Cái này là để cho cậu đấy, ông nội tôi thông báo rồi chìa cho tôi một quyển hộ chiếu.

Khi mở thứ giấy tờ có dán ảnh của mình, tôi bỗng nhớ đến Stan Chuyên gia Sao chép, gã chuyên làm giả giấy tờ ở Alphabet City.

- Đây là một “đồ giả chính hiệu” phải không ông?

- Chính xác, Sullivan xác nhận. Một tác phẩm hết sức tinh xảo. Thật gần như thật vậy.

Bấy giờ đã 6 giờ tối. Chúng tôi xếp hàng trước tiệm Russ & Daughter, một appetizing shop của dân Đông Âu thuộc khu Đông phố Houston, theo ông Sullivan thì tiệm có món bánh mì vòng ngon nhất thành phố.

Sau khi tắm hơi xong, chúng tôi về “nhà”. Tôi đã ngồi cả buổi chiều trước lò sưởi để nghe tin tức trên truyền hình và đọc qua những tờ báo cũ. Tôi đã biết về cái chết của Frank Sinatra, của Stanley Kubrick, của Joe DiMaggio, của Yehudi Menuhin. Tôi đã phát hoảng khi đọc được những bài viết về vụ xả súng ở trường trung học Columbine. Tôi biết Bill Clinton đã tránh được bị cách chức sau vụ Lewinsky và, từ vài ngày nay, sau năm tuần kiểm lại phiếu, đất nước đã có một tổng thống mới trúng cử: George W. Bush, con trai của ngài Bush cha…

- Xin mời khách hàng tiếp theo!

Tôi tiến về phía quầy. Khó khăn lắm tôi mới che giấu được tiếng dạ dày sôi ùng ục vì đã đói ngấu. Tôi gọi hai chiếc bánh mì vòng rắc vừng kẹp cá hồi, nụ bạch hoa, hành tây và cream cheese, rồi tới ngồi cùng ông Sullivan bên một trong những chiếc bàn chân quỳ gần lối vào.

Vừa ngồi vào bàn, ông đã giở tấm bản đồ cũ kỹ của 24 Wind Lighthouse ra.

- Những năm gần đây, ta đã nghiên cứu về lịch sử của ngọn hải đăng, về quá trình xây dựng nó, kết cấu của nó. Ta đã tra cứu rất nhiều hòng cố hiểu được lời nguyền chúng ta đang phải chịu.

- Và ông đã tìm ra chi tiết gì đó?

- Rủi thay, tuyệt nhiên không thấy gì hết. Điều này khẳng định suy nghĩ của ta trước giờ: ta không thể phá vỡ lời nguyền.

- Cháu thì không chịu khuất phục đâu, tôi vừa nói vừa ngoạm chiếc bánh mì vòng.

- Cậu cứ việc làm điều cậu muốn, nhưng cậu đang dấn thân vào một cuộc chiến đã cầm chắc phần thua, và ta không chắc rằng lãng phí thời gian là lựa chọn đúng đắn nhất đâu.

Ông nuốt một con cá trích ngâm giấm rồi nói tiếp:

- Ta nghĩ ngọn hải đăng là một ẩn dụ về cuộc đời. Chính xác hơn là một ẩn dụ về số phận. Mà cậu không thể chiến đấu chống lại số phận được.

Tôi ăn hết chiếc bánh mì vòng đầu tiên và bắt đầu nhặt nhạnh những hạt vừng trên chiếc bánh kẹp thứ hai.

- Cháu chẳng tin vào số phận.

- Đúng ra là ta đang nói với cậu về một “trật tự sự vật” bất di bất dịch, không thể thay đổi. Cậu có biết các nhà hiền triết thời Cổ đại định nghĩa thế nào về số phận không?

Tôi lắc đầu. Ông nói luôn:

- “Nguồn cơn vô thủy vô chung của vạn vật, mà theo hiệu lực của nó, các sự việc trong quá khứ đã diễn ra, những sự việc trong hiện tại đang xảy ra và những sự việc trong tương lai phải tới.”

- Cháu sẽ không bao giờ có thể nghĩ rằng cuộc đời đã viết sẵn từ trước. Như thế thì quá dễ: không có trách nhiệm của cá nhân, không có cảm giác tội lỗi, không có sự xúi giục hành động…

Ông Sullivan ra vẻ trịnh trọng:

- Một số sự việc xảy đến bởi nó phải xảy đến, và cách duy nhất để không phải chịu đựng chúng là chấp nhận chúng và thích ứng với chúng.

Tôi bán tín bán nghi. Tôi có cảm tưởng với những lời lẽ hay ho của mình, ông Sullivan đang tìm cách tránh không nhắc đến một chủ đề cấm kỵ.

Tôi đề xuất với ông một suy nghĩ khác.

- Ông chưa bao giờ nghĩ rằng điều xảy đến với ông cháu mình đúng ra là một kiểu hình phạt sao?

- Một hình phạt ư?

- Một sự trừng phạt để buộc chúng ta chuộc lại lỗi lầm nào đó.

Ông ngoảnh nhìn chỗ khác và quan sát thành phố trắng xóa sau cửa kính, ngưng đọng, êm dịu dưới một lớp vỏ tuyết.

- Nhưng lỗi lầm gì chứ? ông hỏi.

Tôi không hề có chút ý niệm nào về chuyện này.