"Về số phận của hắn, người lính dẫn đường cho các tín đồ hành hương

Đã bị kết án," Ferishtah đặt câu hỏi, "vì hắn đã sát hại

Tên thương gia mà hắn hộ tống cùng các kiện hàng—

Một tội phản bội đặc biệt đê hèn?"

"Thưa ngài, bằng chứng rành rành:

Công lý đã được thực thi: giữa hai tấm ván

Tên gian giảo đã bị cưa đôi, quả đáng đời."

"Với sự đồng tình của mọi người khôn ngoan—ít nhất là của ta."

"Chính hắn, quả thực, đã thú nhận như vậy. 'Ta chết

Đáng lắm' (hắn rên rỉ) 'bởi lòng tham không đáy

Đã cám dỗ ta cướp bóc: nhưng điều ta đau đớn nhất

Là kẻ đã khơi gợi tội lỗi khi nó hãy còn ngủ mê,—phải,

Đã xúi giục và quấy rầy ta cho đến khi ý nghĩ biến thành hành động,—

Kẻ đó nay đã trốn sang Syria và được bình an vô sự,

Đang cười nhạo ta, kẻ phải gánh chịu hậu quả cho cả hai.

Niềm an ủi của ta là Thượng Đế dành sẵn cho hắn

Tầng hỏa ngục nóng bỏng nhất'..."

"Những lời vu vơ."

"Xin ngài khai sáng cho! -

Vì sao lại vu vơ? Việc con người trừng phạt

Được ngài tán thành—lời ấy vẫn còn đọng trên môi ngài.

Lô-gích tương tự, sự trừng phạt

Từ Thượng Đế ắt càng đáng nhận được lời cảm ơn và ca tụng của ngài."

"Con người hành động theo cách con người phải làm: Thượng Đế, theo cách xứng với Thượng Đế.

Một người đánh lạc đà, khi con vật của hắn định cắn,

Liền giáng cho nó một đòn ngang mõm; tại sao vậy?"

"Còn cách nào khác

Để dạy bảo sinh vật ấy—rằng miệng là để nhai chứ không phải để cắn?"

"Đúng vậy, hắn là con người, chỉ biết cách dạy dỗ của con người.

Giả sử có một lời lẽ rõ ràng nào đó, được nói với nó ngay từ đầu,

Đã ngăn chặn được việc cắn xé thì sao?"

"Xin hãy tìm ra một lời như thế,

Và trang bị cho con thú sự hiểu biết trước đã!

Làm gì có loài vật nào hiểu biết như Rakhsh

Vào thời buổi này, thưa Thầy! Cho đến khi chúng sinh sôi trên mặt đất,

Thì để dạy bảo—những đòn roi là bắt buộc."

"Kẻ giáng đòn—

Sẽ thế nào nếu bằng một phương pháp hiếm có nào đó,—chẳng hạn như ma thuật,—

Hắn nhìn thấu tận tâm can của con vật hay cắn,

Và biết rằng lỗi lầm ấy đã được ăn năn hối cải

Đến mức nó không thể lặp lại lần thứ hai?"

"Đó là một điều đáng kể: thế nhưng,

Ta hình như vẫn nghe thấy người đánh xe nói rằng: 'Dù vậy

[937]

Hãy nhận lấy hình phạt đích đáng cho tội lỗi của ngươi! Kìa, hãy nhìn những ả cổ dài kia,

Đang rướn người ngóng cổ để xem việc cắn xé

Phải chịu trừng phạt hay được dung túng.

Vì lợi ích của chúng—chát!'"

"Khi cuộc hành trình về nhà đã kết thúc,

Con vật cô độc giờ đã được cột an toàn trong chuồng,

Người đánh xe bước vào để trả thù một mối hằn học

Phải chịu từ sáu tháng trước,—rõ ràng là

Với sự kiên nhẫn, thậm chí là sự tán thành: khi bộ hàm

Khớp vào phần khuỷu tay. 'Hả, nàng tiểu thư, -

Vẫn chứng nào tật nấy hả cô bé vàng ngọc?' hắn cười lớn:

'Thèm ăn thịt à? Thôi hãy bằng lòng với cỏ lan, -

Nhận lấy một bó này đi!' Giờ thì—thật là một sự đổi thay!

Hoàn toàn không còn tiếng cười nữa! Giờ thì là: 'Quỷ sứ, cái thói nhảy nhót

Của mày vừa đủ để kiếm cho mày chút cỏ nuôi thân đấy nhỉ, mày tưởng thế à?

Hãy nhìn cái xiên hai đầu đang nung đỏ này xem, ta đâm thế này đây

Cho nó xèo lên ở phần thịt mềm của mày!'"

"Nhìn xem? Nhìn xem

Một cái đầu óc lú lẫn thì có! Chắc chắn là con vật

Suýt chút nữa đã có thể thốt ra những lời lẽ rành mạch

Và trở nên lưu loát như chính Rakhsh

Trước một hành động bạo ngược điên rồ như thế. 'Ta có thể nắm bắt tâm trí ngươi,

Đoán biết mong muốn của ngươi hay sao? Nếu việc cắn là một tội lỗi,

Thì cớ gì lại tặng bó cỏ lan, cớ gì ngày nào cũng

Vỗ về và ve vuốt, nếu không phải để ngụ ý rằng

Trò đùa nghịch của ta đã làm ngươi hài lòng? Ngươi đúng là

Được ban cho lý trí đấy!'"

"Lý trí nhắm tới việc dựng lên

Một cái giàn giáo tạm bợ làm điểm tựa lưng chừng, từ đó

Con người dám, trong khoảng khắc ngắn ngủi của cuộc đời, nhòm ngó xuống dưới:

Nhưng lại muốn bắt chước sự toàn tri ư? Không hề! Cái thang được cho mượn

Để trèo lên, từng bậc một, cho tới khi chúng ta chạm tới

Cái mỏm đá nhỏ nhoi cho phép nhân loại

Bám vào và từ đó đoán biết được cái nhìn bao quát của mặt trời—

Liệu điều này có ích gì trong việc cho ta thấy chân lý rộng lớn khắp thế gian

Trải ra cho mặt trời quan sát? Lý trí ra lệnh:

'Hỡi con người, hãy dạy cho con vật của ngươi bổn phận của nó trước tiên

Hoặc cuối cùng, bằng roi gậy nếu buộc phải dùng roi gậy,—

Còn cách nào khác để hoàn thành việc dạy dỗ?' Lý trí bổ sung:

'Trước Điểm Khởi Đầu của con người, và sau Điểm Kết Thúc nghèo nàn của con người,

Thượng Đế đã và đang hành động.'

—Quá trình mà con người chỉ biết được ngần này,—

Rằng nó hoàn toàn không giống chút nào với cách của con người,

Dù là dạy dỗ hay trừng phạt."

"Vậy thì suy ra,

Bất kỳ kẻ ác nào mà ta muốn trừng trị

Với sự cho phép của Thượng Đế, thì chính Thượng Đế

Có lẽ sẽ tha thứ. Không có tên vô loại nào bị bỏ sót ư? Vậy thì, hãy vui mừng lên,

Hỡi kẻ may mắn thoát nạn đang bình an ở Syria!"

"Bạn tôi ơi, cái nhìn như thế

Chỉ là một sự lầm tưởng to lớn và kỳ lạ của con người.

Con người gom đồng loại của mình lại thành một khối: Thượng Đế tách rời từ đó

Từng cá thể một. Ngươi và Thượng Đế tồn tại—

Hãy nghĩ thế!—là điều chắc chắn: hãy nghĩ rằng cái khối đông đúc ấy—nhân loại—

Tách rời ra, phân tán đi, để lại một mình ngươi trơ trọi!

Hãy hỏi tâm hồn cô độc của ngươi xem những luật lệ nào là rõ ràng đối với ngươi,—

Đối với ngươi và không ai khác,—hãy đứng vững hoặc vấp ngã vì chúng!

Đó là phần việc dành cho ngươi: hãy coi tất cả những thứ khác

Chỉ là thứ gì đó tùy nghi—ảo ảnh của thời gian. Hãy chắc chắn điều này—

Sự thiếu hiểu biết mà phạm tội thì được an toàn.

Không có sự trừng phạt nào giống như sự hiểu biết! Lấy ví dụ này xem!

Kho báu quý giá nhất của cha tôi là một cuốn sách

Nơi ông, ngày qua ngày và năm qua năm,

Đã ghi chép lại những thành quả của sự khôn ngoan vì lợi ích của tôi

Khi tôi lớn lên thành một người đàn ông. Khi còn là một đứa trẻ,

Tình cờ bước đến chiếc tráp đựng nó

Không có người canh giữ,—tôi đã làm gì ngoài việc ném xừ vật ấy

Vào đống lửa để làm cho ngọn lửa bùng cháy to hơn,

Mà chẳng hề có ý xấu nào? Đứa trẻ lên ba hành động như thế đấy!

Giờ đây tôi đau buồn vì sự mất mát của mình do sự ngu dốt gây ra,

Nhưng chẳng có tội lỗi nào để mà trừng phạt cả. Còn con người trưởng thành—

Mỗi lời nói của ông mà tôi xem nhẹ, mỗi ánh nhìn

Mà tôi quay lưng đi—điều ước mong mỏi trong vô vọng—phải, ý chí

Đã định đoạt nhưng rồi lại trôi đi trong vô ích—chính những điều ấy

Mới nhức nhối như lửa đốt. Sự tha thứ ư? Chi bằng hãy ban cho

Sự lãng quên! Quá khứ đã qua đi và mất hút.

Dù tôi có đứng gần sự quý mến của ông đến mức nào,

Thì lẽ ra tôi đã có thể đứng gần hơn biết bao qua những bậc thang

Đã hiến dâng cho đôi chân từng dại dột hất hủi sự giúp đỡ của chúng—

Điều đó tôi gọi là Địa ngục; cần gì phải trừng phạt thêm nữa?"

Khi tôi làm phiền ngài và ngài quở trách tôi,

Và tôi nhận lỗi rồi quay

Má mình về hướng ngài sai bảo,

Và thú nhận rằng đòn roi ấy là đáng đời,—

Niềm an ủi của tôi suốt quãng thời gian ấy là

—Lỗi lầm tuy sai quấy—nhưng ở gần, chứ chưa hoàn toàn sai!br> Ngài có ngạc nhiên vì sao lại có nụ cười đó không?

Sai lầm bị trừng phạt quá tay bỗng hóa thành đúng đắn.

Nhưng những lỗi lầm ngài chưa từng ngờ tới,

Thậm chí còn ca ngợi, hoàn toàn không phải lỗi lầm,

Những điều ấy ngài ước gì mình đã phát hiện ra—

Chúng là những quả trứng giập mà từ đó loài rắn có thể bò ra!