"Câu chuyện này, câu chuyện khác đây xin bù đắp lại
Và chứng minh cho sách Mishna của chúng ta," vị người Do Thái
Nói trên bèn cất lời. "Hãy kể đi, người uyên bác nhất trong các bạn hiền!"
Một buổi sáng nọ bừng lên đẹp đẽ và xanh thẳm
Trên thành phố Schiphaz, mang theo niềm vui và tiếng cười,
—Hẳn các ngươi đã tưởng vậy; trong khi sự thật hoàn toàn ngược lại,
Bởi một ngôi nhà nhỏ bé nơi ấy đã hoài thai nỗi buồn
Theo một cách đen tối đến mức, với mọi ánh mắt tín thành,
Nửa đêm, chứ không phải ban mai, đã bao trùm lên mặt đất.
Còn thế nào được nữa, khi đã chắc chắn rằng ngươi sẽ chết,
Hỡi bậc thầy vô cùng thông thái của chúng ta, cột trụ của Israel,
Jochanan Ben Sabbathai xuất chúng?
Già cỗi thật, phải, nhưng chẳng suyuyển mảy may,
Tinh hoa sự sống vẫn đập rộn ràng qua tim và khối óc;
Thời gian vẫn chưa liềm hái đi mùa màng bội thu
Trên đỉnh đầu, cằm và má, nơi mà từ đó từng lọn tóc
Các nữ tỳ có thể dệt nên—những sợi tóc mềm như lụa, trắng tựa bạc,
Tựa như lông cây hoa bông; dẫu vậy, hoàn toàn vô ích
Khi ngành Y đã cố gắng hết sức chống lại sự cay độc
Của căn bệnh hiểm nghèo: vị Giáo sĩ đành phải khuất phục;
Và xung quanh chiếc giường nơi ngài đang thảm hại
Nằm chờ chết, các học giả,—vô cùng kinh hãi, câm lặng
Suốt buổi canh đêm,—đã tự trấn tĩnh lại và cất tiếng nói
Người này với người kia: "Trước khi cái chạm của tử thần làm tê liệt
Giác quan lanh lợi của ngài,—trong khi lưỡi ngài vẫn còn làm việc
Vâng lời dưới ách của Lý trí,—thật phải lẽ nếu chúng ta đòi hỏi
Hoa trái của quãng đời trải nghiệm dài lâu, hãy thỉnh cầu cây sồi này
Rơi xuống cho chúng ta một quả sồi mà dẫu sao đi nữa,
Cũng có thể lớn lên thành cột trụ đền thờ,—thật đáng quý biết bao ngày ấy!—
Khi hạt giống phân tán của Israel tìm thấy chốn nương thân và tên tuổi
Giữa các quốc gia đầy đố kỵ. Xin hãy soi sáng cho chúng con, cầu xin ngài,
Hỡi Bậc Soi Sáng! Ngài ra đi trong bình an chứ?
Ngài có chào đón không chút hối tiếc—càng ít sự kinh hoàng hơn—
Giờ phút sắp sửa được giải thoát
Khỏi gông cùm thể xác mà linh hồn nhận thấy bị cản trở chăng?
Ngài có điềm tĩnh ngắm nhìn sự gia tăng chắc chắn
Của sự hiểu biết không? Cây của vườn Eden hẳn phải giữ lại vài quả táo chưa hái,
Chắc chắn rồi, chưa từng bị răng ngài cắn phải,
Mọng nước với sự thông thái mà ngài đã tìm kiếm chứ chưa từng hút cạn?
Hãy nói đi, tuổi già có cam chịu tuổi trẻ đã vụt qua không?
Sự thanh cao của ngài có còn sừng sững bên trên—như thuở nào—
Những niềm vui ngu ngốc dễ chịu của chúng ta? Xin hãy để lời cuối cùng của ngài là—sự thật!"
Vị Giáo sĩ rên rỉ; rồi với vẻ nghiêm nghị, ngài nói: "Sự thật
Từ cuối đến đầu ta đều nói sự thật—ta, kẻ từ thời niên thiếu đã bắt đầu
Phấn đấu để sống như một thiên thần, và rồi bị phạt
Vì sự kiêu ngạo ấy, nay sắp chết mà chả ra nổi một con người.
Ta đã chứng minh được gì về cuộc đời? Sống ư, quả thật,
Ta đã học được bấy nhiêu đó: nhưng ở đây Jochanan nằm lại
Còn bất hạnh hơn cả David khi, để thúc đẩy
Cuộc giao chiến của hắn với người Phi-li-tinh, người ta mang ra
Bộ áo giáp của Saul: lúc ấy, hắn thốt lên, 'Khốn thay, ta cần
Áo giáp để mặc cho mình, nhưng chưa từng chiến đấu
Bằng gươm với giáo, cũng chẳng thử qua khiên mộc,
Để chứng tỏ cách dùng binh khí, như một chiến binh được huấn luyện kỹ càng,
'Ta chỉ có thể sử dụng trượng quăng và những hòn sỏi nhỏ! '
Hắn đã nói thế: trong khi ta, ngược lại, 'Chẳng có ngón đòn nào
Về vũ khí hữu ích trên chiến trường
Nào là xa lạ với lý thuyết của ta:
Nhưng, cứ bảo ta đưa những gì ta biết vào thực tiễn,
Hãy đưa cho ta một thanh gươm—nó châm chích như cây gậy của Moses,
Một con rắn ta thả rơi xuống ngay lập tức.' Cứ như thế, đấy,
Ta,—kẻ có thể cư xử trong từng chặng đường
Của đời người chưa từng có ai dưới hạ giới này
Làm tròn vai diễn,—vì di sản của ta là
Sự khôn ngoan đạt đến đỉnh cao hoàn hảo đó,
Mà các ngươi ca ngợi một cách đúng đắn,—ta, do đó, kẻ vô cùng uyên bác,
Hẳn có thể đóng trọn vẹn vai con người một cách đắc thắng, làm phong phú thêm
Những biên niên sử của cuộc đời, bằng tấm gương về cách ta đóng vai
Người Tình, Thi sĩ, Chiến binh, Nhà chính trị,—(tất cả những vai trò ấy
Khi thể hiện mà thất bại, tiếng kêu gào sẽ xâm chiếm
Tai của thế gian—'Hả, Quá khứ ơi, món quà ngọc ngà ném
Cho loài lợn, cơ hội mà thời gian tạo ra
Bị chúng ta xem nhẹ biết bao, chỉ đến khi vụt bay mới được nhận ra!
Giá như chúng ta khôn ngoan hơn!')—cuối cùng, ta—đủ khôn ngoan,—
Sự khôn ngoan chưa từng được thể hiện đem lại lợi ích gì
Ngay lúc việc thể hiện nó có thể che chở cho đức hạnh yếu đuối
Khỏi mọi sự cự tuyệt, đe dọa đẩy lùi biên giới
Của thói hư tật xấu đang lấn tới, san bằng mọi lối đi quá gập ghềnh
Cho bước chân không vững vàng của tuổi trẻ, leo lên từng bậc
Của chiếc thang dài cuộc đời, từng bậc trơn trượt một,
Mà vẫn không hề vấp ngã? Định mệnh khắc nghiệt làm ta bối rối
Cùng với đám đông những kẻ khóc lóc mà ta vượt qua
Bằng cách hứa hẹn sẽ dạy họ một tiếng kêu khác
Với tâm trạng hào hứng hơn tiếng kêu của họ, mà ánh mặt trời
Ta nhìn lần cuối cùng đang bị nó xúc phạm.
Tiếng kêu gì, các ngươi hỏi ư? Hãy lắng tai nghe khắp mọi nơi!
Hãy nhìn kẻ Tình nhân kìa! 'Ta mới bị mắc bẫy làm sao!
'Ta từng ngỡ, vì đôi môi hồng của một thiếu nữ đua sắc
Với đóa Khubbezleh chín mọng, nên cái đẹp tất yếu phải sánh đôi
Cùng sự nhu mì và sự thận trọng ở một người cô dâu:
'Cô dâu ấy đã trở thành vợ của ta, kẻ đang khóc than—quá muộn màng—
Vì ta đã yêu dại khờ!' Đó là tiếng kêu thứ nhất. 'Trí tuệ là món quà của ta:
Lẽ ra ta đã có thể chất đầy cho mình tri thức, với trọng lượng đầy ắp
'Được nén chặt và tràn trề ở từng kẽ hở
Của cái túi não nơi những kẻ đói khát bám vào và ăn uống.
Ta đã nhồi nhét nó bằng biết bao rác rưởi!—chẳng chịu sàng lọc
'Lúa mì khỏi trấu, hạt chắc khỏi hạt mốc—gieo rắc
Độc dược khắp nơi thường xuyên như chất bổ dưỡng—
Và thở dài thườn thượt nhắc lại lời của đồng bối,
'Ta đã học hành dại khờ!' Đó là tiếng thứ hai. 'Trò chơi của loài lũn lủi
Đã tiêu tốn sức mạnh của người khổng lồ: một chiến binh hoàn toàn bất tài
Trong việc tiến hành chiến tranh cho đúng phép, ta đã nện thanh gươm
'Vốn được cho mượn để phục vụ xứng đáng cho thép, vào hòn đá trơ trọi—và nguyền rủa
Cả chiếc chân bị choáng váng lẫn thanh gươm vỡ vụn,
Khi nhận ra quá muộn màng công dụng thực sự của lưỡi gươm mà thuở trước
'Sao ta lại mù quáng thế! Tiếng kêu của ta hòa vào bản hợp xướng—
Ta đã chiến đấu dại khờ!' Đó là thứ ba. Nhưng việc gì phải phí phạm
Hơi sức để khóc than lâu hơn nữa? Việc gì phải vạch trần
Cái rễ của sự cay đắng mà hương vị của nó
Gây khó chịu cho Nhân loại nói chung?
Trước tiên chúng ta có Quyền lực, nhưng Quyền lực lại được đặt một cách ngớ ngẩn
Trong sự trông nom của Sự Ngu Ngốc, kẻ giao lại trách nhiệm của mình
Cho Sự Khôn Ngoan khi mọi Quyền lực trở nên hoàn toàn vô giá trị:
Những bộ xương không tủy bị chế nhạo bằng mũ sắt và khiên tròn
Khi mà, giống như vị Bậc thầy của các ngươi, chẳng mấy chốc bên dưới mặt đất
Sẽ chỉ còn cuộc chiến đấu với giun dế mà thôi. Vĩnh biệt nhé,
Hỡi những đứa trẻ! Ta chết đi là một kẻ thất bại kể từ khi chào đời!"
“Không phải vậy đâu!” một tiếng phản đối vang lên, khi, lũ lượt,
Chúng lúi húi chạy từ phòng ngài ra ngoài đường phố,
Quyết tâm bấu víu vào một cứu cánh cuối cùng. Các bản Targum của chúng ta kể rằng
Cứu cánh như thế là có thật. Giả sử như, có sự hội tụ
Của Chín Điểm Hoàn Hảo—một cơ hội hiếm có nhất—
Nơi một vị thầy thánh thiện nào mà những năm tháng
Trôi mau trong cuộc tiến bước mù quáng và không khoan nhượng,
Đã đuổi kịp trước khi những bài học thích hợp sinh ra từ những điều đó
Kịp làm rạng danh dung mạo của các môn sinh ngài,—
Nếu may mắn thay, dân chúng tràn ngập lòng trắc ẩn bằng lòng
Dâng hiến—tùy theo kho tàng của mình,
Mỗi người một phần của cuộc đời mà họ nhìn thấy
Hầu như chẳng đáng cứu vớt khi nó được đặt lên bàn cân
Vì lợi ích của trái đất nếu Thánh nhân Hakkadosh,
Nhờ đó mà được ân sủng, đạt đến tuổi tám mươi trọn vẹn—
Nếu những ai đóng góp như thế (Hỡi kẻ chế nhạo, hãy bỏ qua câu "Nói nhảm" đi!)
Một năm, một tháng, một ngày, một giờ—để kéo dài
Sự sống,—món quà ấy sẽ gột rửa khỏi người đó
Khoảng thời gian uổng phí đã được ghi lại biết bao, vạch những tia sáng
Lên hoàng hôn của vị hiền triết được trợ giúp như vậy
Bằng một ánh bình minh mới: sự thật đấy, dẫu nghe thật lạ lùng!
Nhanh chóng chạy đến ngưỡng cửa, nơi tuổi trẻ và tuổi già,
Toàn thể người Israel, đang đông đúc tụ tập, chờ đợi tin tức
Cuối cùng về người mà họ yêu quý. "'Đó là chặng đường cuối cùng:
Nghệ thuật đã cạn kiệt, đôi chân của vị Giáo sĩ đang bước gấp gáp
Trên con đường của mọi xác thịt!" Vị Tsaddik cành ô-liu tháo vát ấy đã loan báo như thế: "Tuy nhiên, Hỡi các Huynh đệ, đừng hướng
Bất kỳ ánh mắt nào xuống mặt đất! Hãy nhìn nơi thiên đàng đã áp
Cái ống dập tắt ánh ban mai—tấm áo choàng đan bằng những tia nắng
Tỏa ra từ vầng thái dương—lên chòm sao được vẽ bản đồ
Và được nhắc đến bởi các Trưởng lão của chúng ta,—vâng, từ thời Job
Cho đến Satam,—như là sự thể hiện hình ảnh—của cái gì?
Hãy nghiền ngẫm một điều huyền nhiệm! Các ngươi gọi nó là Dob,
'Con Gấu': ta tin chắc rằng, một cái tên khôn ngoan hơn thế
Sẽ là Aish—'Cỗ Quan tài': một tử thi mà bốn ngôi sao đó đang giữ,
Mà—đó chẳng phải là Ba Nàng Công Chúa đang khóc than ở
Banoth sao? Ta cho là vậy; hãy lắng nghe trong lúc ta mở ra
Lý do. Cứ trong hai lần mười hai giờ, Cỗ Quan tài này
Đi rồi lại trở về, chuyển động quanh hình nón phía đông,
Cũng vậy, một thiên thể đang lặn ở đây
Có thể được cứu khỏi sự diệt vong, được lăn vòng trở lại
Trên con đường lao động của nó, mạnh mẽ và trong sáng,
Xung quanh Cực địa—Salem đó, nơi mọi người Do Thái
Đều góp phần xây dựng khi anh ta cứu giúp một Vị Thánh nào đó
Được định sẵn làm kiến trúc sư của nó. Các ngươi đã nắm được chìa khóa
Cho tất cả những gì các ngươi tìm kiếm chưa? Ngọn lửa đèn của vị Giáo sĩ đang leo lét
Lụi tàn: các ngươi có muốn làm nó bùng sáng lên không? Hãy cho mượn sự sống từ các ngươi,
Mỗi người hãy sẻ chia một giọt dầu của mình! Ta có cần phải thông báo
Cho những kẻ Được Chọn biết rằng sự hy sinh thân mình sẽ đảm bảo
Sự đền đáp gấp mười lần hay không?—hãy giục giã các ngươi noi gương
Danh tiếng của những Vị Cổ Thánh mà cái chết mang lại cho họ
Sự ca ngợi lớn lao đến mức, giờ đây điều duy nhất người ta tranh luận là
Ai trong Mười vị tình nguyện ở Rome
Để chết vì vinh quang của Dân tộc chúng ta, là người vĩ đại
Hơn cả những đồng bối của mình? Có phải ngươi—người có chiếc lược
Bằng sắt chải tơi, xé thịt khỏi xương,
Trong lúc môi ngươi vẫn phun ra bọt máu
Mà không hề ngắt quãng (Hỡi Akiba dũng cảm!)
'Hỡi Israel, hãy nghe đây, Chúa và Đức Chúa Trời của chúng ta là Một'? Hay là ngươi,
Jischab?—người đã mỉm cười trong ngọn lửa, bởi vì ở đó có
Đang cháy cùng với ngươi, chính là Luật Pháp của chúng ta! Ta tin chắc,
Sự tử đạo như thế có thể bắt thể xác phải trả giá nặng nề:
Trong khi điều mà ta đang thỉnh cầu hiện giờ,
Nó đáng là bao? Này chàng trai trẻ, ngươi có muốn tích trữ
Từng phút trong số những năm dài mà ngươi mong đợi sẽ trôi qua
Trong sự âu yếm với vợ mình không? Ngươi đã bay cao đến thế ư,
Hỡi kẻ ca tụng những khúc ca, bay tận ra ngoài tầm mắt của bạn bè
Và thầy dạy, hót vang như một chú chim trong rừng,
Đến nỗi chẳng còn lại một khúc Selah nào, giữa hai bài thánh vịnh, để ban phát
Cho ca sĩ vốn dĩ ngọt ngào của chúng ta? Còn ngươi, được khẳng định
Là chiến binh bẩm sinh để giương cao lá cờ sư tử của chúng ta
Một lần nữa trên ngọn núi Sion,—lời khẩn cầu của ta
Chẳng mảy mai lọt vào tai, hoàn toàn thất bại trong việc lay động ngươi sao? Hãy ném ra một mảnh vải rách
Nào có thể cầm máu cho vết thương của chúng ta, một khoảnh khắc chưa từng bỏ lỡ
Từ sức sống của một kẻ múa kiếm cường tráng như ngươi! Ngươi sẽ chần chừ
Trong sự ban phát rộng rãi, nắm chặt tay lại
Khi chúng ta mong chờ một bàn tay rộng mở,—ngươi đấy, người nổi tiếng xa gần
Về mưu lược chính trị? Người mà, theo lời đồn, và nếu ngươi muốn,
Chính Shah cũng sẽ mời ngồi bên ngai vàng của ông ấy,
Lời khuyên từ ngươi được coi trọng đến thế..." Nhưng đến đây
Hắn khựng lại giữa chừng: một tiếng ồn ào náo động làm sao! Không chỉ
Từ những người được nhắm đến, mà cả xa lẫn gần
Đám đông cùng hòa vào tiếng la hét: "Của tôi, của tôi, của tôi—
Hãy cắt bỏ phần thừa thãi khỏi đời tôi, đừng sợ!
Ngươi đã nhìn về phía tôi, đã chú ý đến tôi! Hãy phân bổ
Cho tôi đặc ân được ban tặng sự sống ấy—
Của tôi, của tôi!" Rồi vị ấy bảo: "Hãy bình tĩnh lại!
Ta chỉ kết hợp những phần cần thiết mà thôi, không gây tranh chấp
Với quy luật của Tự nhiên cũng như không tìm cách kéo dài
Ngày tháng của vị Giáo sĩ một cách quá mức. Chính là con dao
Mà ta chặn lại,—kẻ muốn ăn đứt sợi chỉ của nó quá sớm. Khoảng
Vừa đủ để giúp sự sống kéo dài đến đúng thời hạn,
Đúng tám mươi tuổi đã định,—đó là điều ta khao khát, và khinh bỉ
Một sự tồn tại bị kéo dài quá mức. Hãy để con sâu
Biến thành bướm vào đúng mùa thích hợp!
Và ở đây một câu chuyện bỗng hiện lên trong đầu ta, để xác nhận
Phán quyết này. Trong số các bậc hiền triết của chúng ta, không ai có thứ hạng cao
Như Perida, người đã duy trì ngôi trường nổi tiếng ấy:
Không ai sánh kịp ông về sự kiên nhẫn: Không ai cả! Vì cớ gì?
Khi giảng bài, đó là quy tắc thường trực của ông,
Bất cứ điều gì ông giảng giải, đều lặp đi lặp lại
—Phải, và cứ tiếp tục lặp lại, kẻo có kẻ ngốc nào đó
Lại không thể hiểu ông một cách thấu đáo—(một kỳ tích
Vô song, hỡi người Uz!)*—các ngươi có chú ý không?
Năm trăm lần! Cứ thế ông có thể khắc sâu lối vào
Cho tri thức dẫu cho hộp sọ có tối tăm
Và đặc quánh đến mức nào. Thế nhưng đã xảy ra, vào dịp kết thúc
Của một bài giảng đặc biệt nọ, chẳng có lấy một tia sáng
Nào được phát hiện thấy đã chiếu rọi các hàng
Học trò xung quanh người thầy của họ. 'Sao, vẫn
Không thể thấm vào đầu các ngươi ư? Vậy thì—ta bắt đầu đây!'
Và lần thứ hai ông lại cho dòng suối
Tri thức tuôn chảy, và năm trăm lần
Nữa lại lặp lại vấn đề—và thu về con số không tròn trĩnh.
Một tiếng nói từ thiên đàng cất lên: 'Sự kiên nhẫn của ngươi vươn lên
Đến tận chốn cao xanh này. Hãy chọn đi! Ngươi muốn, thà rằng, nhanh chóng
Thăng thiên đến cõi phúc lạc—hay là, vì sự nhiệt thành của ngươi tôn lên
'Sự nhọc nhằn ấy, tấm lưng ngươi vẫn sẽ chịu đau mỏi,
Còng xuống trước lớp học,—giọng ngươi dẫu khản đặc vẫn cứ rền rĩ,
Ngươi sẽ tiếp tục ngồi bám lấy chiếc bàn giấy thêm năm trăm năm nữa chứ?'
'Lên thiên đàng cùng với tôi!' câu nói ấy vừa chực ra đến miệng người hiền,
Thì toàn thể học trò của ông—họ tàn nhẫn làm sao trong lòng tốt của mình!—
Đã chặn ngang tiếng nói đó lại, từ Đông, Tây, Nam, Bắc,
Làm rung chuyển bầu trời bằng tiếng hò hét 'Không—
Vẫn chưa có thiên đàng nào cho người thầy của chúng ta cả! Hãy ban cho
Năm trăm năm trên trái đất này đối với Perida!'
Và ông đã tiếp tục giảng dạy chừng ấy năm trời! Đừng để
Bậc Thầy của chúng ta vướng phải sự khốn khổ như thế! Ta chỉ nhận
Ba tháng đời sống hôn nhân. Hỡi Nhà thơ, xin hãy
Là người ban phát ngần ấy! Ta mạnh dạn đưa ra yêu cầu,
Hỡi Kiếm sĩ, với lời đề nghị thẳng thắn của anh!—và kết luận,
Hỡi Nhà chính trị, với lời đề nghị của anh! Một năm,—các ngươi sẽ không thể lay chuyển
Mục đích của ta là không chấp nhận thêm gì nữa. Thô lỗ quá nhỉ?
Thật tình đấy, cả những cậu bé cô bé cũng phải chen lấn
Và dâng lên phần đóng góp của chúng ư? Cảm ơn nhé! Tâm trạng
Thì đáng ngợi khen, nhưng dù vậy ta vẫn từ chối
Thêm một tháng, một tuần, một ngày sự sống nào nữa. Hãy bỏ chiếc áo choàng của ta ra,
Hỡi những kẻ quá gan lì! Món quà sự sống của các ngươi, các ngươi đoán
Rằng nó cũng tốt như bất kỳ món quà nào khác ư? Đồ vô lại kia, hãy xéo xuống!
Hãy giải phóng đôi chân cho ta, bằng không hãy sợ cây gậy của ta! Vĩnh biệt nhé,
Hỡi các bậc Trưởng lão và những vị cứu tinh, những người chia sẻ vinh quang
Với Jochanan kể từ nay về sau!" Ngay lập tức giấc ngủ đổ sụp
Xuống người bệnh; người đã bừng tỉnh trong sức khỏe tràn trề,
Khỏe mạnh về mọi mặt, câu thần chú mới linh nghiệm làm sao.
Ôi Mùa Xuân hiếm có! Ai là kẻ đang lén lút
Tiếp cận Jochanan?—ngồi ẩn mình
Dưới giàn nho và cây vả của mình giữa sự phong phú
Của cảnh sắc và âm thanh trong khu vườn, vì tiếng gù của chim cu
Chẳng bao giờ ngớt, đóa hồng cũng chẳng thôi hay ngừng
Tỏa hương thơm. Bằng sự kính cẩn phù hợp
Với vị Bậc Thầy đang trầm ngâm, kìa Tsaddik, đặt
Một nụ hôn lên bàn chân đang duỗi ra, cúi rạp
Trán xuống mặt đất, rồi với vẻ vô cùng cung kính, bóng gió
Rằng: "Biết đâu đã đến lúc rồi chăng? Một giai đoạn sắp kết thúc—
Đó là món quà của Người tình—khoảng thời gian một quý năm
Tràn trề sức sống của ngài: thật phải lẽ khi ngài đền bù,
Hãy hoàn trả khoản vay ấy kèm theo lãi suất: thế nên, ở đây
Tôi đến, với tư cách đại biểu cho các Môn đồ của ngài,
Đòi hỏi bài học từ ngài. Hãy làm cho rõ ràng
Lợi ích ngài thu được từ trải nghiệm! Hãy nói rõ ràng
Cách con người nên Yêu!" Tsaddik cất lời như thế; và đáp lại anh ta
Vị Giáo sĩ nói: "Yêu, các ngươi gọi đó là yêu ư?—hơn thế nữa, là Ghét!
Ngươi muốn gì chứ? Ta có cần thiết phải bàn luận
Lý do vì sao rượu vang ngọt mới, được rót vào những chiếc bình đã đóng cặn
Bởi lớp cặn của rượu vang mạnh cũ, lại mang đến cho chúng ta
Thứ rượu hỏng hóc khiến chúng ta lùi bước, với cơn khát chưa được làm dịu?
Như làn khói đất tỏa ra từ một kẽ nứt, từ đó cuồn cuộn tuôn trào
Sự rã rời và những niềm khao khát: không có giác quan nào là không nhức nhối
Bị đè nặng bởi hình thù và đường nét tưởng tượng, tiếng vọng
Của lời nói bạc và ánh nhìn của nụ cười nắng ấm:
Chẳng có sự vẫy gọi nào của một cành hoa, chẳng có sắc tím sâu thẳm
Nào của buổi trưa áp bức, chẳng có mưu mẹo nhẹ nhàng nào
Của cơn gió Tây, mà lại không tự biến đổi cho đến khi—tóm lại—
Trước mặt ta xuất hiện thứ ảo ảnh mà các ngươi gọi tên
Là tình yêu tuổi trẻ, niềm vui sẽ chẳng bao giờ chuốc lấy đau buồn,
Sinh ra để trường tồn, vĩnh cửu, không hề suy suyển
Bởi thói quen gây nhàm chán, bởi thời gian kẻ trộm.
Giá như sự hiểu biết cứng nhắc và lạnh lùng của Tuổi già chịu tha thứ
Cái sự vô minh của Tuổi trẻ! Nhưng giờ đây giấc mơ ấy,
Tươi mới như từ Địa đàng, khi sà xuống đã hành xử
Giống như chú chim bồ câu, nhận ra chiếc hốc an toàn tưởng chừng là tổ của mình
Lại chứa bên trong một con rắn
Đang cuộn mình để ôm lấy nó. Kìa, Eve hiện ra tối thượng
Trong tuổi trẻ và nhan sắc! Hãy lấy nàng làm vợ của ngươi đi!
Điều mà Tuổi trẻ tưởng là pha lê, Tuổi già phát hiện ra chỉ là giọt sương
Được buổi sáng làm cho lấp lánh, nhưng rồi buổi trưa đã nhanh chóng làm khô cạn
Trong lúc Tuổi trẻ còn đang cúi đầu ngắm nhìn sắc đỏ và sắc xanh
Mà nó tưởng là vĩnh cửu,—chưa từng mơ tưởng rằng ánh mặt trời
Thứ đã nhóm lên màn trình diễn ấy cũng sẽ dập tắt nó luôn.
Vẻ đẹp của hình dáng và màu sắc—từng thứ một
Đều có khoảng thời gian suy tàn được định sẵn
Khi đã chín muồi cho mục đích của nó! 'Tuy nhiên, những thứ đã chết và qua đi đó,
'Bản chất người phụ nữ vẫn tồn tại—sức hút dịu dàng
Của uy lực không thể định nghĩa được
Đối với chất liệu nam tính mạnh mẽ của chúng ta, những kẻ thuộc đất sét của Adam.'
Phải, nếu kiến thức vật lý của ta không dạy cho biết lý do và nguồn gốc
Của sức hút ấy! Ta có giống như con bò tơ khờ khạo
Kẻ bị dụ dỗ từ bãi cỏ bước vào bên trong hàng rào,
Nơi ách và roi đang chờ đợi nó, cứ đinh ninh rằng sự ân cần thuần túy
Đã thúc đẩy việc chìa ra cái bàn tay
Khum khum đựng lúa mạch, thứ cứ tiến lại gần mãi
Mũi của nó—như bằng chứng cho thấy rằng, trong số đàn gia súc có sừng,
Người nông dân cưng chiều nó nhất? Bên cạnh đó,
Hỡi chú bò tơ, từ khi còn là bê con, mày đã hiểu rằng
Rất nhiều người nông dân trên thế giới rộng lớn này
Đều sẵn sàng với một nắm thức ăn cũng ngon lành không kém
Hoặc thậm chí ngon hơn—ngô và thì là, những món đãi ngộ chưa từng thử.
Ta có nên cưới vợ, và suốt ngày sung sướng
Vì đã vớ được con công không? Khổ thân tôi, tôi nhìn quanh,
Và kìa—'Lẽ ra với tôi anh đã chẳng chê bai giọng nói nào
'Giống như giọng của mụ làm điếc tai hệt như chim quạ:
Tôi chính là phượng hoàng!'—'Tôi là chim sơn ca, là chim bồ câu,
—Là chim cú,' kẻ mù quáng nào biết đâu khi vớ lấy
Con công làm bạn đời, trong khi thung lũng, lùm cây,
Cánh đồng bằng phẳng có biết bao bạn đời loài chim. Thôi nào!
Hỡi Tuổi trẻ, hãy thử đi bắt thêm lần nữa đi! Tuổi già đã tìm ra Tình yêu
Từ lâu lắm rồi. Chiến tranh dường như đáng để con người bận tâm hơn.
Nhưng hãy để mặc ta! Sự thất vọng có lẽ tìm thấy dầu thơm
Trong giấc ngủ." "Bước thứ nhất của chiếc thang
Dẫn đến tri thức này đã thất bại đối với tôi, nhưng cành cọ của kẻ chiến thắng
Nằm ở bậc thang tiếp theo để cám dỗ ngài vượt qua
Một hòn đá vấp ngã. Ôi sự xuất sắc của Judah, kẻ từng trải,
Hãy thu lại sự bình tĩnh, được chữa lành bởi giấc ngủ
Mở đường cho Chiến binh, để thay thế
Cho Người tình! Đến đúng mùa tôi sẽ gặt hái
Hoa trái từ hạt giống tôi gieo!" Thế là, với bộ mặt dài thườn thượt,
Tsaddik ra về; và thêm ba vầng trăng nữa lớn lên
Rồi lại khuyết đi, và mãi cho đến khi khoảng thời gian mùa hè
Cũng khuyết đi nốt, thì chuyến viếng thăm thứ hai mới làm phiền
Sự kiên nhẫn của vị Giáo sĩ. Nhưng khi ba tháng trôi qua hết,
Kìa, nằm ngửa người dưới một tảng đá, thân hình thả lỏng
Vị hiền triết nằm trầm ngâm cho đến khi buổi trưa tiêu phí
Hết sự gay gắt của nó. Tsaddik tiến đến, chẳng phải ai khác ngoài hắn,
Cất lời: "Thưa Thầy, con có thể cảnh báo ngài, mà không xúc phạm,
Rằng thời gian lại quay vòng đến đấy ư? Chúng con mong chờ được nhìn thấy
Nứt từ cành cây cũ—không phải cành non—
Mà là quả của cây sung dâu: xin hãy phân phát cho con,
Để chia sẻ giữa các đồng bối, một quả sung căng mọng
Vừa mọng nước vừa lắm hạt! Chính vị chiến binh nợm đó,
Kẻ với một phần nhỏ của kho tàng đã làm cho đầy đặn
Bản chất đói khát của ngài, khiến ngài, được an toàn khỏi sẹo vằn,
Được chia sẻ những chiến lợi phẩm của hắn nhờ sự quen biết lâu năm
Với những vết sưng tấy, vết bầm và mọi cú va đập vốn là
Của hồi môn của trận chiến,—hắn ra lệnh cởi trói cho môi ngài,
Hãy giải thích về cái lợi của chiến tranh! Vì ngài đã biết,
Xin hãy cho chúng con biết cùng! Những khoảnh khắc trôi qua rất nhanh,
Càng cần thiết hơn để chúng ta tận dụng chúng!"—"Ừ, chúng ta khoe khoang,
Chúng ta, những chiến binh thời trẻ, rằng bằng thanh gươm
Con người tiến nhanh nhất đến tận cùng đích—
Đi theo con đường thẳng qua những vùng đất chưa được khám phá
Đến với Chân lý và Điều thiện tuyệt đối—có thể đạt được
Vinh quang của Chúa và cả hạnh phúc của con người vốn bị phớt lờ quá lâu,
Đạt được quá muộn màng bởi những bài giảng hoàn toàn vô ích—
Quá trình thụ động. Những nút thắt càng trở nên rối rắm hơn
Bởi việc cứ hí hoáy nghịch ngợm với chúng: liệu cắt đứt sợi dây có làm nó liền lại không?
Hơn thế nữa, có sự ban phước trong lời nguyền rủa
Mà những kẻ ca tụng hòa bình gọi là chiến tranh. Điều gì tiến hóa chắc chắn bằng
Tất cả năng lực của tâm hồn, chứng tỏ là người nuôi dưỡng
Sự hy sinh bản thân ở con người, điều giải đáp cho
Câu đố—Con người khác với loài thú ở điểm nào?
Loài cáo tự hào về sự khôn ranh và loài sói tự hào về lòng dũng cảm:
Chẳng ở đâu ngoài nhân loại có thể tìm thấy dù chỉ chút ít
Impulse của một sự thôi thúc 'Hướng tới đồng loại của chúng ta—điều tốt đẹp
Tột bậc!—không hề suy giảm mà còn được gia tăng
'Bởi điều kiện được hiểu một cách rõ ràng
—Rằng điều tốt đẹp ấy sẽ phải đánh đổi bằng tổn thương
Tột bậc cho chính chúng ta!' Những tia lửa nhỏ bé âm ỉ
Một cách hỗn độn trong Con người, chính chiến tranh thúc đẩy bùng vụt
Thành ngọn lửa: giống như khối thiên thạch,
Mà chẳng có hạt bụi nào trong đó không chứa đựng một cách bất động
Vài hạt giống ánh sáng và nhiệt lượng, dù cho lớp vỏ bọc
Có thô kệch đến đâu, vẫn không đủ sức phóng thích
Sự ra đời rực rỡ của nó cho đến khi xảy ra
Một cú đẩy từ bên ngoài—đủ mạnh để giải phóng
Những hạt lửa đang ngủ quên ấy; xoay tảng chúng trong chớp mắt
Xuyên qua thiên đàng, và thắp sáng trái đất từ rìa này sang rìa nọ:
Bởi vì lực thông qua chuyển động làm cho—thứ vốn từng là băng—
Vỡ vụn thành sự sôi sục rồi từ đó tiêu tan,
Bởi vì một vị Thần đèn nào đó đã nghĩ ra một mưu mẹo
Để chứng minh vẻ đẹp tuyệt vời của lửa! हां,
Chúng ta huyên thuyên như thế—khi còn trẻ: nhưng lúc già—chà, trước hết,
Cái gọi là Chân lý và Điều thiện đó ở đâu—(những kẻ khôn ngoan đặt câu hỏi)—
Mang tính tuyệt đối đến mức nó bảo đảm cho sự bùng nổ
Của máu, nước mắt, mọi hậu quả thảm khốc của chiến tranh,
Thứ xuất phát từ sự bùng cháy đẹp đẽ ấy? Tai họa nào nguyền rủa
Con người được ban ơn của các ngươi nhiều hơn—hành vi phạm tội,
Hay thứ đã trấn áp kẻ phạm tội? Giả sử nó đã làm thế—
Hãy chỉ cho chúng ta thấy cái ác được chữa khỏi bằng bạo lực
Mà sự phục tùng không chữa khỏi được! Hãy nhấc chiếc nắp
Khỏi cái lò đang nấu chín, chúng ta sẽ tìm thấy
Sự dỗ dành chậm chạp và chắc chắn để lôi kéo đức hạnh ra khỏi nơi ẩn nấp,
Được giấu trong chính khối thiên thạch ấy, đã tách rời
Những hạt nhỏ đó ra và, mang lại kết quả là
Vàng, chứ không chỉ là ngọn lửa, để lại phía sau
Sản phẩm anh hùng biết bao. Ngay cả sự sùng bái đơn giản
Của con cháu Edom cũng khôn ngoan bảo họ hãy quay
Má bên kia về phía kẻ đánh với câu 'Sic Jesus vult.'*
Giả sử có một tên bạo chúa mà cái chết của hắn mang lại cho chúng ta
Sự tự do, và biện minh cho việc gây chiến tranh:
Tốt thôi!—giá như chúng ta có thể nhận thức được
Chính xác cách để tiếp cận, bắt giữ và giam cầm
Chỉ một mình hắn chứ không phải kẻ vô tội nào khác!
Trong khi đó dân chúng là những kẻ mà chiến tranh trút giận dữ lên
'—Họ đã chia sẻ hành vi sai trái của hắn như thế nào? Khắp muôn nơi
Những nạn nhân của cuộc chiến rải đầy trên đồng bằng,
Mười ngàn người chết, mà chẳng có lấy một người không phải đã chết
Trong niềm tin rằng bầy tôi nợ vị chúa tể của mình
Cả sinh mạng: thế nên mỗi người đã trả cống nạp—hỡi tâm hồn trung thực—
Cho chính cái Chân lý và Điều thiện mà bản thân chúng ta tha thiết
Muốn gọi độc quyền là mục đích của mình. Từ thân cây
(Vì các ngươi chấp nhận ở ta một cây sung dâu)
Hãy ngắt, ăn, tiêu hóa một ngụ ngôn—phải, đó là quả sung duy nhất
Ta ban cho các ngươi! 'Ngươi đang làm cho giàn nho của ta còi cọc đi phải không?'
(Một người làm vườn nọ đã nói với cái cây mọc đối diện khu vườn của ông ta như thế.)
'Hãy nhận lấy hình phạt đáng đời,
'Sự loại bỏ ngay lập tức bằng sức mạnh của chiếc rìu mà ta giáng thẳng vào rễ ngươi!'
Ông ta đã chặt đẽo suốt một thời gian dài, nhưng cái rễ cây vẫn
Thách thức ông ta chừng ấy, bởi vì những chùm rễ dai dẳng của nó đâm sâu
Xuống tận lòng đất cũng sâu như những cành cây vươn lên tột đỉnh:
Tất cả những gì ông ta làm được là—làm rơi rụng xuống tận gốc cây
Lá cây và quả ngọt, những thứ chúng ta cần nhất
Để che bóng râm và giải khát: công việc đó sau khi đã được
Hoàn thành triệt để, nhìn kìa, cán rìu làm mỏi mệt
Bàn tay ông ta, và ông ta đành bỏ dở, rời đi mà không giải thoát cho
Giàn nho mà ông ta đã chém đẽo. Sương giá kéo đến,
Công việc của một đêm tự nhiên, và chẳng cần mấy đến
Việc chặt với đẽo: kìa, cái cây đã trở thành một bóng ma!
Nó lụi tàn vì đói khát, cái chết đen bao trùm từ cành cao nhất
Cho đến tận sợi rễ vươn xa nhất! Ta có nên khoe khoang
Rằng công việc thô lỗ của ta—chiến tranh—đã giúp ích nhiều hơn không? Còn việc yêu đương, giờ đây—
Dường như khôn ngoan hơn hẳn qua sự so sánh, bởi vì kẻ khờ khát vì yêu đã có thể tuyên bố
Rằng anh ta có thể thực hiện được mục đích của mình, chỉ cần chứng tỏ
Sự sẵn lòng yêu thương của anh ta,—một khi đã nhận thức được những gì người mình yêu thiếu thốn,
Người mình yêu,—sẵn sàng lao vào làm việc vì điều đó, mà không hề chùn bước
Trước việc tự hy sinh bản thân: anh ta không hề chặt đẽo
Hay chém bổ, mà khi người phụ nữ của cánh đồng anh ta
Cần được bảo vệ bởi vì ánh mặt trời tấn công,
Anh ta, do không tìm được tấm khiên nào thích hợp hơn,
Sẽ dùng thân mình che chở, và cứ thế cháy bùng lên,
Hạnh phúc trong ngọn lửa. A, giá như ta được cầm
Vũ khí trí tuệ—những khúc ca của thi sĩ,—
Ta thà hát một bài ca biết bao
Mà... nhưng sự buồn bã dìm ta xuống: các ngươi đi đi!
Ta vùi mình vào giấc ngủ để xua đi sự thất vọng." "Hãy bước đi nào,
Đừng bao giờ nản lòng! Vẫn còn một nửa số lượng
Món quà của chúng ta để sửa chữa sai lầm
Do nửa phần trước gây ra—hãy giải thích
Lý do đi, hỡi ai có thể! Tâm trạng của Nhà thơ đến tiếp theo.
Chẳng phải anh ta từng ao ước dòng máu thi ca
Sẽ đập rộn trong lồng ngực mình sao? Hỡi Jochanan, ngươi chẳng màng mấy
Đến việc một dòng suối hào phóng chẳng mấy chốc sẽ làm nổi
Tâm hồn đang tắc nghẽn của ngươi bay lên nhẹ nhõm và không còn bối rối
Vượt lên trên những ngờ vực khô khan! Thi ca là món quà
Sẽ đền bù cho sai lầm bất đắc dĩ của ta
Rằng ngươi có thể giống như Joshua ra lệnh cho mặt trời và mặt trăng—
Chiến binh và Người tình,—với hầu hết mọi người chúng cấu thành
Tất cả những gì họ nhìn thấy trên thiên đàng, đứng bất động như trời trồng
Và cho mượn sự trợ giúp. Ngươi sẽ tỉnh dậy như một Thi sĩ!"
Mùa thu mang theo Tsaddik. "Ừ, dòng suối đang chảy xiết kìa
Cuốn theo những chiếc lá: bên cạnh đó là bầu trời đang cau có:
Cơn gió làm cho những hàng cây ô-liu ở ngọn đồi đằng kia
Trở nên nhợt nhạt và rùng mình—những triệu chứng lan rộng khắp nơi
Về sự đến gần của mùa mượn mót; và ta dám mạo muội hy vọng
Rằng chúng ta sẽ thu hoạch được một kho tàng phong phú, hỡi con người từng trải
Và chín chắn trong các thí nghiệm! Ba tháng nữa
Đã đóng góp cho sự tăng trưởng của Thi ca: chồi ghép đó
Vào gốc cây cằn cỗi của ngươi đã tìm thấy ở cốt lõi
Độ ẩm, ta đảm bảo thế, thứ mà từ trước đến nay chưa từng được nếm trải
Bởi các cành cây, dù cho có hoa lá sum suê đến đâu, nhưng lại thiếu đi nhựa sống
Của trải nghiệm văn xuôi, thứ cung cấp thức uống
Mà nếu thiếu nó, các chồi thi ca sẽ héo tàn: thật vô ích khi chúng ta khơi dòng
Từ một thân cây non tơ còn xanh và chưa chín muồi;
Trải nghiệm phải tiết ra chất liệu, thứ mà vận may của chúng ta
Sẽ dùng để làm dịu cơn khát của Con người, một cách vui mừng và chắc chắn
Rằng trí tưởng tượng trào dâng thông qua thực tế mang tính hiệu chỉnh;
Nếu thiếu đi bài kiểm tra chân lý này, dẫu cho hoa cỏ có quyến rũ
Ánh mắt của người thiện lương với những lời hứa hẹn, thì chẳng mấy chốc giao kèo ấy
Bị phá vỡ, và những gì anh ta tìm thấy chỉ là hoa—toàn những từ ngữ vô nghĩa—
Khi thứ anh ta mong đợi là sự vật—tức là hoa trái. Nào, một khi đã đập vỡ
Hạt dẻ rồi, răng ta mới vui mừng biết bao khi nghiền nát phần nhân bên trong!
Kể từ nay Thi ca có thể tự hào vì có thực chất! Thế nên, xin chào mừng,
Hỡi nhà văn xuôi kiêm thi sĩ, hoàn hảo trong cả hai thể loại!
Ngươi—kẻ từ đôi mắt đã rơi xuống lớp vảy đầy đố kỵ
Thứ che khuất chân lý của vạn vật và thay thế nó bằng
Sự trưng bày mang tính đánh lừa, thứ thị lực không được trợ giúp chẳng thể nào
Xuyên thấu qua được,—đã giao phó cho sự bảo vệ
Mềm mại nhưng chắc chắn của cây đàn luýt một bí mật
Nào đó chưa được tiết lộ sẽ nâng nhân loại vượt lên trên loài thú
Như chỉ có tri thức mới làm được chăng?" "Một mạch nước không được niêm phong"
(Jochanan thở dài) "lẽ ra nên nhảy vọt lên hướng về thiên đàng
Để chết trong những giọt sương mai—chứ không phải tìm lấy cái chết, bị đông đặc
Bởi sự tiếp xúc với những tầng sâu thẳm nhất của hang động,
Nền móng bí mật nhất của trái đất nơi, được quấn quanh
Trong bóng tối và sự sợ hãi, bí ẩn thuở hồng hoang đang ngủ say—
Mạch nước biến thành đá nơi những tưởng tượng của ta đắm mình
Và ngay lập tức hóa thành băng. Những giấc mơ về điều tốt đẹp và công bằng của ta
Khi bay vút lên cao đã tan rã, không hề bị tổn thương
Bởi bất kỳ ảnh hưởng nào của bầu không khí hiền hòa,
Vừa cất cánh vừa cất tiếng hát, 'Tương lai—đó là
Điểm đến của chúng ta, sương mù biến thành cầu vồng ở nơi đó,
'Rồi chìm xuống thành sương mù, lẫn lộn trong những vùng đất bằng phẳng
Của Hiện tại! Ban ngày là thời gian ca hát của chim sơn ca,
Ban đêm âm nhạc của nó chỉ có cú và dơi tự hào.
'Và Quá khứ là gì nếu không phải là đêm—mạch băng
Sâu thẳm và tối tăm, đặc quánh tử thi với những xác chết
Tưởng tượng chìm đắm, những thứ vừa mới chạm đến đích
'Mà chúng nhắm tới—thực tế—thì ngay lập tức chúng nhận ra
Đôi cánh mỏng manh của mình đóng băng, từ nay không thể vươn tới
Và bay lượn trong cõi u minh, vui vò—khoác áo choàng và đội vương miện
'Như những chân lý được xác nhận bởi giả dối toàn bộ và từng cái một—
Chúa tể tối cao và tuyệt đối! Hãy bay lên cùng chúng, hướng về bầu trời, Hỡi Tuổi trẻ, trước khi Tuổi già buộc tội
'Mỗi lời hứa mọn của ngươi về việc khôi phục
Adam về lại Eden!' Cứ hát đi, hãy luôn hát mãi,
Hót cho đến khi ngươi vỡ ngực!—số phận của con ve sầu ngu ngốc,
Kẻ cho rằng sau Mùa hè tiếp theo sẽ là Mùa xuân,
Được sưởi ấm bởi mặt trời hơn cả bản thân Mùa hè, ngát hương thơm hơn. Chiến tranh vẫn tốt hơn!
Ở đó, không có cú ném tưởng tượng nào
Quăng ngươi vượt qua điểm từng vươn tới ngày xưa
Bởi những Samsons, Abners, Joabs, Judases,
Những con người dũng mãnh, trước thời đại nhỏ bé của chúng ta,
Đã làm nên những điều kỳ diệu mà chẳng ai dám tuyên bố
Là chuyện bị thêu dệt chứ không phải sự thật, để mà tự tin
Rằng chỉ bằng những chuyến bay tưởng tượng có thể mô phỏng lại dù chỉ là một phần nhỏ.
Giá như ta là một Nhà chính trị bây giờ! Chà, điều đó thật chính xác
Để đặt linh hồn ta lên đỉnh cao, vượt lên trên nhân loại,
Trên đỉnh của vũ trụ: chẳng có lòng tham tầm thường nào
Cần thỏa mãn—danh tiếng, sự tham lam, ở khoảng cách này
Nhìn xuống từ trên cao đến thế—hoặc đúng hơn là bị phớt lờ
Quá lớn lao—đến mức đôi mắt ta sẽ lang thang
Khắp thế giới và lục lọi trái đất, nơi có vô vàn ngóc ngách,
Tuy nhiên chẳng tìm thấy một đơn vị nào của đàn cừu nhân loài
Đi lạc mà lại không quay về ngay lập tức bị tóm gọn và móc câu
Bởi người mục tử mạnh mẽ, kẻ từ kho tàng trợ giúp của mình
Tiến hành chữa trị cho từng bộ lông cừu đang ốm đau,
Ở đây kích thích cho mọc dài, cắt ngắn và xén bớt
Ở chỗ đó, chỗ hói hoặc phần thịt thừa,—phần này bằng mỡ,
Phần kia bằng cách nhổ tận gốc mảng lông cứng
Sinh ra từ vết cắn của ve. Sự bình yên tuyệt vời làm sao
Lại len lỏi qua tâm trí của Nhà chính trị,—trong khi, về trí tuệ, sánh ngang
Với Ahithophel sắc sảo, về sự khôn ngoan... chà,
Tên hắn vượt khỏi trí nhớ ta—một kẻ nào đó, đang làm nhiệm vụ
Canh gác, người đồng cấp với Ahithophel
Trong việc dẫn dắt Dân Lựa Chọn!"—ngay tại từ đó
Đôi mắt nhắm lại và vị Giáo sĩ chìm vào giấc ngủ say.
"Thời tiết lạnh quá!" Tsaddik rùng mình. "Tuy nhiên kho tàng
Của con kiến khôn ngoan vẫn trưng bày ngũ cốc được thu trữ,
Luôn phong phú nhất khi các cánh đồng cung cấp
Ít bãi cỏ nhất, và làm mất mặt đồng bằng như nhau
Cây cao và cây bụi thấp. Mọi chuyện với chúng ta cũng vậy
Những kẻ phàm trần: tuổi già tích trữ sự giàu có mà các ngươi tìm kiếm trong vô vọng
Trong khi tuổi trẻ bận rộn chỉ nhặt nhạnh những gì chúng ta thảo luận
Một cách thong thả trong những ngày cuối cùng: và những ngày cuối cùng
Quả thực chính là những ngày này đối với Jochanan, người mà qua đó
Ta đưa ra lời kêu gọi thêm một lần nữa! Trải nghiệm đã tích lũy của ngươi,
Bây giờ hoặc không bao giờ, hãy để thoát ra
Một phần nào đó! Bởi vì ta nhận thấy với sự kinh hoàng
Rằng ngày tàn đang đến gần, trong lúc chúng chế giễu và đùa cợt,
Những đứa con trai của Shimei: 'Hãy chứng minh lời khoác lác của các ngươi đi!
Các ngươi đã thu được gì từ Tử thần qua vụ cướp bóc mười hai tháng?'
Hỡi Nhà chính trị, anh có phương thuốc gì cho—ít nhất và nhiều nhất—
Những bất bình của quần chúng? Xin hãy nói xem, loại thuốc kỳ diệu nào
Sẽ khiến người Giàu và người Nghèo, sau khi được cho uống một cách chuyên nghiệp,
Quên đi sự bất bình đẳng, bảo mỗi người hãy vui vẻ bước đi,
Người kia mang theo món đồ chơi của mình,—còn người này mang gánh nặng? Hãy đề xuất một chất hòa tan có thể làm tan biến
Lớp sơn mài của con người, chứng minh bằng phân tích nhanh chóng
Đâu là kim loại, đâu là đồ giả mạo,
Để từ đó đồng thau sẽ không còn tìm thấy, vàng sẽ không còn bỏ lỡ
Việc đúc tiền và lưu hành? Nhanh lên, hãy lấy lại
Những khoảnh khắc quý giá ấy, hỡi Bậc Thầy!" Đáp lại điều đó
Là một tiếng gầm gừ "Lại cười thầm trong tay áo nữa hả,
Hỡi Tsaddik xấc láo? Tuổi trẻ quả thực nhìn thấy rõ ràng một manh mối
Để dẫn dắt con người nơi khu rừng cuộc đời chằng chịt:
Làm sao hắn có thể thất bại trong việc băng qua lớp bụi rậm dày đặc nhất
Khi mọi thân cây sồi đều lọt vào mắt xanh? Đầy hân hoan
Hắn đi từ hố sâu đến bụi rậm, lao mình vào—
Bị bóp nghẹt trong gai góc—rằng điều nhỏ bé chính là điều vĩ đại!
Mọi người đều là con người: ta ước gì mọi tâm trí đều là tâm trí!
Trong khi thực tế chính khối lượng vô tri của số đông
Mới là thứ cần được giúp đỡ nhất: những người lao động và nông dân
Là những kẻ chúng ta lập pháp cho họ—chứ không phải tầng lớp có học thức
Những kẻ tự lập pháp cho chính mình hay chẳng cần đến roi vọt
Và dây cương, sự trợ giúp thích hợp cho la và lừa,
Giá như lũ thú biết điều đó! Chính trị đoàn của chúng ta thật vô ích
Khi cố gắng làm hài lòng đám đông thô lỗ:
Con bò vẫn cứ kêu ''Chính tôi mới là kẻ anh nên trang bị
'Bằng dây cương của ngựa!' hoặc, với tâm trạng khiêm tốn hơn,
'Mộth máng đầy ngô cho tôi! Và, còn về công việc—
'Sự nhai lại đầy đủ đối với thức ăn của tôi!'"
"Tốt hơn là cứ làm Nhà thơ! Kẻ đó có phải bận tâm
Nếu ánh sáng, được thắp lên trong lĩnh vực của mình,
Không thể truyền dịch cho xứ Mizraim lạnh lẽo và tăm tối
Xung quanh vùng Goshen? Dẫu cho ánh sáng có biến mất,
Bị nhốt bên trong,—sự vô minh tạm thời
Đã bị vượt qua, kìa ánh sáng bừng lên trong sáng
Cho mọi kẻ há hốc mồm kinh ngạc thấy khoảng không
Của thiên đàng được làm cho rực rỡ bởi tri thức! Đó là cách,
Cách duy nhất—ta nhìn thấy trong chớp mắt—
Để lập pháp cho trái đất! Với tư cách là nhà thơ... Khoan đã!
Điều gì là... Ta ước gì... Phải chăng là... Ta đã từng là...
Ôi sự thay đổi đột ngột, như thể đất khô cằn của ta
Bỗng bung nở thành hoa!" ... "Quả thực là một sự thay đổi, ta tin chắc,
Và là sự thay đổi cuối cùng!" Tsaddik thở dài khi anh hôn lên
Đôi mắt đang nhắm lại. "Đúng như những vị Hoàng tử
Của Ban đêm đã báo cho ta biết! Khoản thu nhận sự sống của chúng ta
Đã cạn kiệt, vì Aisch chỉ có bốn góc,
Và từng góc một lần lượt bị buộc phải dừng lại
Trong chuyển động vòng quanh Cực địa (Hỡi kiến thức Mishna—
Nó chẳng giúp ích được gì ở đây!) bởi cái kéo mạnh mẽ
Của những người bạn, những người đã kéo dài như thế đến tròn tám mươi tuổi
Những năm tháng của vị Giáo sĩ. Ta thấy từng bờ vai nhún lên!
Chúng ta đã thu được gì? Cỗ quan tài có thể lăn đi!
Ngày mai, khi ngôi mộ của Bậc Thầy được đào lên,
Ta có thể ném vào bên trong thi thể ngài cả cuộn bản thảo
Mà ta từng hy vọng sẽ làm cho rạng danh, văn bản và lời chú giải,
Khoa học về Đời sống Con người của ta: toàn bộ chỉ là một tờ giấy trắng!
Tình yêu, chiến tranh, thi ca, chính trị—chẳng có lợi lộc gì, toàn là mất mát,
Món quà từ các vì sao! Chúng ta khi quay trở lại
Vào ngày mai chỉ tìm thấy—không phải vàng mà là xỉ quặng,
Xác thịt chứ không phải linh hồn. Nào các bạn, ít nhất chúng ta học được
Điều này qua thí nghiệm của mình—
Rằng—rằng... chà, hãy tìm xem nó là gì, tùy ai quan tâm!"
Nhưng ngày hôm sau khắp thành phố lan truyền những lời đồn
Về một cuộc bách hại mới; thế là, họ trốn chạy
Toàn thể người Israel, mỗi người một ngả,—lần này—khỏi lều của mình,
Tsaddik nằm trong số những kẻ đi đầu. Khi sự kinh hoàng
Đã lắng xuống, người Israel mạo hiểm quay trở lại
Khoảng ba tháng sau, họ vội vã đến hang động
Nơi vị Hiền triết đang nằm,—một đoàn người đầy kính trọng!
Tsaddik bước vào trước. "Cái gì thế này ta đang nhìn thấy?
Vị Giáo sĩ vẫn còn sống ư? Chẳng còn ngôi sao nào sót lại
Của chòm Aisch để dừng lại trong quỹ đạo của chúng. Quả thật,
Ta chợt nhớ ra, mấy đứa trẻ nghịch ngợm hẳn đã nài nỉ
Những món quà của chúng lên ta: có thể nào—có kẻ nào đó đã ném
Sự sống vào ngài ấy và nó dính chặt lại ư? Cần phải dùng roi da
Để dạy cho đứa trẻ ranh đó biết phép lịch sự! Xin hãy ban cho
Sự tha thứ nếu chúng ta bỏ qua khúc ca đưa tang của ngài
Chỉ để giải thích rằng không có người bạn nào đóng vai trò ban phát,
Lần này, sự sống cho ngài! Một thằng ranh con nào đó,
Ta suy ra vậy, đã cả gan tống khứ sự tồn tại ngắn ngủi
Khốn nạn và xanh non của nó—những quả nho dại
Xanh rờn cỏ và chua lè như lá me chua—vào thứ rượu hảo hạng đó,
Vừa mạnh mẽ vừa êm dịu, thứ mà, theo sức tưởng tượng định hình,
Có thể miêu tả một cách thích hợp cho đời sống này của ngài
Được nuôi dưỡng trên cặn bã béo ngậy thấp kém cuối cùng—tinh chất cô đặc,
Chứ không phải vị sữa dịu ngọt của cây nho!
Đáng lẽ ngài phải vô cùng tức giận với Tsaddik
Nếu anh ta có ý thức về tai họa đã gây ra
Khi, thay vì tinh chất, anh ta lại phân phát nước nho xanh chua!"
Và từ từ bừng tỉnh,—giống như đóa hoa ở Shushan được thỉnh cầu
Bởi sự động chạm quá tò mò để buông lơi
Màn che bí mật nơi nàng tưởng rằng
Con ong bị bắt của mình, giữa kho tàng đồ ngọt để lựa chọn,
Sẽ thảnh thơi nằm dài được bao bọc trong vàng không bị quấy rầy,
Hút mật mãi, chẳng bao giờ thấy chán—gương mặt của ai, ôi của ai
Dường như ngước lên đó, hoàn toàn thanh thản
Khỏi mọi sự xao lãng và bối rối cũ,
Hạnh phúc một cách ngớ ngẩn? "Cách mà các ngươi đã xoa dịu
Cuộc xung đột trong ta, gây dựng nên toàn bộ sự mãn nguyện này,
Sự quy thuận hoàn toàn này đối với cuộc đời quá khứ, hiện tại và tương lai của ta,—bởi ai mà món quà
Đem lại sức mạnh làm nên phép lạ này vào phút chót—
Vượt quá phỏng đoán của ta. Dẫu cho—sự ngu dốt được củng cố
Bởi tri thức nghe có vẻ giống như một nghịch lý, ta đang quăng mình
Một cách vô ích để kể cho các ngươi nghe—được gọi tên thích hợp hơn—
Về sự tĩnh lặng được tạo ra bởi việc chạm trán những yếu tố đối lập,
Mỗi bên vô hiệu hóa bên kia! Kể từ nay bị bứt ra
Khỏi trái tim ta là mọi con rắn cắn
Con chim bồ câu lẽ ra sẽ ấp ủ ở đó: sự nghi ngờ, thứ tiêu diệt
Bằng tiếng rít 'Lỡ như nỗi buồn chấm dứt niềm vui?'
Nỗi sợ hãi châm chích sự thư thái bằng 'Hãy làm công việc Bậc Thầy muốn!'
Trải nghiệm thứ cuộn tròn và bóp nghẹt nhanh chóng
Mỗi niềm hy vọng bằng 'Hãy hỏi Quá khứ xem sự hy vọng có tài năng
'Làm nên sự hoàn thành, hay chỉ chứng minh là một trò lừa bịp
Dụ dỗ ngươi nỗ lực! Hãy phấn đấu, hỡi kẻ ngốc, đừng bao giờ
Dừng lại, hãy sống như thế, hãy chết như thế—đó là quy luật! Tại sao lại đá
'Chống lại mũi nhọn?' Đã bị bứt ra sạch sẽ! Giấc ngủ ơi, hãy thả
Những lớp màng của ngươi xuống một lần nữa và che đi niềm phúc lạc bên trong!
Trải nghiệm bóp nghẹt hy vọng ư? Hy vọng vẫy vùng trên đỉnh
Đôi cánh đắc thắng của cô ấy! Dù chuyện gì xảy ra đi nữa, ta vẫn chiến thắng,
Bất kể ai thua cuộc! Mọi giấc mơ đều được đảm bảo
Về sự ứng nghiệm chắc chắn nhất. Có tội lỗi nào đâu
Ngoại trừ việc hoài nghi rằng ánh sáng, thứ đã dụ dỗ
Kẻ bất cẩn vào bóng tối, không hề mang ý xấu
Giá như ta cứ mạnh dạn bước tới, thay vì dừng lại bị giam hủm
Bởi sương mù mà lẽ ra ta phải xuyên qua, tiếp tục bước đi
Trên con đường của mình từ nay về sau trong hân hoan? Không phải sự bồng bột
Đầy đam mê của tuổi trẻ mà nó tưởng là rất mạnh mẽ,
Thứ mà ngay từ cái chạm đầu tiên, sự thật, giống như quả bóng xà phòng, sẽ phá hủy,
Không phải sự xác tín chậm chạp của người đàn ông 'Sự vô nghĩa
Của những điều vô nghĩa—nỗi buồn và niềm vui của ta đều như nhau!'
Băng!—đã tan chảy (hãy nhìn lên) bởi từng chú chim, từng con côn trùng ở đó—
(Hãy nhìn xung quanh) bởi tất cả những loài thực vật bung nở thành hoa,
(Hãy nhìn xuống) bởi ký ức của mọi người bạn đã khuất
Kẻ đang mỉm cười 'Ta có phải là lớp bụi trong ngôi mộ của mình không?'
Không phải cái này, mà là cả hai điều đó—sự kết hợp quý hiếm—
Hòa quyện thành một sản phẩm, không đến từ tử cung của Tự nhiên,
Mà là chất liệu mà Ngài—Đấng Tác Thành—ai dám
Miêu tả hành động của Ngài?—đã đánh thức sự sống
Và đầy phép nhiệm màu. Ta không biết cũng chẳng quan tâm
Làm thế nào từ cái mớ hỗn độn này—những hy vọng lặn sâu,
Và những nỗi sợ bay vút—đức tin, bị tàn phá hoàn toàn
Bởi sự nghi ngờ, và sự nghi ngờ, đức tin giẫm đạp thành bụi?—lại hồi sinh
Theo một cách đáng ngạc nhiên nào đó,—như các ngươi thấy đấy, chúng đang làm thế!—
Không chỉ không còn là kẻ thù mà còn là những người bạn thân thiết.
Điều đó có nghĩa là gì nếu không phải—ôi sự khám phá
Kỳ lạ và mới mẻ!—cuộc đời này hóa ra là một cỗ máy ép nho—hòa trộn
Cái ác và cái thiện, cả hai loại quả của Địa đàng,
Thành một thứ thức uống mới mẻ mà—ai có ý định
Uống cạn, phải chịu đựng một bộ óc thích hợp
Cho những trạng thái ngất ngây, chứ không phải cái cơ quan
Hoàn toàn không thỏa đáng này đang run rẩy bên trong ta, đang chết đi
—Không, đang sống!—chuyện gì, thế nào,—quá sớm, hoặc là quá muộn—
Ta đã từng—ta đang..." ("Hắn đang lải nhải!" Tsaddik trầm ngâm)
“Hỡi Đấng Toàn Năng, Đấng có thể khôi phục lại
Những chân lý về sự trong sáng ban sơ của chúng, đã bị làm cho rối tung
Bởi nhận thức của con người, thứ vốn là của con người và được tạo ra
Để phục vụ cho nhu cầu của anh ta,—làm thế nào, một khi đã được giải thoát
Khỏi lý trí vốn nhìn thấy ánh sáng nửa chiếu nửa râm,
Bởi vì thể xác, phương tiện điều chỉnh
Sự thuần khiết phù hợp với thị giác của anh ta, vừa là sự hỗ trợ
Vừa là sự cản trở,—làm thế nào đối với đôi mắt bị bám đầy bụi đất của trái đất,
Khi được thanh tẩy và hoàn hảo để tiếp nhận tia sáng chân lý
Đang trút xuống giác quan mới mà nó đặt trọn niềm tin
Với tất cả sự phong phú về quyền năng của nó,—làm sao có vẻ
Những sự rắc rối bây giờ, của bóng tối và ánh sáng,
Những bản chất đối kháng—Thiện và Ác, mà chúng ta cho là
Không thể hòa giải? Ôi đôi mắt của ta,
Được giải thoát khỏi sự bất toàn giờ đây, các ngươi có đủ khả năng
Để nhìn thấy toàn bộ cảnh tượng, và không thể tách rời
Kể từ nay những gì, thuở trước bị chia rẽ, từng khiến các ngươi chùng bước—
Khoảng cách quá lớn giữa điều giả dối và sự thật,
Giữa giấc mơ và thực tại! Chào mừng tất cả,
Ngày giải thoát của linh hồn ta—ngày mới mẻ,
Ngày không bao giờ kết thúc! Dù cho mọi hình hài
Nơi ta trút sự khao khát theo đuổi của mình
Ngay cả để đạt được thành công đối với từng thứ hình bóng trốn chạy
Khỏi cái tôi bị giới hạn của bản thân để đến với một ảo ảnh bên ngoài hoàn toàn tốt đẹp
Hoàn toàn khôn ngoan nào đó, hóa ra lại là một vụ cưỡng đoạt
Giống như gã khổng lồ cổ đại kia, bịa đặt bởi những kẻ ngốc—trên không khí,
Chứ không phải da thịt rắn chắc ư? Còn thế nào được nữa? Yêu thương—
Bài học đó là để học không phải ở đây—mà là ở đằng kia—
Trên trái đất này, không phải ở đây! Chính ở nơi đó chúng ta học—ở nơi đó chúng ta chứng minh
Vai diễn của mình trên những vật liệu mà chúng ta buộc phải làm hỏng,
Khi cố gắng đạt được sự uyên bác, ở đó cúi xuống
Trên những mảnh vỡ đất sét bị hỏng, biết bao năm trời lao nhọc
Chứng thực rằng người thợ gốm đã thử sức mình trên đó,
Cho đến khi đột nhiên ông đứng dậy, lau sạch khỏi vết nhơ
Bàn tay của mình, hét lên 'Thế là đủ cho sự thử nghiệm—bây giờ là
Sự thi hành! Được dạy cách nặn chiếc bình sống,
Thì những chiếc bình nứt vỡ đã chết và qua đi có xá gì?'
Giá như ta có thể truyền đạt và tâm trí ngươi có thể ôm trọn
Bí mật đó, hỡi Tsaddik!" "Chẳng có bí mật nào đối với tôi cả!"
Tsaddik cất lời, khi ánh hào quang trên khuôn mặt
Của Jochanan vụt tắt. "Tôi nhìn thấy sự thật
Về những gì mà vị ưu tú của Judah đã viết,
Halaphta dũng mãnh. Đây hẳn là trường hợp
Mà trong đó, mặc dù hơi thở cuối cùng đã qua khỏi cổ họng,
Đến mức chúng ta có thể tuyên bố rằng 'Người đàn ông đã chết,'
Thế nhưng Ruach—(chúng ta gọi như thế)
Linh hồn được ban tặng—vẫn không hề vội vã vọt ra
Khỏi Thể xác được ủy thác của nó,—khoảng ba ngày
Nó vẫn nán lại trước khi nhường chỗ cho móng vuốt
Của Tử thần giống như diều hâu vồ lấy nạn nhân của hắn. Halaphta còn nói thêm,
'Đã có những trường hợp, và có lẽ
Sẽ lại có những lần nữa, khi các thánh nhân, những người có đường lối trên trần gian
'Hướng đến sự hoàn hảo, suýt chút nữa là
Lên thiên đàng trong khi vẫn ở trên mặt đất: và, giống như một khoảng thời gian
'Nhỏ tuyệt đẹp cho thấy nơi dòng nước trong lành gặp gỡ
Những con sóng mặn chát, trong một sự pha trộn, ngọt ngào cùng vị mặn
'Mà không phải biển cũng chẳng phải sông nhưng là hương vị
Của cả hai—cứ thế trần gian và thần thánh gặp nhau
'Và mỗi bên là bên kia.' Vì thế tôi coi ngài ấy là người có ân sủng—
Chết trên trần gian, nửa ở bên trong nửa ở bên ngoài,
Hoàn toàn ở trên thiên đàng, ai mà biết được? Tâm trí tôi đã ôm trọn
Bí mật của ngài, hỡi Jochanan, sao tôi dám hoài nghi?
Hãy đi theo Ruach của ngài, hãy để trái đất, với tất cả những gì nó có thể,
Giữ lấy phần thừa thãi!" Thế là buổi lễ mai táng
Vị Giáo sĩ Jochanan đã được cử hành như thế:
Ngươi có được ngài ấy rồi đấy—vừa tội nhân vừa thánh nhân, nửa sống nửa chết, vừa thiếu niên vừa tráng sĩ,
Schiphaz, bên bờ sông Bendimir, chốn Farzistan!
Chú thích.—Câu chuyện này không thể có thẩm quyền nào tốt hơn ngoài chuyên luận, tồn tại rải rác thành các mảnh vỡ, trong văn bản giáo sĩ Do Thái, משׁך של דבים בדים, từ đó tôi có thể đã mượn đỡ nhiều hơn. Do đó, thay vì tham chiếu đơn giản đến "cây gậy của Moses,"—nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu tôi đền bù bằng cách thử ba hình minh họa, khi mà khoảng ba mươi hình có thể được sáng tác về cùng một chủ đề, chứng minh một cách công bằng không kém cho câu tục ngữ súc tích םםשה עד םשה לא קם בםשה.
I
Moses Hiền Hòa cao ba mươi cubit,
Cây gậy ngài bước đi cùng—dài ba mươi cubit;
Và khi ngài nhảy, vô cùng cơ bắp và mạnh mẽ
Là Moses đến nỗi cú nhảy của ngài áp sát bầu trời
Thêm ba mươi cubit nữa: từ đó chúng ta biết được
Ngài đạt đến chiều cao trọn vẹn chín mươi cubit—tôi nói sai sao?—
Khi, trong một trận chiến bị lướt qua bởi các bài thánh ca thiêng liêng,
Với cây gậy giơ cao ngài đã thực hiện một cú nhảy để thử thách
Kích thước thực sự của gã khổng lồ Og.
Và thế mà ngài hầu như chỉ chạm tới—kỳ tích này thiếu đi sự tiếp nối
Của hậu thế để bổ sung vào danh mục các kỳ tích của trái đất
Hầu như chỉ chạm tới—để cho chính xác—
Xương mắt cá chân của gã khổng lồ, vẫn chỉ là một con ếch
Cố gắng sánh ngang với một con bò đực về vóc dáng: sự thật đấy!
II
Và chính sự thật này đã vấp phải sự hoài nghi!
Một du khách nọ đã nói thế nào? "Khi còn trẻ, tôi tình cờ
Bắt gặp một vật thể—nếu anh có thể,
Hãy đoán tên và bản chất của nó cho tôi! Tóm lại, nó là,
Trắng, cứng, tròn, rỗng, có chiều dài như thế, đặc biệt là
—Và đây là điều đặc biệt làm gia tăng
Sự ngạc nhiên của tôi—rằng nó có vẻ như, khi tôi bước tới,
Chẳng bao giờ kết thúc. Hãy gom vào bó lúa mì của anh
Những điều kỳ diệu, điều này nữa—Hỡi Hậu thế! Tôi đã đi bộ
Từ đầu này đến đầu kia,—tôi đã đi bộ suốt bốn năm tiếng đồng hồ, kẻ bước đi
Với tốc độ khá nhanh,—và phát hiện ra—tôi không làm lỡ mất
Sự kỳ vọng của anh chứ, hỡi Người lạ? Có hay Không?—
Đó chỉ là xương đùi của Og, suốt quãng đường dài tôi bước đi
Bên cạnh nó: tuy nhiên, vẫn phải bày tỏ sự kính trọng với Moses!
III
Xương đùi của Og—nếu các ngươi cho rằng kích thước của nó là kỳ lạ,
Chính bản thân tôi có thể làm chứng cho chiều dài đáng kể của cẳng chân
Ngay cả ở loài chim. Dừng chân bên bờ một dòng nước
Một lần nọ, tôi có ý định đổi
Hơi nóng ban trưa lấy sự mát mẻ. Tôi tự nhủ, 'Trên rất nhiều điền trang
Tôi đã nhìn thấy những chú cò đậu—cả hai chân vừa dài vừa gầy khảnh:
Cẳng chân của con cò đằng kia hẳn phải chạm đến đáy cái hồ nước này,
Bởi vì trên đỉnh của nó chẳng có chiếc lông vũ nào bị làm cho xù lên
Bởi mặt nước phẳng lặng. Tôi sẽ tắm ở đó!' 'Đừng làm thế!'
Một tiếng nói từ thiên đàng cảnh báo tôi. 'Một người đàn ông đã làm rơi
Chiếc rìu của mình xuống dòng suối nhỏ nông choèn đó
—Như anh vẫn nghĩ—từ bảy mươi năm trước:
Nó cứ rơi mãi rơi mãi và cho đến nay vẫn không hề dừng lại
Vẫn tiếp tục rơi, và vẫn chưa chạm tới đáy.'