Giữa chặng đường của kiếp sống trần gian,

Tôi thấy mình lạc vào khu rừng tối thẳm,

Rời bỏ lối đi ngay thẳng ban đầu.

Ôi thật khó để kể lại cho xiết

Rừng hoang vu dữ dội nhường nào,

Rậm rạp và gai góc xiết bao,

Mà chỉ cần nghĩ lại thôi cũng đủ

Làm nỗi khiếp hoàng tái phát trong tôi,

Cay đắng đến ngỡ gần kề cái chết.

Nhưng để thuật lại những điều tốt đẹp tôi tìm thấy ở đó,

Tôi sẽ kể ra tất cả những gì mình đã chứng kiến.

Tôi hầu như chẳng thể nói rõ mình đã bước vào đó bằng cách nào,

Bởi khi ấy cơn buồn ngủ nặng nề đã gí chặt các giác quan tôi,

Vào đúng khoảnh khắc tôi rời bỏ con đường chân chính.

Nhưng khi tôi đặt chân đến tận chân núi,

Nơi thung lũng khép lại — chốn đã đâm thấu trái tim tôi bằng nỗi kinh hoàng —

Tôi ngước mắt nhìn lên và thấy sườn núi của ngài

Đã khoác lên mình thứ ánh sáng của hành tinh kia,

Vị dẫn lối cho mọi lữ khách đi an toàn trên mọi nẻo đường.

Lúc ấy nỗi sợ hãi mới dần lắng dịu đôi chút,

Thứ đã ẩn sâu trong tận đáy lòng tôi

Suốt cả đêm dài trôi qua trong đớn đau.

Và như một kẻ với hơi thở hổn hển, ngắn nhọc,

Kiệt sức vì lao nhọc, vừa thoát từ biển lên bờ,

Quay lại nhìn vùng biển rộng lớn hiểm nguy rồi đứng chết lặng;

Cũng vậy, tâm hồn tôi — vẫn còn thấm mệt

Vì cuộc chiến với nỗi kinh hoàng — quay lại nhìn ngắm chặng đường hiểm trở

Mà chưa ai từng vượt qua mà còn sống sót.

Sau chút thời gian ngắn ngủi để lấy lại sức cho thể xác rã rời,

Tôi lại tiếp tục hành trình trên sườn dốc cô độc,

Với bàn chân trụ phía sau luôn vững vàng hơn.

Cuộc leo dốc vừa mới bắt đầu thì kìa!

Một con báo hoa mai xuất hiện, uyển chuyển, nhẹ nhàng,

Khoác trên mình bộ da đốm đầy màu sắc.

Nó không hề biến mất khi trông thấy tôi,

Mà trái lại, còn tìm cách chặn bước tiến của tôi,

Khiến tôi có lúc định quay đầu tìm lại lối cũ.

Đó là thời điểm rạng đông của buổi sáng,

Và mặt trời đang vươn lên cao cùng những vì sao

Đã cùng mọc với ngài khi Tình yêu thiêng liêng lần đầu tiên

Chuyển động những công trình tuyệt mỹ ấy.

Thế nên mọi thứ đều đồng lòng mang lại cho tôi niềm hy vọng hân hoan:

Từ bộ da rực rỡ của loài thú nhanh nhẹn,

Cho đến ánh bình minh buổi sớm

Và tiết trời ngọt ngào.

Nhưng niềm vui ấy chẳng kéo dài, nhanh chóng bị xua tan

Và nhường chỗ cho nỗi kinh hoàng mới khi một con sư tử xuất hiện trước mắt tôi,

Trông như đang lao về phía tôi,

Với cái đầu ngẩng cao và cơn đói cuồng loạn,

Đến nỗi bầu không khí cũng phải run rẩy vì sợ hãi.

Theo sau nó là một con sói cái,

Dáng vẻ gầy gò cho thấy nó thiếu thốn đủ điều,

Và từng khiến biết bao xứ sở phải chìm trong tang tóc từ lâu.

Ánh nhìn của nó gieo rắc vào tôi nỗi sợ hãi tột cùng,

Khiến tôi hoàn toàn mất hết hy vọng chinh phục đỉnh cao.

Như kẻ đang hân hoan vì thu lợi lộc,

Bỗng thấy thời điểm tài sản tiêu tan sạch không còn gì, hắn thầm lặng

Than khóc trong nỗi đau quặn thắt tâm can;

Tôi cũng y như vậy,

Bị bủa vây bởi con thú dữ dằn chẳng bao giờ buông tha,

Thứ đang tiến đến áp sát tôi và từng bước

Đẩy tôi lùi về chốn mặt trời chìm trong tĩnh lặng.

Trong lúc tôi vừa lùi bước vừa ngã xuống khoảng không gian thấp hơn,

Tầm mắt tôi chợt nhận ra bóng dáng một người,

Kẻ có giọng nói mang vẻ yếu ớt do đã lâu không dùng lời ăn tiếng nói.

Khi trông thấy người ấy giữa chốn hoang vu rộng lớn, tôi cất cao tiếng kêu:

“Xin hãy rủ lòng thương tôi!

Dù ngài là hồn ma hay người bằng xương bằng thịt!”

Người ấy đáp: “Ta nay chẳng phải người, nhưng thuở trước từng là người,

Và sinh ra bởi cha mẹ người Lombard, cả hai đều thuộc xứ Mantua

Vào thời quyền lực của Julius hãy còn chưa vững chắc.

Cuộc đời ta trôi qua tại Rome

Dưới thời Augustus nhân từ, giữa thời kỳ

Của những vị thần huyền thoại và giả dối.

Ta là một thi sĩ,

Và đã chọn người con trai chính trực của Anchises làm đề tài cho khúc ca của mình —

Người từng rời khỏi thành Troy

Khi ngọn lửa thiêu rụi những tòa tháp kiêu hãnh của Ilium.Còn ngươi, hãy nói xem cớ sao lại quay về với những hiểm nguy ngập tràn ấy?

Cớ sao không chịu leo lên ngọn núi tươi đẹp kia,

Nguồn cội và nguyên nhân của mọi niềm hoan hỉ?”

“Vậy ngài chính là Virgil đó sao, dòng suối nguồn

Đã tuôn trào những dòng hùng biện dồi dào nhường ấy?”

Tôi cúi đầu thẹn thùng cất tiếng đáp.

“Hỡi vinh quang và ánh sáng của toàn thể đạo quân thi ca!

Mong rằng tấm lòng thành tôi đã lâu khao khát

Tìm kiếm tác phẩm của ngài và nghiền ngẫm với tình yêu vô bờ

Sẽ giúp ích cho tôi lúc này. Ngài là thầy và là người dẫn dắt của tôi!

Chính ngài là người duy nhất đã truyền cho tôi phong cách

Đã đem lại tiếng tăm và danh tiếng cho tôi nhờ vẻ đẹp của nó.

Xin hãy nhìn con thú khiến tôi phải bỏ chạy.

Ôi bậc hiền triết lừng lẫy, xin hãy cứu tôi khỏi nanh vuốt của nó,

Bởi nó làm cho từng mạch máu và nhịp đập trong thân thể tôi phải run rẩy.”

Ngay khi thấy tôi đang khóc, người liền đáp:

“Ngươi bắt buộc phải đi theo một con đường khác,

Nếu muốn trốn thoát khỏi chốn hoang dã bạt ngàn này.

Con thú mà ngươi đang kêu khóc ấy

Sẽ chẳng cho bất kỳ kẻ nào đi qua đường của nó,

Mà còn ngăn trở không kém gì cái chết:

Bản tính nó vốn dĩ vô cùng xấu xa và nguyền rủa,

Đến mức cơn thèm khát của nó chẳng bao giờ được thỏa mãn,

Sau bữa ăn lại càng khao khát mồi ngon hơn trước.

Nó kết đôi ô uế với vô số loài vật,

Và sẽ còn kết đôi với nhiều loài nữa,

Cho đến khi con chó săn xuất hiện và tiêu diệt nó

Trong nỗi đau đớn tột cùng.

Nó sẽ không nuôi sống bản thân bằng đất đai hay kim loại tầm thường,

Mà bằng tình yêu, sự khôn ngoan và đức hạnh,

Và lãnh thổ của nó sẽ nằm giữa hai vùng Feltro.

Dưới sức mạnh của người, sự bình an sẽ trỗi dậy trên những cánh đồng nước Ý,

Nơi mà trinh nữ tinh tuyền Camilla,

Nisus, Euryalus và Turnus đã ngã xuống vì vương quốc tươi đẹp ấy.

Người sẽ săn đuổi không ngừng nghỉ qua từng đô thị

Cho đến khi dồn ép được nó quay về địa ngục,

Nơi mà thuở đầu sự đố kỵ đã thả lỏng nó ra.

Vì lợi ích của ngươi, giờ đây ta suy tính và định đoạt

Rằng ngươi nên đi theo ta, và ta với tư cách là người dẫn đường

Sẽ đưa ngươi rời khỏi đây qua một cõi vĩnh hằng,

Nơi ngươi sẽ nghe những tiếng thét tuyệt vọng, và tận mắt thấy

Những linh hồn chịu hình phạt từ ngàn xưa, những kẻ đang khẩn cầu

Cái chết thứ hai;

Và rồi ngươi sẽ chứng kiến những kẻ đang sống an lành trong lửa đỏ,

Bởi họ mang hy vọng được bước vào hàng ngũ những người ban ơn phúc,

Vào bất cứ lúc nào thời điểm ấy đến.

Nếu lúc đó ngươi vẫn khao khát được bước lên những tầng trời ấy,

Một linh hồn xứng đáng hơn ta

Sẽ phải dẫn dắt ngươi, và khi ta rời đi, ngươi sẽ được giao phó cho người đó:

Bởi vị Vua Toàn Năng

Ngự trị trên cao kia, vì ta là kẻ nổi loạn chống lại luật pháp của Ngài,

Nên đã phán quyết và sắc phong rằng

Không ai được phép đến thành của Ngài qua lối đi của ta.

Ngài thống trị khắp muôn nơi; ở đó Ngài cai quản, ở đó Ngài giữ vững

Ngai vàng và thành trì của mình. Ôi hạnh phúc thay những ai

Được Ngài chọn lựa nơi chốn ấy!”

Tôi vắn tắt đáp lại ngài:

“Hỡi nhà thơ! Nhân danh vị Thần mà ngài chưa từng tôn thờ,

Tôi khẩn khoản nài xin ngài (để tôi có thể thoát khỏi tai ương này và những tai ương tồi tệ hơn)

Hãy dẫn tôi đến nơi ngài vừa nói,

Để tôi được chiêm ngưỡng cánh cổng của Thánh Peter

Và những kẻ mà ngài kể đang ở trong cảnh ngộ thê thảm nhường ấy.”

Ngài cất bước, và tôi sát theo sau từng dấu chân người.