Giả như ta chia tay (việc xong, tới lúc chơi)
Với một chuyện nghiêm trang kể bằng lối đối vần càm ràm
—Như các bậc tiền bối hào sảng thường hay nói—
Mà người anh hùng là Pambo?
Bạn có tình cờ biết Pambo là ai không?
Tôi cũng chẳng rõ—nhưng có nghe kể đôi điều về ông:
Một ngày nọ, ông bước vào một lớp học,
Và hỏi—liệu việc đó có ngớ ngẩn không nhỉ?—
"Pambo có thể học sự khôn ngoan trước khi thực hành nó chăng?
Tôi muốn mình được đặt nền tảng vững chắc trong sự khôn ngoan:
Vì sự khôn ngoan vốn tập trung trong Thánh Kinh,
Xin hãy giảng giải cho tôi một thánh vịnh phù hợp!"
"Thánh vịnh đó," vị Giáo sư mỉm cười, "sẽ là
Thứ không bị vấy bẩn bởi những nghi ngờ vốn làm đục ngầu
Những dòng suối trong vắt khi một kẻ ngốc như ngươi
Muốn uống nước nơi đó—thánh vịnh thứ Ba mươi chín.
"Câu đầu: Ta tự nhủ ta sẽ để mắt đến đường lối mình
Để lưỡi ta không vấp phải lỗi lầm.
Sao thế? Sao lại trố mắt? Ngươi bị kinh ngạc sao?
Đứng lại, khoan đã! Dòng thơ trôi chảy kia lại có một nút thắt cuối câu!
"Hắn đi mất rồi!—chán chường vì văn bản của ta
Quá dễ dàng đến mức chẳng cần giải thích?
Giá như hắn đợi, gã đầu đất đó có thể thấy ta đã chuyển
Sang vấn đề đáng để ở lại mà học!"
Nhiều năm trôi qua, khi—"Hả, ai thế này?
Có phải ta gặp lại gã học trò bướng bỉnh
Kẻ ta đã từng thúc ép tới đích đến của sự Khôn ngoan, ta tin vậy,
Chỉ trừ việc hắn đã tuột mất vòng cổ?
"Cái gì? Khoanh tay, chân mày nhíu lại, đắm chìm trong suy tư?
Đúng là một học giả! Tại sao lại do dự
Thừa nhận rằng bài học đề xuất cho hắn lúc đầu
Chẳng mấy phù hợp với một cậu học trò sáng dạ như thế?"
"Quay lại đây! Từ những yếu tố cơ bản xoàng xĩnh
Đến một vấn đề uyên bác hơn
Chúng ta sẽ chuyển tiếp cho đến khi chạm được, dù sao đi nữa,
Một điểm có thể gây khó dễ... Sao ngươi lại chép miệng 'hừ'?"
Từ mặt đất, cái đầu ngước lên đầy vẻ đáng thương:
"Ngày đêm, thưa Thầy,
Học trò của thầy vẫn đang cặm cụi với bài học thầy đã đọc,
Mà chẳng tiến bộ thêm chút nào.
"Vẫn giậm chân tại chỗ,—lúc già, lúc trẻ!
Ta tự nhủ ta sẽ để mắt đến đường lối mình—thực hiện
Dễ như nói!—để lưỡi ta không
Vấp phải lỗi lầm—và thoát khỏi sự chê bai
"Từ kẻ thông thái và người đơn giản, từ tiến sĩ đến kẻ đần độn?
À, chẳng hề! Những nghi ngờ vẫn cứ làm đục ngầu
Dòng suối mà con muốn uống một lần,—chỉ một lần thôi!
Rằng—con lại tiếp tục sự học của mình như thế đó!"
Người anh em, người anh em, tôi cũng chia sẻ lỗi lầm đó,
Arcades sumus ambo!
Trong bóng tối, tôi vẫn giữ mục tiêu về ánh bình minh,
Chẳng thiếu ngọn đuốc của kẻ phê bình,
Và vẫn để mắt đến đường lối mình, nhưng, cũng như thế thôi,
Vẫn vấp phải lỗi lầm với lưỡi mình—giống hệt Pambo!