTOLYCUS.

Ta sẽ tin chúng mày. Hãy đi trước về phía bờ biển; cứ đi men theo mé bên tay phải. Ta chỉ cần ghé qua bụi rậm bên kia một lát, rồi sẽ đuổi theo chúng mày ngay.

CLOWN.

Chúng ta quả là có phúc mới gặp được vị này, con dám nói là có phúc lớn lắm đấy.

SHEPHERD.

Mau đi trước đi, như ngài ấy bảo. Ngài ấy được trời phái đến để cứu giúp chúng ta đấy.

[Lão Shepherd và Clown cùng lui ra.]

AUTOLYCUS.

Kể cả ta có muốn làm người lương thiện đi chăng nữa, ta thấy Nữ thần May mắn cũng chẳng thèm cho phép: bà ta cứ nhét chiến lợi phẩm béo bở vào tận mồm ta thế này. Lúc này đây ta đang được chào đón bởi một cơ hội nhân đôi: vừa có vàng đút túi, lại vừa có phương tiện để giúp ích cho hoàng tử, vị chủ nhân của ta; mà biết đâu điều đó lại chẳng quay ngoắt lại giúp ta thăng quan tiến chức? Ta sẽ dẫn hai con chuột chũi này, hai kẻ mù lòa này, lên tàu nộp cho ngài. Nếu ngài thấy nên tống cổ chúng lên bờ trở lại và thấy lời khiếu nại của chúng gửi tới nhà vua chẳng can dự gì đến ngài, thì cứ việc mắng ta là quân vô lại vì đã lắm chuyện xen vào; bởi ta thừa sức trơ trẽn trước cái danh hiệu ấy cùng mọi nỗi nhục nhã đi kèm với nó. Ta sẽ giải chúng đến trình diện ngài. Biết đâu trong chuyện này lại có điều gì hay ho vớ bẫm được.

[Lui ra.]