Từ tâm ra đến vành, rồi ngược lại

Từ vành trở vào tâm, làn nước chuyển dời

Trong chiếc chén tròn, thuận theo từng va động

Thúc đẩy tự bên trong, hay phát khởi bên ngoài.

Hình ảnh ấy bỗng loé lên nơi tâm trí,

Khi bậc anh linh xứ Aquinum vừa dứt lời;

Và tiếp nối sau người, Beatrice liền cất tiếng

Tiếp tục dòng suy tư: “Chàng đang cần tỏ tường

(Dẫu chàng chưa thốt nên lời, hay thậm chí

Chưa kịp thoáng qua tâm) để thấu suốt tận cùng

Một huyền nhiệm khác. Xin hãy bảo chàng hay: liệu ánh sáng

Đang nở hoa rực rỡ nơi tự tính của quý vị,

Có ở mãi cùng người đời đời như hiện tại;

Và nếu quả như vậy, thì mai này khi quý vị

Khoác lại hình hài xác thịt hữu hình xưa,

Làm sao đôi mắt trần chịu nổi quang cảnh ấy

Mà chẳng hề tổn hại, xin hãy tỏ tường luôn.”

Như những người nối vòng xoay nhịp múa,

Trong nỗi hân hoan rộn rã bỗng cất cao

Tiếng hát rộn ràng, cùng tung mình nhảy nhót;

Cũng vậy, khi nghe lời thỉnh cầu thuần khiết,

Các vòng tròn thánh khiết trong vũ điệu xoay vần

Cùng khúc hoan ca kỳ diệu đã dâng tràn niềm hoan lạc mới.

Kẻ nào than vãn việc ta phải trút bỏ mảnh áo trần

Của tấm thân mục nát, để từ đó về sau

Sống trường sinh nơi cõi thượng thiên diệu vợi,

Ắt kẻ đó chưa từng được thấy

Sự tươi mát ngọt lành của cơn mưa thánh ân.

Đấng hằng sống, và muôn đời trị vì

Trong mối hiệp nhất huyền nhiệm của Ba Ngôi Thiên Chúa,

Vô biên vô lượng, ôm trùm hết thảy muôn loài,

Mỗi linh hồn cất tiếng ngợi ca ba lượt,

Bằng khúc nhạc du dương đến nỗi dẫu chỉ lắng nghe

Cũng đủ là phần thưởng vô biên cho công đức vẹn toàn.

Và từ vầng sáng nhỏ hơn, một tia sáng tuyệt mỹ nhất,

Bằng chất giọng dịu dàng và êm ái xiết bao,

Như lời thiên sứ xưa kia từng gửi đến Mẹ Maria, cất lời đáp lại:

“Chừng nào niềm hoan lạc Thiên Đường còn tiếp diễn,

Tình yêu chúng tôi sẽ còn toả rạng quanh tấm áo choàng này,

Rực rỡ chừng nào thì nồng nàn chừng ấy;

Nồng nàn theo mức độ của thị kiến diễm phúc nhiệm mầu;

Và thị kiến ấy càng vượt xa trong ân phúc,

Bởi nó nhận lãnh ân sủng vượt trên cả công đức bản thân.

Khi hình hài chúng tôi được khoác lại tấm cẩm bào vinh hiển

Của xác thịt thánh thiện xưa, khi ấy được vẹn tròn,

Ắt sẽ càng muôn phần duyên dáng, tốt lành hơn.

Do đó sẽ càng gia tăng gấp bội,

Mọi ánh sáng nhưng không mà Đấng Tối Cao

Ban tặng cho chúng tôi; nguồn ánh sáng phù trợ kia,

Sẽ soi tỏ tỏ tường hơn vinh quang của Chúa:

Nhờ đó mà thị kiến ắt phải thêm rạng rỡ,

Lòng nhiệt thành do thị kiến nhen nhóm cũng bừng cháy hơn;

Và tia sáng phát xuất từ đó cũng rạng ngời thêm mãi.

Nhưng tựa như than hồng bốc ra ngọn lửa,

Mà ánh sáng trắng ngời của than vẫn rực rỡ hơn lửa kia,

Nên vẫn giữ nguyên vẹn hình hài vốn có;

Cũng thế, vầng hào quang rực rỡ đang xoay vần này

Sẽ kém phần rực rỡ khi đem so cùng tầm mắt

Với tấm áo xác thịt của chúng tôi, mà giờ đây

Đất mẹ còn đang vùi lấp. Và luồng ánh sáng chói lọi khôn cùng ấy

Chẳng thể nào áp đảo nổi chúng tôi, bởi các giác quan thể xác

Đã trở nên kiên định, sẵn sàng đón nhận mọi nỗi hân hoan.”

Một tiếng “Amen” vang lên thật mau mắn và nồng hậu

Từ cả hai ca đoàn, thốt lên rõ ràng xiết bao

Niềm khát khao thân xác cũ của mình; dẫu có lẽ

Không phải vì chính họ, mà vì những người thân yêu ruột thịt,

Vì mẹ cha, và những ai họ từng yêu mến nhất trên đời,

Trước khi họ hoá thành ngọn lửa chẳng hề tàn phai.

Và kìa! Ngay tức khắc quanh quất hiện ra

Một quầng sáng mới phủ trùm lên ánh sáng sẵn có nơi đây,

Với độ trong trẻo vẹn toàn tương tự, như vòm trời

Đang bừng sáng nơi đường chân trời xa thẳm.

Tựa như vào lúc bóng chiều tà buông xuống,

Những vì sao mới trên bầu trời bắt đầu hé lộ

Với ánh lấp lánh mờ ảo, chập chờn khó nỗi nhận ra;

Thì nơi đây cũng vậy, dường như những thực thể mới

Bắt đầu hiện rõ trước mắt tôi; và lượn quanh hai vòng sáng trước,

Họ mở rộng thêm một quỹ đạo thênh thang.

Ôi tia sáng lấp lánh dịu dàng của luồng quang vinh vĩnh cửu!

Ánh sáng ấy tuôn trào bằng một sắc trắng ngời dường bao,

Áp đảo cả thị lực nơi tôi! Nhưng Beatrice hiện ra

Mỹ miều và kiều diễm tuyệt trần đến mức,

Tâm trí chẳng thể dõi theo, ngôn từ khôn xiết tả

Vẻ ngọt ngào vô tận nơi nàng. Đoạn đôi mắt tôi tìm lại được

Năng lực để ngước nhìn lên, và tôi thấy chính mình,

Chỉ riêng cùng nàng thơ, được đưa lên

Tới cõi phúc lạc cao hơn: bởi vì tinh tú kia,

Nhuốm sắc tía rực rỡ trong nụ cười ấm áp,

Báo hiệu rõ ràng nấc thang thăng tiến của chúng tôi.

Bằng trọn vẹn con tim, và bằng thứ ngôn ngữ chung

Đồng thanh vang vọng nơi hết thảy mọi người,

Tôi dâng lên Thiên Chúa một lễ vật toàn thiêu,

Xứng hợp với ân sủng mới mẻ vừa được ban phát.

Và từ trong lồng ngực tôi làn khói hương kia

Còn chưa kịp toả bay lên, tôi đã thấu suốt rằng

Nghi lễ đã được Ngài thương chấp nhận. Với ánh sáng uy dũng xiết bao

Cùng sắc đỏ thẫm phủ trùm, toả ra thành hai luồng tia sáng,

Cảnh tượng huy hoàng vụt hiện ra trước mắt, khiến tôi phải thốt lên:

“Hỡi Đức Chúa của các đạo binh! Đấng đã trang hoàng cho chúng rực rỡ nhường kia!”

Như dải Ngân Hà trải dài từ cực này sang cực khác,

Điểm xuyết những vì tinh tú lớn nhỏ khác nhau,

Một nẻo đường mà ngay bậc thông thái nhất cũng khôn bề giải mã;

Thì nơi chiều sâu của sao Hoả, dày đặc đan cài,

Những tia sáng ấy đã vẽ nên biểu tượng tôn kính,

Tạo thành bởi các góc phần tư giao nhau trong một khung tròn.

Nơi đây, ký ức đành bất lực trước sự nhọc nhằn của tài năng. Chúa Kitô

Đang toả rạng trên thập tự giá ấy; và giờ đây tôi chẳng còn khuôn mẫu nào để tả.

Nhưng bất cứ ai vác thập giá mình mà dõi bước theo Chúa Kitô

Sẽ thứ tha cho những điều tôi đành bỏ dở khôn xiết kể,

Khi mai này họ được chiêm ngưỡng nơi rạng đông muôn sắc

Ánh quang rực rỡ của Chúa Kitô. Từ đầu này sang đầu kia,

Và giữa đỉnh cao cùng tận đáy chân thập tự, chuyển dời

Những ánh sáng lấp lánh, mỗi khi chúng gặp gỡ rồi lướt qua nhau.

Cũng như người ta thường thấy, với cái nhìn biến chuyển khôn lường,

Khi thẳng khi nghiêng, lúc mau lúc chậm,

Những hạt bụi li ti, hạt dài hạt ngắn,

Lượn lờ chuyển động dọc theo vệt nắng xiên,

Vạch thành từng dải trong bóng râm do bàn tay người khéo dựng

Để che bớt đi cái nóng ban trưa nồng gắt. Và tựa như tiếng hoà âm

Của dàn nhạc thi nhân, tiếng đàn gẩy tam thập lục và thụ cầm

Với muôn ngàn dây phím, dệt nên một khúc nhạc êm tai

Cho kẻ chẳng thể phân biệt rành rẽ từng nốt nhạc;

Thì từ muôn ngọn sáng hiện ra trước mắt tôi nơi ấy,

Cũng kết tụ dọc theo cây thập tự một giai điệu du dương,

Dẫu nghe chưa tỏ tường, nhưng đã khiến lòng tôi

Đắm say ngây ngất. Dẫu vậy tôi vẫn nhận ra đó là một bài thánh ca

Ngợi ca những lời tán dương cao cả; bởi vẳng đến tai tôi

Điệp khúc “Hãy trỗi dậy và chiến thắng,” như một người nghe thấy

Mà chẳng thể hiểu hết căn nguyên. Niềm hoan lạc ngây ngất ấy

Xâm chiếm hồn tôi, đến nỗi cho tận mãi giờ khắc đó

Chẳng có chi trói buộc tôi trong cảnh ngục tù êm ái đến nhường này.

Có lẽ lời tôi nói ra nghe dường quá đỗi táo bạo,

Như thể xem nhẹ niềm vui sướng nơi đôi mắt ngọc kia,

Đôi mắt mà mỗi khi ngắm nhìn sẽ làm thoả mãn mọi ước vọng trần gian.

Nhưng ai hiểu được rằng những ấn triện sống động

Của mọi vẻ đẹp trần thế sẽ càng phát huy uy lực mãnh liệt hơn

Khi chúng càng lên tới cõi cao vời; và rằng tại nơi đây

Tôi vẫn chưa kịp quay nhìn về phía mắt nàng;

Ắt người ấy sẽ lượng thứ cho tôi về điều mà để tự bào chữa

Tôi đang tự trách cứ chính mình, và sẽ thừa nhận chân lý nơi tôi;

Rằng niềm hoan lạc thánh thiện ấy ở chốn này vẫn chưa hề hé lộ,

Niềm hoan lạc cứ thế dâng tràn ngây ngất mỗi khi chúng tôi bay bổng lên cao.