Vinh quang của Đấng mà bởi quyền năng Ngài vạn vật chuyển dời,

Chiếu rọi khắp vũ trụ, nơi rực rỡ ngời ngời, nơi nhạt nhòa ít sức.

Trên thiên đàng, nơi đón nhận ánh hào quang chan chứa nhất,

Tôi đã hiện diện, chứng kiến những điều mà chẳng ngôn từ nào

Của kẻ từ đó trở về có thể thuật lại trọn vao;

Bởi khi tiến sát đến khát khao sâu thẳm của cõi lòng,

Trí tuệ chúng ta chìm đắm trong chiều sâu khôn cùng,

Đến nỗi ký ức chẳng tài nào theo kịp.

Tuy nhiên, tất cả những gì tâm trí tôi có thể thu nhặt

Về cõi thiêng liêng ấy, giờ đây sẽ là chủ đề khúc ca này.

Hỡi Apollo nhân từ! Xin hãy giúp tôi trong chặng cuối lao nhọc này,

Và nhào nặn tôi thành một chiếc bình xứng đáng với tài năng ngài,

Như nhành nguyệt quế yêu kiều của chính ngài vẫn hằng mong mỏi.

Cho đến nay, một đỉnh Parnassus đã đủ cho tôi bước tới;

Nhưng từ nay, cho chặng đường còn lại, tôi cần đến cả hai.

Xin ngài hãy ngự vào tâm can tôi, và thổi nguồn cảm hứng

Tựa như khi ngài tước đoạt da thịt khỏi Marsyas bằng đôi tay.

Hỡi quyền năng thần thánh!

Nếu ngài ban cho tôi chút ánh sáng ngời ngời,

Đủ để tôi khắc họa lại trong tâm tưởng hình bóng mờ ảo

Của cõi phúc lạc kia cho trần gian chiêm ngưỡng,

Ngài sẽ thấy tôi đến bên cội cây yêu dấu của ngài,

Tự kết lá xanh vương lên mái đầu;

Bởi ngài và chủ đề cao cả ấy sẽ làm tôi xứng đáng với vinh quang đó.

Hỡi Vị Cha vĩ đại! Nếu chỉ họa hoằn lắm

Một hoàng đế hay thi nhân mới hái lá cành nơi ấy để dâng cho khải hoàn ca

— nỗi ô nhục lớn cho ý chí con người đã sa đọa —

Thì niềm vui dâng kính vị thần Delphi hẳn phải trào dâng

Từ tán lá Pierian, khi một cõi lòng được truyền nguồn khát vọng ấy.

Từ một đốm lửa nhỏ, ngọn lửa lớn đã bùng cháy:

Biết đâu sau tôi, những người khác với giọng ca trầm bổng hơn

Sẽ cất lời cầu nguyện, và nhận được lời đáp từ thành phố Cirrhaean.

Ngọn đèn rực rỡ của thế gian vươn lên chiếu rọi nhân gian

Qua nhiều lối đi khác nhau; nhưng qua lối giao hòa

Giữa bốn vòng tròn với cây thánh giá ba chiều,

Hắn tiến bước trên con đường tuyệt mỹ nhất,

Được đặt trong chòm sao hạnh phúc nhất,

Và truyền ngọn lửa cùng ấn triện tốt nhất vào sáp của thế gian.

Buổi sáng ở đó, và buổi chiều ở đây

Đã được tạo nên bởi một lối đi tương tự như vậy;

Và sắc trắng đã phủ kín một nửa bán cầu,

Còn sắc đen bao trùm phần bên kia;

Khi tôi thấy Beatrice quay đầu sang bên trái,

Và đăm đăm nhìn mặt trời, như chưa từng có con đại bàng nào hướng mắt kiên định đến thế.

Như tia sáng thứ hai thường tỏa ra từ tia sáng đầu tiên

Và vươn ngược trở lên như hình ảnh phản chiếu,

Tựa như lữ khách quay đầu bước về quê hương,

Cũng vậy, từ cử chỉ của nàng xuyên qua ánh mắt

Thấm sâu vào tâm tưởng tôi, hình bóng của tôi đã được định hình;

Và ngay tức khắc, vượt qua thói thường phàm trần,

Tôi đăm đăm hướng đôi mắt vào mặt trời.

Nhiều điều ở đó được dung thứ cho chúng ta,

Mà nơi trần thế này vượt quá sức chịu đựng;

Tạ ơn vùng đất được tạo ra làm chốn dung thân cho loài người!

Tôi không chịu đựng điều ấy lâu, nhưng cũng đủ lâu

Để thấy những đốm lửa nhỏ bắn tung tóe xung quanh,

Giống như khối sắt sùng sục sôi từ trong lò lửa đỏ.

Và đột nhiên, một ngày mới xuất hiện rạng ngời trên bầu trời,

Tựa như Đấng toàn năng vừa điểm trang bầu trời bằng một vầng thái dương thứ hai.

Với đôi mắt dán chặt vào những vòng quay vĩnh cửu,

Beatrice đứng bất động; còn tôi, với ánh nhìn

Được dời khỏi mặt trời để hướng về nàng,

Bên trong tôi đã biến đổi sâu sắc

Tựa như Glaucus khi nếm thứ cỏ linh thiêng

Đã ban cho chàng chỗ đứng giữa các vị thần đại dương.

Ngôn từ chẳng thể diễn tả sự biến hóa siêu việt ấy:

Thế nên hãy để ví dụ này, dẫu còn yếu ớt, làm gương

Cho những ai đang chờ đợi ân điển minh chứng trọn vẹn hơn.

Hỡi Tình Yêu cai quản thiên đình! Nếu ngài chỉ tạo nên tôi

Vào lúc ban sơ ấy, thì chính ngài là Đấng thấu tỏ,

Ngài, người đã nâng tôi lên bằng ánh sáng của mình.

Khi chiếc bánh xe mà ngài hằng dẫn dắt,

Hỡi Linh hồn hằng ao ước! với khúc hòa âm

Do chính ngài điều phối và đo lường, đã quyến rũ tai tôi,

Lúc ấy thiên đàng dường như rực cháy ánh lửa mặt trời

Đến nỗi chưa từng có cơn mưa hay dòng lũ nào tạo nên một hồ nước rộng lớn nhường ấy.

Sức mới mẻ của âm thanh ấy, cùng ánh sáng vĩ đại kia,

Đã thổi bùng trong tôi niềm khao khát cháy bỏng hơn bất cứ điều gì từng có,

Muốn thấu hiểu cội nguồn của chúng.

Thấu suốt tôi rõ ràng như chính tôi nhìn thấy mình,

Để xoa dịu tâm hồn đang xao động của tôi trước khi tôi kịp cất lời,

Nàng hé môi, dịu dàng cất tiếng:

“Chính trí tưởng tượng sai lầm đã làm tâm trí anh mụ mị,

Khiến anh chẳng thể nhìn thấy điều

Mà anh đã thấy, nếu gạt bỏ được lớp mê mờ ấy.

Anh không còn ở trên mặt đất như anh vẫn tưởng;

Bởi ngọn sét bứt khỏi chốn dung thân của chính mình

Chưa từng lao đi nhanh như lúc anh vừa quay về đây.”

Dẫu mối hoài nghi ban đầu đã được gỡ bỏ

Nhờ những lời ngắn ngủi ấy kèm theo nụ cười,

Tôi lại càng vướng mắc sâu hơn trong một nỗi hoài nghi mới,

Và thưa rằng: “Tôi đã thỏa lòng, không còn kinh ngạc sâu sắc nữa,

Nhưng giờ đây tôi lại băn khoăn

Làm sao mình có thể vượt lên trên những cõi nhẹ nhàng này.”

Đoạn, sau một tiếng thở dài não nề,

Nàng hướng ánh mắt về phía tôi với cái nhìn

Mà một người mẹ dành đứa con đang lên cơn điên loạn;

Rồi nàng cất lời: “Vạn vật đều tuân theo trật tự giữa muôn loài;

Và chính từ đó tạo nên hình hài khiến

Vũ trụ tương tự như Thiên Chúa.

Trong trật tự này, những tạo vật cao cả hơn nhìn thấy dấu ấn

Của giá trị vĩnh hằng ấy, cũng là bến bờ

Mà đường chỉ hướng tới.

Mọi bản tính đều nương theo trật tự này theo những cách khác nhau,

Kẻ tiến sát nguồn cội nguyên thủy nhiều hơn, người ít hơn.

Thế nên chúng bị cuốn về các bến bờ khác nhau

Xuyên qua biển cả bao la của sự sống,

Và mỗi loài mang theo bản năng được ban phước

Để dẫn dắt nó trên đường đi:

Bản năng này hướng ngọn lửa về phía mặt trăng,

Bản năng khác lay động trái tim muôn loài phàm trần,

Bản năng thứ ba gắn kết và trói buộc cõi đất vô tri.

Không chỉ những sinh linh vô tri giác

Mới bị nhắm đến bởi cây cung này;

Mà ngay cả những kẻ có trí tuệ và tình yêu thương

Cũng bị mũi tên ấy xuyên thấu.

Vị Quan phòng, Đấng sắp đặt mọi sự tốt lành xiết bao,

Dùng ánh sáng của chính mình để giữ cho thiên đàng luôn tĩnh lặng,

Nơi thể chất chuyển động với tốc độ lớn nhất:

Và giờ đây, chúng ta được cuốn đến chốn ấy

Như chiếc ghế định mệnh của chúng ta,

Bởi sức mạnh của sợi dây thừng vững chãi

Chưa bao giờ phóng ra mũi tên hụt,

Mà luôn bắn trúng hồng tâm trong hân hoan.

Tuy nhiên, sự thật là

Cũng giống như đôi khi hình hài chẳng mấy hòa hợp

Với ý đồ của nghệ thuật, bởi sự trì trệ

Của chất liệu chẳng chịu vâng lời,

Cũng thế, đôi khi hành trình này bị chệch hướng bởi tạo vật

Vốn có quyền năng được chỉ lối, nhưng lại quay đi ngả khác;

Như người ta thấy ngọn lửa từ đám mây rơi xuống đất,

Bị bẻ cong khỏi xung lực ban đầu

Bởi lòng ham muốn lệch lạc.

Nếu tôi đoán không lầm, anh đừng nên ngạc nhiên

Về cú vút lên của mình nữa,

Hơn là ngạc nhiên trước dòng thác đổ ào ạt từ đỉnh núi cao.

Anh sẽ có lý do để kinh ngạc hơn

Nếu, chẳng gặp chướng ngại nào, anh lại cắm rễ dưới mặt đất

Như ngọn lửa bất động trên trần gian.”

Nói đoạn, nàng quay mặt hướng về thiên đàng.