Bóng tối ngút ngàn của địa ngục, hay màn đêm chẳng chút ánh quang, mịt mùng,

Chẳng màng ánh sáng, phủ trùm trong sương khói,

Chưa từng trải rộng trước mắt một bức màn

Dày đặc như làn sương ấy, cũng chẳng thể cảm nhận

Rõ rệt và thô ráp nhường nào. Bước vào bóng râm ấy,

Mắt thần chẳng dám mở to;

Nhận ra điều đó, người dẫn đường trung thành tiến lại gần tôi,

Đưa vai cho tôi tựn nương.

Như người mù bước đi sau kẻ dắt đường,

Kẻo vấp ngã hoặc vô tình va phải

Thứ có thể hại mình, hoặc thậm chí hủy diệt,

Tôi lầm lũi bước qua bầu không khí cay đắng và dơ bấy ấy,

Vẫn lắng tai nghe lời cảnh báo của người dẫn dắt:

"Hãy cẩn thận chớ rời xa ta." Ngay lập tức tôi nghe thấy

Những tiếng vọng, và dường như mỗi giọng đều khẩn cầu sự bình an,

Và lòng trắc ẩn, hướng về Chiên Con của Thiên Chúa

Đấng gánh tội trần gian. Khúc dạo đầu của họ vẫn là

"Agnus Dei," và vang vọng khắp cả hội đồng,

Một giọng ca, một nhịp điệu hòa quyện, dường như hoàn hảo

Sự đồng điệu trong khúc ca của họ. "Hỡi bậc thầy, có phải những linh hồn

Mà ta đang nghe kia không?" Tôi thốt lên; và người đáp:

"Ngươi đoán đúng rồi đấy: họ đang cởi trói những xiềng xích giận hờn."

"Giờ ngươi là ai, kẻ đang rẽ lối qua làn khói của chúng ta?

Và cất lời về chúng ta, tựa hồ như chính ngươi đây vẫn còn

Đoạn trường thời gian bằng lịch tháng?" Một giọng nói đã cất lên

Bắt chuyện với tôi; khiến bậc thầy của tôi bảo rằng: "Hãy đáp lời;

Và hỏi xem lối đi có dẫn ngược lên trên hay không."

"Hỡi linh hồn! người tự tẩy uể cho bản thân, để được đứng

Kiều diễm một lần nữa trước nhan Đấng Tạo Hóa!

Hãy đi cùng ta: rồi ngươi sẽ nghe và ngạc nhiên."

Tôi nói thế, và linh hồn liền đáp lời:

"Chừng nào còn được phép, bước chân của ta sẽ

Lẽo đẽo theo chân người; và vì làn khói mờ ảo kia

Ngăn cản tầm nhìn, thính giác thay vào đó

Sẽ giữ chúng ta gắn kết." Bấy giờ tôi liền cất lời

"Dù vẫn mang lớp vỏ bọc phàm trần, ta đang bước lên

Những tầng cao hơn, và đến nơi này

Xuyên qua nỗi thống khổ kinh hoàng của địa ngục.

Và nếu Thiên Chúa ban ơn quá đỗi hào phóng,

Rằng, hoàn toàn vượt ngoài mọi tiền lệ xưa nay,

Ngài muốn ta chiêm ngưỡng vương triều của Ngài,

Xin chớ giấu ta ngươi từng là ai, trước khi cái chết

Cởi trói cho ngươi; mà hãy chỉ dạy ta: và hướng dẫn

Liệu ta có đang đi đúng đường đến đèo cao chăng; những lời ngươi

Sẽ chỉ lối như một người hộ tống an toàn."

"Ta thuộc về xứ Lombardy, và mang tên Marco:

Chẳng phải kẻ xa lạ với thế gian, lòng can trường ấy

Ta vẫn luôn hoài niệm, thứ mà tất cả đã quay lưng

Uốn cong chiếc cung yếu mềm. Con đường của ngươi hướng thẳng

Đến đỉnh cao:" và đáp lời như thế,

Ngươi ấy nói thêm: "Ta cầu xin ngươi hãy cầu nguyện cho ta,

Khi ngươi lên đến chốn cao vời." Và tôi đáp lại:

"Xin lấy đức tin của ta làm bảo chứng rằng ta sẽ làm

Những gì ngươi yêu cầu. Dẫu vậy vẫn còn một mối hoài nghi,

Đang dằn vặt ta cay đắng, nếu ta không giải đáp được nó,

Trước kia khi chỉ có một mình nó hối thúc ta, giờ lại nhân đôi

Bởi quan điểm của ngươi, khi ta kết hợp điều đó

Với một điều từng được tuyên bố nơi khác, mỗi bên đều củng cố cho nhau.

Thế gian quả thực đã hoang tàn trống rỗng

Khỏi mọi điều thiện như ngươi đã nói và tràn ngập

Mọi thứ ác ôn. Tuy nhiên, xin ngươi hãy chỉ ra

Nguyên nhân cho ta thấy, để chính ta có thể tường tận,

Và bày tỏ cho những người khác: bởi trên thiên đàng

Có kẻ quy trách nhiệm cho nơi đó, kẻ lại quy cho trần thế."

Rồi cất lên một tiếng thở dài sâu thẳm và rõ mồn một,

"Hỡi người anh em!" người ấy bắt đầu, "thế gian này mù lòa;

Và quả thực ngươi từ nơi đó mà đến. Hỡi những kẻ đang sống,

Các ngươi quy mọi nguyên nhân về thiên đàng ở trên,

Tựa hồ như chuyển động của nó tất yếu

Mang theo mọi thứ chuyển động. Nếu sự tình là thế,

Sẽ chẳng có tự do lựa chọn trong các ngươi; công lý cũng chẳng màng

Có niềm vui cho đức hạnh, nỗi buồn cho tội lỗi.

Những chuyển động của các ngươi có xu hướng khởi nguồn từ thiên đàng;

Không phải tất cả; nhưng dẫu ta nói là tất cả; thì điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Các ngươi vẫn có ánh sáng để dõi theo điều ác hay điều thiện,

Và quyền năng tự do của ý chí, thứ mà nếu đứng vững

Kiên định và bất khuất trong thử thách đầu tiên của Thiên Đàng,

Cuối cùng sẽ chiến thắng, miễn là được dưỡng nuôi chu đáo,

Khải hoàn trên tất cả. Trước sức mạnh hùng hồn hơn,

Phục tùng bản tính tốt đẹp hơn, các ngươi vẫn

Tự do, chẳng hề bị ép buộc bởi thứ, tạo nên trong các ngươi

Tâm trí lý tính không chịu sự chi phối của các vì sao.

Vậy nếu dòng dõi nhân loại hiện tại lầm đường lạc lối,

Hãy tìm nguyên nhân ở chính các ngươi, và tìm thấy nó ở đó.

Trong điều này ngươi sẽ phải thừa nhận ta chẳng phải kẻ phao tin dối trá.

"Xuất phát từ đôi bàn tay nhào nặn của Ngài, Đấng hân hoan chiêm ngưỡng

Hình bóng của nàng trước khi nàng kịp hiện hữu,

Linh hồn xuất hiện tựa một đứa trẻ, đùa giỡn tinh nghịch

Khóc lóc và cười đùa trong những tâm trạng thất thường,

Ngây thơ và chẳng biết chút gì,

Ngoại trừ việc Đấng Tạo Hóa của nàng là một Đấng ngự trị

Trong niềm hoan hỉ muôn đời, nàng sẵn lòng quay hướng

Về bất cứ thứ gì mang lại niềm vui cho mình. Hương vị

Của một chút ít thiện ý nhanh chóng được nàng nếm trải; và bị mê hoặc bởi điều đó,

Nàng đắm say theo đuổi, nếu chẳng có người dẫn dắt,

Chẳng có dây cương nào điều hướng hành trình lang thang của nàng.

Bởi thế luật pháp tất phải là chiếc còng kìm chế;

Bởi thế một bậc quân vương tất phải xuất hiện, người có cái nhìn thấu suốt

Ít ra có thể nhận ra pháo đài và tháp canh chính

Của thành trì chân thật. Luật pháp quả thực vẫn hiện hữu:

Nhưng nào có ai tuân thủ chúng? Chẳng một ai; chẳng phải kẻ

Đang đi tiên phong, người chăn dắt bầy đàn,

Kẻ nhai lại nhưng chẳng chịu rẽ móng.

Thế nên đám đông, những kẻ thấy người dẫn đường của mình

Tấn công chính điều thiện mà họ hằng khát khao nhất,

Liền tụ tập ăn uống ở đó và chẳng nhìn xa hơn nữa. Do đó nguyên nhân

Không phải do bản tính sa đọa ở trong các ngươi,

Mà là sự dẫn dắt tồi tệ, thứ đã biến thế gian

Thành điều ác. Rome, nơi từng xoay chuyển thế gian về hướng thiện,

Từng kiêu hãnh với hai vầng thái dương, mà ánh hào quang riêng biệt

Soi rọi cả hai con đường, đường đời và đường của Chúa.

Giờ đây một bên đã dập tắt bên kia; và thanh gươm

Được gộp chung vào cây gậy mục tử; để rồi khi kết hợp như thế

Mỗi bên ắt phải trượt dốc xuống tồi tệ hơn, chẳng còn bị kìm hãm

Bởi nỗi sợ hãi dành cho bên kia. Nếu ngươi hoài nghi ta, hãy nhìn

Lưỡi gươm: mỗi loài thảo mộc đều được đánh giá qua hạt giống của nó.

Vùng đất ấy, nơi dòng Adice và sông Po

Cuồn cuộn dòng nước, từng là nơi ngự trị

Của lòng nhã nhặn và dũng khí, trước thời khắc

Nổi trận lôi đình với Frederick; giờ đây bất cứ kẻ nào

Đã từ bỏ sự hổ thẹn, chẳng thèm trò chuyện với người hiền,

Hay đến gần chốn lui tới của họ, đều có thể tự do qua lại những ranh giới ấy.

Ba bậc cao niên vẫn còn được tìm thấy ở đó, những người mà

Thời đại cũ qu trách thời đại mới: họ cho rằng quá lâu

Trước khi Thiên Chúa đưa họ trở về một thế giới tốt đẹp hơn:

Gherardo tốt lành, thuộc cung điện Palazzo

Conrad, và Guido da Castello, được gọi

Theo ngôn từ xứ Gallic một cách thích hợp hơn là người Lombard chân chất.

Hãy kết luận điều này ở đây. Giáo hội Rome,

Đem pha trộn hai nền cai trị vốn chẳng thể hòa hợp,

Đã hụt chân, sa vào vũng bùn,

Và tại đó tự làm vấy bẩn chính mình lẫn gánh nặng trên vai."

"Hỡi Marco!" Tôi đáp lời, những lý lẽ của người

Đã thuyết phục tôi: và giờ đây tôi đã nhận thức được nguyên nhân

Vì sao chẳng có phần nào trong sản nghiệp gia tộc

Thuộc về dòng dõi Levi. Nhưng hãy giải đáp cho ta điều này

Gherardo đó là ai, người mà theo lời ngươi

Vẫn được lưu lại như một tấm gương của giống nòi đã mai một,

Và là lời quở trách cho thời đại ngang bướng này?"

"Hoặc là những lời nói của ngươi," người ấy bảo, "đang đánh lừa; hoặc là

Cố ý thử thách ta; bởi lẽ ngươi nói tiếng Tuscan,

Mà lại có vẻ chưa từng nghe danh Gherardo tốt lành;

Đó là điều duy nhất bổ sung, qua đó ta nhận ra ông ấy;

Trừ khi ta mượn từ người con gái Gaia của ông

Một cái tên khác để tô điểm cho ông. Nguyện xin Thiên Chúa ở cùng các ngươi.

Ta không thể đi cùng các ngươi nữa. Kìa hãy nhìn

Ánh bình minh với tia sáng trắng đang thấp thoáng qua làn sương.

Ta phải đi đây—thiên thần đang đến—trước khi người

Xuất hiện." Người nói thế, và chẳng chịu nghe tôi thêm lời nào nữa.