Thời gian vừa đúng lúc đôi con của Latona,
Che phủ Thiên Bình và chòm sao lông cừu,
Cùng nhau treo lơ lửng trên đường chân trời,
Cân bằng tuyệt đối từ điểm đỉnh thiên đỉnh,
Cho đến khi từ bờ đó, mỗi bên đổi bán cầu,
Rời khỏi vạch ngang tinh tế; khoảng khắc ấy ngắn ngủi làm sao,
Là quãng thời gian Beatrice giữ sự yên lặng. Một nụ cười
Trải dài trên má nàng; và cái nhìn bất động của nàng
Hướng về điểm mà tầm nhìn của ta đã lụi tàn:
Khi bấy giờ, tiếp tục lời, nàng cất tiếng:
“Ta nói, chứ chẳng đòi hỏi điều ngươi muốn hỏi;
Bởi vì ta đã nhận ra nó, nơi mọi thời gian và không gian
Đều hiện hữu. Chẳng phải để gia tăng cho chính Ngài
Về phần thiện vốn không thể gia tăng, mà nhằm
Biểu lộ vinh quang của Ngài qua những luồng sáng,
Ngự trị trong cõi vĩnh hằng của chính Ngài,
Vượt ngoài giới hạn thời gian hay bất cứ biên cương nào
Để bao bọc lấy hữu thể của Ngài, theo ý Ngài muốn,
Vào trong những bản tính mới, tương tự như chính Ngài,
Tình yêu vĩnh cửu đã trải rộng. Và chẳng phải trước đó,
Như thể ngái ngủ nằm trong sự thụ động đần độn.
Bởi vì chẳng có tiến trình trước hay sau
Mà Thần Khí của Chúa chuyển động trên những dòng nước ấy.
Thuần khiết và hỗn hợp, cả hình thức lẫn bản thể, vươn tới
Hữu thể trọn vẹn, tựa như ba mũi tên
Được bắn ra từ cây cung ba dây. Và như tia sáng
Trong pha lê, thủy tinh, và hổ phách, chiếu rọi trọn vẹn,
Ngay tại khoảnh khắc nó phát xuất; thế đó,
Từ Đấng Tối Cao vĩnh cửu, đã chiếu rọi trọn vẹn
Hành động tam trùng của Ngài, được tạo ra
Cùng một lúc trong một hành vi. Tuy nhiên mỗi tạo vật
Vẫn biết rõ vị trí đích thực của mình trong trật tự: những kẻ ở trên cao nhất,
Những kẻ được tạo nên là trí tuệ thuần khiết: quyền năng thuần túy
Là kẻ thấp nhất: ở chốn trung gian, được gắn kết bằng mối liên kết chặt chẽ,
Trí tuệ và quyền năng, mối dây không thể tách rời.
Quãng đường dài của các thời đại đã trôi qua bởi các thiên thần,
Trước khi tạo ra một thế giới khác,
Ngươi đã thấy được mô tả trên những trang giấy của Jerome.
Nhưng điều mà ta hé lộ cho ngươi là sự thật,
Những ngòi bút mà Thánh Thần đã thúc đẩy
Trong rất nhiều đoạn văn của sách thánh của họ
Đã làm chứng; như ngươi sẽ tìm thấy qua sự nghiên cứu cẩn trọng
Và lý trí phần nào nhận ra điều tương tự,
Kẻ mà hầu như khó lòng ban cho các thừa tác viên thiên quốc
Sự vô khuyết của họ trong một khoảng thời gian dài như thế.
Thế nên khi nào và ở đâu những tâm hồn của tình yêu này được tạo dựng,
Ngươi đã biết, và biết bằng cách nào: và khi biết, ngươi đã làm dịu đi
Cơn khát của mình, thứ nảy sinh từ câu hỏi tam trùng.
Trước khi ai đó đếm đến hai mươi, nhanh chóng nhường ấy
Một phần của các thiên thần đã sa ngã: và trong sự sa ngã của họ
Sự hỗn loạn liền xảy ra cho các nguyên tố của các ngươi.
Những kẻ khác giữ vững vị trí của mình: và nhiệm vụ này,
Mà ngươi đang nhìn vào, đã bắt đầu với niềm vui sướng đến độ
Chúng không bao giờ ngừng nghỉ, ngày lẫn đêm,
Sự quay vòng của mình. Nguyên nhân của sự lầm lạc tai hại đó
Chính là sự kiêu ngạo bị nguyền rủa của kẻ mà ngươi đã thấy
Bị giam cầm cùng với gánh nặng của thế giới. Những kẻ mà ở đây
Ngươi đang thấy, đã vô cùng khiêm nhường khi tự nhận thức rằng
Bản thân mình nhờ lòng rộng lượng tự do của Đấng đã làm cho họ trở nên phù hợp
Cho những sứ vụ cao cả dường ấy: thế nên cái nhìn của họ
Đã được nâng cao nhờ ân sủng soi sáng và công trạng của chính họ;
Để rồi được củng cố trong ý chí của mình,
Họ đứng vững, và chẳng hề cảm thấy sẽ sa ngã. Vì chớ nên hoài nghi,
Rằng việc tiếp nhận ân sủng mà thiên quốc ban ơn,
Là điều mang lại công trạng, tựa như tâm hồn
Với tình cảm sẵn sàng chào đón vị khách.
Giờ đây, không cần thêm sự trợ giúp nào nữa, nếu với sự chú tâm
Tâm trí ngươi đã gìn giữ những lời của ta, từ nay ngươi
Có thể quan sát hội đồng quanh co này,
Và thỏa thuê chiêm ngưỡng. Nhưng vì ngươi đã ở trần gian
Nghe những kẻ tranh biện hão huyền, những nhà lý luận trong các trường phái,
Bàn luận về bản tính thiên thần, và tranh chấp
Về các năng lực nhận thức, trí nhớ, sự lựa chọn của nó;
Thế nên, thật tốt khi ngươi đón nhận từ ta sự thật,
Thuần khiết và không ngụy trang, điều mà những kẻ ở dưới kia,
Với giọng điệu mập mờ, đang làm lu mờ và rối rắm.
“Hãy biết rằng, ngay từ đầu, những thực thể này,
Hân hoan trong tôn nhan của Chúa,
Đã không ngừng giữ vững cái nhìn của mình, hướng tâm
Vào thị kiến vinh quang, nơi từ đó
Không có gì vắng mặt hay bị che khuất: nơi mà khi ấy không có sự thay đổi
Của sự mới mẻ cùng sự nối tiếp nào làm gián đoạn,
Thì chẳng cần đến trí nhớ nào để thu gom lại
Những suy nghĩ bị chia rẽ và những hình ảnh xa xôi.
Để rồi con người, kẻ mâu thuẫn với chân lý như thế,
Mơ mộng, dẫu mắt họ vẫn mở; một số kẻ bất chấp
Sai lầm; những kẻ khác thừa biết mình lầm lạc,
Những người mà sự tội lỗi và hổ thẹn đáng lẽ phải thuộc về họ nhiều hơn.
Mỗi kẻ đều rời bỏ con đường quen thuộc của triết học uyên bác,
Và tự vạch ra cho mình một lối rẽ riêng:
Sự khao khát muốn nổi bật đầy bồn chồn
Và tình yêu chuộng sự độc đáo đã chiếm ưu thế biết bao.
Tuy vậy điều này, dẫu đáng phỉ nhổ là thế, lại khiêu khích
Cơn thịnh nộ của Thiên Đường ít hơn, so với khi cuốn sách của Chúa
Bị buộc phải nhường chỗ cho quyền uy của con người,
Hoặc bị bẻ cong khỏi sự ngay thẳng của nó: chẳng màng tính toán
Rằng máu me nào đã đổ ra cho việc gieo rắc nó trên thế gian;
Hay ân huệ nào mà hắn giành được cho chính mình,
Kẻ nhu mi bám chặt lấy nó. Mục đích của tất cả mọi người
Chỉ là làm sao để tỏa sáng: ngay cả những kẻ có bổn phận
Là rao giảng Tin Mừng, lại để cho tin mừng ngủ quên,
Và đem những phát minh của chính mình ra đánh tráo thay vào đó.
Kẻ này kể lể, cách mà trong cuộc khổ nạn của Chúa, vầng trăng nhợt nhạt
Đã lùi bước trở lại, và che khuất mặt trời
Bằng đĩa cầu chắn ngang, khi nàng rút lui:
Kẻ khác kể, cách mà ánh sáng tự bao bọc lấy chính mình
Bên trong đền tạm của nó, và để lại trong bóng tối
Người Tây Ban Nha và người Ấn Độ, cùng với người Do Thái.
Những lời bịu bựa ấy Florence vẫn nghe trên bục giảng của mình,
Được bàn tán qua lại thường xuyên hơn cả những cái tên
Của Bindi và Lapi trên những con đường của nó.
Bầy cừu, trong khi đó, những sinh vật khờ dại tội nghiệp, trở về
Từ bãi cỏ, được nuôi dưỡng bằng gió trời: và điều gì bào chữa
Cho cái cớ của chúng, khi chúng không nhìn thấy tai họa của chính mình?
Chúa chẳng hề phán với hội thánh đầu tiên của Ngài rằng,
‘Hãy đi ra và rao giảng những điều bịp bợm cho thế gian,’
Mà ban cho họ chân lý để làm nền móng; và tiếng vang ấy
Vô cùng mạnh mẽ trên đôi môi họ; cũng chẳng cần đến họ,
Ngoài phúc âm, bất kỳ giáo mác hay khiên thuẫn nào khác,
Để giúp họ trong cuộc chiến vì đức tin.
Nhà giảng thuyết giờ đây tự trang bị cho mình đầy ắp
Những trò hề và lời châm chọc; và miễn là không thiếu
Tiếng cười, trong lúc hắn thốt ra chúng, chiếc áo trùm rộng thùng thình của hắn
Phồng lên, và hắn đã giành được phần thưởng mà mình tìm kiếm:
Giá mà đám đông hạ đẳng có thể bắt gặp dù chỉ một thoáng
Về con chim đen tối đang làm tổ trong chiếc mũ trùm của hắn,
Họ sẽ chẳng chần chừ đợi cho lời chúc phúc được đọc lên.
Thứ mà giờ đây những kẻ lú lẫn kính trọng đến mức
Rằng bất kỳ kẻ giả mạo nào, kẻ giang rộng đôi tay
Của những lời hứa thánh thiện, đều tìm thấy một đám đông
Những kẻ khờ khạo cả tin bên dưới. Thánh Anthony
Vỗ béo bầy heo của mình bằng cách này và những kẻ còn tệ hại hơn
Cả loài heo, những kẻ ăn uống tại bàn ăn lười nhác của hắn,
Trả tiền cho bữa ăn của chúng bằng thứ kim loại không có đóng dấu.
“Nhưng (vì chúng ta đã đi lạc quá xa) hãy tìm kiếm
Con đường phía trước một lần nữa; sao cho quãng đường
Được rút ngắn lại cùng với thời gian. Không một cái lưỡi phàm trần nào
Hay tư tưởng của con người từng với tới xa đến thế,
Để mà hắn có thể đếm được các chi tộc của những bản tính này.
Điều mà Daniel đã hé lộ về hàng ngàn kẻ ấy
Đã che giấu sự vô hạn bằng một con số hữu hạn.
Nguồn nước mà ở đó những kẻ này uống lấy những luồng sáng,
Cung cấp ánh sáng cho chúng bằng vô số cách thức,
Như có bấy nhiêu ánh hào quang mà nó chiếu rọi lên: mỗi kẻ
Tùy theo nhân đức mà nó lĩnh hội,
Khác biệt trong tình yêu và lòng âu yếm ngọt ngào.
Hãy nhìn xem uy quyền vĩnh cửu cao cả và to lớn nhường nào về bề rộng,
Thứ vốn bị bẻ gãy và phân tán
Khắp vô số chiếc gương như thế, nhưng vẫn giữ nguyên
Trọn vẹn trong chính nó và là một thể duy nhất, tựa như thủa ban đầu.”