Toàn Tập Thơ Và Kịch Của Robert Browning

Lượt đọc: 690 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Mộng Tưởng

❊ ❊ ❊

Ta biết sẽ có một ngày rạng rỡ

—Phải chăng ở cõi thế gian này?

Hay tít tắp muôn trùng thế giới khác,

Nơi những điều lạ lùng, mới mẻ sinh thành,

Mà Sức Mạnh mới thực sự tung hoành?

Phải chăng ngay tại đây, giữa thảm cỏ xanh,

Dưới những tán cây hiền hòa che chở,

Khi những nụ hoa rụt rè hé mở,

Và ngọn gió se sắt dịu dần đi,

Xóa tan mọi nghi ngờ về cái chết của mùa đông?

Hay tận chốn cuồng phong và gầm thét

Của ngọn lửa nguyên thủy

Đang đốm sao trên nền trời tối thẳm,

Nơi Sức Mạnh—vừa mới mẻ mà vẫn xưa cũ ấy—

Lại một lần nữa tung hoành trọn vẹn?

Ở một nơi nào đó, bên dưới, trên cao,

Một ngày kia sẽ tới—ta biết chắc điều này—

Khi Sức Mạnh, thứ vốn uổng công vẫy vùng

Nhằm đánh gục sự yếu mềm của ta,

Sẽ chiến thắng. Ta thở, ta cử động,

Cuối cùng, ta thực sự tồn tại!

Bởi vì một bức màn đã bị xé rách

Giữa ta và chân lý từng lướt qua

Lúc ẩn lúc hiện, nửa mơ nửa thực,

Từng với lấy—nhưng chẳng thể nắm chặt, chẳng thể giữ bền.

Ta, vì dòng giống của ta và chính ta,

Sẽ thấu hiểu quy luật của cuộc đời:

Trong huyền thoại loài người, ta sẽ thấy

Được viết phóng to những gì ta từng thấy

Ở quy mô nhỏ trong câu chuyện đời mình; cả hai đều tương đồng.

Giống như cuốn sổ ghi chép từ thuở trẻ đến khi già

Của riêng ta, một tâm hồn đơn độc—

Cũng vậy là cuốn sách rộng lớn của thế giới: chỉ một trang

Được giải mã cũng đủ giải thích toàn bộ

Gia sản chung của chúng ta.

Làm thế nào tri thức có thể tiến triển và tăng trưởng

Nếu không phải từ cận đến viễn?

Hãy thử nghiệm hòn đất trước khi dò đáy ngôi sao!

Hãy dẹp yên cuộc chiến nội tâm

Trước khi gây chiến với bên ngoài!

Thế nên, biên niên sử của ta bắt đầu như thế này:

Cùng với thể xác, linh hồn đã bừng tỉnh đón sự sống,

Linh hồn là người bạn song sinh bất tử

Của thể xác—kẻ đã gánh chịu ách nặng của linh hồn

Từ khi còn mang thân phận phàm trần và chẳng hề tương hợp.

Nhờ vào lớp thịt da đã trở nên dung hợp,

Tâm trí, khi bao quát muôn loài,

Lúc thì vút bay cao, lúc lại sà xuống đậu

Để lưu giữ những gì thu nhặt được

Từ khoảng không bao la—tức là,

Tự nhiên,—quang cảnh rộng lớn của trời và đất,

Thứ đã dạy ta mọi niềm hy vọng và nỗi sợ:

Đã quen thuộc với cả niềm vui lẫn nỗi buồn,

Ta có thể nói: "Chừng này là đủ rõ,

Nghi ngờ đã được xóa sạch bấy nhiêu: ta đã biết."

"Tất cả đều là hệ quả của nguyên nhân:

Đúng như ý muốn, Sức Mạnh đã định đoạt và hành động:

Và sự tán thưởng từ tâm trí ta

Hướng về—qua từng định luật—

Đấng Toàn Năng, chúa tể của muôn loài luật lệ."

Lý trí cất lời ca ngợi, nhưng trái tim lại chần chừ

Không chịu thốt lên lời thừa nhận của tình yêu.

Mất mát trọn vẹn lấn át cả những được mất nửa vời:

Thiện ý của trần gian luôn quyện lẫn với điều ác:

Cái thiện phải vật lộn nhưng cái ác mới là kẻ trị vì.

Tuy nhiên, vì điều thiện của Trái Đất đã chứng tỏ là thiện—

Một cách không thể chối cãi

Rằng rất đáng trân quý—ta đã hiểu

Rằng cái ác—nếu tâm trí nhận ra

Mục đích mà Sức Mạnh muốn hướng tới đến cùng—

Có lẽ chỉ như đám mây trôi qua quỹ đạo của cái thiện,

Bản thân nó chẳng phải là một quỹ đạo:

Chỉ là tâm trí—liệu có bị lầm đường lạc lối

Khi nó đóng vai yêu tinh nghịch ngợm

Mà gạn lọc cặn bã khỏi thứ vàng của cuộc đời?

Sức Mạnh được biết đến là vô hạn:

Cái thiện đang chật vật để sinh thành—tốt nhất

Thì có vẻ như—khi được tầm mắt con người dò xét,

Khi được thử thách qua thước đo của các giác quan—

Là cái thiện rõ mười mươi: nhưng liệu nó có quyền

Nhận lấy phần thưởng tình yêu từ tâm trí,

Như Sức Mạnh đòi hỏi sự ngợi ca?

Sức Mạnh—thứ chẳng thấy điều gì là quá khó,

Tự mình hoàn thành mọi thứ bằng mọi cách

Không bị ngăn trở, chẳng đổi thay: trong khi bị kìm kẹp,

Bị đánh lừa, những điều thiện khởi đầu

Lại kết thúc trong tai ương ở mọi ngả đường.

Khuất phục trước Sức Mạnh, con người

Thì thầm: "Ngươi ra sao, cứ sống như vậy đi!"

Trong khi hướng về cái thiện: "Đến quá muộn, tìm kiếm quá lâu,

Phải chi Sức Mạnh ban cho sự viên mãn,

Chỉ cần giải phóng, chỉ cần nới rộng

Giới hạn chật hẹp của cái thiện,—thì trái tim

Sẽ mãi tuôn trào dòng suối yêu thương

Không dứt!" Nếu không, những mối hoài nghi sẽ len lỏi.

Bởi vì tất cả các vì sao các người đều thống trị!

Bởi vì có một ý thức thổi hồn vào các người—dã thú,

Chim muôn, sâu bọ, ruồi muỗi, lớn và nhỏ,

Mỗi loài mang một thuộc tính riêng

Hoặc thấp hèn hoặc vô cùng vĩ đại!

Hỡi trái đất, nơi ôm ấp trong lòng

Những đứa con của đất liền và biển cả—

Những ngọn đồi của ngươi đã chìm vào yên bình từ thuở nào,

Những thung lũng của ngươi đã sinh sôi cỏ cây ra sao

Để trang hoàng cho bầu ngực người mẹ—

Ta có cất lời hỏi không? "Hãy cứ mãi

Ngu muội đi!" câu trả lời vang lên đanh thép:

Trái lại, nếu ta than van về nỗi thiếu thốn của thế gian,

Những nỗi đau buồn của linh hồn và thể xác,

Đóng vai một kẻ khẩn khoản xin ơn huệ loài người,—

Liệu phương thuốc có quá xa vời để tìm kiếm?

Ta đặt câu hỏi và nhận lại câu trả lời:

Ta—tất cả mọi người, dù mạnh hay yếu,

Đều nhận thức và tuyên bố ngay lập tức

Giải pháp cho từng thiếu thốn. "Sức Mạnh, hãy cất lời!

Hãy chặn đứng đổi thay, ngăn chặn sự tàn lụi,

Gắn chặt sự sống, xua đuổi cái chết,

Bắt nhật thực phải dừng bước trên các vì sao,

Đừng tước đi dù chỉ một khoảnh khắc hơi thở

Của bất kỳ sinh linh nào! Hỡi Đêm, hãy lui đi, hỡi Ngày, hãy chào mừng!"

Cần gì phải thú nhận thêm lần nữa

Rằng đây không phải là vấn đề có thể giải quyết

Bởi sự bất lực? Một khi Sức Mạnh đã rành mạch

Chính là Sức Mạnh—hãy để Sức Mạnh gánh lấy

Quyền được đồng cai trị với cái thiện!

Vượt ngoài sức tưởng tượng của tâm trí—Sức Mạnh!

Liệu ta có nên tìm hiểu xem sao, đất, dã thú,

Chim muôn, sâu bọ, ruồi muỗi, nhận được phần lộc của mình

Cho cuộc sống ra sao, dù lớn hay nhỏ?

Ta lùi bước trong sợ hãi trước cuộc tìm kiếm ấy.

Liệu ta có tìm kiếm thứ chữa lành mọi tổn thương,

Thậm chí ngăn chặn tổn thương ngay từ đầu,

Và cứu rỗi trái đất? Sức Mạnh ơi, hãy đọc thần chú đi!

Hãy giữ cho sự sống ở đó không bị tổn hại

Bởi tai ương, biến đổi, và nỗi sợ cái chết!

Ngay khi tâm trí vừa hình thành ý niệm,

Sức Mạnh cũng phải tự mình tuyên bố

Một định luật có thể đảo ngược những bất công,

Xóa bỏ ở khắp mọi nơi

Những gì gây cản trở, phiền muộn và đau thương!

Chưa bao giờ có được! thế mà

Mọi thứ có vẻ thật dễ dàng—với một giác quan

Như của con người—nếu bằng cách nào đó Sức Mạnh

Gặp được đối thủ xứng tầm—Tình Yêu vô bờ bến,

Không bị bao vây

Bởi những trở ngại tứ phía!

Chỉ là phỏng đoán, chứ nào ai biết rõ,

Liệu có thể như thế: liệu con người có dám tin

Rằng chúng sẽ xứng đôi—giá như Tình Yêu được bày tỏ

Không còn che đậy bởi những lớp màn che—

Chính là Sức Mạnh đang hiển hiện!

Bản ghi chép của ta là thế: còn của ngươi,

Hỡi thế gian, nó diễn ra thế nào? Có lẽ người ta đã đoán được

Ý nghĩa của dòng đầu tiên mang tính tiên tri ấy,

Dự báo cho tất cả những gì theo sau!

"Ban đầu Thiên Chúa

Sáng tạo trời và đất." Ngay lập tức lóe lên

Tri thức: từ vì sao đến hòn đất

Con người đã thấu hiểu vạn vật: nỗi nghi ngờ đầy hổ thẹn

Đã khép lại khoảng thời gian đằng đẵng của nó.

Tri thức giành được sự ngợi ca dành cho Sức Mạnh.

Giá như cái thiện được tỏ bày,

Bùng nổ trong ánh hào quang không một bóng mây,

Không bị che khuất cũng chẳng bị đàn áp,

Rằng trong mọi việc cái thiện là tuyệt đỉnh—

Thì khi ấy lời ca ngợi—mọi lời ca ngợi, không chút trách móc—

Đã chào mừng sự hoàn hảo ấy. Không!

Hãy để sự tốt lành cũng rực rỡ y như

Cách Sức Mạnh hiển thị—lời ca ngợi sẽ tuôn trào

Trong sự đồng lòng hưởng ứng!

Cũng giống như thế gian sống cuộc đời của nó,

Ta cũng đã sống cuộc đời của chính mình—

Sức Mạnh thì hiển hiện còn Tình Yêu thì mờ nhạt,

Cái trước thì chắc chắn, cái sau thì lờ mờ,

—Cái thiện thì hiếm hoi mà cái ác thì nhan nhản.

Hệ quả của điều đó là niềm tin

Rằng, vào một ngày xa xôi nào đó, sự chín muồi sẽ đến

Với những thứ nay hãy còn non trẻ,

Những oan khiên được rửa sạch, mọi xiềng xích được tháo gỡ,

Sự hồi sinh nảy nở từ đống tro tàn của tổn thương.

Tại sao lại cần niềm tin—nếu không phải để nhấc bổng gánh nặng,

Để làm dậy men khối bột, nơi tâm trí

Đang gục ngã vì thứ tri thức có được

Từ Sức Mạnh vô tình mà nó đang cố

Chống lại, ôi thật hoài công! Tràn ngập vào trong

Luôn là hiện thực không thể chối cãi:

Cũng chẳng khác chi thứ đất sét thụ động

Cản trở hành động của người thợ gốm,

Tâm trí bị ngợp sóng có thể bất tuân

Dòng tri thức cuồn cuộn như thác lũ.

Nhưng liệu hình hài do người thợ gốm nhào nặn

Có hoàn hảo ở mọi bộ phận hay không,

Cú đập của trái tim con người đang rộn lên,

Nỗi quằn quại từ tư tưởng đang thoát ra,

Những mũi nhọn của linh hồn phóng vút qua

Lớp rào cản của xác thịt, để rồi đầy nhạy bén

Nó leo lên từ chốn tĩnh lặng và trong trẻo,

Xuyên qua mọi sự đục ngầu nằm giữa chừng,

Từ điều đã biết đến chốn chưa biết ở đây,

Lời "Sẽ xảy ra" của Thiên Đàng, từ lời "Đã từng" của Trái Đất?

Khi ấy cuộc sống chính là—thức tỉnh chứ không ngủ vùi,

Vươn lên chứ không nghỉ ngơi, mà là tiến bước

Từ vũng lầy trần gian nơi những thứ

Hoàn thiện ít nhiều đang bò trườn trong mù lòa,

Đến đỉnh cao chót vót và xa xôi của thiên đường,

Nơi mà giữa những tranh đấu và bão tố

Có thể đang chờ đợi cuộc hành trình phiêu lưu,

Sức Mạnh chính là Tình Yêu—cuốn hút, biến đổi

Những ai từng khát khao từ tồi tệ đến tốt đẹp,

Đã tìm kiếm thế giới của linh hồn và hắt hủi loài giòi bọ.

Ta có niềm tin rằng cái kết ấy sẽ tới:

Ngay từ đầu, Sức Mạnh đã hiện hữu—ta vốn biết,

Cuộc đời đã làm sáng tỏ cho ta thấy rằng,

Chỉ cần nỗ lực để nhìn cho thấu đáo hơn,

Tình Yêu cũng sẽ hiển hiện rõ mười mươi.

Khi nào thấy? Khi một ngày rạng rỡ hứa hẹn,

Nếu không phải ở cõi thế gian quen thuộc,

Thì ở tít tắp muôn trùng thế giới khác,

Nơi những điều lạ lùng, mới mẻ sinh thành,

Và Sức Mạnh thực sự tung hoành trọn vẹn.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.