"Edge of Tomorrow", thật sự không ngờ tới, kịch bản mà Andy nói đến lại là "Edge of Tomorrow"!
Theo mạch truyện của kiếp trước, bộ phim này lẽ ra phải khởi chiếu vào năm 2014, nam chính là Tom Cruise, nữ chính là Emily Blunt; không chỉ vậy, tác phẩm này ngay từ khi lập dự án đã chốt các ngôi sao hạng A tham gia, ban đầu là Brad Pitt, sau đó là Tom Cruise, chưa từng cân nhắc các lựa chọn khác.
Nhưng, hiện tại mới chỉ là năm 2011, kịch bản vậy mà đã lập dự án rồi? Hơn nữa, không phải Brad, cũng không phải Tom, vậy mà lại đến tay cậu ấy? Tuy chỉ là một sự thăm dò ý định và hỏi han, thậm chí còn chưa rõ ràng, nhưng xu hướng phát triển của sự việc vẫn có sự khác biệt một trời một vực so với kiếp trước.
Đây rốt cuộc là hiệu ứng cánh bướm, dòng thời gian đã bị xáo trộn? Hay là nói, hiện tại chỉ mới lập dự án mà thôi, khoảng cách từ quay phim đến khi khởi chiếu còn một chặng đường dài, biết đâu chừng, chung quy lại, tác phẩm vẫn sẽ khởi chiếu vào năm 2014, và vẫn sẽ đến tay Tom, thuần túy chỉ là Lam Lễ suy nghĩ lung tung mà thôi?
Tuy nhiên, tạm thời gác lại tính nhảy vọt của việc dòng thời gian bị xáo trộn, kịch bản này là tác phẩm nằm trong "Black List" năm 2010, giờ đây Warner Bros bắt đầu lập dự án, tất cả những điều này đều có thể hiểu được. Quay trở lại với bản thân kịch bản "Edge of Tomorrow", phải nói rằng, "Black List" quả thực đáng tin cậy, mà sự quyết đoán sắt bén của Andy cũng khiến người ta khâm phục.
"Edge of Tomorrow" kể một câu chuyện không hề phức tạp, thế giới tương lai chìm trong nỗi hoảng sợ khi người ngoài hành tinh xâm lược, nam chính William Cage là một sĩ quan chỉ biết lý thuyết suông, chưa từng thực chiến, sau khi từ chối mệnh lệnh của cấp trên, tướng quân đã coi anh ta là kẻ đào ngũ và ném vào một chiến dịch cảm tử, vừa lên chiến trường, anh ta đã tử trận. Nhưng không ngờ tới, anh ta lại rơi vào một vòng lặp thời gian chết, hết lần này đến lần khác lặp lại việc tham gia chiến dịch cảm tử này, hết lần này đến lần khác tử trận, cho đến khi giành chiến thắng.
Với những tác phẩm kiểu vòng lặp hoặc hỗn loạn thời không tương tự, "Groundhog Day" chắc chắn là tác phẩm kinh điển xuất sắc, sau đó còn xuất hiện "The Butterfly Effect", "Source Code", "Looper" và nhiều tác phẩm khác, "Edge of Tomorrow" cũng là một trong số đó.
Kiếp trước, bộ phim do Doug Liman cầm trịch đạo diễn, vị đạo diễn từng quay ra "The Bourne Identity", "Mr. & Mrs. Smith" này, nổi tiếng với phong cách cắt dựng sắc bén và kiểm soát nhịp điệu dứt khoát, dưới sự chỉ đạo của ông, ưu và nhược điểm của "Edge of Tomorrow" rất rõ ràng, nhịp điệu gấp gáp và nhanh khiến các nhân vật không có đủ không gian để thể hiện, biến thành hình tượng anh hùng kiểu mẫu trong phim bom tấn, nhưng trí tưởng tượng phong phú, phong cách chiến đấu đầy uy lực lại khiến quá trình xem phim cao trào liên tiếp, nhịp điệu kể chuyện liền mạch, xem cực kỳ đã mắt.
"Edge of Tomorrow" giành được sự tán thưởng nồng nhiệt từ giới phê bình, tổng đánh giá từ truyền thông đạt 71 điểm, chỉ số tươi trên Rotten Tomatoes thậm chí lên tới 91%, điểm trung bình cũng đạt 7.5, số điểm này đối với dòng phim thương mại mà nói có thể coi là vô cùng khả quan, nổi bật giữa mùa hè năm 2014, vượt qua các tác phẩm như "Transformers: Age of Extinction", "Godzilla", "X-Men: Days of Future Past", "How to Train Your Dragon 2", được coi là tác phẩm thương mại có danh tiếng từ giới phê bình xuất sắc nhất mùa phim hè năm đó.
Nhưng điều đáng ngạc nhiên là, danh tiếng của "Edge of Tomorrow" trong lòng khán giả lại xuất hiện sự chia rẽ, điểm IMDb cao chót vót lọt vào top 250 bộ phim kinh điển, chỉ số bỏng ngô cũng đạt tới 90%, nhưng điểm CinemaScore lại chỉ dừng ở mức "B" gây thất vọng. Có thể hiểu là, khán giả kỳ cựu, khán giả chuyên môn yêu thích không rời tay, liên tục dành lời khen ngợi; khán giả phổ thông lại từ chối ủng hộ.
Tình trạng này cuối cùng cũng phản ánh trực tiếp lên dữ liệu doanh thu, có thể coi là đại diện tiêu biểu cho việc được khen nhưng không được khán giả ủng hộ.
Phim đầu tư lên tới 180 triệu đô la, nhưng chỉ thu về 100 triệu đô la doanh thu tại Bắc Mỹ, doanh thu quốc tế nhờ vào sức ảnh hưởng mạnh mẽ của Tom Cruise mà quét sạch 270 triệu đô la, nhưng dù vậy, doanh thu toàn cầu cũng chỉ có 370 triệu đô la. Warner Bros vì vậy mà lỗ gần 40 triệu, may mắn là, phim sau đó thể hiện xuất sắc trên thị trường đĩa Blu-ray, cuối cùng thu chi miễn cưỡng đạt mức cân bằng, có thể nói là cực kỳ nguy hiểm.
Tuy nhiên, xét đến danh tiếng xuất sắc vượt trội của bộ phim, cùng với sức ảnh hưởng mạnh mẽ của Tom Cruise, Warner Bros vẫn bật đèn xanh, chốt phương án lập dự án cho phần tiếp theo. Chỉ là, dự án phần tiếp theo cứ dây dưa mãi, cho đến trước khi Lam Lễ trùng sinh, vẫn không thể đưa vào quay phim, chất lượng cũng vì thế mà không thể biết được.
Không còn nghi ngờ gì nữa, là kịch bản xuất thân từ dàn "Black List", chất lượng kịch bản của "Edge of Tomorrow" đã được khẳng định, bản thảo được chuyển thể từ nguyên tác Nhật Bản "Sát Lục Luân Hồi" này, dứt khoát gọn gàng, văn diễn tinh giản, logic rõ ràng, câu chuyện vừa đủ độ lại bổ trợ cho các phân cảnh hành động, điểm tiếc nuối duy nhất chính là cái kết hơi yếu một chút, đánh mất đi sự thăng hoa và dư vị kiểu kết thúc của các tác phẩm như "Groundhog Day", "The Butterfly Effect".
Nhìn chung, so với khoa học viễn tưởng mà nói, tác phẩm này đạt được sự cân bằng xuất sắc giữa khoa học viễn tưởng và hành động, hơn nữa còn chú trọng vào các phân cảnh hành động, toàn phim không có điểm nào gây buồn ngủ, một hơi liền mạch, thế như chẻ tre, phát huy ưu thế của dòng phim thương mại đến mức cực hạn. Kiếp trước, "Edge of Tomorrow" được phổ biến coi là tác phẩm xuất sắc nhất của Tom Cruise trong mười năm trở lại đây, thậm chí vượt qua cả "Mission: Impossible" phần 4 và phần 5, điều này không phải là không có nguyên do.
Đã biết chất lượng thành phẩm xuất sắc như vậy, vậy thì tại sao doanh thu của phim lại không khởi sắc? Cho dù không dám xa xỉ hy vọng 300 triệu tại Bắc Mỹ, nhưng ngay cả mức trung bình 200 triệu cũng kém xa, chỉ miễn cưỡng vượt qua ngưỡng 100 triệu, thành tích này quả thực khiến người ta vô cùng thất vọng.
Đứng ở góc độ Gia Cát Lượng hậu sự, giới chuyên môn trong ngành thường cho rằng, lý do thất bại chính là Tom Cruise.
Thực ra cũng tương tự như Johnny Depp trong "Dark Shadows", Tom cũng rơi vào lối mòn của hình tượng cố định, bắt đầu từ "Minority Report" năm 2002, cho đến tận năm 2017, Tom đã tham gia 16 bộ phim, trong đó 11 bộ đều là dòng phim hành động khoa học viễn tưởng có phong cách thống nhất, sau khi bước vào nửa sau của sự nghiệp, Tom từ bỏ việc tranh giải Oscar, cũng từ bỏ việc mở rộng lộ tuyến diễn xuất, đi vào vết xe đổ của Adam Sandler, không ngừng lặp lại bản thân, một đi không trở lại trên con đường "siêu sao hành động".
Ngay cả loạt phim "Mission: Impossible" cũng không ngoại lệ, ba phần đầu, trọng tâm tuyên truyền là "Tom Cruise đầy mị lực", còn trọng tâm tuyên truyền của những phần sau mãi mãi là "Tom Cruise chiến thắng xiềng xích của tuổi tác, không ngừng thách thức giới hạn".
Trước "Edge of Tomorrow", Tom vừa tham gia "Oblivion" có phong cách, thể loại, đề tài, câu chuyện giống hệt nhau, tác phẩm này danh tiếng thảm hại, doanh thu thậm chí chỉ có 89 triệu, xa hơn nữa, "Jack Reacher", "Knight and Day" cũng đều một màu giống hệt nhau.
Nói cách khác, "Tom Cruise" chính là một trong những thương hiệu hàng đầu nước Mỹ hiện nay, vô số khán giả vì anh ta mà chọn bước vào rạp chiếu phim, nhưng lại hết lần này đến lần khác thất vọng, trong quá trình này, sự khởi sắc của "Mission: Impossible 4" lại khiến mọi người khôi phục chút ít niềm tin, nhưng ngay lập tức lại đập nát vụn. Nói đơn giản là, "bị lừa rồi", cảm giác thất vọng đó khiến khán giả lặng lẽ dần dần rời bỏ.
Ngoài ra, sự cố chấp cá nhân của Tom cũng là một trong những nguyên nhân quan trọng, đẹp trai, tuấn lãng, trẻ trung, nhanh nhẹn, đầy sức sống, đây là thành phần quan trọng trong thương hiệu hình tượng của Tom. Để duy trì hình tượng này, kế hoạch tuyên truyền của phim, trọng điểm nhân vật của kịch bản, cho đến cả thủ pháp quay phim của đạo diễn, đều sẽ tập trung khắc họa hình tượng như vậy của "Tom Cruise"; nhưng thực tế là, khi quay "Edge of Tomorrow", Tom đã 52 tuổi rồi, sự xây dựng hình tượng từ 20 năm trước, 20 năm sau vẫn giữ nguyên như cũ, vô tri vô giác đã lạc hậu so với thời đại.
Các diễn viên cùng thời với Tom, Brad Pitt, George Clooney vân vân đều đã chuyển mình, chỉ có mình anh ta vẫn duy trì hình tượng thần tượng đã được thiết lập từ thời "Top Gun".
Hai nữ chính của "Oblivion" lần lượt trẻ hơn Tom 17 tuổi và 19 tuổi, còn nữ chính của "Edge of Tomorrow" thì nhỏ hơn Tom 21 tuổi. Sự thật là, trong các tác phẩm do Tom đóng chính, nữ chính có cảnh đối diễn trực diện với anh ta, độ tuổi chênh lệch trong vòng 10 tuổi, lần cuối cùng vẫn là Demi Moore năm 1992, khi đó hai người hợp tác đóng "A Few Good Men".
Vô hình trung, những khán giả dần dần rời bỏ vì sự mệt mỏi về thẩm mỹ đối với hình tượng của Tom, đang ngày càng nhiều lên.
Nhìn qua doanh thu cá nhân của Tom Cruise, kể từ sau "War of the Worlds" năm 2005, ngoại trừ loạt phim "Mission: Impossible", "Edge of Tomorrow" là tác phẩm duy nhất có doanh thu Bắc Mỹ vượt 100 triệu, siêu sao doanh thu ngày nào, giờ đây chỉ còn dựa vào thương hiệu "Mission: Impossible" để duy trì sự nghiệp diễn viên của mình.
Ở một mức độ nào đó mà nói, "Pirates of the Caribbean" đối với Johnny Depp mà nói, cũng là hiệu quả tương tự.
Điều này giải thích cho phản hồi của khán giả về "Edge of Tomorrow": khán giả chuyên môn không nhìn vào Tom Cruise, mà nhìn vào chất lượng, đương nhiên là vỗ tay tán thưởng; khán giả phổ thông không nhìn vào chất lượng, mà nhìn vào Tom Cruise, cảm nhận được bất ngờ, nhưng nhiều hơn vẫn là sự thất vọng đối với "cái kiểu cũ rích". Hiệu ứng danh tiếng tiêu cực do "Oblivion" năm 2013 mang lại, đã kéo dài sang sự thất bại về doanh thu của "Edge of Tomorrow" năm 2014.
Tất nhiên, bản thân "Edge of Tomorrow" có không gian để cải thiện hay không? Có lẽ có, có lẽ không, nhưng đây là một bộ phim bom tấn thương mại, sự tồn tại của khuyết điểm là tất yếu, chỉ cần khuyết điểm không ảnh hưởng đến sự mượt mà của toàn bộ quá trình xem phim, thì đó là có thể tha thứ. Vì vậy, chung quy lại, vẫn là Tom Cruise, và hàng loạt vấn đề nảy sinh từ Tom:
Định vị tuyên truyền, trọng tâm kịch bản, khắc họa nhân vật, trọng điểm quay phim vân vân và vân vân.
Nhưng lùi một bước mà nói, nếu không có Tom Cruise, "Edge of Tomorrow" còn có thể đạt được 100 triệu doanh thu Bắc Mỹ hay không?
Kinh phí của tác phẩm kiếp trước là 180 triệu, chi phí tuyên truyền càng không hề nương tay, nhưng theo tình hình Andy vừa nói lúc nãy, ngân sách chỉ vỏn vẹn 100 triệu, ngay cả việc thúc đẩy dự án cũng thành vấn đề, chứ đừng nói đến các nguồn lực khác. Nếu không có Tom, có lẽ "Edge of Tomorrow" thực sự phải đợi đến năm 2014 mới có thể khởi chiếu.
Toàn bộ đội ngũ sản xuất của tác phẩm kiếp trước, ngoại trừ đạo diễn, Tom đã mang đến cả ê-kíp sản xuất, giống hệt như bộ phim "Jack Reacher" vừa quay xong không lâu trước đó. Biên kịch là Christopher McQuarrie, vị biên kịch từng tạo dựng tên tuổi nhờ "The Usual Suspects", là biên kịch "ngự dụng" của Tom, dù viết ra những kịch bản tồi tệ như "The Tourist", "Jack the Giant Slayer", nhưng vẫn hợp tác với Tom trong các tác phẩm như "Valkyrie", "Mission: Impossible", "Jack Reacher", "The Mummy".
Ngoài ra, quay phim, ánh sáng, thiết kế mỹ thuật, chỉ đạo nghệ thuật và nhà sản xuất, tất cả đều là đội ngũ "ngự dụng" của Tom.
Nếu không có Tom, "Edge of Tomorrow" chính là một cái khung rỗng tuếch từ đầu đến cuối.