Sau khi nỗi ngờ vực của ta được giải đáp, Charles của ngươi,
Hỡi Clemenza xinh đẹp, đã kể về sự phản trắc
Sẽ giáng xuống dòng dõi chàng: nhưng, “Đừng kể,”
Chàng nói, “và hãy để những năm tháng định mệnh trôi qua.”
Ta chẳng thể nói thêm gì với ngươi nữa, ngoài việc phần thưởng
Cho nỗi đau khổ xứng đáng sẽ đền bù những bất công của các ngươi.
Và giờ đây vầng hào quang thánh thiện ấy
Đã quay về hướng mặt trời vốn nuôi dưỡng nó,
Như hướng về cội nguồn thiện lương, nơi sự sung mãn của phúc lạc
Làm thỏa lòng tất cả. Ớ những tâm hồn lầm đường lạc lối!
Kẻ u mê, những kẻ đem lòng xa lánh cội phúc ấy
Và đắm chìm ánh nhìn vào chốn hư không,
Khốn thay cho các ngươi!—Và kìa! tiến về phía ta,
Một hình hài rực rỡ khác lại đến gần,
Qua vẻ sáng ngời bên ngoài, bộc lộ rõ
Lòng mong muốn mang lại niềm vui cho ta. Ánh mắt Beatrice,
Vẫn kiên định như trước,
Hướng về ta, tỏ tường sự ưng thuận
Cho ước nguyện của ta. “Và ôi,” ta kêu lên,
“Hỡi linh hồn hạnh phúc! Ước nguyện của ta hãy mau thành hiện thực;
Và xin hãy chứng minh cho ta thấy rằng, những suy nghĩ thầm kín nhất
Ta có thể phản chiếu nơi người.” Ngay lập tức ánh sáng ấy,
Vẫn hãy còn xa lạ với ta, từ chốn thâm nghiêm,
Nơi khi nãy hãy còn cất tiếng ca, bỗng cất lời,
Như kẻ hân hoan trong lòng nhân ái: “Tại vùng đất
Xấu xa của Ý, nằm giữa Rialto,
Và những nguồn suối Brenta cùng Piava, dâng cao,
Dù chẳng mấy đỉnh cao, một ngọn đồi,
Nơi thuở trước từng giáng xuống một ngọn lửa hồng,
Thiêu đốt cả một vùng. Từ một cội rễ
Cả ta và nó cùng sinh ra; trần gian gọi ta là Cunizza:
Và ta chói ngời nơi đây, bởi vì ánh sáng của ngôi sao này
Đã khuất phục ta. Thế nhưng ta chẳng hề phiền muộn,
Cũng chẳng oán trách nguyên nhân của số phận mình,
Điều mà có lẽ những tâm trí phàm trần khó lòng thấu hiểu.
“Viên ngọc này, kẻ ở sát bên ta chốn thiên đàng,
Lóng lánh và quý giá, đã để lại danh tiếng lớn lao,
Sẽ mãi trường tồn trước khi trăm năm này
Năm lần hoàn tất chu kỳ của mình. Hãy suy ngẫm xem,
Liệu sự vượt trội có xứng đáng với nỗ lực của con người hay không,
Khi một cuộc đời như thế chờ đón kẻ đứng đầu. Thế nhưng họ
Lại chẳng màng đến điều đó, đám đông hiện đang bị kẹp giữa
Adice và Tagliamento, vẫn chứng nào tật nấy,
Dù đã bị trừng phạt. Giờ phút ấy đã cận kề,
Khi vì sự ngoan cố của chúng tại vùng đầm lầy Padova
Dòng nước sẽ đổi màu, dòng nước ôm ấp Vicena
Và nơi Cagnano hợp lưu cùng Sile, có kẻ
Đang làm bá chủ và ngẩng cao đầu, kẻ mà tấm lưới
Đang được dệt nên. Feltro cũng sẽ phải sầu đau
Vì tội lỗi của vị mục tử vô thần của mình, tội lỗi sâu đằm đến mức
Chưa từng có tiền lệ nào khiến cánh cửa ngục Malta phải mở ra.
Cái chảo để chứa máu của Ferrara hẳn phải thật lớn,
Và kẻ đem từng lượng mà cân đo sẽ mệt mỏi biết bao,
Thứ máu mà vị linh mục này, dưới vẻ ngoài nhiệt thành vì phe phái,
Sẽ rộng lượng ban phát; và món quà ấy cũng chẳng lấy gì làm lạ
So với phong tục của xứ sở. Chúng ta nhìn thấy từ trên cao,
Những chiếc gương, mà các ngươi gọi là các ngai tòa, nơi từ đó
Phản chiếu những phán quyết của Thiên Chúa đến với chúng ta:
Đó là lý do những lời này của chúng ta đích thực là chân lý.”
Nàng dứt lời, và dường như chìm vào những suy tư khác,
Quay trở lại vòng quay mà nàng vừa
Rời bỏ. Trong khi đó niềm vui hân hoan kia bỗng trở thành
Một điều kỳ diệu để chiêm ngưỡng, rực rỡ hào quang,
Như viên hồng ngọc quý giá nhất bị ánh mặt trời chiếu rọi,
Bởi vì, ở cõi giới thượng ngàn đó, ánh sáng huy hoàng phát xuất
Từ niềm vui, giống như tiếng cười nơi trần thế: và ở phía dưới,
Khi tâm trí u buồn, bóng tối càng thêm u ám.
“Chúa thấu suốt vạn vật: và trong Ngài có tầm nhìn của người,”
Ta nói, “Hỡi linh hồn hạnh phúc! Thế nên ý muốn của Ngài
Chẳng thể nào che giấu đối với ngươi. Vậy sao tiếng nói của ngươi
Lại còn trì hoãn việc thỏa mãn ước nguyện chưa thành lời của ta,
Tiếng nói hòa quyện cùng khúc ca khôn tả,
Niềm tiêu khiển chốn thiên đường, thứ mà những ngọn lửa nhiệt thành kia ca hát,
Những kẻ che mình bằng sáu chiếc cánh rợp bóng xòe rộng?
Ta chẳng muốn chờ đợi ngươi phải hỏi, nếu như ngươi đã thấu hiểu ta,
Cũng như ta đã thấu hiểu tường tận về ngươi.”
Lập tức đáp lời, người ấy cất lên những lời này:
“Thung lũng nước, rộng lớn thứ nhì sau vùng
Ôm ấp trái đất, trải dài theo dòng chảy
Giữa những bờ bến bất hòa, ngược chiều mặt trời
Vào sâu bên trong, tạo nên một đường kinh tuyến tại nơi đó,
Vốn trước kia từng là chân trời. Trên bờ của thung lũng ấy
Ta đã từng sống, khoảng giữa dòng Ebro
Và sông Macra, dòng sông với khúc quanh ngắn ngủi phân ranh giới
Giữa đất Genua và xứ Tuscan. Hướng đông và hướng tây
Gần như là một đối với Begga và vùng đất của ta,
Nơi bến cảng thuở nào từng ấm nóng bởi máu của chính mình.
Những ai biết tên ta vẫn thường gọi ta là Folco:
Và ta từng mang dấu ấn của thiên đàng này,
Nơi giờ đây mang dấu ấn của ta: bởi chẳng có ngọn lửa nào mãnh liệt hơn
Khiến ái nữ của Belus rực cháy, gây tổn hại đồng thời
Cho cả Sichaeus và Creusa, hơn là ta đã từng,
Chừng nào còn phù hợp với lớp tơ đào non trẻ
Phủ trên má ta; cũng chẳng phải nàng thiếu nữ xứ Rhodope,
Kẻ từng bị Demophoon lừa dối;
Hay người con của Jove, khi những bùa mê của Iole
Được khắc ghi sâu trong tim chàng. Thế nhưng nơi đây chẳng hề ẩn chứa
Sự ăn năn sầu khổ nào, mà chỉ có niềm vui,
Không phải vì lỗi lầm (điều đó chẳng còn hiện về trong tâm trí),
Mà là vì đức hạnh, quyền năng tối thượng và sự quan phòng của ngài
Đã nhào nặn nên cơ duyên kỳ lạ nhường ấy. Nơi đây
Người ta nhìn thấu nghệ thuật tạo hóa đã thực hiện
Với những tác động hiệu quả dường nào, và nhận thức được điều thiện,
Xuất phát từ cõi dưới mà bồi đắp cho cõi thượng ngàn này.
Nhưng để làm thỏa mãn hoàn toàn
Những ước nguyện của ngươi, mọi sinh linh cất tiếng chào đời ở cõi này,
Đòi hỏi ta phải giãi bày thêm nữa. Điều ngươi muốn gạn hỏi,
Là ai là cư dân của vầng sáng đang tỏa rạng
Bên cạnh ta đây, tựa như tia nắng chiếu trên mặt nước trong veo.
Vậy hãy biết rằng, linh hồn của Rahab
Đang ngự trong bến cảng hân hoan ấy, được kết hợp
Cùng bộ tộc chúng ta, và được ban cho vị trí hàng đầu.
Người đã được rước lên tầng trời ấy, nơi chấm dứt chiếc bóng
Của thế giới dưới mặt trăng của các ngươi,
Là linh hồn đầu tiên trong chiến thắng của Chúa Kitô, trong số mọi linh hồn được cứu rỗi:
Bởi thật đáng lẽ ra, ở một chốn nào đó trên thiên đàng,
Nàng phải ở lại như một chiến tích, để loan báo
Cuộc chiến vĩ đại đã chiến thắng với cả hai tay cầm cành cọ;
Bởi vì nàng đã từng ủng hộ trước tiên chiến công cao cả
Của Joshua trên vùng đất thánh, điều mà Giáo hoàng
Giờ đây chẳng mầy may bận tâm. Thành phố của ngươi, chồi non
Của kẻ từng quay lưng lại với Đấng Tạo Hóa,
Và từ sự đố kỵ của hắn biết bao khốn khổ đã sinh sôi,
Đang sinh sản và lan rộng đóa hoa bị nguyền rủa,
Đã khiến cả cừu mẹ lẫn cừu con đi lạc đường,
Biến người mục tử thành sói giả. Vì lý do này,
Phúc âm và các bậc thầy vĩ đại bị gạt sang một bên,
Sắc lệnh Giáo hoàng, như những lề sách chật ních đã minh chứng,
Lại là đối tượng duy nhất được nghiên cứu. Giáo hoàng và các Hồng y,
Tâm trí đắm chìm vào đó, chẳng bao giờ hành hương trong tư tưởng
Đến Nazareth, nơi Gabriel từng giương đôi cánh rộng.
Thế nhưng chẳng mấy chốc, rất có thể Vatican,
Cùng những vùng đất được tuyển chọn kỹ lưỡng nhất của thành Rome,
Nơi từng là chôn giấu mộ phần của đạo binh thánh Peter,
Sẽ được giải thoát khỏi mối dây ngoại tình ô uế.”