23g58

Đã gần nửa đêm khi tôi tới New York. Dọc đường, tôi đã dừng tại cửa hàng Gap trên phố Boylston để mua mấy thứ quần áo vừa vặn: quần âu, sơ mi trắng và bu dông vải thô. Cơn điệu đàng thái quá này không hề mang tính thực chất. Tôi cần phải có vẻ bề ngoài coi được để tiến hành phần tiếp theo trong kế hoạch cho suôn sẻ.

Tôi đỗ chiếc xe cứu thương “của mình” trong một đi thuộc East Village nằm giữa phố 3 và đại lộ 2, rồi ngược lên tận quảng trường St. Marks.

Vào giờ này, đây không phải là nơi yên tĩnh nhất Manhattan. Bầu không khí nhiễm vẻ bất an. Những vỉa hè ngập rác, những toà nhà cũ nát bị lũ du thủ du thực chiếm dụng. Trên cầu thang bộ của những khối nhà brownstone bệ rạc có thể thấy những thân xác méo mó, bất động, mắt nhắm nghiền.

Ở gốc cây hai bên đường có thể nhác thấy nhiều xi lanh cùng bao cao su đã qua sử dụng. Nhiều bức graffiti tục tĩu phủ lên mặt tiền các tiệm bán đĩa hoặc các tiệm xăm hình. Nhất là ma tuý có mặt ở khắp mọi nơi: những tay bán lẻ len lỏi khắp khu phố để phân phối cả cocain, heroin lẫn thuốc lắc trước mặt tất cả mọi người. Một cộng đồng đa dạng – punk cựu trào, yuppie, dân nghiện đã sắp xuống lỗ - tới họp chợ trước khi về nhà để phê pha hoặc đi tiệc tùng trong các câu lạc bộ gần đó. Tại những khu vực như thế này, hơn bao giờ hết New York đúng là một thành phố nơi mọi điều đều có thể xảy ra.

Nhất là điều tệ hại nhất.

0g16

Ở góc quảng trường St. Marks giao với đại lộ A, tôi dừng lại trước câu lạc bộ Frantic nơi tôi hi vọng tìm ra Elizabeth Ames.

Chìm trong bầu không khí nóng bức ngột ngạt, nơi này đông nghịt người. Cặp song tấu ghi ta basse đang tàn phá không thương tiếc một ca khúc hit của Van Morrison. Rượu tuôn thành dòng. Trên sàn nhảy là cảnh chen vai thích cánh. Những mái đầu dính bết mồ hôi xoã vào nhau. Nhưng màn diễn thực sự là ở đằng sau quầy bar. Quần soóc jean siêu ngắn, áo hai dây khoét sâu, mũ cao bồi đội chặt trên đầu: tốp nữ nhân viên phục vụ bàn đang hết mình với show diễn, tung hứng với các loại chai, khêu gợi mời gọi khách hàng để kích động họ uống nhiều hơn nữa. Các cô nàng ấy thậm chí còn lần lượt leo lên quầy để lao vào những màn nhảy múa táo bạo không để người ta có cơ hội nghi ngờ: để làm việc tại Frantic, vòng ngực cỡ 95C sẽ hữu dụng hơn là biết cách pha chế cocktail margarita hay daiquiri.

Tôi chen lấn để tới được bên quầy và nhờ một cô nàng tóc đỏ vóc dáng uyển chuyển xăm đầy hình màu sắc rực rỡ xuống tới tận ngực mang ra ly Jack Daniel’s. Đó là cô nàng lớn tuổi nhất và béo tốt nhất trong đám phục vụ. Búi tóc tròn trĩnh của cô nàng, vắt vẻo trên đầu, khiến tôi nghĩ tới bức tranh của Toulouse-Lautrec: Nàng Phàm ăn tới Cối xay gió Đỏ.

- Chào, tối nay Elizabeth có làm ở đây không vậy?

- Ngay đầu kia quầy thôi anh yêu. Nhưng em trông anh có vẻ là một gã trai quá sức tử tế để có cơ hội với Lisa…

- Cám ơn vì lời khuyên.

Tôi nheo mắt và nhận ra cô gái mình đang tìm kiếm.

- Lisa!

Tôi giơ tay vẫy cô gái như thể chúng tôi là chỗ quen biết cũ. Tôi gần như chắc chắn cô không nhận ra tôi. Ít nhất thì tôi hi vọng thế. Cuộc gặp ngắn ngủi sáng nay chỉ kéo dài có vài giây. Elizabeth đã tặng cho tôi một cú đấm và tôi đã lập tức đưa tay lên che mặt để tự vệ.

Cô gái nhướn mày rồi tiến lại gần. Có lẽ nói cho cùng cô vẫn nhớ mặt tôi… Tôi mở lời trong tâm trạng khá lo lắng.

- Chào, cô chính là người học tại trường Julliard đó hả?

Nghe nhắc đến ngôi trường, cô có vẻ yên tâm hơn hẳn. Bỗng nhiên, cô không còn đơn thuần là một nhân viên phục vụ được tuyển vào làm tại một quán bar thảm thê chỉ nhờ thân hình bốc lửa, mà đường hoàng là một nữ sinh viên trong ngôi trường nghệ thuật danh tiếng.

- Ta có quen nhau sao?

Tôi lắc đầu rồi nặn ra một nụ cười mời gọi hơn.

- Không, nhưng có người đã khuyên tôi tới gặp cô.

- Ai kia, David hả?

Tôi còn nhớ đó là tên gã đàn ông mà cô gửi thư tình. Sau giây lát do dự, tôi quyết định chui vào hang cọp.

- Phải đấy, David bảo tôi rằng cô là một diễn viên xuất sắc. Và lời nhận xét đó đúng thật, vì tôi đang có một vai dành cho cô đấy.

Cô nàng nhún vai.

- Thôi ngay cái trò phỉnh phờ của anh đi…

Tôi đoán cô đang vừa tò mò vừa nghi hoặc. Hẳn là cô đã từng mắc lỡm nhiều lần…

- Chờ đã nào, tôi không đùa đâu!

- Quán đang đông khách, tôi phải tiếp tục công việc của mình thôi.

Tôi không để cô đi đâu.

- Tôi thực sự có một vai dành cho cô mà.

Cô gái ngước mắt nhìn lên vẻ chán ngán.

- Loại vai gì vậy?

- Một vai hơi đặc biệt, tôi nhượng bộ.

- Bỏ đi, tôi không quay phim con heo đâu, cô ta thở dài.

- Cô không diễn kiểu vai đó đâu! Đây là một vai phải mặc thêm đồ thì đúng hơn. Vai y tá.

- Nữ y tá chuyên ngủ với bệnh nhân chứ gì?

Tiếng nhạc oang oang. Gần như phải hét lên thì người này mới nghe thấy người kia nói gì.

- Không!

- Vậy thì ngủ với bác sĩ chăng?

- Không, nữ y tá này không ngủ với ai hết. Khỉ thật, cô bị ám ảnh mất rồi!

- Anh mới là người bị ám ảnh thì có!

- Tôi ấy hả?

- Đàn ông các anh.

Tôi lắc đầu vẻ phẫn nộ. Cô gái không nén nổi nụ cười.

- Tôi xin lỗi, tôi vừa trải qua một ngày thật tệ. Sáng nay có một gã biến thái đột nhập vào nhà tôi và cố gắng tấn công tôi trong lúc tôi đang tắm… Thôi nào, dù sao thì anh cũng đang đùa chứ gì, cô ta vừa nói vừa quay gót.

Tôi cố giữ cô ta lại nhưng cô đã đi sang đầu kia quầy, bị đám khách vây quanh, phục vụ thêm một chầu những cốc tequila cho mấy gã ở phố Wall lai vãng tới khu East Side.

Nàng Phàm ăn tiến lại gần và gợi ý tôi một ly whisky nữa.

- Em đã bảo anh rồi đấy thôi, anh bạn. Lisa không phải dạng con gái dành cho anh đâu.

- Tôi không hề tìm cách tán tỉnh cô ấy.

- Dễ gì bịp được em! Lisa thì ai chẳng tìm cách tán tỉnh cơ chứ.

Tôi rút ra một điếu thuốc; cô nàng quẹt diêm châm cho tôi.

- Cám ơn. David là ai thế? Bạn trai cô ta hả?

- Ừa, một hoạ sĩ.

Cô ta bĩu môi vẻ vừa nghi hoặc vừa ghê tởm rồi nói thêm:

- Nếu có thể gọi thứ đó là hội hoạ… Dẫu sao cũng có thể nói rằng cô nàng nghiện hắn ta, còn gã đần đó thì nghiện hàng trắng…

Tôi bỗng nhớ đến những tờ sao kê ngân hàng.

- Hắn moi tiền của  cô ấy phải không?

- Làm sao anh biết được tài vậy?

Tôi lẩn tránh câu hỏi bằng cách nhả khói thuốc rồi cố gắng vòng qua quầy bar để thu hút sự chú ý của Lisa một lần nữa, nhưng đám đông càng lúc càng dày đặc đang dồn về quanh đây.

Nàng Phàm ăn đã bắt đầu rót đầy một loạt ly khác. Trước khi bỏ tôi lại, cô nàng tiết lộ một thông tin cơ mật:

- Lisa còn phục vụ ở đây chừng một tiếng nữa. Nếu anh muốn nói chuyện với cô ấy trong yên tĩnh, hãy tới chỗ Damato mà chờ.

- Damato ư?

- Một tiệm pizza mở cửa thâu đêm nằm ở góc phố 10 giao với phố Stuyvesant.

- Cô chắc là cô ấy sẽ đến chứ?

Cô nàng xua xua tay đuổi tôi đi.

- Em đã bảo anh xuống chờ dưới đó rồi mà.

1g36

Kể từ năm 1931, thế giới đã thay đổi,

nhưng pizza của chúng tôi vẫn ngon như thế.

Được lồng khung treo phía trên máy tính tiền, khẩu hiệu của Damato’s Pizza nhấn mạnh đến tính chất lâu năm và chính hiệu của tiệm, một trong những tiệm cuối cùng trong thành phố còn sử dụng lò củi.

Đó là một tiệm pizza nhỏ với cách bài trí cũ kĩ – khăn trải ca rô đỏ trắng, ghế dựa kiểu quán bình dân, đèn có chao rách nát -, nhưng không khí ấm cúng. Mùi cà chua và húng quế khiến bạn thèm ăn ngay khi bước qua ngưỡng cửa. Ngồi vào bàn từ một giờ nay, tôi đã kịp đánh chén một chiếc pizza làm từ thứ bột giòn tan rưới nhiều ly vang Valpolicella. Vì tiệm nhỏ xíu nên bà chủ - không lấy gì làm cởi mở - nhấn mạnh để khách hàng không nấn ná lâu trong tiệm một khi đã ăn xong. Vậy nên để giữ được bàn, tôi phải gọi thêm một chai bia. Phục vụ tiệm vừa mang chai bia ra cho tôi thì Lisa bước vào. Rõ ràng đây là khách quen. Cô chào chủ quán và hai anh chàng phục vụ đều bằng tên riêng

- Anh làm gì ở đây? cô nói luôn khi trông thấy tôi. Anh theo dõi tôi đấy à?

- Tôi mạn phép nói thế này nhé, cô mới là người theo dõi tôi thì đúng hơn, tôi ngồi đây đã được một tiếng rồi, tôi cố đùa để bầu không khí bớt căng thẳng.

- Và anh tưởng là mình tinh ranh lắm hả? cô nói rồi ngồi xuống đối diện với tôi.

Cô gái đã thay trang phục và lúc này cô mặc thêm quần tất dưới quần sóoc bò, áo vest ngắn gắn cài áo hình đầu lâu và đi đôi bốt nạm đinh tán. Trên tay cô là đôi găng hở ngón bằng đăng ten trắng; quanh hai cổ tay là hàng chục chiếc vòng bằng cao su mảnh, còn quanh cổ là một chuỗi hạt dài. Trên tai cô đeo đôi khuyên hình thánh giá. Một bản sao của Madonna thời Maripol.

Cô gọi một ly root beer cùng những lát bánh pizza mỏng kèm rau thơm phức. Tôi để cô bắt đầu cuộc trò chuyện.

- Tôi thậm chí còn không biết tên anh.

- Arthur Costello. Tôi là bác sĩ chuyên khoa cấp cứu tại Boston.

- Cái lời đề xuất về vai diễn đó là chuyện tào lao thôi phải không?

- Trái lại, là chuyện hết sức nghiêm túc ấy chứ, nhưng tôi cần một câu trả lời tức khắc.

- Vai diễn trong phim hay kịch?

- Kịch. Mà chỉ diễn một lần duy nhất thôi.

- Ai viết kịch bản?

- Đúng ra là chẳng ai viết hết. Tôi yêu cầu cô ứng tấu theo từng cảnh huống.

- Anh giỡn mặt tôi hay sao?

- Tôi tưởng ở trường nghệ thuật cô đã được học phép ứng tấu.

Cô gái lắc đầu.

- Cái tôi thích là những lời hay ý đẹp, những đoạn hội thoại được trau chuốt, những trích dẫn… Khi một diễn viên ứng tấu thì thường không được như ý.

- Đôi khi thôi, chứ đâu phải lúc nào cũng vậy. Một vài trong số những cảnh hay nhất trong điện ảnh là màn ứng tấu mà: đoạn độc thoại trước gương của Robert de Niro trong Tài xế taxi, cảnh ăn kem xé lòng trong Kramer chống lại Kramer. Cô biết đấy, lúc Dustin Hoffman cảnh báo con trai: “Billy, nếu con dám đưa thìa kem đó lên miệng…

- … con sẽ gặp những rắc rối cực cực lớn.” Tôi thuộc lòng bộ phim này. Cảnh đó không hề mang tính ứng tấu.

Cô gái nói xong bèn nhìn chòng chọc vào mắt tôi, và ánh mắt màu xanh dầu mỏ ấy dữ dội đến mức tôi không thể làm ngơ.

- Tôi chắc chắn đó là ứng tấu mà, cuối cùng tôi lên tiếng.

- Cứ cho là thế đi, cô gái nhún vai đáp. Thế vở kịch mà anh nói sẽ được trình diễn ở rạp nào?

- Rạp hát cuộc đời. “Cả thế giới là một rạp hát, và…

- … tất cả, đàn ông lẫn đàn bà, đều chỉ là diễn viên trong rạp hát đó,” tôi biết chứ. Tôi cũng thế, tôi đã ôn lại bài trước khi tới đây. Được thôi, thôi ngay cái trò vòng vo tam quốc đi: kế hoạch là như thế nào?

- Cô nói đúng, tôi nên thẳng thắn thì hơn. Sự thật là tôi đang cố giải cứu ông nội mình khỏi một bệnh viện tâm thần.

Cô gái ngước mắt nhìn lên vẻ chán ngán, tuy thế không tìm cách ngắt lời tôi.

- Cô muốn biết kế hoạch cụ thể thế nào thì đây: sáng ngày mai, đúng 7 giờ, cô sẽ mặc đồ y tá rồi cùng tôi vào bệnh viện Blackwell. Ông nội tôi sẽ vờ lên cơn đau tim. Chúng ta sẽ đặt ông nằm lên cáng rồi khiêng lên xe cứu thương và rút khỏi bệnh viện càng nhanh càng tốt. Nửa tiếng sau cô sẽ được về nhà. Cô sẽ cất tiền vào túi rồi không bao giờ còn nghe nhắc tới tôi nữa.

Cô gái để vài giây trôi qua, nhấp một ngụm root beer rồi cười phá lên.

- Anh chắc phải nạp những thứ nhiên liệu kì quặc lắm nhỉ.

Tôi lấy vẻ nghiêm trang nhìn thẳng vào mặt cô.

- Tôi hoàn toàn nghiêm túc và hết sức trong sạch.

Cô ngừng cười. Mái tóc vàng của cô đang rối tung, cô hất ra sau rồi buộc gọn lại bằng dây buộc vải sẫm màu.

- Ông nội mà anh nhắc đến là có thật chứ?

Tôi gật đầu.

- Ông tên là Sullivan Costello.

- Và tại sao anh lại tìm cách đưa ông ra khỏi bệnh viện?

- Vì lý do duy nhất đáng kể.

- Anh nghĩ rằng ông ấy không điên chăng, cô đoán thử.

- Cô hiểu rõ ngọn ngành rồi đấy.

- Nhưng tại sao lại là tôi? Chúng ta đâu có quen biết nhau. Anh không nhờ được ai trong số bạn bè mình sao?

- Tôi cần một người chuyên nghiệp, và lại tôi không có bạn. Dẫu sao cũng không phải bạn kiểu này.

- Kiểu bạn ta có thể gọi lúc 3 giờ sáng để họ giúp ta phi tang một cái xác chứ gì?

Lần này, tôi là người mỉm cười với cô nàng.

- Xin lỗi, nhưng tôi không thể đồng cam cộng khổ cùng anh trong vụ này được, cô nói rồi cắn một miếng bánh mì pizza.

Tôi chìa cho cô chiếc phong bì bên trong đựng tám nghìn đô.

- Đây là toàn bộ số tiền tôi có, tôi nói, ý thức được rằng mình đang ngả quân bài cuối cùng.

Cô mở chiếc túi giấy bồi ra rồi nhìn tệp tiền mệnh giá năm mươi đô hồi lâu. Hai đồng tử trong mắt cô lấp lánh, nhưng không hề có ánh tham lam. Tôi biết cô đang nhìn thấy trong tệp tiền này lối thoát cho hoàn cảnh hiện nay của mình: nhiều tháng tiền thuê nhà được thanh toán và khoản nợ ngân hàng được hoàn trả. Giảm bớt những đêm vất vả với chân phục vụ bàn trong cái chỗ tồi tàn như Frantic, tự biến mình thành con mồi cho bọn đàn ông ngà ngà say chẳng khác nào một vũ công hộp đêm. Có thêm thời gian để ở nhà đọc những vở kịch của Sam Shepard và những cuốn tiểu thuyết của John Irving, cuộn mình trên tràng kỷ với chú mèo Remington, tách trà Early Grey trong tầm tay.

Cô ngập ngừng hồi lâu, nhìn tôi bằng đôi mắt ánh lên nỗi mệt nhọc, tự hỏi thật ra tôi là ai, cố đoán biết liệu đằng sau vẻ ngoài tử tế của tôi có lẩn khuất con quỷ dữ nào không. Cô mới hai mươi tuổi, cô còn trẻ, hơi huênh hoang, hơi tự đắc, hơi tuyệt vọng. Bỗng một hình ảnh chớp nhoáng vụt hiện ra trong tâm trí tôi: hình ảnh thoáng qua của cô gái tên Elizabeth khi đã nhiều tuổi hơn, tự tin hơn, gần gũi tôi hơn, nhưng khắc khoải day dứt vì những vấn đề khác. Sau đó ảo ảnh ấy mờ dần rồi biến mất.

- Toàn bộ chuyện này quá mạo hiểm, cô nói dứt khoát rồi đẩy chiếc phong bì đã được đóng kín lại về phía tôi.

- Tôi đâu có yêu cầu cô cướp ngân hàng.

- Tôi vừa nói rồi, chuyện này quá nguy hiểm.

- Không nguy hiểm hơn việc sống chung với một tên nghiện đâu.

Câu trả lời của tôi buột ra, phũ phàng, không đúng lúc. Elizabeth nhìn tôi sắc lẹm.

- Anh là ai mà cho mình cái quyền phát xét người khác vậy?

- Tự chuốc nợ về mình để mua ma tuý cung phụng bạn trai là một hành động không lấy gì làm khôn khéo.

- Anh không hiểu được đâu, David cần thứ đó mới sáng tác được. Anh ấy…

- Lý do nghe hay ho gớm! Tôi là bác sĩ và tôi có thể cam đoan với cô rằng điều tốt đẹp nhất có thể đến với chàng nghệ sĩ của cô, đó là cai nghiện. Hỏi nghiêm túc nhé, tại sao cô lại bám lấy anh ta thế?

- Bởi vì tôi yêu anh ấy, cô gái đáp lại với vẻ hết sức khinh miệt.

Mắt cô ầng ậc nước. Cằm cô bắt đầu run lên trong một cơn điên giận mà chẳng mấy chốc bản thân cô sẽ không thể kìm nén nữa.

- Và anh làm tôi  bực mình đấy, đồ ngu! Cô hét lên rồi hất cả ly root beer vào mặt tôi.

Cô đứng dậy hất đổ cả chiếc ghế dựa rồi rời khỏi quán.

Tôi không thể trăm trận trăm thắng được.

2g21

Khi tôi quay lại chỗ đậu chiếc xe cứu thương thì thấy hai gương chiếu hậu bên ngoài xe đều đã bị bẻ gãy. Rõ ràng là một tên nghiện nào đó đã cố phá xe – để chôm thiết bị y tế, hay đúng hơn là các loại thuốc men -, nhưng hẳn là tâm trí gã không đủ tỉnh táo, bởi chiếc xe van đã chống chọi lại được những đợt tấn công đó. Thế nên tên nghiện đã tức điên lên và trút giận lên hai kính chiếu hậu. Lối chơi của khu phố này…

Ngồi sau tay lái chiếc “siêu xe”, tôi rời East Village, ngược về phía Gramercy, đồi Murray và Midtown. Muốn tới đảo Roosevelt bằng ô tô thì buộc phải lái vòng một đoạn dài qua Queens để sau đó quay ngược lại và tiến vào đoạn đường nhánh dẫn lên cầu đảo Roosevelt, lối vào duy nhất dành cho xe cơ giới. Tôi tới chân cầu lúc 3 giờ sáng.

Tôi vượt qua eo biển rồi đỗ chiếc xe cứu thương ngay gần bệnh viện, tại một bãi đỗ xe lộ thiên có rào chắn trông ra phía đường chân trời. Trên radio đang phát những bản nhạc jazz kinh điển. Tôi hạ kính xe. Bị ru theo tiếng saxophone uể oải của Stan Getz, tôi vừa hút thuốc vừa nhìn dãy cao ốc chọc trời bên kia sông. Ta vẫn còn ở Manhattan và cùng lúc đã ở xa. Những dao động, những tiếng rì rầm, những ánh sáng của thành phố chỉ cách có vài chục mét, thế mà như đã ngoài tầm với.

Vừa gần đến thế vừa xa đến thế…

Tôi thấy trong quang cảnh này chút gợi nhắc đầy bối rối về những gì tôi đang trải qua: bấy giờ tôi cùng lúc vừa sống đời mình lại vừa ở bên ngoài đời mình. Cùng lúc là chính mình vừa ở bên ngoài mình.

Tôi búng đầu mẩu thuốc xuống đường, đầu ngả vào tấm dựa phía sau rồi nhắt mắt, tranh thủ chìm vào giấc ngủ chập chờn.