Nếu bài thơ thiêng liêng đã khiến cả trời lẫn đất chung tay góp sức, và qua nhiều năm gian khổ, gầy mòn vầng trán tôi, số phận định sẵn sẽ chiến thắng sự tàn ác đã giam cầm tôi ngoài ràn cừu tươi đẹp, nơi bày sói từng tấn công chú cừu non đang ngủ và suýt xé xác tôi; với giọng ca khác và bộ lông khác, tôi sẽ sớm quay về, và đứng bên giếng báp-têm của mình, tôi sẽ đòi lại chiếc vòng nguyệt quế vốn thuộc về vương miện của nhà thơ: vì tại đó tôi lần đầu bước vào đức tin khiến linh hồn đẹp lòng Chúa; và vì đức tin ấy, khi xưa Phê-rơ đã quấn quanh vầng trán tôi như thế.

Tiếp theo, từ đạo quân đã sinh ra vị đại diện đầu tiên của Chúa trên mặt đất, một luồng ánh sáng tiến về phía chúng tôi, khi trông thấy nó, Nữ Chúa đầy hoan hỉ liền bảo tôi:

“Kìa! Kìa! Hãy nhìn bậc uy quyền hiển hách,

khiến xứ Galicia ngập tràn khách hành hương!”

Như khi chim bồ câu rừng sà xuống bên bạn tình, rồi chúng vòng quanh quấn quýt lấy nhau, thì thầm gù lên những khúc ca âu yếm; cứ thế tôi thấy một vị hoàng tử vĩ đại và vinh hiển khác được chào đón bằng mối thân tình, cả hai cùng ca ngợi bữa tiệc thiên đàng của họ; nhưng khi lời chúc mừng đã dứt, cả hai lặng lẽ ngồi xuống trước mặt tôi, rực rỡ đến nỗi tôi không thể ngước nhìn.

Đấy rồi Bê-a-trít mỉm cười cất tiếng: “Ôi linh hồn được bao bọc trong vinh quang! Người từng dùng ngòi bút trung thực ghi lại lòng quảng đại nơi triều đình vua chúng ta! Giờ đây, hãy để giọng Người ca ngợi đức cậy ở chốn cao vời này. Vì Người có thể diễn tả điều ấy rõ ràng chẳng khác nào Chúa Giê-su từng hiện diện trước mắt Người.”

“Hãy ngẩng đầu lên và vững lòng tin tưởng: Bởi những gì từ trần thế bước đến nơi đây, đều phải được tôi luyện dưới ánh hào quang của chúng ta.”

Những lời khích lệ từ ngọn lửa thứ hai ấy đã trấn an tôi; và tôi ngước mắt lên những ngọn núi vừa trĩu nặng vì gánh nặng quá đà.

“Vì Chúa chúng ta rủ lòng thương muốn ngươi, trước khi qua đời, được diện kiến các vị tôn sư trong hội đồng tối mật, để khi chiêm ngưỡng vinh quang triều đình chúng ta, ngươi có thể tự chuốc lấy sinh lực cho mình và cho mọi người nghe qua niềm hy vọng dẫn đến bến bờ hạnh phúc; hãy bày tỏ: hy vọng là gì, nó đơm hoa kết trái trong ngươi ra sao, và ngươi có được nó từ đâu?”

Luồng ánh sáng thứ hai tiếp tục cất lời; và nàng—người với tình yêu dịu dàng từng hộ tống đôi cánh vút cao của tôi trong chuyến bay tầng cao ấy—liền lên tiếng đáp thay cho tôi:

“Giữa các môn đệ của Giáo hội chiến đấu, chẳng có ai tràn đầy hy vọng hơn chàng; điều đó đã được ghi chép lại trong mặt trời, nguồn ánh sáng quảng đại chiếu rọi toàn bộ tông tộc chúng ta; và trước khi hoàn tất kỳ chiến trận, chàng được phép rời khỏi chốn này, từ Ai Cập đến Giê-ru-sa-lem để chiêm bái. Hai câu hỏi còn lại mà ngài vừa đặt ra, không phải để biết thêm, mà để chàng có thể thổ lộ ngài quý trọng nhân đức ấy nhường nào, tôi xin nhường lại cho chàng; ngài ấy sẽ dễ dàng đáp lời mà chẳng chút khoe khoang, nguyện xin ơn trên ban phuơng tiện cho ngài ấy.”

Như học trò thuần thục bài vở, hằng mong tỏ tường sự chuyên cần, liền vui vẻ phụ họa theo thầy, tôi cất lời: “Hy vọng là sự chờ đợi chắc chắn về niềm vui mai hậu, kết quả của ân sủng thiêng liêng cùng công đức đi trước.

Ánh sáng này chiếu rọi tâm hồn tôi từ muôn vàn vì sao, nhưng người đầu tiên truyền ngọn nguồn ấy cho tôi là chính vị ca sĩ vang danh đấng Tối Cao, người tuyệt đỉnh trong số những người anh em hòa nhịp cùng ông. ‘Nguyện những ai biết danh Ngài đều đặt trọn niềm hy vọng nơi Ngài,’ bài thánh thi của ông đã cất lên như thế; và với đức tin của mình, nào ai không biết điều đó?

Từ ngài, tiếp theo đó, dòng suối từ bức thư của ngài đã nhỏ giọt thấm vào tôi dạt dào đến mức tôi lại rưới giọt sương lành ấy xuống cho những người khác.”

Trong lúc tôi trò chuyện, một luồng chớp nhoáng tựa như tia chớp xẹt nhanh, bừng sáng rung rinh trong lòng dạ của vị hào quang vĩ đại ấy; rồi những lời này cất lên:

“Tình yêu dành cho nhân đức từng sát cánh bên ta cho đến cành cọ tử đạo, và dẫu rời chiến trường, nay vẫn sục sôi mãnh liệt trong ta, thôi thúc ta hỏi ngươi—cũng là người khát khao điều ấy: Ngươi nhận được lời hứa hẹn nào là trọng tâm từ niềm hy vọng?”

“Cả hai bộ kinh thánh, Cựu Ước lẫn Tân Ước,” tôi đáp lời, “đều vạch ra đích nhắm (mà giờ đây tôi đang chiêm ngưỡng) dành cho những linh hồn được Chúa yêu quý. I-sai-a phán rằng mỗi người phải được khoác lên mình tấm áo kép trên chính mảnh đất của họ; và xứ sở của họ chính là cõi đời đời đầy mỹ vị này. Bằng những lời lẽ đầy đặn và minh bạch hơn, người anh em của ngài đã bày tỏ sự mạc khải ấy cho chúng ta, khi ông nói về y phục trắng định sẵn cho các thánh nhân.”

Vừa dứt lời, từ phía trên cao, tiếng vang đầu tiên cất lên: “Chúng hy vọng nơi Ngài,” và muôn khúc hoan ca liền đồng thanh hưởng ứng. Ngay giữa lúc ấy, một luồng ánh sáng với biên độ trong trẻo đến mức tháng giá mùa đông cũng sẽ hóa thành một ngày duy nhất, nếu khối pha lê ấy ngự trị trong cung Cự Giải.

Như thiếu nữ đứng lên, bước đi và hòa mình vào những bước nhảy múa nhịp nhàng, dẫu vui tươi nhưng chẳng hề vướng bận ý đồ nào khác ngoài việc dâng trọn lòng kính trọng xứng đáng cho cô dâu; tôi thấy luồng sáng mới chói lọi tiến đến gần hai vị đang quay cuồng trong điệu vũ theo nhịp điệu ngất ngây của họ. Nó hòa mình vào điệu múa và khúc ca. Và nữ chúa đăm đăm dõi mắt nhìn họ: tựa như người bạn đời lặng lẽ chẳng rời.

“Đây là kẻ từng tựa đầu vào ngực đấng Bồ Nông của chúng ta: đây là người từng được trao phó trọng trách lớn lao từ trên cây thập giá.”

Nàng cất lời như thế, nhưng ánh mắt chẳng hề rời khỏi họ, dẫu là trước hay sau khi nàng cất tiếng. Tựa như kẻ đăm đăm dõi theo, cố gắng căng mắt tìm kiếm nhật thực, để rồi vì quá khao khát được nhìn mà đánh mất thị lực; tôi cũng ngước nhìn luồng hào quang rực rỡ cuối cùng ấy, trong lúc tai nghe vang vọng:

“Sao ngươi lại lóa mắt tìm kiếm thứ vốn chẳng tồn tại chốn này? Thân xác ta là đất, nằm trong lòng đất; và sẽ mãi như thế cùng những người khác, cho đến khi số lượng chúng ta đủ đầy theo sắc lệnh của đấng Tối Cao. Hai vị đã thăng thiên ấy, chốn đan viện phước hạnh này, chỉ rọi sáng cùng hai phẩm phục. Hãy mang điều ấy về truyền lại trần gian.”

Như khi đang nhọc nhằn chèo lái, hay để tránh hiểm nguy rình rập chỉ bằng một tiếng còi, những mái chèo vốn khua nước liên hồi bỗng đồng loạt dừng lại; theo tiếng gọi ấy, vòng tròn lửa cũng dừng bừng sáng, và âm thanh giao hòa vừa cất lên nhè nhẹ từ bộ ba hợp xức cũng im bặt.

Tôi quay đầu lại—nhưng ôi, tâm tư tôi hoảng hốt nhường nào khi nhìn sang bên cạnh để tìm Bê-a-trít, tôi chẳng thấy nàng đâu nữa, dẫu cho nàng đang đứng cách đó chẳng xa trên bờ bến phước hạnh.